Hôm nay,  

Nhân Quyền Ở Thời Điểm Quyết Định

03/04/201500:00:00(Xem: 4011)

Cuộc hội thảo tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế CSIS ở thủ đô Washington ngày 24/3/2015 rất bổ ích cho những ai muốn biết mối quan hệ Việt - Mỹ đang ở trong tình thế cụ thể như thế nào. Đâu là nút thắt? Làm thế nào để mở ra?

Có mặt tại cuộc họp, trên ghế chủ tọa có nhà nghiên cứu Murray Hiebert, từng là phóng viên kỳ cựu của tuần báo Far Eastern Economic Review, rất am hiểu Đông Nam Á, Việt Nam, nay là Phó Giám đốc CSIS; bên phải ông là Đại sứ Mỹ tại Hà Nội Ted Osius, bên trái là Đại sứ Việt Nam ở Washington Phạm Quang Vinh. Tham dự cuộc hội thảo để đặt câu hỏi, có Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ, học giả tại Đại học George Washington, Hoa Kỳ, và Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng thuộc Đại học George Mason, Hoa Kỳ.

Qua cuộc hội thảo, có thể rút ra những kết luận như sau:

Trong quan hệ Mỹ - Việt hiện nay có khá nhiều vấn đề: vấn đề nhân quyền, quan hệ kinh tế - thương mại 2 chiều, tăng vốn đầu tư FDI và viện trợ ODA từ Hoa Kỳ; mở rộng quan hệ Việt - Mỹ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, chống khủng bố, việc bán vũ khí sát thương của Hoa Kỳ cho Việt Nam; vấn đề cho nước ngoài sử dụng cảng Cam Ranh; việc đào tạo cán bộ cho Việt Nam; việc gia nhập khối kinh tế xuyên Thái Bình Dương TPP; vấn đề quyền người lao động, quyền công đoàn, lập hội.

Các vấn đề trên đều quan trọng, đều cần được đặt ra để trao đổi, đàm phán, nhưng quan trọng hơn cả, «căng thẳng hơn cả, khó khăn hơn cả cho cả hai bên là vấn đề nhân quyền». Đây là vấn đề phía Việt Nam cần nhận rõ để có thể thu hẹp những bất đồng, «cần qua nhiều thử thách», «có nhiều việc phải làm», « cần có những tiến bộ đáng kể, có thể đo lường được ». Đại sứ Ted Osius nói rõ: «Chúng ta không đồng ý nhau về mọi thứ», chỉ thẳng ra chuyện Việt Nam trả tự do cho tù chính trị là theo kiểu «cửa quay vòng», nghĩa là có người cho ra tù thì lại có ngay người khác vào tù, như kiểu cửa quay ở các khách sạn. Ông nhắc lại sự kiện trong năm 2014 Việt Nam đã khởi tố 29 người bất đồng chính kiến.

Về tôn trọng nhân quyền, đại sứ Ted Osius nêu cụ thể 3 vấn đề phía Việt Nam cần quan tâm giải quyết. Một là phải sửa đổi những đạo luật không phù hợp với những văn kiện quốc tế về nhân quyền mà Việt Nam đã cam kết tôn trọng. Ai nấy đều biết, trước hết đó là các điều 79, 88 và 258 trong bộ Luật hình sự, rất mơ hồ, tùy tiện về các tội «hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân», «tuyên truyền chống Nhà nước xã hội chủ nghĩa», «lợi dụng các quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước». Nhiều nhà luật học, nhiều luật sư trong bộ máy tư pháp của Việt Nam, một số đại biểu Quốc hội cũng phải công khai thừa nhận rằng các điều này cần được tu chính lại cho rõ ràng, chặt chẽ, khắc phục những cách diễn giải tùy tiện, trái với Hiến pháp, trái với các văn kiện quốc tế. Hai là nền tư pháp Việt Nam cần tỏ rõ vai trò độc lập, nghĩa là chỉ xử theo luật pháp mà không chịu một ảnh hưởng nào khác; đây là điều rất khó khăn vì Bộ Chính trị Đảng CS Việt Nam vẫn quyết định về các mức án chính trị. Cần có một cuộc thay đổi rõ rệt về thể chế chính trị và tư pháp, theo một chế độ pháp trị công minh. Ba là cần thể hiện rõ việc tôn trọng các quyền tự do của công dân, trong đó có quyền tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, tự do công đoàn, tự do lập hội. Về mặt này cũng còn rất nhiều điều bất cập.


Đại sứ Ted Osius cho biết sắp đến sẽ có cuộc đối thoại Mỹ - Việt về nhân quyền lần thứ 19 ở Hà Nội. Hai bên sẽ đi vào cụ thể từng vấn đề để đánh giá. Cần có cố gắng lớn vì hiện nay «vấn đề nhân quyền là vấn đề khó khăn nhất giữa 2 bên», còn có nhiều việc cụ thể cần phải làm để «có thể đánh giá được».

Trả lời phỏng vấn của đài VOA mới đây sau khi đi Việt Nam về, ông Tom Malinowski, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ đặc trách về dân chủ, nhân quyền và lao động, đã khẳng định: «Phía Việt Nam không thể lấy điểm về tôn trọng nhân quyền ở việc thả vài tù nhân bất đồng chính kiến. Việc quan trọng là sửa đổi những luật lệ về tôn trọng nhân quyền; nhất thiết phải có những tiến bộ rõ rệt về mặt này». Không có gì rõ ràng hơn, dứt khoát hơn.

Trong giới cầm quyền ở Hà Nội có luồng suy nghĩ rằng «họ cần ta hơn ta cần họ», rằng Hoa Kỳ có quan điểm thực dụng, quan tâm đến những lợi ích vật chất cụ thể hơn là những giá trị tinh thần, trong đó có quyền con người. Bộ Chính trị vẫn nghĩ rằng mình đã có Đảng CS Trung Quốc chống lưng thì không cần gì nhượng bộ về nhân quyền. Đây là tư duy cốt lõi đi ngược hoàn toàn lợi ích của toàn dân, toàn quân, đi ngược lại xu thế hội nhập quốc tế, hội nhập thời đại mới, làm cho đảng đối lập với nhân dân, đối lập với toàn xã hội.

Lúc này hơn lúc nào hết, cần một sức ép mạnh mẽ từ phía xã hội, từ phía đông đảo nhân dân, đặc biệt là các nhà trí thức dân tộc, giới tuổi trẻ gắn bó với tiến bộ, với thời đại, đi đầu là nhân dân thủ đô và các thành phố lớn, chỉ rõ con đường tôn trọng nhân quyền, dân chủ và tự do, hòa nhập với thế giới dân chủ là con đường cứu nước duy nhất hiện nay.

Chính quyền bảo thủ, giáo điều, độc đảng đã phải đình chỉ chiến dịch tàn sát cây xanh, đã phải hoãn dự án thay đổi dòng chảy sông Đồng Nai, và có thể phải hủy bỏ kế hoạch ngông cuồng xây Đài phát thanh cao nhất thế giới. Khi lòng dân đã quyết, chí dân đã đồng thì không có gì là không thể đạt được, kể cả việc thay đổi hẳn hệ thống, từ độc đoán sang dân chủ, từ chà đạp nhân quyền sang tôn trọng quyền làm người.

Bùi Tín, VOAs Blog

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
Ông Bill Burns, Trùm CIA, hôm 19/04/24, cảnh báo « Ukraine có thể thua cuộc chiến sanh tử với Poutine từ đây tới cuối năm ». Lời tuyên bố đưa ra trước hôm Hạ viện Huê kỳ biểu quyết có nên tháo khoán 61 tỷ USD để giúp Ukraine hay không? Nay thì Ukraine có 61 tỷ, và còn thêm phần viện trợ của Otan nữa, để tăng cường khả năng quân sự và cả kinh tế để đối đầu với Poutine. Vậy tới cuối năm, chiến tranh Ukraine sẽ kết thúc và thắng lợi sẽ ngả về phía Ukraine?
Thời gian còn làm Trung Sĩ Thông Dịch Viên trong Bộ Tư Lệnh Lục Quân Hoa Kỳ ở căn cứ Long Bình, Việt Nam vào năm 1969, trước khi tôi được chuyển sang phục vụ trong ngành phi hành của Không Quân Việt Nam Cộng Hòa, thì tôi có dịp tháp tùng phái đoàn Dân Sự Vụ (Civic Action) Lữ Đoàn 18 Quân Cảnh Hoa Kỳ (U.S. 18th Military Police Brigade) đi công tác ở Nhật Bản. Cũng trong chuyến công du này tôi đã phát hiện ra rằng, Nhật Bản là một quốc gia thực thi được chính sách phát triển kinh tế làm thịnh vượng cho toàn thể xã hội, và xóa bỏ được nhiều điều bất công...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.