Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

"Made in China 2025" Bắc Kinh Tăng Cường Củng Cố Các Tập Đoàn Kinh Tế Quốc Doanh

18/03/201500:00:00(Xem: 2915)

Nhà nước không thể nghĩ thay và làm thay cho thị trường được.

Trung Quốc đề ra mục tiêu cải tổ doanh nghiệp nhà nước để tạo ra những đại tập đoàn theo kiểu “chaebol” của Hàn Quốc hay “zaibatsu” của Nhật Bản. Cùng lúc Bắc Kinh lại muốn mở cửa các tập đoàn quốc doanh cho tư nhân. Hai quyết định đó có mâu thuẫn với nhau hay không?

Thủ tướng Lý Khắc Cường trong ngày đầu tiên khóa họp 12 Quốc hội Trung Quốc, báo trước là kinh tế nước này đang đứng trước nhiều thách thức. Tổng sản phẩm nội địa trong năm 2015 sẽ chỉ đạt 7 %. Đây là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ khi Bắc Kinh cởi trói kinh tế.

Kết thúc kỳ họp thứ 3 Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 12, cũng ông Lý Khắc Cường cho rằng ngay cả mục tiêu tăng trưởng 7 % cũng không dễ hoàn thành, nhưng Bắc Kinh hiện có trong tay «hàng loạt công cụ» để hỗ trợ kinh tế.

Ở giữa khóa họp, báo chí tiết lộ nội trong tháng 3/2015 sáng kiến mang tên «Made in China 2025» sẽ được trình làng. Một trong các điểm chính của kế hoạch đó nhằm tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước. Bắc Kinh theo đuổi hai mục đích: một là xây dựng một mô hình các đại tập đoàn như của Hàn Quốc và Nhật Bản để nâng cao khả năng cạnh tranh và bung ra thị trường quốc tế. Hai là các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh đang đứng trước một thực tế: có tới 2/3 trên tổng số khoảng 155.000 doanh nghiệp nhà nước cần được tổ chức lại, do nợ quá lớn, hiệu quả kinh tế thì quá thấp.

Kế hoạch «Made in China 2025» sắp được Trung Quốc công bố bao gồm những gì? Tính khả thi của chương trình cải tổ sâu rộng đó? Chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa lần lượt trả lời các câu hỏi trên.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sau Đại hội 18 của đảng Cộng sản Trung Quốc vào cuối năm 2012, lãnh đạo mới của Bắc Kinh gồm có Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường đã nói đến yêu cầu chuyển hướng kinh tế từ đầu năm 2013. Sau cả năm thảo luận trong Ban Chấp hành Trung ương qua các Hội nghị kỳ ba và bốn, việc chuyển hướng đã có vẻ nhúc nhích nhưng trong bối cảnh tăng trưởng chậm hơn và mỗi năm một chậm. Chỉ tiêu cho năm 2015 chỉ còn là 7%.

- Bên trong cơ chế kinh tế, người ta chú ý đến hai chuyện. Thứ nhất là gánh nợ quá lớn của Trung Quốc, có thể lên tới 250% hay 280% của tổng sản phẩm nội địa GDP, tùy theo sự phân tích của các trung tâm nghiên cứu quốc tế. Số nợ đó tương đương với từ 26 đến 28 ngàn tỷ đô la cho một nền kinh tế một năm sản xuất chừng từ 9 đến 10 ngàn tỷ đô la.

- Thứ hai là Trung Quốc có chừng 155 ngàn doanh nghiệp nhà nước, với núi nợ do Bộ Tài chính Bắc Kinh ước lượng vào cuối năm 2013 là khoảng 10 ngàn 700 tỷ đô la. Ngày nay tất nhiên là cao hơn ít ra gấp rưỡi, là 15 ngàn tỷ đô la, trong khi họ lại có mức doanh lợi trung bình chỉ bằng phân nửa lãi suất ngân hàng loại trung bình là khoảng 7% một năm. Chuyện ấy bất thường vì các doanh nghiệp nhà nước đều được vay với điều kiện ưu đãi và cho thấy hiệu năng rất kém.

RFI: Thủ tướng Lý Khắc Cường nói đến việc tái cơ cấu hệ thống doanh nghiệp nhà nước với phần tham gia của tư nhân. Đồng thời lại thông báo kế hoạch củng cố các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn nhất để thành mũi nhọn cạnh tranh trên toàn cầu từ nay đến 2025 mà Bắc Kinh gọi là "Made in China". Hai chuyện ấy có mâu thuẫn với nhau không ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Cho đến khi Bắc Kinh thông báo chi tiết của kế hoạch này vào cuối tháng 3/2015, tôi chỉ có thể dự đoán hai chuyện song hành theo kiểu tôi gọi là " chẵn lẻ gì thì nhà cái cũng ăn".

- Thứ nhất, Bắc Kinh có khoảng 10 vạn xí nghiệp quốc doanh cần tái cơ cấu. Nôm na là " cổ phần hóa " hay " tư nhân hoá ", là định giá tài sản là trị giá bao nhiêu rồi bán một phần vốn cho tư nhân mua. Đấy là chiều hướng Thủ tướng Lý Khắc Cường gọi là áp dụng " quy luật thị trường " trong kế hoạch cải cách.

- Nhưng thực chất là kêu gọi tư nhân bỏ tiền ra mua cổ phần để hùn vốn và trả tiền hùn hạp cho nhà nước, mà không chắc được mua đa số và có thẩm quyền về quản trị. Tôi gọi đó là chuyện "tậu voi chung với Đức Ông ", nghĩa là vừa phải đánh cồng vừa phải rửa phân.

- Thứ hai là với các tập đoàn lớn thì Bắc Kinh lại có chủ trương trái ngược. Đó là sát nhập để củng cố các cơ sở kinh doanh do trung ương quản lý thành những đại tổ hợp có khả năng cạnh tranh quốc tế trong các lãnh vực họ coi là chiến lược như 1) năng lượng là dầu khí và thậm chí nhà máy nguyên tử, 2) tài nguyên khoáng sản như kim loại quý, sắt thép hay đất hiếm, 3) vô tuyến viễn thông, 4) xe hơi, 5) máy bay, v.v...

- Đấy là chiều hướng xây dựng "Trung Quốc Mộng" của ông Tập Cận Bình để Trung Quốc tiến dần lên vị trí cường quốc kinh tế có thể đứng ngang hàng nước Mỹ.

RFI: Riêng về kế hoạch «Made in China» thì liệu rằng điều ấy có khả thi hay không?


Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nhìn thấy hai khía cạnh trong này: thứ nhất là chính trị, thứ nhì mới là kinh tế.

- Về chính trị thì từ hai chục năm nay, sau khi thế hệ lãnh đạo thứ ba là Giang Trạch Dân và Chu Dung Cơ tiến hành cải cách doanh nghiệp và dẹp bớt các công ty quốc doanh lỗ lã, thì các tập đoàn kinh tế còn lại đều trở thành cơ sở kinh doanh và chính trị của các đảng viên cao cấp. Họ cấu kết với nhau để trục lợi dù có hiệu năng rất kém và ngày nay đã trở thành những thế lực cưỡng chống việc cải cách của thế hệ lãnh đạo thứ năm là Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường.

- Với kế hoạch chấn chỉnh, tăng cường và sát nhập các tập đoàn lớn thành mũi nhọn cạnh tranh có kích thước và khả năng quốc tế nhờ ưu thế gần như độc quyền, ông Tập Cận Bình có cơ hội thay thế nhân sự và gạt các đại gia trong các tập đoàn ấy ra ngoài.

- Đấy là việc có vẻ chính đáng và nhẹ nhàng hơn là quy kết tội tham nhũng như ta đã thấy trong giới quản lý các doanh nghiệp dầu khí dưới trướng của nguyên Trưởng ban Chính pháp Trung ương và xưa kia một ông trùm về dầu khí là Chu Vĩnh Khang. Vì vậy, về chính trị thì kế hoạch tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước, có vẻ thuận lý và khả thi vì ông Tập Cận Bình có cơ hội đưa thành phần trung kiên với mình vào các vị trí then chốt về kinh tế.

RFI: Còn tính chất khả thi về kinh tế, Trung Quốc sẽ thành công chăng?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Lãnh đạo Trung Quốc tưởng là học kinh nghiệm Hoa Kỳ vào đầu thế kỷ 20, Nhật Bản vào giữa thế kỷ 20 hay Nam Hàn vào 50 năm trước. Đó là chính quyền yểm trợ các đại tổ hợp kinh doanh sắt thép, năng lượng, cơ khí, như Carnegie, Ford, General Electric, Standard Oil, Mitsubishi, Mitsui, Samsung, v.v... để tìm lực đẩy cho kinh tế quốc dân. Bắc Kinh tiếp tục chiến lược đó với các "zaibatsu" của Nhật hay "chaebols" của Đại Hàn, nhưng mà mang màu sắc Trung Quốc.

- Tuy nhiên, Trung Quốc không nhìn thấy sự khác biệt là: các doanh nghiệp Mỹ, Nhật, Hàn đều là của tư nhân, không phải của nhà nước; họ phải cạnh tranh thật sự trong khung cảnh kinh tế thị trường chứ không có thể giữ thế độc quyền; nếu được bộ máy nhà nước yểm trợ thì vài chục năm sau là mất sức cạnh tranh; và có khi bị khủng hoảng như đã thấy tại Nhật từ năm 1990 và Nam Hàn từ năm 1997-1998. Sau đó là các doanh nghiệp này đều phải tự cải cách để tồn tại và thành công, nếu không là vỡ nợ và tiêu vong.

- Chuyện thứ ba, quan trọng nhất, ngần ấy tập đoàn lớn của Trung Quốc đều đang có vấn đề về nợ nần và hiệu năng quản lý. Cho nên nếu muốn chấn chỉnh thì Bắc Kinh sẽ mất ít ra cả ngàn tỷ đô la cho các công ty quản lý tài sản của trung ương để bù vốn đắp nợ cho các tập đoàn bị lỗ lã.

- Sau đó, nếu các tập đoàn này không có quyền tự tri và khả năng quản lý hiện đại hơn thì chưa chắc là các sản phẩm cao cấp "Made in China" đã có thể cạnh tranh được với các tổ hợp quốc tế. Trong khi đó, ta không quên rằng với cơ cấu dân số hiện tại đang bị lão hóa, ưu điểm nhân công rẻ có năng suất cao của Trung Quốc cứ giảm dần trong khi các thị trường Đông Nam Á có hơn 600 triệu dân lại sẵn sàng trám vào khoảng trống của Trung Quốc. Nghĩa là trên thì khó cạnh tranh với tổ hợp tiên tiến của Âu-Mỹ-Nhật-Hàn, dưới lại bị các nước đi sau lấn tới.

- Trong những năm tới, các nước đi sau tại Đông Nam Á có thể là nơi tiếp nhận đầu tư Âu-Mỹ-Nhật-Hàn để trực tiếp cạnh tranh với các tập đoàn Trung Quốc. Cho nên, tôi không tin rằng chiến lược mới của Trung Quốc sẽ thành công. Mà thật ra nó cũng chỉ là chiến lược cũ đã từng thất bại. Yếu tố chính ở đây là khả năng cạnh tranh bằng sự sáng tạo và tùy vào quyền tự do trong loại hình kinh tế tri thức. Nhà nước không thể nghĩ thay và làm thay cho thị trường được.

RFI: Bên cạnh việc đánh cuộc vào các đại tập đoàn để chinh phục thị trường quốc tế, Trung Quốc đang phác họa ra một lộ trình phát triển mới vào thời điểm mà nền kinh tế nước này đang hụt hơi. Tỷ lệ tăng trưởng trong quý 4/2014 rơi xuống còn 7,4 % mức thấp nhất từ 24 năm qua. Bên cạnh đó, động lực chính là xuất khẩu cũng đang bị chựng lại. Bắc Kinh đề ra mục tiêu tăng trưởng cho khu vực xuất khẩu là 7 % trong năm 2014 trên thực tế, tổng kim ngạch xuất khẩu trong năm qua của các nhà sản xuất Trung Quốc chỉ tăng có 3,4 %.

Nợ công của khu vực kinh tế nhà nước, của các chính quyền địa phương thì không ngừng gia tăng. Trong bối cảnh đó từ ba năm qua, Bắc Kinh cố gắng xoay trục mô hình kinh tế, dựa trên cả xuất khẩu lẫn sức tiêu thụ nội địa. Có điều trước mắt, tiêu thụ trong nước vẫn chưa khởi sắc để có thể hy vọng tiếp tay với khu vực xuất khẩu, tạo ra tăng trưởng cho đất nước với gần 1,5 tỷ dân này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
Đại dịch Vũ hán do virus cộng sản Bắc Kinh gây ra chưa dứt thì nhiều tổ chức, nhiều nước đã lập hồ sơ kiện Xi và đảng cộng sản Trung Quốc về tội dấu xử thật. Trong lúc đó, chánh phủ một số các nước khác cũng bị dân chúng khiếu kiện về tội không bảo vệ hữu hiệu xửc khỏe và đời sống dân chúng.
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.