Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

"Made in China 2025" Bắc Kinh Tăng Cường Củng Cố Các Tập Đoàn Kinh Tế Quốc Doanh

18/03/201500:00:00(Xem: 3016)

Nhà nước không thể nghĩ thay và làm thay cho thị trường được.

Trung Quốc đề ra mục tiêu cải tổ doanh nghiệp nhà nước để tạo ra những đại tập đoàn theo kiểu “chaebol” của Hàn Quốc hay “zaibatsu” của Nhật Bản. Cùng lúc Bắc Kinh lại muốn mở cửa các tập đoàn quốc doanh cho tư nhân. Hai quyết định đó có mâu thuẫn với nhau hay không?

Thủ tướng Lý Khắc Cường trong ngày đầu tiên khóa họp 12 Quốc hội Trung Quốc, báo trước là kinh tế nước này đang đứng trước nhiều thách thức. Tổng sản phẩm nội địa trong năm 2015 sẽ chỉ đạt 7 %. Đây là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ khi Bắc Kinh cởi trói kinh tế.

Kết thúc kỳ họp thứ 3 Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 12, cũng ông Lý Khắc Cường cho rằng ngay cả mục tiêu tăng trưởng 7 % cũng không dễ hoàn thành, nhưng Bắc Kinh hiện có trong tay «hàng loạt công cụ» để hỗ trợ kinh tế.

Ở giữa khóa họp, báo chí tiết lộ nội trong tháng 3/2015 sáng kiến mang tên «Made in China 2025» sẽ được trình làng. Một trong các điểm chính của kế hoạch đó nhằm tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước. Bắc Kinh theo đuổi hai mục đích: một là xây dựng một mô hình các đại tập đoàn như của Hàn Quốc và Nhật Bản để nâng cao khả năng cạnh tranh và bung ra thị trường quốc tế. Hai là các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh đang đứng trước một thực tế: có tới 2/3 trên tổng số khoảng 155.000 doanh nghiệp nhà nước cần được tổ chức lại, do nợ quá lớn, hiệu quả kinh tế thì quá thấp.

Kế hoạch «Made in China 2025» sắp được Trung Quốc công bố bao gồm những gì? Tính khả thi của chương trình cải tổ sâu rộng đó? Chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa lần lượt trả lời các câu hỏi trên.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Sau Đại hội 18 của đảng Cộng sản Trung Quốc vào cuối năm 2012, lãnh đạo mới của Bắc Kinh gồm có Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường đã nói đến yêu cầu chuyển hướng kinh tế từ đầu năm 2013. Sau cả năm thảo luận trong Ban Chấp hành Trung ương qua các Hội nghị kỳ ba và bốn, việc chuyển hướng đã có vẻ nhúc nhích nhưng trong bối cảnh tăng trưởng chậm hơn và mỗi năm một chậm. Chỉ tiêu cho năm 2015 chỉ còn là 7%.

- Bên trong cơ chế kinh tế, người ta chú ý đến hai chuyện. Thứ nhất là gánh nợ quá lớn của Trung Quốc, có thể lên tới 250% hay 280% của tổng sản phẩm nội địa GDP, tùy theo sự phân tích của các trung tâm nghiên cứu quốc tế. Số nợ đó tương đương với từ 26 đến 28 ngàn tỷ đô la cho một nền kinh tế một năm sản xuất chừng từ 9 đến 10 ngàn tỷ đô la.

- Thứ hai là Trung Quốc có chừng 155 ngàn doanh nghiệp nhà nước, với núi nợ do Bộ Tài chính Bắc Kinh ước lượng vào cuối năm 2013 là khoảng 10 ngàn 700 tỷ đô la. Ngày nay tất nhiên là cao hơn ít ra gấp rưỡi, là 15 ngàn tỷ đô la, trong khi họ lại có mức doanh lợi trung bình chỉ bằng phân nửa lãi suất ngân hàng loại trung bình là khoảng 7% một năm. Chuyện ấy bất thường vì các doanh nghiệp nhà nước đều được vay với điều kiện ưu đãi và cho thấy hiệu năng rất kém.

RFI: Thủ tướng Lý Khắc Cường nói đến việc tái cơ cấu hệ thống doanh nghiệp nhà nước với phần tham gia của tư nhân. Đồng thời lại thông báo kế hoạch củng cố các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn nhất để thành mũi nhọn cạnh tranh trên toàn cầu từ nay đến 2025 mà Bắc Kinh gọi là "Made in China". Hai chuyện ấy có mâu thuẫn với nhau không ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Cho đến khi Bắc Kinh thông báo chi tiết của kế hoạch này vào cuối tháng 3/2015, tôi chỉ có thể dự đoán hai chuyện song hành theo kiểu tôi gọi là " chẵn lẻ gì thì nhà cái cũng ăn".

- Thứ nhất, Bắc Kinh có khoảng 10 vạn xí nghiệp quốc doanh cần tái cơ cấu. Nôm na là " cổ phần hóa " hay " tư nhân hoá ", là định giá tài sản là trị giá bao nhiêu rồi bán một phần vốn cho tư nhân mua. Đấy là chiều hướng Thủ tướng Lý Khắc Cường gọi là áp dụng " quy luật thị trường " trong kế hoạch cải cách.

- Nhưng thực chất là kêu gọi tư nhân bỏ tiền ra mua cổ phần để hùn vốn và trả tiền hùn hạp cho nhà nước, mà không chắc được mua đa số và có thẩm quyền về quản trị. Tôi gọi đó là chuyện "tậu voi chung với Đức Ông ", nghĩa là vừa phải đánh cồng vừa phải rửa phân.

- Thứ hai là với các tập đoàn lớn thì Bắc Kinh lại có chủ trương trái ngược. Đó là sát nhập để củng cố các cơ sở kinh doanh do trung ương quản lý thành những đại tổ hợp có khả năng cạnh tranh quốc tế trong các lãnh vực họ coi là chiến lược như 1) năng lượng là dầu khí và thậm chí nhà máy nguyên tử, 2) tài nguyên khoáng sản như kim loại quý, sắt thép hay đất hiếm, 3) vô tuyến viễn thông, 4) xe hơi, 5) máy bay, v.v...

- Đấy là chiều hướng xây dựng "Trung Quốc Mộng" của ông Tập Cận Bình để Trung Quốc tiến dần lên vị trí cường quốc kinh tế có thể đứng ngang hàng nước Mỹ.

RFI: Riêng về kế hoạch «Made in China» thì liệu rằng điều ấy có khả thi hay không?


Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nhìn thấy hai khía cạnh trong này: thứ nhất là chính trị, thứ nhì mới là kinh tế.

- Về chính trị thì từ hai chục năm nay, sau khi thế hệ lãnh đạo thứ ba là Giang Trạch Dân và Chu Dung Cơ tiến hành cải cách doanh nghiệp và dẹp bớt các công ty quốc doanh lỗ lã, thì các tập đoàn kinh tế còn lại đều trở thành cơ sở kinh doanh và chính trị của các đảng viên cao cấp. Họ cấu kết với nhau để trục lợi dù có hiệu năng rất kém và ngày nay đã trở thành những thế lực cưỡng chống việc cải cách của thế hệ lãnh đạo thứ năm là Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường.

- Với kế hoạch chấn chỉnh, tăng cường và sát nhập các tập đoàn lớn thành mũi nhọn cạnh tranh có kích thước và khả năng quốc tế nhờ ưu thế gần như độc quyền, ông Tập Cận Bình có cơ hội thay thế nhân sự và gạt các đại gia trong các tập đoàn ấy ra ngoài.

- Đấy là việc có vẻ chính đáng và nhẹ nhàng hơn là quy kết tội tham nhũng như ta đã thấy trong giới quản lý các doanh nghiệp dầu khí dưới trướng của nguyên Trưởng ban Chính pháp Trung ương và xưa kia một ông trùm về dầu khí là Chu Vĩnh Khang. Vì vậy, về chính trị thì kế hoạch tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước, có vẻ thuận lý và khả thi vì ông Tập Cận Bình có cơ hội đưa thành phần trung kiên với mình vào các vị trí then chốt về kinh tế.

RFI: Còn tính chất khả thi về kinh tế, Trung Quốc sẽ thành công chăng?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Lãnh đạo Trung Quốc tưởng là học kinh nghiệm Hoa Kỳ vào đầu thế kỷ 20, Nhật Bản vào giữa thế kỷ 20 hay Nam Hàn vào 50 năm trước. Đó là chính quyền yểm trợ các đại tổ hợp kinh doanh sắt thép, năng lượng, cơ khí, như Carnegie, Ford, General Electric, Standard Oil, Mitsubishi, Mitsui, Samsung, v.v... để tìm lực đẩy cho kinh tế quốc dân. Bắc Kinh tiếp tục chiến lược đó với các "zaibatsu" của Nhật hay "chaebols" của Đại Hàn, nhưng mà mang màu sắc Trung Quốc.

- Tuy nhiên, Trung Quốc không nhìn thấy sự khác biệt là: các doanh nghiệp Mỹ, Nhật, Hàn đều là của tư nhân, không phải của nhà nước; họ phải cạnh tranh thật sự trong khung cảnh kinh tế thị trường chứ không có thể giữ thế độc quyền; nếu được bộ máy nhà nước yểm trợ thì vài chục năm sau là mất sức cạnh tranh; và có khi bị khủng hoảng như đã thấy tại Nhật từ năm 1990 và Nam Hàn từ năm 1997-1998. Sau đó là các doanh nghiệp này đều phải tự cải cách để tồn tại và thành công, nếu không là vỡ nợ và tiêu vong.

- Chuyện thứ ba, quan trọng nhất, ngần ấy tập đoàn lớn của Trung Quốc đều đang có vấn đề về nợ nần và hiệu năng quản lý. Cho nên nếu muốn chấn chỉnh thì Bắc Kinh sẽ mất ít ra cả ngàn tỷ đô la cho các công ty quản lý tài sản của trung ương để bù vốn đắp nợ cho các tập đoàn bị lỗ lã.

- Sau đó, nếu các tập đoàn này không có quyền tự tri và khả năng quản lý hiện đại hơn thì chưa chắc là các sản phẩm cao cấp "Made in China" đã có thể cạnh tranh được với các tổ hợp quốc tế. Trong khi đó, ta không quên rằng với cơ cấu dân số hiện tại đang bị lão hóa, ưu điểm nhân công rẻ có năng suất cao của Trung Quốc cứ giảm dần trong khi các thị trường Đông Nam Á có hơn 600 triệu dân lại sẵn sàng trám vào khoảng trống của Trung Quốc. Nghĩa là trên thì khó cạnh tranh với tổ hợp tiên tiến của Âu-Mỹ-Nhật-Hàn, dưới lại bị các nước đi sau lấn tới.

- Trong những năm tới, các nước đi sau tại Đông Nam Á có thể là nơi tiếp nhận đầu tư Âu-Mỹ-Nhật-Hàn để trực tiếp cạnh tranh với các tập đoàn Trung Quốc. Cho nên, tôi không tin rằng chiến lược mới của Trung Quốc sẽ thành công. Mà thật ra nó cũng chỉ là chiến lược cũ đã từng thất bại. Yếu tố chính ở đây là khả năng cạnh tranh bằng sự sáng tạo và tùy vào quyền tự do trong loại hình kinh tế tri thức. Nhà nước không thể nghĩ thay và làm thay cho thị trường được.

RFI: Bên cạnh việc đánh cuộc vào các đại tập đoàn để chinh phục thị trường quốc tế, Trung Quốc đang phác họa ra một lộ trình phát triển mới vào thời điểm mà nền kinh tế nước này đang hụt hơi. Tỷ lệ tăng trưởng trong quý 4/2014 rơi xuống còn 7,4 % mức thấp nhất từ 24 năm qua. Bên cạnh đó, động lực chính là xuất khẩu cũng đang bị chựng lại. Bắc Kinh đề ra mục tiêu tăng trưởng cho khu vực xuất khẩu là 7 % trong năm 2014 trên thực tế, tổng kim ngạch xuất khẩu trong năm qua của các nhà sản xuất Trung Quốc chỉ tăng có 3,4 %.

Nợ công của khu vực kinh tế nhà nước, của các chính quyền địa phương thì không ngừng gia tăng. Trong bối cảnh đó từ ba năm qua, Bắc Kinh cố gắng xoay trục mô hình kinh tế, dựa trên cả xuất khẩu lẫn sức tiêu thụ nội địa. Có điều trước mắt, tiêu thụ trong nước vẫn chưa khởi sắc để có thể hy vọng tiếp tay với khu vực xuất khẩu, tạo ra tăng trưởng cho đất nước với gần 1,5 tỷ dân này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thông qua những thời đại đầy thử thách, nước Mỹ đẫ trở nên dày dạn trong ứng xử với mọi thử thách. Hôm nay chúng ta đón mừng thắng lợi, không phải thắng lợi của một ứng cử viên mà là thắng lợi của một Chính nghĩa- Chính nghĩa Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe. Ý nguyện cua nguòi dân đã được quan tâm. Người Mỹ chúng ta hoc được bài học Dân chủ thật quí giá vào thời điểm này.
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,