Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thoáng Nghe Giọng Hát Xuân Ca

14/02/201500:00:00(Xem: 2660)
Tết này nữa lại phương xa,
Đêm giao thừa lạnh hồn ta vắng nhà.
Thoáng nghe giọng hát Xuân Ca,
Quê ơi thôi chén rượu qua cơn sầu.
(Vancouver, Canada, Xuân 1980)

Mùa Xuân được nhiều nhạc sỹ chọn làm đề tài sáng tác sau mùa thu. Có cả trăm bài nhưng chỉ có một số được phổ biến qua các băng nhạc thu thanh thời trước năm 75 của Sài Gòn và người VN khi lưu vong qua hải ngọai giữ lại nó như là kỷ niệm là di sản văn hóa của họ.

Có những bài hát tuy mang tên mùa xuân nhưng nội dung lại chẳng có không khí mùa xuân tí nào và ngược lại như bản Ai Lên Xứ Hoa Đào của Hòang Nguyên tả về xứ Đà Lạt có hoa đào nở giữa mùa xuân, Thiên Thai của Văn Cao lãng đãng sương khói chốn thần tiên như câu: “Thiên thai chốn đây hoa xuân chưa gặp bướm trần gian”.

Điều nghịch lý là khi nghe nhạc xuân trổi lên, lòng chúng ta lại chùng xuống, cảm giác nuối tiếc, vu vơ cho sự qua mau của thời gian, vui buồn lẫn lộn. Mùa xuân trở về cùng Tết âm lịch, truyền thống văn hóa đã ăn sâu vào huyết quản người Việt Nam. Bùi ngùi nghĩ tới thân phận lưu vong và thân phận nghiệt ngã của đất nước.

blank
Xuân với hoa.

Ly Rượu Mừng:

Trong những ca khúc mùa xuân của nhiều nhạc sỹ thì Phạm Đình Chương có tới hai bài được ưa chuộng, đó là Ly rượu Mừng và Đón Xuân. Nếu kể trong các bài hát để phát thanh đón chào mùa xuân, đón chào năm mới thì bản Ly Rượu Mừng phải kể là đứng số một. Ngay trong phút giao mùa, câu ca vang lên: “Ngày Xuân nâng chén ta chúc nơi nơi, mừng anh nông phu vui lúa thêm hơi…” đã tạo nên cả một bầu trời xuân thắm. Nét nhạc vui, lời ca chứa chan hy vọng, đặc biệt là hát đồng ca nhiều người càng làm tăng nỗi mừng chào đón chúa Xuân và ước mong đất nước đồng bào thanh bình no ấm.

Hồi những năm sau bảy lăm, cộng sản chiếm miền Nam cấm đoán tất cả những nhạc phẩm của VNCH. Trong đêm đón giao thừa, lén nghe đài VOA, tới lúc bản Ly Rượu Mừng phát lên, thì có người rơi nước mắt.

Đón Xuân: bài hát thể điệu Swing nhún nhẩy, nét nhạc quyến rũ với những chuyển cung phong phú, có những nốt cao, có những nốt trầm, có những hợp âm vui xen lẫn hợp âm buồn. “Xuân đã đến rồi gieo sắc ngàn hồn hoa xuống đời. Vui trong bình minh muôn lòai chim hót vang mọi nơi…” lời ca đẹp thích hợp với câu nhạc tạo giá trị cho ca khúc.

Anh Cho Em Mùa Xuân: câu ca mở đầu: “Anh cho em mùa xuân, nụ hoa vàng mới nở, chiều đông nào nhung nhớ.” nghe thật ơi là tình tứ. Bài thơ lãng mạn của thi sĩ Kim Tuấn mà nhạc sỹ Nguyễn Hiền đã phổ nhạc thành công đóng góp vào vườn hoa âm nhạc Xuân ca một bài hát dễ thương. Mùa Xuân không chung chung cho mọi người mà ở đây dành riêng cho đôi lứa yêu nhau. Tuy vậy tình yêu của anh và em vẫn hòa chung vào tình yêu xóm làng, có đồng lúa vàng thơm, có cánh diều tung tăng bầy trẻ. Bài thơ phong phú giúp cho người ghép nhạc giao duyên tạo những chuyển cung đa dạng làm nhạc tính dâng cao.

Đón Xuân Này Nhớ Xuân Xưa: chỉ riêng một câu “ Đón xuân này tôi nhớ xuân xưa” cũng đủ làm bài hát của Châu Kỳ nổi tiếng. Càng lớn tuổi thì càng thấm thía nỗi nhớ quá khứ mỗi độ xuân về, coi như là một dấu mốc thời gian để thấy năm tháng qua đi không bao giờ trở lại. Âm thể thứ, nét nhạc buồn cùng lời ca nhớ về một mối tình thời thanh niên, không cho người nghe nỗi vui đón xuân như ý nghĩa nguyên thủy của mùa đầu năm đầy sinh khí. Đó cũng là vẻ đặc biệt của ca khúc này.

Xuân Và Tuổi Trẻ: nhạc sỹ La Hối sáng tác ít nhưng bài hát này của ông đủ ghi dấu trong làng ca nhạc VN. Điệu Valse nhịp nhàng, có những nốt cao tràn trề hy vọng, có những khúc dồn dập như tâm tình sôi nổi tuổi trẻ. Thế mà lắng sâu trong cảm xúc thưởng Xuân vẫn có một nỗi man mác nào đó vô hình. Không kể người già, ngay cả ngừơi trẻ đương thời nghe bài hát cũng tiếc nuối cho rằng thời gian qua mau quá.

Cánh Thiệp Đầu Xuân: Minh Kỳ đặt nhạc, Hòai Linh đặt lời rất ăn khớp. Mùa Xuân Tết đến người ta hay gởi thiệp chúc nhau mọi điều tốt lành. Bài hát điệu Bolero dễ nghe, dễ hát, lời ca dễ hiểu gần gũi mọi giới, không sáo mà cũng không tầm thuờng. Cho cảm giác mùa Xuân đầm ấm, cũng là ca khúc không thể thiếu trong tuyển tập Xuân ca. Trong khi bài Ly Rượu Mừng cũng mang nhiều lời chúc, nhưng khó hát hơn và phải hát đồng ca thì Cánh Thiệp Đầu Xuân chỉ diễn tả một mình.

Những ca khúc mùa Xuân thời cũ, có số bài mang dấu vết chiến tranh. Hình ảnh người lính được đưa vào rõ nét, đón Xuân trong lúc đứng gác đồn, hay đang ở nơi giới tuyến nhớ về mẹ hiền, người yêu nơi hậu phương như những bài sau đây:

Xuân Này Con Không Về: của Trịnh Lâm Ngân tức là nhạc sỹ Trần Tịnh, Nhật Ngân và một người họ Lâm. “Con biết xuân này mẹ chờ tin con”, cất tiếng hát lên là làm cho những bà mẹ rơi nước mắt, những đứa em buồn nhớ người anh trai xa nhà vì chiến cuộc và ngay cả bản thân người lính cũng mũi lòng. Thời đó bài hát đã đem lại lợi tức rất cao cho tác giả về số lượng ấn phẩm được tiêu thụ. Về mặt giá trị nghệ thuật không cao lắm nhưng có giá trị thương mại vì phổ biến rộng rãi.

Phiên Gác Đêm Xuân: nhạc sỹ Nguyễn Văn Đông luôn mang tư tưởng lớn vào các ca khúc của ông. Bài này tả cảnh người chiến sỹ cầm súng ngồi trên chòi canh trong đêm giao thừa, đón mùa xuân trong niềm cảm khái không quên nhiệm vụ chiến đấu. “Đón giao thừa một phiên gác đêm, chào xuân đến súng xa vang rền, xác hoa tàn rơi trên báng súng, ngỡ rằng pháo tung bay, ngờ đâu hoa lá rơi…” nét nhạc gọn gàng, duyên dáng như tình cảm của một quân nhân trông cương nghị mà lòng vẫn chan chứa yêu thương.

Đồn Vắng Chiều Xuân: Trần Thiện Thanh có bản Đồn Vắng Chiều Xuân nói về người chiến sỹ nơi rừng núi: “ Đồn anh đóng bên rừng mai, nếu mai không nở anh đâu biết xuân về hay chưa”.

Hoa Xuân: Phạm Duy là cây đại thụ tân nhạc, ông cũng có vài bài chủ đề mùa xuân nhưng tâm tình của ông không đặc biệt cho lắm về giai điệu lẫn ca từ. Như bài Hoa Xuân, Xuân Ca.

Xuân Miền Nam: Văn Phụng khi từ miền Bắc di cư vào miền Nam tự do đã có làm bản này ca ngợi vùng đất mới an lành. Thường được hát tam ca hay song ca, đoạn giữa chuyển sang cung thứ lại nghe buồn.

Cali Mùa Xuân Hoa Đào Nở: Bắc Cali với San Jose khi mùa xuân về thường vào giữa tháng hai dương lịch có nhiều lọai hoa đào, hoa mai, hoa mận nở cho cảnh sắc thơ mộng, tạo cảm hứng Trần Chí Phúc viết ca khúc này. Có vài câu như: “Bên đây anh nhớ bên kia. Cali xa quá Việt Nam. Hẹn mùa yên vui đất nước. Anh ca bài hát hoa đào.”

Mùa Xuân cùng Tết âm lịch đóng vai trò đặc biệt trong tâm thức người Việt. Giống như những ngày hăm mấy tháng chạp trước đó, không khí đón mừng rất rộn ràng, thế mà vào những ngày đầu năm, cảm giác Tết đã không còn, phải chăng nó không bao giờ hiện hữu, cũng như cái gọi là hiện tại không có thực mà chỉ còn quá khứ và tương lai mà thôi.

Cũng tương tự, mùa Xuân trong những bài hát chỉ là những mơ ước về một đất nước thanh bình hay chỉ là hoài vọng về một kỷ niệm đẹp thời cũ với tình yêu, với người thân. Vì thế nếu có vui xuân thế nào cũng xen lẫn nỗi buồn và điều cuối cùng là bài hát xuân ca nào cũng dễ gây xúc động vì mơ ước và hoài vọng bao giờ cũng đẹp.

Trần Chí Phúc

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà báo Bùi Tín nhận xét: “Có rất ít thông tin chính xác về nội dung thật sự của cuộc gặp này được tiết lộ, nhưng ý đồ đen tối của những người lãnh đạo Bắc Kinh đến phó hội đối với tương lai của đất nước ta đã không che mắt được ai. Đến nỗi ngoại trưởng Việt Nam lúc bấy giờ, ông Nguyễn Cơ Thạch, người bị gạt ra ngoài rìa của cuộc họp lịch sử này, đã phải than thở: ‘Thế là một cuộc Bắc thuộc mới rất nguy hiểm đã bắt đầu!”
Năm nay, lễ Tạ Ơn diễn ra vào thứ năm ngày 25/11/ 2021. Mỗi lần đến lễ Tạ Ơn, tôi muốn tạ ơn Thượng Đế đã ban cho tôi cuộc sống no đủ, an lành và cảm ơn tất cả những người thân quen luôn yêu thương và giúp đỡ tôi trong cuộc sống. Mỗi người trong chúng ta nợ nhiều người, ngoài nợ ông bà cha mẹ đã sinh ra, nuôi cho lớn khôn, thương yêu đùm bọc cho đến khi cha mẹ qua đời.
Nói tóm lại, giá dầu xăng tăng gần đây là một cơ hội để chúng ta ôn lại bài học kinh tế căn bản về luật cung cầu. Giá xăng dầu tăng vì cung chưa bắt kịp cầu. Hệ thống vận chuyển hàng hóa trên thế giới sẽ được cải thiện nhiều hơn trong thời gian tới. OPEC đã bắt đầu tăng mức sản xuất dầu. Những công ty dầu ở Mỹ cũng sẽ tăng sản xuất dầu nội địa.
Tiêu cực đẻ ra tham nhũng và tự diễn biến, tự chuyển hóa, nhưng cha mẹ của tiêu cực lại sinh ra từ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống của cán bộ đảng viên. Đó là “lời phán” của 4 đời Tổng bí thư đảng CSVN, gồm Đỗ Mười (1997-2001), Lê Khả Phiêu (tháng 12/1997-2001), Nông Đức Mạnh (2001-2011) và Nguyễn Phú Trọng (từ 2011 đến nay). Nhưng đến năm 2021, sau 27 năm xây dựng và chỉnh đốn (từ khóa đảng VII năm 1994) mà 4 nguy cơ vẫn còn là mối đe dọa sống còn của chế độ và vị trí lãnh đạo của đảng là tại sao ?
Chơi tới bến như Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Hà Giang (Nguyễn Trường Tô) mà vẫn hạ cánh an toàn thì chỉ ăn (có mỗi một miếng thịt bò) thôi nào phải là chuyện lớn. Hồi năm 2018, chú Lâm còn làm một vụ dại dột hơn nhiều (khiến cả Âu Châu sửng sốt, sau khi bắt cóc Trịnh Xuân Thanh) mà cũng có sao đâu.
Theo cam kết trong Chương 13 về Thương mại và Phát triển Bền vững (TSD) của Hiệp định Thương mại Tự do (EV-FTA) giữa Liên minh Âu châu (EU) và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cả hai bên, EU và Việt Nam, phải thành lập “Các nhóm Tư vấn Nội địa” (DAGs) gồm những tổ chức phi chính phủ NGO, đại diện người lao động, hiệp hội thương mại, v.v., để có thể quan sát, nêu lên và thảo luận các vấn đề liên quan đến các chính sách xã hội và môi trường với Ủy ban Liên minh Âu châu và VN.
Trong chế độ Cộng sản Việt Nam, có 2 thành phần trí thức: Trí thức sáng suốt và trí thức u mê. Đội ngũ trí thức sáng suốt khan hiếm, biết chọn cái đúng và việc cần làm. Nhưng thành phần trí thức u mê thì đông, là công bộc, sống chết với đảng; đảng bảo đâu đánh đó, nhiều khi không cần tiêu chuẩn luân thường đạo lý. Ngược lại, trí thức có bản lĩnh, có lập trường rành mạch thì biết đặt quyền lợi chung trên lợi ích cá nhân và biết chọn cái đúng đánh chết cái sai, không sợ bị trù dập.
Trung Quốc chào mừng cuộc đối thoại thực sự giữa Chủ Tịch Tập Cận Bình và Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden như một dấu hiệu hy vọng cho mối liên hệ tốt đẹp hơn trong tương lai, trong khi đó Hoa Kỳ thì khá im lặng giữa lúc hai vị lãnh đạo của hai siêu cường tìm cách giảm bớt căng thẳng kéo dài đã hơn một năm.
Sau hơn một năm không đi chơi xa, vì dịch Covid-19, nên khi các tiểu bang gỡ bỏ giới hạn chúng tôi rủ nhau du lịch nội địa. Nhiều người thân quen đi chơi Hawaii hay Cancún bên Mexico, chúng tôi chọn Miami, Florida. Cả tháng trước đã mua vé máy bay, đặt chỗ ở và thuê xe. Đến giữa tháng Tám có thông tin Covid biến chủng Delta đang lây lan nhanh. Đã có thuốc tiêm chủng nên số người nhập viện và chết không cao như hồi đầu năm, trên 90% tử vong là những người đã không chích ngừa.
“Bạn từ đâu đến” ? (“Where do you come from” ?) là câu hỏi mà tôi vẫn thường nghe trong những tháng ngày lưu lạc. Dù tha hương gần cả cuộc đời, tôi luôn luôn đáp rằng mình từ nước Việt: I’m from Vietnam! Nếu trả lời khác đi và đúng với thực trạng (I’m from California) thì rất có thể tôi sẽ nhận được ánh mắt, cùng với nụ cười thân thiện hơn của tha nhân. Tuy biết vậy nhưng tôi không muốn chối bỏ quê hương, dù không hãnh diện gì (lắm) về cái đất nước khốn cùng mà mình đã đành đoạn bỏ đi từ khi tóc hãy còn xanh.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.