Hôm nay,  

Quan Hệ Mỹ-Việt Bay Lên Như Rồng?

03/02/201500:00:00(Xem: 3188)
Năm nay đánh dấu quan hệ Mỹ-Việt tròn 20 tuổi. Dư luận trong nước đang quan tâm và nhắc nhiều đến sự kiện lịch sử này, vì chính sách xoay trục về Đông Á của Hoa Kỳ cùng những động thái “cắt salami” của Trung Quốc trên Biển Đông, đặc biệt vụ đưa giàn khoan HD-981 vào vùng đặc khu kinh tế của Việt Nam hồi đầu tháng 5/2014 làm Hoa Kỳ quan ngại, Quốc hội Mỹ ra nghị quyết phản đối.

Sự hung hăng trên biển của Bắc Kinh khiến người Việt trong nước xuống đường biểu tỏ lòng yêu nước mà không bị trấn áp như những năm trước, cùng lúc nhiều hãng xưởng của người Hoa tại Việt Nam bị đốt phá.

Trong viễn cảnh xung đột vũ trang trên Biển Đông có thể xảy ra, gần đây có những dấu chỉ cho thấy tương lai quan hệ Việt-Mỹ đang trở nên thắm thiết hơn vì Hoa Kỳ cũng có lợi ích trong khu vực.

Nhìn lại quá khứ, Hoa Kỳ và Việt Nam đã đối đầu nhau trong cuộc chiến kéo dài hơn một thập niên với số thương vong cao cho cả hai dân tộc, 60 nghìn người Mỹ và hai triệu người Việt đã thiệt mạng, lại xảy ra vào lúc cao điểm của Chiến tranh Lạnh, nên hệ lụy để lại là sự nghi ngờ lẫn nhau.

30/4/1975 cuộc chiến chấm dứt bằng cuộc di tản hỗn loạn, với hình ảnh Đại sứ Graham Martin ôm cờ Mỹ lên trực thăng rời Việt Nam, chỉ ít giờ trước khi bộ đội cộng sản Bắc Việt với súng ống xe tăng do Liên Xô và Trung Quốc cung cấp tiến vào thủ đô Sài Gòn của Việt Nam Cộng hòa, một đồng minh của Hoa Kỳ trong hai mươi năm.

Ít năm sau, Mỹ và Việt Nam đã có những cuộc gặp để bàn đến việc thiết lập quan hệ ngoại giao. Tổng thống Jimmy Carter cử Đặc sứ Leonard Woodcock, cựu tổng giám đốc liên đoàn lao động Mỹ, đến Hà Nội. Sau đó các nhà ngoại giao hai nước là Richard Holbrooke và Phan Hiền đã gặp nhau nhiều lần tại Paris.

Nhưng rồi các sự kiện như Việt Nam liên minh quân sự với Liên Xô, Hà Nội đòi bồi thường chiến tranh, bộ đội Việt Nam chiếm đóng Campuchia; đặc biệt là việc Washington và Bắc Kinh chính thức mở ra quan hệ ngoại giao vào tháng 1/1979 và cuộc chiến biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc vào tháng 2 năm đó đã có tác động tiêu cực, làm đóng băng các thảo luận giữa Washington và Hà Nội.

Năm 1986 Việt Nam công bố chính sách đổi mới kinh tế, mở cửa giao tiếp với phương Tây, khi đó hai bên mới có những gặp gỡ thường xuyên hơn. Tổng thống Ronald Reagan cử cựu tham mưu trưởng quân đội Hoa Kỳ, Tướng John Vessey, làm đặc sứ đến Việt Nam.

Việt Nam muốn Mỹ bỏ cấm vận, bình thường hóa quan hệ. Hoa Kỳ muốn Hà Nội rút quân khỏi Kampuchia, giải quyết vấn đề POW-MIA. Phía Mỹ cũng quan tâm đến tù cải tạo Việt Nam Cộng hòa, đến những đợt trấn áp trí thức, tôn giáo và thuyền nhân vượt biển.

Năm 1992 đánh dấu quan hệ tan băng khi Tổng thống George H.W. Bush (Bush cha) quyết định nới lỏng cấm vận, cho nối lại liên lạc viễn thông giữa hai nước, cho NGO vào Việt Nam hoạt động, các công ty vào nghiên cứu thị trường, người Mỹ được phép du lịch, tiêu tiền ở Việt Nam.

Sau khi Hà Nội rút quân khỏi Campuchia, giải quyết thỏa đáng vấn đề POW-MIA, thả tù cải tạo cho sang Mỹ định cư, chấm dứt làn sóng vượt biển; đặc biệt là sau khi quan hệ Việt Nam và Trung Quốc đã được nối lại, khi đó Hoa Kỳ bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vào tháng 3/1994.

Tháng 7/1995 Tổng thống Bill Clinton quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam và đại sứ Mỹ đầu tiên là ông Pete Peterson, cựu phi công chiến đấu từng bị giam 6 năm ở Hỏa Lò. Chọn ông Peterson làm đại diện tại Hà Nội, lãnh đạo Mỹ đã gửi một tín hiệu rõ ràng là Washington muốn lật qua trang sử mới trong quan hệ hai nước, không còn coi nhau như thù nghịch.

Sau 20 năm bang giao, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước lên đến 33 tỉ đôla trong năm 2014, so với chưa đến 500 triệu vào năm 1995. Việt Nam đã gia nhập các tổ chức mậu dịch quốc tế, ký kết hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ. Quốc hội Mỹ đã cho Việt Nam hưởng các quy chế thương mại bình thường PNTR.


Mỗi năm hàng vạn học sinh, sinh viên Việt du học Mỹ với học bổng của Vietnam Education Fund, Fulbright, Asia Foundation hay du học tự túc. Nhiều giáo sư từ các đại học Hoa Kỳ cũng đã đến giảng dạy tại Việt Nam.

Trong lãnh vực an ninh quốc phòng, chiến hạm Mỹ đã nhiều lần ghé cảng Việt Nam, bộ trưởng quốc phòng hai nước có những chuyến viếng thăm và làm việc định kỳ. Năm ngoái Hoa Kỳ nới lỏng một phần lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam và đã viện trợ hàng chục triệu đôla cho việc phát triển an ninh biển.

Tuy nhiên Việt Nam vẫn chưa nằm trong danh sách các quốc gia để các tổng thống Mỹ mới lên nhận chức cần thăm viếng như Nhật Bản, Nam Hàn, Philippines hay Trung Quốc.

Tổng thống Bill Clinton và George W. Bush (Bush con) đã có chuyến viếng thăm Việt Nam vào những năm cuối nhiệm kỳ. Thủ tướng Phan Văn Khải, Nguyễn Tấn Dũng và Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết, Trương Tấn Sang cũng đã chính thức thăm nước Mỹ.

Tổng thống Barack Obama chỉ còn trong Bạch Ốc hai năm nữa, nhưng đến nay cũng chưa rõ lãnh đạo Mỹ sẽ thăm Việt Nam hay không, trong khi ông đã đến nhiều nước Đông nam Á, kể cả Myanmar và Campuchia.

Hoa Kỳ đã chính thức trở lại Việt Nam từ hai thập niên, không với vũ khí chiến lược như thời chiến tranh mà với kiến thức kinh tế, tài chánh, kỹ thuật và giáo dục.

Việt Nam và Mỹ đã hợp tác nhiều trong kinh tế, mậu dịch qua các hiệp định thương mại quốc tế cũng như song phương. Hai quốc gia đang đàm phán về hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương TPP.

Nhưng lãnh đạo Hà Nội lo sợ “diễn biến hòa bình” sẽ làm thay đổi chế độ nên nền kinh tế còn trong “định hướng xã hội chủ nghĩa” và xã hội Việt Nam còn thiếu những quyền tự do căn bản như phát biểu, hội họp, lập công đoàn để thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh hơn.

Hôm 26/1 vừa qua tại Hà Nội có hội thảo đánh dấu 20 năm thiết lập quan hệ, chủ đề “Vietnam-United States Relationship: For 20 More Successful Years” – Quan hệ Việt-Mỹ: 20 Năm Thành Công Hơn Nữa – với sự tham dự của những nhà ngoại giao đã đóng góp cho việc phát triển bang giao, gồm đại sứ đầu tiên của hai nước là Lê Văn Bàng và Pete Peterson, những đại sứ kế vị, cùng Đại sứ Mỹ Ted Osius vừa nhận nhiệm vụ và Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc.

Hai thập niên trước ông Ted Osius còn là tham tán chính trị và lãnh sự của Sứ quán Mỹ mới mở tại Hà Nội và ông Hà Kim Ngọc, đã có thời gian tu nghiệp tại Mỹ, còn là phó tổng lãnh sự Việt Nam ở San Francisco. Nay họ là những nhà ngoại giao cấp cao của hai nước, tiếp tục công tác phát triển quan hệ song phương.

Trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ năm 2013, Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Barack Obama đã đồng ý nâng quan hệ hai nước lên tầm đối tác toàn diện.

Bang giao hai nước sẽ phát triển đến mức nào trong tương lai? Nhìn vào logo kỷ niệm có thể nghiệm ra vài điều.

Năm 2010, kỷ niệm 15 năm bang giao, phía Mỹ có logo cờ hai nước làm thành cánh diều bay cao. Việt Nam có logo hình tam giác tượng trưng sự vững vàng trong quan hệ.

Năm nay trang nhà sứ quán Việt Nam tại Washington có logo kỷ niệm với cờ hai nước vươn lên trên đỉnh của số 2 và số 0, đánh dấu quan hệ ở tầm cao nhất.

Logo của Mỹ, treo ở hội nghị hôm 26/1 tại Hà Nội, với cờ Hoa Kỳ và cờ Việt Nam nối kết nhau thành số 20 như rồng bay, Mỹ là đầu và đuôi là Việt. Đây là mẫu vẽ của Đoàn Hải Tú, cư dân Thành phố Hồ Chí Minh, đạt giải nhất cuộc thi do sứ quán Mỹ tổ chức.

Bốn mươi năm trước hai nước là thù nghịch. Sau hai thập niên bang giao, quan hệ đã ấm lên, như diều bay cao, vững như chân vạc.

Hai mươi năm tới quan hệ sẽ tốt hơn đến mức nào? Hoa Kỳ có giúp quốc gia cựu thù trở thành rồng như mơ ước, khi mà vị trí địa chính trị của Việt Nam nằm trong khu vực với những con rồng, những quốc gia tự do dân chủ, nhưng ngay sát cạnh là Trung Quốc khổng lồ với cùng ý thức hệ cộng sản?

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.