Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Đặng Tất

17/11/201400:00:00(Xem: 4142)

ĐẶNG TẤT (? - 1409)

Ông quê huyện Can Lộc, Hà Tĩnh, đỗ Thái học sinh thời nhà Trần, được bổ làm tri phủ Hoá Châu nay là Hải Lăng, Quảng Trị. Khi Hồ Quý Ly nắm quyền, vẫn giữ ông chức cũ.

Năm 1407, cha con Hồ Quý Ly bị quân Minh bắt. Chiêm Thành đem quân đánh Hoá Châu, quân Minh cũng đang tiến vào Hoá Châu. Đặng Tất bị ở giữa hai cánh quân ngoại xâm, nên tạm hàng quân Minh để chống quân Chiêm, Trương Phụ để ông giữ chức Đại tri Hoá Châu như cũ. Tạm yên phía bắc, ông dồn sức chống quân Chiêm. Quân Chiêm bị bại phải rút về. Tháng 11 năm 1407, Giản Định đế bị quân Minh đánh bại, chạy vào Nghệ An. Đặng Tất bèn giết quan lại nhà Minh ở Hoá Châu, đem quân theo Giản Định đế và tiến con gái vào cung, ông được phong làm Quốc công. Nguyễn Cảnh Chân cũng mang quân về giúp, thế quân Hậu Trần mạnh lên từ đấy. Tháng 7 năm 1408, Đặng Tất đem quân vào đánh Tân Bình, phá tan quân Phạm Thế Căng (hàng tướng quân Minh) ở cửa Nhật Lệ. Quân Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An tới Thuận Hoá.


Ngày 30-12-1408, tại Bình Than, cửa Hàm Tử, do Giản Định đế và Đặng Tất chỉ huy, quân Hậu Trần đánh bại quân Minh; giết chết thượng thư Lưu Tuấn, đô đốc Lữ Nghị... 10 vạn quân Minh tan tành. Mộc Thạnh dẫn tàn quân chạy vào thành Cổ Lộng (Ý Yên, Nam Hà). Giản Định đế muốn thừa cơ hội đánh lấy Đông Quan, Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân lại đề nghị tiêu diệt quân địch bên ngoài trước và chờ các lộ quân khác về hợp sức mới đủ mạnh giành thắng. Giản Định không bằng lòng, còn nghe theo lời gièm pha hoạn quan và nghi ngờ Đặng Tất vì có thời gian làm quan cho nhà Minh. Tháng 3 năm 1409, vua triệu hai tướng Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân đến, rồi sai võ sĩ giết chết.

Cảm kích: Đặng Tất

Nước nhà tang tóc, khó phân vân
Quang phục giang sơn, há lữa lần
Đánh đuổi quân Tàu đang liểng xiểng
Vua không sáng suốt, ngậm ngùi than!

Nguyễn Lộc Yên

Ý kiến bạn đọc
19/11/201414:59:19
Khách
Tiếc thương một danh tướng nước Việt
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.