Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Nguyễn Bích Châu

23/09/201400:00:00(Xem: 3524)

NGUYỄN BÍCH CHÂU
(1356 -1377)

Bà quê Nam Định, là ái phi của Trần Duệ Tông, bà nhìn xa hiểu rộng, thấy triều chính thối nát, dâng vua “Kê minh thập sách” (Mười kế sách trị nước như tiếng gà báo sáng):

1 - Phù quốc bản, hà bạo khử tắc nhân tâm khả an

2 - Thủ cựu quy, phiền nhiễu cách tắc triều cương bất vẫn

3 - Ức quyền hạnh, dĩ trừ quốc tế

4 - Thải những lại, dĩ tỉnh dân ngư

5 - Nguyện chấn Nho phong, sử tước hỏa dữ nhật nguyên nhi tịch chiểu

6 - Nguyện cầu trực gián, hội thành môn giữ ngôn lộ tịnh khai

7 - Gián binh, đương tiên dũng lục nhi tả thân tài

8 - Tuyển tướng nghi hậu thế gia nhi tiền thao lược

9 - Khí giới, quỷ kỳ kiên nhuệ, bất tẩy thỉ hoa

10 - Trận pháp, giáo dĩ chỉnh tề, hà tu vũ đạo

Nghĩa Nôm:

1 - Bền gốc nước, trừ kẻ bạo thì dân chúng được yên.

2 - Giữ nếp xưa, phiền nhiễu nên bỏ thì triều cương không rối.

3 - Ngăn kẻ lạm quyền để trừ mọt nước.

4 - Loại bọn quan tham nhũng để bớt vơ vét của dân.

5 - Mở lối nho phong để đóm lửa được soi cùng mặt trời mặt trăng.

6 - Tìm những lời trực gián để đường ngôn luận được rộng mở.

7 - Rèn luyện binh sĩ cần hạng có dũng, hơn là hạng vóc vạc lớn.

8 - Chọn tướng lựa người thao lược trước, sau mới đến bậc thế gia.

9 - Khí giới cốt tinh nhuệ hơn là lòe loẹt.

10 - Tập trận pháp cần chỉnh tề không cần múa nhảy.

Vua xem xong, khen ngợi mà không thực hành. Năm 1377, vua cương quyết thân chinh đánh Chiêm Thành, Bà dâng biểu can vua không nghe. Thuyền đến cửa bể Nghệ An, vua lại mê tín tế thần, Bà can không được, trầm mình hy sinh. Vua Duệ Tông làm văn tế Bà. Sau đấy vua tử trận như Bà đã tiên liệu.

Cảm mộ: Bà Nguyễn Bích Châu

“Kê minh thập sách”, sửa sang mong
Một dạ lo lường khắp núi sông
Dâng biểu lời ngay, tha thiết nước
Trầm mình can gián, sắt son lòng.

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Làm thế nào để ngăn chặn Trung Quốc tiến hành một cuộc xâm lược quân sự toàn diện nhằm chiếm Đài Loan bằng vũ lực? Sau đây là một số suy nghĩ cá nhân về vấn đề quan trọng này, tôi trình bày với tư cách là một học giả về Trung Quốc và không phải là đại diện chính thức của chính phủ Úc...
Tôi không thân thiết, và cũng chả quen biết chi nhiều với Trương Văn Dũng (TVD). Thản hoặc, mới có chút chuyện cần – cần phải trao đổi đôi ba câu ngăn ngắn – thế thôi. Tuy thế, tôi hoàn toàn không ngạc nhiên khi nghe ông bị “túm”, và bị kết án tù. Dù rất ngại làm mất lòng thiên hạ (và cũng rất sợ gạch đá tán loạn, từ khắp bốn phương) nhưng tôi vẫn phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông Tô Lâm chưa hề bắt “lộn” một nhân vật bất đồng chính kiến nào (ráo trọi) nhất là trường hợp của TVD!
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.