Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Trần Bình Trọng

27/05/201400:00:00(Xem: 4064)

Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt-Đất Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của đề tài. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang “Sử Việt-Đất Việt” được đăng hằng tuần, luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt.
________________

TRẦN BÌNH TRỌNG
(1259 - 1285)

Trần Bình Trọng quê huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Có một số cổ sử ghi rằng, phụ thân ông là: Lê Tần (Lê Phụ Trần, dòng dõi Lê Đại Hành Hoàng Đế) và mẹ là Lý Chiêu Hoàng.

Ông có công lớn, nên nhà Trần cho mang quốc tính và phong chức Bảo Nghĩa vương. Ông cũng là phò mã triều Trần, vua Trần Thái Tông gả con gái là Công chúa Thụy Bảo cho ông. Hai vợ chồng ông chỉ sinh được một người con gái tuyệt sắc, sau này được tuyển vào cung làm vợ vua Trần Anh Tông, được tấn phong là Chiêu Hiến hoàng hậu. Chiêu Hiến hoàng hậu là mẹ hoàng tử Trần Mạnh (vua Trần Minh Tông).

Năm 1285, quân Nguyên xâm lược nước ta lần thứ hai, thế giặc mạnh, tấn công ào ạt thành Thăng Long, quân Trần không thể giữ được thành. Hưng Đạo Vương quyết định rút khỏi Thăng Long, lui về Thiên Trường (nay tỉnh Nam Định). Danh tướng Trần Bình Trọng được hai vua nhà Trần giao nhiệm vụ quan trọng là giữ vùng Thiên Mạc, ngăn chặn và cầm chân quân Nguyên, để bảo toàn lực lượng, cho toàn bộ chỉ huy triều Trần rút lui được an toàn, chờ cơ hội phản công.

Trong khi đó, Thoát Hoan điều động cả 2 đạo quân thủy bộ, các tướng: Hữu thừa Khoan Triệt và Tả thừa Lý Hằng và Ô Mã Nhi rất giỏi, rầm rộ truy đuổi cố bắt cho bằng được hai vua Trần. Quân Nguyên tiến như thác lũ, khi đến bãi Tức Mặc (gần sông Cái, huyện Đông An, Hưng Yên). Trần Bình Trọng đem quân chận đánh, Giặc Nguyên đông nghịt và hung hăng như bầy sói dữ, giặc dàn trận tại đấy. Trần Bình Trọng cùng các tướng sĩ của ông can trường ngăn giặc, nguyện giữ tròn nhiệm vụ vua đã giao phó, tả xông hữu đột, nhưng cuối cùng ông cũng bị giặc bắt; và nhờ vậy mà 2 vua Trần mới thoát được.

Thoát Hoan đem vàng bạc tặng, rượu thịt thết đãi và mỹ nữ hầu hạ dụ hàng, dò hỏi việc quân cơ, ông không nói. Thoát Hoan hỏi: “Tướng quân có muốn làm vương đất Bắc không”? Ông quát vào mặt Thoát Hoan: “Ta thà làm quỉ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc, ta đã bị bắt thì chỉ có chết thôi”. Thoát Hoan dụ hàng không được, sai quân đem chém, lúc ấy ông 26 tuổi. Ông mất vào ngày 21 tháng giêng năm Ất dậu (26-2-1285). Ai nghe ông hy sinh vì nghĩa nước, cũng ngậm ngùi tiếc thương. Phan Kế Bính có bài thơ:

Giỏi thay Trần Bình Trọng!
Dòng dõi Lê Đại Hành.
Đánh giặc dư tài mạnh,
Thờ vua một tiết trung.
Bắc vương sống mà nhục,
Nam quỷ thác cũng vinh.
Cứng cỏi lòng trung nghĩa,
Ngàn thu tỏ đại danh.

*- Thiết nghĩ: Trận chiến tại Thiên Mạc của Trần Bình Trọng là trận đánh không cân sức, nhưng đây lại là trận ngăn giặc then chốt. Cổ kim hiếm thấy, dùng quân ít, mà lại cầm chân quân giặc đông, một chiến thuật lui binh đã tính toán khẩn thiết, cầm chân giặc để cho bộ chỉ huy tối cao của lực lượng kháng chiến rút được an toàn, ông đã tạo được một chiến công vĩ đại, nhân dân Đại Việt luôn trân trọng và kính phục.

Quân số của hai bên chênh lệch quá lớn, ông và binh sĩ Đại Việt can trường đánh cảm tử; để kéo dài thời gian, mong chu toàn nhiệm vụ giao phó, chấp nhận mọi sự hy sinh.

Sau khi Trần Bình Trọng bị bắt, tướng giặc tìm mọi cách dụ dỗ; ông dõng dạc trả lời: “Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc”. Câu nói của ông là câu nói nổi tiếng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta. Câu mắng giặc hùng hồn của ông đã và sẽ vang dội khắp núi sông, còn vang rền mãi nghìn sau, sẽ nung nấu tâm hồn bất khuất trước kẻ thù. Trần Bình Trọng là vị anh hùng đáng kính, với câu nói khảng khái của ông “Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc” đã điểm tô nét son cho trang Sử Việt của dân tộc thắm thiết muôn đời.

Cảm phục: Trần Bình Trọng

Ngăn giặc, hiên ngang giữa chiến trường
Giúp vua thoát nạn, bậc trung lương
Khinh khi lời dụ, cho vàng bạc
Bực bội tiếng khuyên, nhận tước vương
“Thà quỉ nước Nam” chan chứa nghĩa
“Hơn vương đất Bắc” nhuốc nhơ gương
Trung trinh phảng phất cùng sông núi!
Kim cổ muôn đời, lưu luyến thương!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Tôi tin vào những điều không thể. Tưởng tượng bạn đang rất căm ghét một con người hay một con vật nào đó. Rồi bỗng dưng một ngày bạn thấy họ là chính mình. Bạn có cảm giác mình biết về họ rõ như biết về những đường chỉ trên bàn tay của mình. Thậm chí, bạn cảm được cái khát khao và thương nó như thương nỗi khát khao của mình ngày nào - đó là cái tình cảm lạ lùng mà tôi dành cho con chuột của con trai tôi.
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát
Thới gian vẫn không ngừng trôi, hết xuân lại hạ, ngày tháng dần qua như nước chảy mây bay, sóng sau đè sóng trước, từng thế hệ lần lượt nối tiếp nhau. Ba chẳng mấy chốc giờ đã lên nội, ngoại. Tóc ba đã bạc trắng mái đầu, mỏi gối chồn chân… Thương ba nhưng đành chịu thôi, quy luật sinh – lão – bệnh – tử có chừa ai đâu!
Khi vừa nhận chức, Tổng thống Joe Biden đã phát biểu rằng dân chúng Mỹ sẽ có thể tụ họp ăn mừng Lễ Độc lập 4/7 trong hè sắp tới. Điều đó chắc sẽ xảy ra vì còn một tháng nữa là đến ngày 4/7, trong khi tiểu bang California là nơi đã có những giới hạn khắc khe nhất nước trong việc phòng chống Covid thì cũng đang mở cửa ra. Nhiều trường phổ thông và đại học đang tổ chức lễ tốt nghiệp, trong giãn cách xã hội và giới hạn khách tham dự là dấu hiệu đáng mừng cho sinh viên học sinh. Giờ N sắp điểm với Covid-19 ở California. Chiến thắng cơn đại dịch trên nước Mỹ cũng đã thật gần.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.