Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhìn Quan Hệ Mỹ-Việt Từ Ngày 30/4

01/05/201400:00:00(Xem: 2972)
Sáng nay, 29/4, trang nhất báo New York Times có tin về chuyến công du châu Á của Tổng thống Barack Obama. Còn báo Wall Street Journal đưa tin trang nhất những biện pháp trừng phạt thêm mà Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) áp đặt lên giới lãnh đạo trong chính quyền của Tổng thống Vladimir Putin vì những hành động của Nga tại Ukraine trong mấy tháng qua.

Đúng ngày này 39 năm về trước, hai nhật báo lớn nhất nước Mỹ tràn ngập tin tức chiến sự Việt Nam và cuộc di tản người Mỹ ra khỏi Sài Gòn.

Mờ sáng hôm sau, ngày 30/4, với lệnh từ Washington, Đại sứ Graham Martin cuốn cờ, được trực thăng bốc ra khỏi Việt Nam, trước khi xe tăng bộ đội cộng sản miền Bắc tiến chiếm thủ đô Sài Gòn của miền Nam, đánh dấu sự thất bại của người Mỹ sau hai thập niên can dự.

Với chiến thắng, lãnh đạo Hà Nội hồ hởi đưa cả nước tiến lên xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa cộng sản tưởng chừng là kim chỉ nam giúp các quốc gia từng bị đế quốc đô hộ giành lại được độc lập để xây dựng và phát triển.

Nhưng không. Chỉ vài năm sau chiến thắng lẫy lừng, Việt Nam lại phải đối đầu với chiến tranh ở phía Bắc và sa lầy ở Kampuchia. Nền kinh tế bị khủng hoảng trầm trọng trong khuôn mẫu xã hội chủ nghĩa.

Cũng chỉ hơn một thập niên sau khi cộng sản lên nắm quyền cai trị ở Đông Dương, các chế độ cộng sản Đông Âu lũ lượt kéo nhau sụp đổ, đưa đến sự tan rã của Liên bang Sô-viết, chiếc nôi của chủ thuyết cộng sản thực dụng.

Với sự cáo chung của hầu hết các chính phủ cộng sản, là những nước thù nghịch với Mỹ trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, nên hơn hai thập niên qua, tưởng như Hoa Kỳ không còn đối thủ.

Nước Mỹ từ đó mở rộng quan hệ kinh tế với các nước, qua nhiều hiệp định thương mại, từ WTO toàn cầu, NAFTA riêng cho Bắc Mỹ, riêng cho EU, hay sắp tới là TPP với các quốc gia quanh bờ Thái Bình dương mà Việt Nam cũng tham gia.

Sau nhiều năm không có đối thủ trên chính trường quốc tế, nay Mỹ lại đang phải đối đầu với hai cựu đối thủ, cũng như trong thời chiến tranh Việt Nam, vẫn ở hai khu vực là Đông Âu, tại Ukraine và Đông Á trên biển Đông.

Cuối tuần qua, Tổng thống Obama đến Philippines, trạm cuối cùng sau Nhật, Nam Hàn và Malaysia, trong chuyến công du châu Á đã bị hoãn từ tháng Mười năm ngoái vì chuyện nội bộ nước Mỹ. Chuyến đi có mục đích nhấn mạnh đến chủ trương xoay trục, để đối đầu với Trung Quốc – quan tâm đến Đông Á nhiều hơn các vị tiền nhiệm kể từ khi Hoa Kỳ rút lui khỏi khu vực này.

Tại Manila, Tổng thống Barack Obama đã cùng Tổng thống Philippines Benigno S. Aquino III ký một hiệp ước quân sự cho Mỹ sử dụng các căn cứ ở đây trong mười năm.

Đó là lời cảnh báo cụ thể nhất gửi đến Bắc Kinh trước nhiều động thái gây hấn trên biển Đông trong 5 năm qua.

Nửa thế kỷ trước Hoa Kỳ muốn ngăn chặn làn sóng cộng sản từ Trung Quốc tràn xuống các nước Đông nam Á nên đã can dự vào Việt Nam. Ngày nay Trung Quốc lại đang mở rộng ảnh hưởng với chính sách vươn ra trên biển Đông, thường xuyên gây căng thẳng với Nhật, Việt Nam và Philippines.


Thập niên 1960 lãnh đạo Mỹ đã có chính sách be bờ Trung Quốc vì chủ trương bành trướng của Bắc Kinh, không chỉ yểm trợ cho miền Bắc Việt Nam, mà còn dùng phiến quân Mao-ít để khuấy động tại những quốc gia Malaysia, Thái Lan và Philippines.

39 năm về trước, khi lãnh đạo cộng sản miền Bắc Việt Nam đánh đuổi được người Mỹ ra khỏi Việt Nam, tại nhiều quốc gia Đông nam Á làn sóng chống Mỹ cũng lan rộng khiến Washington quyết định rút các căn cứ không quân khỏi Thái Lan và hải quân ra khỏi Philippines.

Nay Tổng thống Barack Obama đang đưa ra chủ trương be bờ Trung Quốc trở lại, qua chính sách xoay trục và yểm trợ các quốc gia trong vùng.

Riêng với Việt Nam, gần bốn thập niên kể từ khi đánh bại người Mỹ để thống nhất đất nước, giới lãnh đạo Hà Nội sau nhiều năm ngả theo Nga, theo Tầu rồi cũng nhận ra rằng giờ đây họ cần Hoa Kỳ, vì xét cho cùng người Mỹ không xấu và chủ nghĩa tư bản không bóc lột như những gì đàn anh cộng sản đã thực hiện hay tuyên truyền.

Nếu lãnh đạo Việt Nam còn mang nặng tư tưởng bảo thủ về nước Mỹ, họ đã không cho người Mỹ, hay các nước tư bản, vào mở công ty; đã không gửi con cháu đến đó học tập và nhiều người đã chọn ở lại để lập nghiệp, hòa nhập vào đời sống như biết bao người Việt tị nạn cộng sản đã bỏ nước ra đi từ sau biến cố 30/4/1975.

Người dân Việt ngày nay sính hàng Mỹ, thích được du lịch Mỹ. Nhiều em được cha mẹ cho qua Mỹ học từ cấp hai, nhiều gia đình gửi con em qua tham gia các chương trình sinh hoạt hè. Trên VTV có các chương trình Chiếc nón kỳ diệu, Chung sức đều là sản phẩm của truyền hình Mỹ.

Tại Việt Nam đã có nhiều cửa hàng thức ăn Mỹ từ KFC đến McDonald, Starbucks. Hà Nội, Sài Gòn, Hội An, Nha Trang là điểm đến của du khách Mỹ.

Người Mỹ cũng đã không còn nhìn Việt Nam là kẻ thù. Các Thượng Nghị sĩ John Kerry, nay là ngoại trưởng, và John McCain, là những cựu chiến binh từng tham chiến tại Việt Nam là những người đã thúc đẩy cho tiến trình quan hệ hai nước. Các tổng thống Bill Clinton, George W. Bush đã đến Việt Nam khi đang nắm quyền.

Tuy nhiên trong phát triển quan hệ hai nước, một nước Việt Nam cởi mở hơn về chính trị vẫn là quan tâm của những nhà làm chính sách Hoa Kỳ.

Washington muốn Việt Nam, thành viên của khối ASEAN, là một đối tác trong chính sách xoay trục của Hoa Kỳ.

Quan hệ hai nước đã phát triển nhiều trong hai thập niên qua, về kinh tế, văn hoá, giáo dục, an ninh. Riêng mặt quân sự, quốc phòng mới chỉ có những chuyến ghé cảng của tầu Mỹ và các chuyến viếng thăm định kỳ của bộ trưởng quốc phòng hai nước. Việc mua bán vũ khí đã được đặt ra nhưng còn bị những giới hạn về tự do, nhân quyền tại Việt Nam làm cản trở.

Việt Nam có sẵn sàng để thành đối tác chiến lược với Mỹ hay chưa, điều này tùy thuộc lãnh đạo Hà Nội.

© 2014 Buivanphu.wordpress.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Như vậy rõ ràng đã có những xung đột về quan niệm sáng tác của các Văn nghệ sỹ yêu chuộng tự do chống lại chủ trương kiểm soát, viết theo chỉ thị, hát theo viết sẵn của Tuyên giáo và của Tổng cực Chính trị quân đội. Hai lối đi này sẽ không bao giờ gặp nhau, dù đảng có quanh co, lèo lái thế nào cũng khó mà giữ chân được các Văn nghệ sỹ cấp tiến không bỏ đảng chạy lấy người.
Cũng vào ngày này, bà Angela Merkel sẽ từ giả chính trường, sau 16 năm làm Thủ tướng và 31 năm làm dân biểu. Nhưng một vấn đề là bà sẽ để lại những gì cho nước Đức? Liệu Đức sẽ có một khởi đầu mới đầy hứa hẹn hay lại trở thành kẻ ốm yếu của châu Âu trong 4 năm kế tiếp? Hầu hết các quan sát viên quốc tế đều có những các bình luận khác nhau mà sau đây là bản dịch những ý kiến tiêu biểu.
Mô hình phát triển của Trung Quốc có thể được tóm tắt như sau: (1) hạn chế tiêu thụ trong nước để (2) gom góp tiết kiệm trong dân chúng nhằm (3) hỗ trợ cho đầu tư. Nếu so sánh cho dễ hiểu thì mô hình này cũng giống kiểu nhà nghèo bớt tiêu xài (hạn chế tiêu thụ) để dành tiền (tăng tiết kiệm) đầu tư cho tương lai (giáo dục con cái, mở cửa hàng buôn bán).
“Mẹ nó bán ruộng, bán vườn để chung tiền cho nó đi, cứ mong nó mang đôla về chuộc đất, xây nhà như những người có thân nhân Việt kiều. Bây giờ nó chết, chưa kịp nhìn thấy tờ đôla xanh. Trước khi chết nó tựa vai em lầm bầm 'Mẹ ơi! Con không muốn làm Việt kiều. Con muốn về nhà. Con muốn cơ cực ở nhà với mẹ suốt đời.' Giọng nó như đứa trẻ con ba tuổi.” (Tâm Thanh. “Người Rơm”. Thế Kỷ 21, Jul. 2010). Đối với nhiều người dân Việt thì muốn sống như một ngư dân nghèo nơi vùng biển quê hương (như ông Dang) hay mong “muốn cơ cực ở nhà gần mẹ suốt đời” (như cô Tuyết) e đều chỉ là thứ ước mộng rất xa vời trong chế độ hiện hành.
Vụ «khủng hoảng thế kỷ» xảy ra đột ngột và gay gắt qua vụ tàu lặn Pháp-Úc tưởng chừng như khó mà hàn gắn lại được tình đồng minh kỳ cụu xưa nay nhưng rồi cũng thấy nhiều dấu hiệu tích cực để tin chắc trời sẽ lại sáng.
Nguyễn Khải, Nguyễn Mộng Giác, Võ Phiến đều đã đi vào cõi vĩnh hằng. Lớp người Việt kế tiếp, đám thường dân Bốn Thôi cỡ như thì sống cũng không khác xưa là mấy. Tuy không còn phải “né viên đạn của bên này, tránh viên đạn của bên kia, đỡ ngọn roi của bên nọ” như trong thời chiến nhưng cuộc sống của họ (xem ra) cũng không được an lành hay yên ổn gì cho cho lắm
Như vậy là bao trùm mọi lĩnh vực quốc phòng, an ninh xã hội có nhiệm vụ bảo vệ đảng và chế độ bằng mọi giá. Nhưng tại sao, giữa lúc tệ nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái đạo đức, lối sống và tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ vẫn còn ngổng ngang thì lại xẩy ra chuyện cán bộ nội chính lừng khừng trong nhiệm vụ?
Nhật báo Washington Post của Mỹ ghi nhận là: “Tổng thống Pháp Macron vốn dĩ đã rất tức giận khi được tham vấn tối thiểu trước khi Mỹ rút khỏi Afghanistan. Điều đó bây giờ đã tăng lên. Chính quyền Biden nên xem xét sự không hài lòng của Pháp một cách nghiêm túc. Hoa Kỳ cần các đối tác xuyên Đại Tây Dương vì đang ngày càng tập trung chính sách đối ngoại vào cuộc cạnh tranh cường quốc với Trung Quốc. Và trong số này, Pháp được cho là có khả năng quân sự cao nhất.
Sau khi tấm ảnh người đàn ông đi xe máy chở người chết cuốn chiếu, chạy qua đường phố của tỉnh Sơn La (vào hôm 12 tháng 9 năm 2016 ) được lưu truyền trên mạng, Thời Báo – Canada đã kêu gọi độc giả góp tay ủng hộ gia đình của nạn nhân. Số tiền nhận được là 1,800.00 Gia Kim, và đã được những thân hữu của toà soạn – ở VN – mang đến tận tay gia đình của người xấu số, ở Sơn La.
Công bằng mà nói, ngày càng có nhiều sự đồng thuận là chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc trong khu vực. Sự răn đe đòi hỏi những khả năng đáng tin cậy. Liên minh mới này phù hợp với lý luận đó.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.