Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Người Cộng Sản Mà Có Tư Cách Đàng Hoàng: Trường Hợp Của Ông Tạ Bá Tòng

05/03/201400:00:00(Xem: 14779)
Sau năm 1975, tôi phải sống dưới chế độ cộng sản đến tất cả 21 năm, kể cả 6 năm trong nhà tù. Do vậy mà phải tiếp xúc gặp gỡ với nhiều cán bộ đảng viên cộng sản. Dứt khóat là tôi bất đồng với đường lối chính sách độc tài chuyên chế sắt máu của đảng cộng sản, và đã lên tiếng mạnh mẽ phê phán cái đường lối sai trái, thất nhân tâm, vô đạo đức ấy. Đến nỗi mà tôi bị bắt giam với bản án 12 năm tù với tội danh “Tuyên truyền chống chủ nghĩa xã hội”, như được công bố trong phiên xử ngày 14/5/1992 tại tòa án Saigon.

Thế nhưng tôi lại phân biệt là trong hàng ngũ những người cộng sản, vẫn có những cá nhân có tư cách chững chạc đàng hòang, có tấm lòng thật tâm yêu nước thương nòi, chẳng khác với những người đối lập với cộng sản vốn là bạn hữu lâu năm của tôi ở miền nam vậy. Bài này, tôi xin viết về trường hợp của ông Tạ Bá Tòng là người cũng bị bắt tù cùng một đợt với tôi vào đầu năm 1990 ở Saigon.

Vào thời 1945-46, Tạ Bá Tòng là một thanh niên năng nổ hăng say trong tổ chức Thanh niên Tiền phong tại miền Tây Nam bộ. Vào lứa tuổi 20, ông tham gia tích cực với phong trào kháng chiến chống Pháp trong suốt cuộc chiến tranh thời đó và năm 1954, thì tập kết ra miền Bắc. Sau đó không bao lâu, thì ông tìm cách xâm nhập để lại trở về miền Nam và hoạt động trong nội thành Saigon-Gia định, tìm cách móc nối với giới thanh niên trí thức, lôi kéo họ tham gia họat động với Mặt trận Giải phóng miền Nam. Đấy là cơ sở “Trí vận” được tổ chức và điều hành rất khôn khéo và hiệu quả. Sau năm 1975, ông giữ chức vụ Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc thành phố Saigon.

1/ Xí nghiệp Ứng dụng Khoa học Kỹ thuật.

Tôi chỉ có dịp sát cánh gặp gỡ hội họp thường xuyên với ông vào năm 1987 trở đi, lúc ông đã về nghỉ hưu. Đó là thông qua sinh họat của Xí nghiệp Ứng dụng Khoa học Kỹ thuật (ƯDKHKT) do một số kỹ sư và chuyên gia quy tụ lại với nhau, nhằm tham gia vào công cuộc phát triển kinh tế xã hội tại miền Nam trong giai đọan “Đổi Mới” vừa được khơi mào vào cuối năm 1986. Nhân vật chủ chốt sáng lập ra xí nghiệp này chính là kỹ sư Võ Sáng Nghiệp, một chuyên viên kỳ cựu tại Công ty Đường ở Saigon thời trước 1975. Nhóm nòng cốt của xí nghiệp gồm có các anh Trương Quang Sáng, Nguyễn Ngọc Vần, Hồ Minh Điệp, Đoàn Thanh Liêm. Chúng tôi cũng mời Linh mục Chân Tín và Ông Tạ Bá Tòng nhận làm Cố vấn cho xí nghiệp. Nhưng thường xuyên thì chỉ có ông cố vấn Tạ Bá Tòng là tham gia sinh họat hội họp với anh em chúng tôi mà thôi. Chúng tôi vẫn gọi ông là Bác Tám, vì ông có biệt danh là “Tám Cần”.Ông Tám hồi đó cỡ gần 70 tuổi, người dong dỏng cao, da dẻ trắng hồng với tính tình thật đôn hậu dịu hiền. Ông sát cánh với ông Nguyễn Hộ và các chiến hữu trong Nhóm “Truyền thống Kháng chiến Nam bộ” (TTKC) và sôi nổi kiên trì tranh đấu cho sự cởi mở thông thóang hơn trong đường lối chánh sách đối với người dân Nam bộ.Nhà của ông ở đường Đoàn Thị Điểm gần trường Gia Long thì là trụ sở hội họp của nhóm TTKC và cũng là địa điểm phát hành tờ báo vốn được bà con tìm đọc và tán thành cái lập trường “bất khuất hịên ngang” của lớp người cựu kháng chiến Nam bộ xưa kia.

Vì lẽ đó mà Nhóm này đã bị Trung ương Đảng ở Bắc bộ phủ ra tay cương quyết dẹp bỏ với sự bắt giữ rất nhiều người vào hồi đầu năm 1990, trong số người bị bắt giam này có cả các nhân vật đầu não như Nguyễn Hộ, Tạ Bá Tòng, Đỗ Trung Hiếu, Hồ Hiếu, Lê Đình Mạnh. Ta sẽ phân tích chi tiết về vụ động trời này ở phần sau.

Để trở lại với sinh họat của xí nghiệp ƯDKHKT, anh em chúng tôi được bác Tám thông báo cho biết rất nhiều tin tức về tình hình đất nước, nhất là về sự tranh luận trong nội bộ của giới lãnh đạo đảng cộng sản, đặc biệt là các chuyện có liên quan trực tiếp đến miền Nam. Ông nói cái chủ trương quá khích vốn từng áp dụng tại miền Bắc sau năm 1954, thì rõ rệt là không thể thích hợp với hòan cảnh văn hóa xã hội và kinh tế ở miền Nam được. Ông tâm sự: Kể từ thời kháng chiến chống Pháp qua thời chống Mỹ, người dân miền Nam đã hy sinh ủng hộ chúng tôi hết mình. Ấy thế mà khi thành công rồi, các ông phụ trách cái vụ “Cải tạo công thương nghiệp ở thành phố” với “Hợp tác hóa nông nghiệp ở nông thôn” đã hăm hở áp dụng chánh sách đã sai lầm ở miền Bắc đưa vào miền Nam, khiến cho gây ra bao nhiêu xáo trộn, đổ vỡ thê thảm cho nền sản xuất cũng như cho nền nếp sinh họat của nhân dân miền Nam. Và chúng tôi đã bị bà con nguyền rủa, phê phán rất ư nặng nề, nhiều khi đến mắc cỡ “vuốt mặt không kịp” nữa.

Riêng bản thân tôi, thì với sự khích lệ của Bác Tám cũng như của Cha Chân Tín là hai vị cố vấn của xí nghiệp, tôi đã tìm cách liên lạc lại với các bạn hữu ở ngọai quốc vốn quen biết từ trước để mời họ tham gia góp phần vào công cuộc phát triển và xây dựng kinh tế xã hội tại Saigon. Cụ thể tôi đã liên lạc được với mục sư Tullio Vinay ở Italia vốn là một nhân vật uy tín trong Hội đồng Tôn giáo Thế giới (World Council of Churches WCC) và cũng là một người bạn thân thiết với Cha Chân Tín. Và thật may mắn, đó là đúng dịp vị mục sư được lãnh một giải thưởng từ nước Đức trị giá trên 10,000 dollar, nên mục sư đã chuyển tòan bộ số tiền này cho Cha Chân Tín. Số tiền này đã được chia cho hai dự án xã hội-giáo dục ở quận Ba và huyện Cần giờ, còn một số nhỏ thì xung vào quỹ điều hành của xí nghiệp ƯDKHKT của anh em chúng tôi.

Rồi vào dịp có phái đòan từ thiện nhân đạo ngọai quốc tới Saigon, thì bao giờ chúng tôi cũng đưa bác Tám cùng đi để gặp gỡ trao đổi với họ. Vì hồi đó, việc giao dịch với người ngọai quốc vẫn còn bị hạn chế ngặt nghèo, nên phải nhờ uy tín của ông, thì chúng tôi mới có thể an tâm trong việc giao dịch tiếp xúc với người nước ngòai được. Cụ thể như chúng tôi đã gặp gỡ với phái đòan của tổ chức Oxfam Canada, Quaker Mỹ, Solidarité Internationale của Pháp v.v…Có khi thì gặp ngay tại khách sạn như Rex Hotel, có khi thì tại một quán ăn, có khi thì tại văn phòng của Cha Chân Tín, hay ngay tại văn phòng của xí nghiệp chúng tôi tại Bến Chương Dương.

2/ Trao đổi thân tình với bác Tám Cần

Hồi năm 1987-88 tôi có đặt mua được tờ tuần báo “Nouvelles de Moscou” (Tin tức Mac tư khoa) và rất phấn khởi khi đọc được những bài báo rất cởi mở tiến bộ ở báo này. Có lần tôi đưa cho bác Tám coi bài “Le parti des sans-parti” (Đảng cuả những người không- đảng) cuả nhà thơ Evtushenko, thì bác rất thích và ông bèn xin để cho ông đem về cho các bạn hữu cuả ông cùng đọc nưã. Ông nói: Các bạn xem đấy, người ta vưà dẹp bỏ hai đảng cách mạng vốn là đồng minh lâu năm với họ trong hai cuộc chiến tranh vưà qua, đó là đảng Dân chủ và đảng Xã hội. Rõ ràng đây là cái thứ “Vắt chanh liệng vỏ - Qua sông bỏ đò”, không hề còn có ân nghiã gì trên đời nưã.


Ông cũng cho biết là từ chóp bu, giới lãnh đạo đã chẳng hề tuân giữ kỷ cương phép nước ra sao nưã. Điển hình như việc vưà phong chức Đại tướng cho ông Bộ trưởng công an Mai Chí Thọ, mà không hề có thông qua Quốc hội như quy định cuả nhà nước gì hết.

Có lần trong cuộc gặp mặt với một số trí thức Công giáo do cha Chân Tín tổ chức, thì ông Tạ Bá Tòng tham dự và với cặp mắt rướm lệ ông nhắc đến cái chết tức tưởi cuả một bậc đàn anh là Giáo sư Phạm Thiều vưà mới quyên sinh, vì uất ức bất mãn với chánh sách cuả đảng cộng sản, và có để lại một bức thư tuyệt mệnh.Và ông kêu gọi là “Phải đổi mới toàn diện, chứ không thể là thứ cải lương màu mè để tiếp tục xí gạt người dân mãi như từ xưa nay vẫn làm được nưã.”

Giáo sư Phạm Thiều là một nhà mô phạm rất có uy tín ở miền Nam, ông đã tham gia cách mạng ngay từ thời trước năm 1945, ông còn là bào huynh cuả bà Phạm Thị Nhiệm người bạn đời cuả ông Phạm Ngọc Thảo. Mà nay ông giáo sư bị thất chí vì sự ngoan cố cuả giới lãnh đạo đến nỗi phải tự sát, thì thật là một sự đau đớn tủi nhục, cay đắng ê chề cho biết bao nhiêu người vốn đã noi theo bước đường dấn thân nhập cuộc với phong trào cách mạng như ông. Vì thế mà phải cố gắng làm sao giữ mãi được cái ngọn lưả thiêng liêng cuả tinh thần yêu nước trong truyền thống kháng chiến Nam bộ những năm 1945-46 vàng son thuở ấy.

3/ Vụ Đàn áp vào đầu năm 1990

Trao đổi thân tình với ông lâu ngày như thế, chúng tôi càng có thêm sự thông cảm gắn bó với ông hơn nữa. Nhưng trước sự tan vỡ và xụp đổ của cộng sản tại Đông Âu vào cuối năm 1989, thì giới lãnh đạo ở Hanoi đã đâm ra hốt hỏang và ngay từ đầu năm 1990 họ đã phát động một chiến dịch thanh trừng nội bộ và đàn áp đối lập một cách thật tàn bạo, nghiệt ngã. Khởi đầu là việc đấu tố và cất chức ông Trần Xuân Bách là ủy viên Bộ chính trị, trưởng ban Bí thư Trung ương đảng. Và rồi đến hàng lọat vụ bắt giữ các đảng viên bậc trung, cao cấp, nhất là các đảng viên là nòng cốt của Nhóm Truyền thống Kháng chiến mà điển hình là Nguyễn Hộ, Tạ Bá Tòng, Đỗ Trung Hiếu, Hồ Hiếu, Lê Đình Mạnh. (Có người nói trong đợt càn quét này, số đảng viên bị bắt giữ có thể lên tới con số cả ngàn người. Nhưng bản thân tôi, thì tôi không có điều kiện để xác định về con số này). Rồi đến vụ bắt quản chế những nhân vật như linh mục Chân Tín, giáo sư Nguyễn Ngọc Lan. Bản thân tôi cũng bị bắt giữ trong cái đợt càn quét này. Và có lần ông Tạ Bá Tòng còn bị giam giữ ngay tại phòng trên lầu 2, phía trên phòng của tôi. Có bữa, ông thòng giây xuống ngay cửa sổ và gửi cho tôi một trái cam với mấy chữ để thăm hỏi sức khỏe. Nhưng chỉ vài bữa sau, thì họ chuyển tôi qua một khu vực khác, nên mât liên lạc với ông luôn.

Trong thời gian bị thẩm vấn trên 3 tháng liền tại trại B34 trong khu vực Tổng nha cảnh sát cũ, thì Đại tá Quang Minh đã liên tục cật vấn tôi về mối liên hệ giữa ông Tạ Bá Tòng với linh mục Chân Tín, bắt tôi phải viết ra giấy,

mô tả chi tiết các buổi hội họp trao đổi giữa hai vị này, mà có tôi tham dự. Tôi nói là tất cả các phiên họp đó đều diễn ra công khai trong khuôn khổ sinh họat thường ngày của xí nghiệp ƯDKHKT mà hai vị đó là cố vấn, chứ không có gì là âm mưu khuất tắt cả. Có lần ông Quang Minh có ý trách tôi: “Anh là người Bắc, mà sao lại tham gia với mấy người Nam bộ để phá họai sự thống nhất đất nước?” Tôi phải đáp lại thẳng thắn là: “Chúng tôi chỉ sinh họat trong phạm vi chuyên môn của xí nghiệp mà thôi. Còn quan điểm chính trị, cũng như niềm tin tôn giáo, thì cái đó là phạm vi riêng tư của mỗi người. Chúng tôi thuận thảo hòa nhã với nhau, dù vẫn có sự khác biệt về tư tưởng, về tín ngưỡng hay cả về chính kiến. Quân tử hòa nhi bất đồng mà!”

Ít lâu sau, tôi được tin họ thả ông Tám và các đảng viên khác về lại với gia đình và ra quyết định khai trừ tất cả ra khỏi hàng ngũ của đảng cộng sản. Chi tiết khai trừ này, tôi chỉ được biết khi đã qua bên Mỹ và được đọc tài liệu do chính anh Đỗ Trung Hiếu biên sọan. Nhân tiện, cũng xin ghi ít hàng về nhân vật Đỗ Trung Hiếu này. Anh Hiếu người gốc miệt Khánh Hòa Nha Trang, gia nhập hàng ngũ cộng sản từ cuối thập niên 1950 và họat động hăng say theo sự chỉ đạo của đảng hồi trước 1975. Sau 1975, hoạt động với bí danh là “Mười Anh”, anh Hiếu đã được phân công phụ trách về “Giáo vận”, đặc biệt lo về khối Phật giáo ở miền Nam. Tài liệu anh viết về vấn đề “Thống Nhất Phật giáo” đã được phổ biến ở hải ngoại từ năm 1995, cung cấp cho ta rất nhiều chi tiết quý giá liên quan đến chánh sách cuả đảng cộng sản đối với Phật giáo. Vợ của anh là bác sĩ Đỗ Thị Văn cũng là một đảng viên trung kiên. Chị Văn tham gia với chương trình công tác Hè 1965, lúc còn là một sinh viên y khoa ở Saigon. Sau năm 1968, chị cùng anh Hiếu thóat ly ra khu với Mặt trận Giải phóng miền Nam. Hai người đều có lý tưởng hăng say, nhiệt thành, vậy mà cuối cùng đều bị khai trừ khỏi đảng vào năm 1992, sau khi anh Hiếu được thả về. Tôi sẽ có dịp viết chi tiết hơn về những “người cựu công sản” này vào một dịp khác.

Trở lại với nhân vật chính yếu trong bài viết này, thì lúc này bác Tám Cần cũng như linh mục Chân Tín đều đã gần tới tuổi 90, tất cả đã già yếu lắm rồi. Mấy tháng trước đây, ông Nguyễn Hộ vừa mới ra đi ở tuổi ngòai 90 và đã được dư luận trong cũng như ngòai nước nói đến nhiều. Tôi trông đợi sẽ có người như anh Đỗ Trung Hiếu ghi chép chi tiết, đày đủ chính xác hơn về thế hệ những người tham gia phong trào Nam bộ kháng chiến khởi đầu từ năm 1945 rất ư là nồng nhiệt sôi nổi, với hào khí bừng bừng lúc đó của những người trai trẻ, lúc này đã vào tuổi cao niên như Tạ Bá Tòng, Nguyễn Hộ…, mà lại bị trù dập, đàn áp tàn tệ lúc cuối đời vào tuổi hưu trí. Các vị này theo chỗ tôi được biết, thì đều không hề có ý đồ hay tham vọng chính trị nào khác, ngòai sự mong muốn góp phần sửa sai chỉnh đốn lại cái chế độ chuyên chế độc tài tòan trị của lớp lãnh đạo cực kỳ ngoan cố tại trung ương ở Hanoi.

Cái giá mà lớp người này phải trả quả thật là rất đắt. Nhưng về lâu về dài, biết đâu lớp hậu duệ con cháu của họ sẽ có thể rút ra được những bài học quý báu, hầu tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc phục hưng đất nước, trong giai đọan hậu cộng sản sắp sửa tới cho dân tộc Việt nam thân yêu của chúng ta vậy./

California, Mùa Trung Thu Kỷ Sửu 2009

Đòan Thanh Liêm

Ghi chú vào đầu năm 2014:

1 – Vào năm 2010, tôi được người bạn trẻ ơ Los Angeles điện thọai cho biết là Ông Tạ Bá Tòng đã mất từ lâu rồi.

2 – Sau đó, tôi còn gặp chị Tố Nga là con nuôi của ông Tạ bá Tòng, cả ở California năm 2010 và ở Paris năm 2012. Chị hiện sống ở Pháp và cho biết chị có chuyển bài viết của tôi cho các người thân thiết với ông cụ ở VN.

Ý kiến bạn đọc
20/03/201611:08:21
Khách
Can on chu da hieu ve ong ngoai con
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo Phật Học Từ Điển của Thiện Phúc, “Chánh Niệm (Sammasati/Phạn, Samyaksmrti/ Sankrit, Right mindfulness /Anh Ngữ ) là , ”Nhớ đúng, nghĩ đúng là giai đoạn thứ bảy trong Bát Thánh Đạo. Nhìn vào hay quán vào thân tâm để luôn tỉnh thức.
Người dân Nam Bộ thường phê bình kẻ nói một đường làm một nẻo là “xạo ke”. Sau ngày 30/04/1975, đảng Cộng sản thu đất nước về một mối, nhưng không làm như đã hứa khiến dân Nam Bộ lại phải gọi Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa là “xạo hết chỗ nói”...
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.