Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

“The Tale of Lady Thị Kính” Khai Diễn Thành Công Tuần Lễ Đầu, Bước Vào Tuần Lễ Thứ Hai Với Khen Ngợi Từ Khắp Nơi

14/02/201400:00:00(Xem: 5639)
Sáng thứ Sáu ngày 7 tháng Hai, cùng ngày tờ LA Times chọn hai vở Opera chính nên xem là Broke Back Mountain và The Tale of Lady Thị Kính, từ Orange County, chúng tôi một nhóm mười mấy người lái xe hẹn gặp nhau ở phi trường LAX để cùng bay đến thành phố Bloomington, Indiana: chỉ để đi xem Chuyện Bà Thị Kính do nhà soạn nhạc P.Q.Phan biên soạn. Sáng sớm thứ Sáu, ai cũng mệt mỏi với công việc cả tuần và đầu óc còn bận lo thu xếp công việc ngày thứ Sáu. Bước lên máy bay, ai đó đặt câu hỏi, lần cuối cùng bạn đi xem ca nhạc kịch Opera là hồi nào? Mọi người nhao nhao trả lời. Người bạn đặt câu hỏi kế tiếp, vậy lần cuối cùng xem một vở Opera có câu chuyện Việt, do nhạc sĩ Việt soạn nhạc kịch trên sân khấu Mỹ là hồi nào? Ai nấy đều im lặng, chẳng còn ai thắc mắc vì sao mình dẹp mọi công việc để bay đến vùng trời băng tuyết này nữa.

Đó là tinh thần của hàng trăm người Việt từ khắp nơi vào lúc khăn gói lên đường đi đến Bloomington, Indiana để xem tận mắt vở ca nhạc kịch The Tale of Lady Thị Kính. Đa số mọi người đều đã nghe và đọc nhiều về công trình dàn dựng công phu cũng như đều quen thuộc với câu chuyện Thị Kính. Nhóm chúng tôi may mắn hơn đã được nhạc sĩ P.Q.Phan cho nghe trước một vài đoạn và được ông giải thích, giới thiệu nhân vật cũng như chia xẻ suy tưởng của ông đằng sau câu chuyện và dòng nhạc này vào tháng 12 khi ông có dịp về California. Chúng tôi đến Indiana với nhiều kỳ vọng.

Đêm khai diễn đầu tiên vào lúc 8 giờ tối thứ Sáu, ngày 7 tháng Hai, cả rạp chật kín người. Nhà hát Opera ở một khu vực ít người Việt hôm nay dập dìu những tà áo dài đủ màu. Khán giả người Việt, người Mỹ từ khắp nơi hội tụ về đây ngồi im nghe câu hát tụng niệm mở màn Nam Mô A Di Đà Phật của Sư Cụ cất lên trên sân khấu nhà hát Indiana University Opera House. Nhóm chúng tôi cùng nhau đi xem vào đêm thứ Bảy ngày 8 tháng Hai. Rạp hát chật kín. Từ phút đầu khi bức màn sân khấu được kéo lên, 1500 khán giả đã dán chặt mắt vào bức phông mùa xuân tranh Đông Hồ, để rồi sau đó liên tục bị cuốn hút theo từng dòng nhạc, từng nhân vật.
wk-dam-cuoi-mua-xuan-resized
Đám cưới mùa xuân.

Màn một mở đầu bằng cảnh mùa xuân với Thiện Sĩ trên đường đến nhà Mãng Ông xin hỏi cưới Thị Kính. Và quan cảnh đám rước ngày xuân diễn ra tươi vui đầy sắc màu. Dàn nhạc giao hưởng trên 60 người hoà điệu cho dàn đồng ca từ các nhân vật tham dự đám cưới đồng thanh: “The love of this union, it’s brisk like this spring air, in the name of Heaven and earth, bless this eternal love.” Có những khúc hát xen kẽ tiếng Việt dù toàn bộ các diễn viên ca kịch đều là người Mỹ: “Duyên phận của phụ nữ, phụ thuộc vào chánh nam, vợ hiền phải theo chồng, tuân lời và cần cụi ngày đêm”.

Chúng tôi ngồi gần cuối nhà hát, nên không chỉ được xem toàn cảnh mà còn có thể quan sát mức độ hưởng ứng của khán thính giả, ai nấy trông đều chú tâm ngồi lắng nghe. Lời nhạc, sắc phục, khung cảnh trên sân khấu được trình bày giữ theo tinh thần Á Châu thời xưa, với nhân vật Thị Kính giữ đúng sắc phục Việt. Hẳn nhiên có một vài chi tiết có thể được điều chỉnh sao cho phù hợp văn hoá Việt hơn, như điệu bộ của các nhân vật, màu sắc sân khấu, tuy nhiên một điều mà nhạc sĩ P.Q.Phan đã thành công gần như tuyệt đối chính là phần âm nhạc, vừa đậm nét nhạc Opera tây phương khiến người nghe liên tưởng đến nhạc kịch Stravinsky, đồng thời phảng phất âm hưởng sâu lắng đậm nét hát chèo, khiến khán giả người Việt tìm được âm thanh quen thuộc lý thú.

Đến cuối phần I khi Thị Mầu với bộ tóc đen và khuôn mặt Á Châu tinh nghịch xuất hiện lên chùa dâng lễ thì không khí bỗng dưng thay đổi. Hệt như trong tuồng chèo truyền thống, Thị Mầu là nhân vật thu hút hớp hồn khán giả một cách dễ dàng, tự nhiên. Nàng vừa hát những nốt nhạc cao vút vừa lẳng lơ nhảy múa đưa câu chuyện bước vào những tình tiết tréo ngược. Cao điểm của vở nhạc kịch cũng bắt đầu từ đây. Vào cuối Phần I, khán thính giả cũng như nhân vật Nô, hoàn toàn bị Thị Mầu ra tay hớp hồn.
wk-ly-truong-va-vo-mo-resized
Lý trưởng và vợ.

Trong khi Phần I kết thúc với những màn sôi động trần tính giữa Thị Mầu và Nô, thì phần II trở lại mở màn với khung cảnh yên tĩnh, thanh tịnh với tiếng hát đầy tâm tình của Tiểu Kính Tâm (Thị Kính, nay đã vào chùa tu hành). Tiếng tụng niệm của Tiểu Kính Tâm xen kẽ với tiếng hát dầy dặn của Sư Cụ tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật đưa khán thính giả trở lại với nhân vật chính và tâm tình của Thị Kính. Có lẽ đây là một trong những đoạn ưng ý của nhà soạn nhạc, giai điệu và hoà âm đưa người nghe trở về với thế giới âm thanh vừa trong sáng, tha thiết, vừa ẩn chứa ngàn ngàn lớp lớp tâm tình, đưa khán thính giả trở về với thế kỷ thứ 10 nơi người đàn bà sống dưới lăng kính xã hội khắt khe, nơi Thị Kính rũ bỏ trần gian tìm bình an cho tâm hồn: “My mind may be clear, and my soul light, but my fate is uncertain...”

Những màn kế tiếp lần lượt nối kết câu chuyện mang đầy chất kịch tính, như các màn nhiều chuyện của Vợ Mõ và Lý Trưởng, màn xử án Thị Mầu trước toàn bộ dân làng, cảnh Thị Mầu đem con bỏ trước cửa chùa, và cảnh Thị Kính bồng con giữa chợ đầy thương tâm. Âm nhạc cũng chuyển từ tính trong sáng, vui tươi đến những giai điệu nghiêm túc, thiêng liêng hơn, cho thấy ý tứ sắp xếp của nhà soạn nhạc, đưa khán thính giả leo lên từng bước một của tiến trình “thăng hoa”. Cuối cùng cảnh Thị Kính Thăng Hoa trở thành Phật kết thúc vở nhạc kịch bằng nốt nhạc nhân bản. Nhạc sĩ/nhà soạn nhạc kịch P.Q.Phan đã vẽ cuộc đời của Thị Kính như một ví dụ cho thấy rằng một người đàn bà bình thường sống vì mục đích cao cả có thể trở thành một biểu tượng có ý nghĩa trong xã hội. Không thể chối bỏ ý nghĩa tôn giáo trong sự thăng hoa của Thị Kính, nhưng vở opera cũng là bằng chứng cho thấy rằng với tình thương, lòng độ lượng, sự kiên trì, một người đàn bà cuối cùng có thể thăng hoa trở thành Phật, hay ai với Phật tâm cũng có thể trở thành Phật.

The Tale of Lady Thị Kính kết thúc với hơn ngàn khán thính giả đồng lượt đứng dậy vỗ tay không ngừng. Trên đường bay về Cali, chúng tôi vẫn còn nghe âm hưởng Chuyện Bà Thị Kính và tiếng dàn cồng (chiêng) văng vẳng, có lẽ tiếng tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật với âm điệu hát chèo này sẽ ở lại mãi trong đầu. Đường về ngắn hơn với câu chuyện về vở Opera Quan m Thị Kính nổ như pháo, mỗi người mỗi ý, phê bình, khen ngợi... Đa số mọi người đều hài lòng và cảm nhận sự tuyệt diệu của những nốt nhạc, giai điệu, âm hưởng. Một số phê bình về sắc phục, điệu bộ và một vài đoạn có vẻ “tuồng”. Nhưng một điều mà cả 14 người chúng tôi đều đồng ý là nhạc sĩ P.Q.Phan đã thành công với những dòng nhạc hay tuyệt ngoài mức mong đợi. Tâm nguyện của cả nhóm là vở Opera Chuyện Bà Thị Kính của P.Q.Phan sẽ cất cánh thành một vở Opera được lưu diễn khắp nơi ở Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Tại sao không? Cốt lõi chính là phần âm nhạc và tuần bản đã đạt đến mức độ tuyệt vời. Mọi yếu tố còn lại đâu khó khăn gì mà không theo đó “thăng hoa”.

**
wk-thi-kinh-thang-hoa-thanh-phat-resized
Thị Kính thăng hoa thành Phật.

The Tale of Lady Thị Kính sẽ được tiếp tục trình diễn vào tối nay và tối mai, ngày 14, 15 tháng 2 lúc 8 giờ tối tại Nhà Hát IU Opera.

CẢM TƯỞNG

Một vài cảm tưởng của khán giả sau khi xem The Tale of Lady Thị Kính:

“Lời đẹp, nhạc hay, ý sâu, cảnh đẹp, ….. một kinh nghiệm vô cùng thú vị cho người xem The Tale of Lady Thị Kính.

Với người già, là một dịp thấy lại những giá trị nhân bản phổ biến và vĩnh cửu đã từng là một phần chính yếu của đời mình. Với người trẻ, là một dịp để dừng lại (trong vòng quay hỗn loạn của cuộc sống hiện đại) và suy nghĩ (xét lại những điều tưởng chừng nhỏ nhặt, thậm chí hũ lậu, của “thế giới cũ già nua.”)

Ước gì vở opera này, với hiệu ứng vừa dịu dàng vuốt ve vừa nhẹ nhàng thức tỉnh của nó, được phổ biến không những ở Mỹ, mà còn ở Việt Nam, quê hương của nó.”

Nhà giáo đã về hưu, 75

Cư ngụ tại San Jose, California

***

“Vở The Tale of Lady Thị Kính rất hay, dễ hiểu và câu chuyện gần gũi với người Việt Nam mặc dù các diễn viên đều là người nước ngoài. Các cảnh rất sống động, màu sắc sặc sỡ, đẹp và phù hợp với người châu Á. Tôi rất hãnh diện có một nhà soạn nhạc người Việt Nam như ông Phan Quang Phục. Hy vọng có nhiều nhà soạn nhạc như thế nữa và nhiều vở opera tương tự trong tương lai.”

Ms. Ngoc-May BeaneKhán giả xem truyền trực tiếp trên mạng.

***

“Lấy một câu chuyện gần với dân gian Việt Nam chuyển tác thành một hình thức nghệ thuật cao nhất của phương Tây, thật là một việc làm táo bạo. Sự thành công ngay từ buổi diễn đầu tiên đã nói lên giá trị của tác phẩm. Thành công của buổi diễn còn nhờ vào sự sáng tạo linh hoạt của đạo diễn và những người cọng sự, giọng ca và tài diễn xuất của các diễn viên. Nhờ tất cả các yếu tố đó, một phần bản sắc của Việt Nam đã được đưa ra giới thiệu với thế giới bên ngoài.

Xin cảm ơn và xin chúc mừng.”
(Khán giả xem truyền trực tiếp trên mạng ngày 7 và 8 tháng 2 năm 2014.)

*

wk-thi-mau-ve-van-tieu-kinh-tam-resized
Thị Mầu ve vãn Tiểu Kính Tâm.

Nhạc lời và nhạc cho dàn nhạc giao hưởng thật hay, đặc biệt là nhạc lời. Bài song ca giữa Tiểu Kính Tâm và Sư Cụ (cuối cảnh 6) hay hớp hồn. Tôi cũng mê phông cảnh, đơn giản nhưng có hiệu quả và sâu sắc. Cảnh đi ăn xin ở chợ cũng thật kinh hãi. Tôi yêu thích tất cả mọi thứ về vở opera The Tale of Lady Thị Kính. Ca sĩ giọng mezzo-soprano đóng vai chính tuyệt vời. Giọng hát của cô như tiếng hát của thiên thần!

(Khán giả xem truyền trực tiếp trên mạng ngày 7 tháng 2 năm 2014.)

Mr. Khôi Đặng

Composer, computer-person

San Jose, California

*

Xin chúc mừng! Tôi rất thích buổi trình diễn và vui mừng vì cuối cùng cũng nghe được phần hòa nhạc với cả dàn nhạc. m nhạc [của The Tale of Lady Thị Kính] phong phú và đa dạng tuyệt vời, và tôi đặc biệt thích thú phần nhạc sống động của các nhạc cụ gõ. m nhạc [của vở opera này] hòa hợp với cốt truyện Việt Nam, đồng thời nó cũng làm nổi bật các truyền thống âm nhạc phương Tây. Đây không phải là chuyện dễ làm chút nào. Nói tóm lại, tôi cho rằng vở opera hay tuyệt và là một đóng góp đáng giá vào kho tàng các vở opera bài bản của chúng ta.

C David Higgins

Bloomington, Indiana

*

Âm nhạc của The Tale of Lady Thị Kính hay đến nghẹt thở. Phần hòa nhạc của dàn nhạc thoáng rộng như màn ảnh phim rộng, miêu tả sinh động từng cảnh đặc sắc và từng nhân vật đặc sắc. Các điệu hát là một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phong cách Verismo với kỹ thuật hát bel canto điêu luyện. Tôi hy vọng rằng vở opera này sẽ trở thành một phần thường được dùng trong các vở opera bài bản của chúng ta.

Caroline Dowd-Higgins

Author, Speaker and Media Host

Bloomington, Indiana

Ý kiến bạn đọc
14/02/201408:00:00
Khách
Bài viết thật hay! Tường thuật xúc tích, lời bình đúng mực và chân tình! Cám ơn người viết và Việt Báo.
14/02/201408:00:00
Khách
Vo tuong này co' duoc trình diẽn o Quan. Cam không? Toi nhat dinh. sẽ di xem. Tu hao qua!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thống đốc Gavin Newsom cho biết: “Không có ưu tiên nào cao hơn việc phân phối các loại vắc xin này một cách hiệu quả và công bằng càng nhanh càng tốt cho những ai đang đối diện với hậu quả nặng. “Những người từ 65 tuổi trở lên hiện là nhóm tiếp theo đủ điều kiện để bắt đầu nhận vắc xin. Đối với những người chưa đủ điều kiện tiêm vắc-xin, sẽ sắp đến lượt bạn. Chúng tôi đang làm mọi cách để đưa thêm vắc xin vào tiểu bang ”.
Nhiều đoàn thể đã lên tiếng hỗ trợ Dự Án Xây Dựng Tượng Đài Tái Chiếm Cổ Thành Quảng Trị. Bắt đầu với Gia Đình Mũ Đỏ Trung Ương bao gồm có hội Gia Đình Mũ Đỏ, tức cựu quân nhân lực lượng nhảy dù trong QLVNCH, một đơn vị đã đóng góp những chiến công lịch sử trong trận chiến tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị trong Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972.
Trong tuyên bố của mình, ông Rouda nói rằng không ngạc nhiên khi thấy bà Michelle Steel đứng về phía những kẻ nổi loạn và bỏ phiếu chống lại cuộc luận tội. Bởi vì bà ta đã có một lịch sử lâu dài gắn bó với những kẻ chủ thuyết âm mưu, thượng tôn da trắng và những phần tử khủng bố nội địa trong suốt chiều dài sự nghiệp chính trị của mình.
Vào ngày 11 tháng 1 năm 2021, trong phiên họp thường lệ của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ, được thực hiện bằng trực tuyến, các thành viên tham dự đã bầu tân Ban Thường Vụ của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ cho nhiệm kỳ 2021 đến 2023
Tại nhà quàn Funeral Home Peek Family số 7801 Bolsa Ave vào lúc 4 giờ chiều Thứ 5 ngày 7 tháng 1 năm 2021, Liên Đoàn Hướng Đạo Hùng Vương đã long trọng tổ chức lễ tưởng niệm, tiễn biệt Trưởng “Hổ Trực Tính” Nguyễn Tấn Tiến lìa rừng.
County of Orange và nhóm y tế 360 Clinic hiện cung cấp xét nghiệm COVID-19 miễn phí cho tất cả cư dân Garden Grove và Orange County tại hai địa điểm tại Thành phố Garden Grove. Một điểm thử nghiệm nằm tại Civic Center Park, gần Trung tâm cao niên H. Louis Lake Senior Center của Thành phố, địa chỉ là 11300 Stanford Avenue; và địa điểm còn lại tọa lạc tại Công viên Magnolia Park, địa chỉ 11402 Magnolia Street.
Trái đất xoay tròn, một năm nữa lại đến. Gió xuân, mai đào, bánh chưng, bánh tét... đang đem niềm vui mùa xuân đến cho hành tinh chúng ta. Quý Ni sư kính lời vấn an sức khỏe đến quý Phật tử, tri ân tình thương của quý vị trong thời gian qua, nhất là trong mùa đại dịch Covid Corona, quý vị luôn đồng hành ủng hộ để Chùa Hương Sen được yên ổn sinh hoạt và an tâm tu tập, tụng niệm.
Thành phố Westminster đã chuẩn thuận ngân khoản để giúp đỡ ngắn hạn cho cho cư dân thành phố Westminster đang gặp hoàn cảnh không trả nổi tiền thuê nhà, tiền thuê đất mobile home trong lúc đại dịch. Đây là lần trợ giúp thứ hai kể từ tháng 5 vừa qua.
Thành Phố Garden Grove tiếp tục tìm kiếm đóng góp từ cộng đồng để phát triển một chiến lược nhà ở trong cộng đồng trong thời gian tám năm tới nhằm để cập nhật Hạng mục Gia cư, Hạng mục An toàn, Hạng mục về Sử dụng Đất, và áp dụng Yếu tố Công bằng Môi trường mới vào kế hoạch Quy hoạch chung Garden Grove.
Công ty tiện ích cảnh báo khách hàng về một trò lừa đảo mới có thể xảy ra khi những kẻ lừa đảo sử dụng các bức bưu thiếp có logo của SCE và CPUC được in trái phép để quảng bá về một chương trình cứu trợ COVID-19.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.
Khảo sát từ trang CNN cho thấy, tổng thống Donald Trump sẽ kết thúc nhiệm kỳ với tỷ lệ ủng hộ thấp nhất trong 4 năm qua
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.