Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

“The Tale of Lady Thị Kính” Khai Diễn Thành Công Tuần Lễ Đầu, Bước Vào Tuần Lễ Thứ Hai Với Khen Ngợi Từ Khắp Nơi

14/02/201400:00:00(Xem: 6035)
Sáng thứ Sáu ngày 7 tháng Hai, cùng ngày tờ LA Times chọn hai vở Opera chính nên xem là Broke Back Mountain và The Tale of Lady Thị Kính, từ Orange County, chúng tôi một nhóm mười mấy người lái xe hẹn gặp nhau ở phi trường LAX để cùng bay đến thành phố Bloomington, Indiana: chỉ để đi xem Chuyện Bà Thị Kính do nhà soạn nhạc P.Q.Phan biên soạn. Sáng sớm thứ Sáu, ai cũng mệt mỏi với công việc cả tuần và đầu óc còn bận lo thu xếp công việc ngày thứ Sáu. Bước lên máy bay, ai đó đặt câu hỏi, lần cuối cùng bạn đi xem ca nhạc kịch Opera là hồi nào? Mọi người nhao nhao trả lời. Người bạn đặt câu hỏi kế tiếp, vậy lần cuối cùng xem một vở Opera có câu chuyện Việt, do nhạc sĩ Việt soạn nhạc kịch trên sân khấu Mỹ là hồi nào? Ai nấy đều im lặng, chẳng còn ai thắc mắc vì sao mình dẹp mọi công việc để bay đến vùng trời băng tuyết này nữa.

Đó là tinh thần của hàng trăm người Việt từ khắp nơi vào lúc khăn gói lên đường đi đến Bloomington, Indiana để xem tận mắt vở ca nhạc kịch The Tale of Lady Thị Kính. Đa số mọi người đều đã nghe và đọc nhiều về công trình dàn dựng công phu cũng như đều quen thuộc với câu chuyện Thị Kính. Nhóm chúng tôi may mắn hơn đã được nhạc sĩ P.Q.Phan cho nghe trước một vài đoạn và được ông giải thích, giới thiệu nhân vật cũng như chia xẻ suy tưởng của ông đằng sau câu chuyện và dòng nhạc này vào tháng 12 khi ông có dịp về California. Chúng tôi đến Indiana với nhiều kỳ vọng.

Đêm khai diễn đầu tiên vào lúc 8 giờ tối thứ Sáu, ngày 7 tháng Hai, cả rạp chật kín người. Nhà hát Opera ở một khu vực ít người Việt hôm nay dập dìu những tà áo dài đủ màu. Khán giả người Việt, người Mỹ từ khắp nơi hội tụ về đây ngồi im nghe câu hát tụng niệm mở màn Nam Mô A Di Đà Phật của Sư Cụ cất lên trên sân khấu nhà hát Indiana University Opera House. Nhóm chúng tôi cùng nhau đi xem vào đêm thứ Bảy ngày 8 tháng Hai. Rạp hát chật kín. Từ phút đầu khi bức màn sân khấu được kéo lên, 1500 khán giả đã dán chặt mắt vào bức phông mùa xuân tranh Đông Hồ, để rồi sau đó liên tục bị cuốn hút theo từng dòng nhạc, từng nhân vật.
wk-dam-cuoi-mua-xuan-resized
Đám cưới mùa xuân.

Màn một mở đầu bằng cảnh mùa xuân với Thiện Sĩ trên đường đến nhà Mãng Ông xin hỏi cưới Thị Kính. Và quan cảnh đám rước ngày xuân diễn ra tươi vui đầy sắc màu. Dàn nhạc giao hưởng trên 60 người hoà điệu cho dàn đồng ca từ các nhân vật tham dự đám cưới đồng thanh: “The love of this union, it’s brisk like this spring air, in the name of Heaven and earth, bless this eternal love.” Có những khúc hát xen kẽ tiếng Việt dù toàn bộ các diễn viên ca kịch đều là người Mỹ: “Duyên phận của phụ nữ, phụ thuộc vào chánh nam, vợ hiền phải theo chồng, tuân lời và cần cụi ngày đêm”.

Chúng tôi ngồi gần cuối nhà hát, nên không chỉ được xem toàn cảnh mà còn có thể quan sát mức độ hưởng ứng của khán thính giả, ai nấy trông đều chú tâm ngồi lắng nghe. Lời nhạc, sắc phục, khung cảnh trên sân khấu được trình bày giữ theo tinh thần Á Châu thời xưa, với nhân vật Thị Kính giữ đúng sắc phục Việt. Hẳn nhiên có một vài chi tiết có thể được điều chỉnh sao cho phù hợp văn hoá Việt hơn, như điệu bộ của các nhân vật, màu sắc sân khấu, tuy nhiên một điều mà nhạc sĩ P.Q.Phan đã thành công gần như tuyệt đối chính là phần âm nhạc, vừa đậm nét nhạc Opera tây phương khiến người nghe liên tưởng đến nhạc kịch Stravinsky, đồng thời phảng phất âm hưởng sâu lắng đậm nét hát chèo, khiến khán giả người Việt tìm được âm thanh quen thuộc lý thú.

Đến cuối phần I khi Thị Mầu với bộ tóc đen và khuôn mặt Á Châu tinh nghịch xuất hiện lên chùa dâng lễ thì không khí bỗng dưng thay đổi. Hệt như trong tuồng chèo truyền thống, Thị Mầu là nhân vật thu hút hớp hồn khán giả một cách dễ dàng, tự nhiên. Nàng vừa hát những nốt nhạc cao vút vừa lẳng lơ nhảy múa đưa câu chuyện bước vào những tình tiết tréo ngược. Cao điểm của vở nhạc kịch cũng bắt đầu từ đây. Vào cuối Phần I, khán thính giả cũng như nhân vật Nô, hoàn toàn bị Thị Mầu ra tay hớp hồn.
wk-ly-truong-va-vo-mo-resized
Lý trưởng và vợ.

Trong khi Phần I kết thúc với những màn sôi động trần tính giữa Thị Mầu và Nô, thì phần II trở lại mở màn với khung cảnh yên tĩnh, thanh tịnh với tiếng hát đầy tâm tình của Tiểu Kính Tâm (Thị Kính, nay đã vào chùa tu hành). Tiếng tụng niệm của Tiểu Kính Tâm xen kẽ với tiếng hát dầy dặn của Sư Cụ tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật đưa khán thính giả trở lại với nhân vật chính và tâm tình của Thị Kính. Có lẽ đây là một trong những đoạn ưng ý của nhà soạn nhạc, giai điệu và hoà âm đưa người nghe trở về với thế giới âm thanh vừa trong sáng, tha thiết, vừa ẩn chứa ngàn ngàn lớp lớp tâm tình, đưa khán thính giả trở về với thế kỷ thứ 10 nơi người đàn bà sống dưới lăng kính xã hội khắt khe, nơi Thị Kính rũ bỏ trần gian tìm bình an cho tâm hồn: “My mind may be clear, and my soul light, but my fate is uncertain...”

Những màn kế tiếp lần lượt nối kết câu chuyện mang đầy chất kịch tính, như các màn nhiều chuyện của Vợ Mõ và Lý Trưởng, màn xử án Thị Mầu trước toàn bộ dân làng, cảnh Thị Mầu đem con bỏ trước cửa chùa, và cảnh Thị Kính bồng con giữa chợ đầy thương tâm. Âm nhạc cũng chuyển từ tính trong sáng, vui tươi đến những giai điệu nghiêm túc, thiêng liêng hơn, cho thấy ý tứ sắp xếp của nhà soạn nhạc, đưa khán thính giả leo lên từng bước một của tiến trình “thăng hoa”. Cuối cùng cảnh Thị Kính Thăng Hoa trở thành Phật kết thúc vở nhạc kịch bằng nốt nhạc nhân bản. Nhạc sĩ/nhà soạn nhạc kịch P.Q.Phan đã vẽ cuộc đời của Thị Kính như một ví dụ cho thấy rằng một người đàn bà bình thường sống vì mục đích cao cả có thể trở thành một biểu tượng có ý nghĩa trong xã hội. Không thể chối bỏ ý nghĩa tôn giáo trong sự thăng hoa của Thị Kính, nhưng vở opera cũng là bằng chứng cho thấy rằng với tình thương, lòng độ lượng, sự kiên trì, một người đàn bà cuối cùng có thể thăng hoa trở thành Phật, hay ai với Phật tâm cũng có thể trở thành Phật.

The Tale of Lady Thị Kính kết thúc với hơn ngàn khán thính giả đồng lượt đứng dậy vỗ tay không ngừng. Trên đường bay về Cali, chúng tôi vẫn còn nghe âm hưởng Chuyện Bà Thị Kính và tiếng dàn cồng (chiêng) văng vẳng, có lẽ tiếng tụng niệm Nam Mô A Di Đà Phật với âm điệu hát chèo này sẽ ở lại mãi trong đầu. Đường về ngắn hơn với câu chuyện về vở Opera Quan m Thị Kính nổ như pháo, mỗi người mỗi ý, phê bình, khen ngợi... Đa số mọi người đều hài lòng và cảm nhận sự tuyệt diệu của những nốt nhạc, giai điệu, âm hưởng. Một số phê bình về sắc phục, điệu bộ và một vài đoạn có vẻ “tuồng”. Nhưng một điều mà cả 14 người chúng tôi đều đồng ý là nhạc sĩ P.Q.Phan đã thành công với những dòng nhạc hay tuyệt ngoài mức mong đợi. Tâm nguyện của cả nhóm là vở Opera Chuyện Bà Thị Kính của P.Q.Phan sẽ cất cánh thành một vở Opera được lưu diễn khắp nơi ở Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Tại sao không? Cốt lõi chính là phần âm nhạc và tuần bản đã đạt đến mức độ tuyệt vời. Mọi yếu tố còn lại đâu khó khăn gì mà không theo đó “thăng hoa”.

**
wk-thi-kinh-thang-hoa-thanh-phat-resized
Thị Kính thăng hoa thành Phật.

The Tale of Lady Thị Kính sẽ được tiếp tục trình diễn vào tối nay và tối mai, ngày 14, 15 tháng 2 lúc 8 giờ tối tại Nhà Hát IU Opera.

CẢM TƯỞNG

Một vài cảm tưởng của khán giả sau khi xem The Tale of Lady Thị Kính:

“Lời đẹp, nhạc hay, ý sâu, cảnh đẹp, ….. một kinh nghiệm vô cùng thú vị cho người xem The Tale of Lady Thị Kính.

Với người già, là một dịp thấy lại những giá trị nhân bản phổ biến và vĩnh cửu đã từng là một phần chính yếu của đời mình. Với người trẻ, là một dịp để dừng lại (trong vòng quay hỗn loạn của cuộc sống hiện đại) và suy nghĩ (xét lại những điều tưởng chừng nhỏ nhặt, thậm chí hũ lậu, của “thế giới cũ già nua.”)

Ước gì vở opera này, với hiệu ứng vừa dịu dàng vuốt ve vừa nhẹ nhàng thức tỉnh của nó, được phổ biến không những ở Mỹ, mà còn ở Việt Nam, quê hương của nó.”

Nhà giáo đã về hưu, 75

Cư ngụ tại San Jose, California

***

“Vở The Tale of Lady Thị Kính rất hay, dễ hiểu và câu chuyện gần gũi với người Việt Nam mặc dù các diễn viên đều là người nước ngoài. Các cảnh rất sống động, màu sắc sặc sỡ, đẹp và phù hợp với người châu Á. Tôi rất hãnh diện có một nhà soạn nhạc người Việt Nam như ông Phan Quang Phục. Hy vọng có nhiều nhà soạn nhạc như thế nữa và nhiều vở opera tương tự trong tương lai.”

Ms. Ngoc-May BeaneKhán giả xem truyền trực tiếp trên mạng.

***

“Lấy một câu chuyện gần với dân gian Việt Nam chuyển tác thành một hình thức nghệ thuật cao nhất của phương Tây, thật là một việc làm táo bạo. Sự thành công ngay từ buổi diễn đầu tiên đã nói lên giá trị của tác phẩm. Thành công của buổi diễn còn nhờ vào sự sáng tạo linh hoạt của đạo diễn và những người cọng sự, giọng ca và tài diễn xuất của các diễn viên. Nhờ tất cả các yếu tố đó, một phần bản sắc của Việt Nam đã được đưa ra giới thiệu với thế giới bên ngoài.

Xin cảm ơn và xin chúc mừng.”
(Khán giả xem truyền trực tiếp trên mạng ngày 7 và 8 tháng 2 năm 2014.)

*

wk-thi-mau-ve-van-tieu-kinh-tam-resized
Thị Mầu ve vãn Tiểu Kính Tâm.

Nhạc lời và nhạc cho dàn nhạc giao hưởng thật hay, đặc biệt là nhạc lời. Bài song ca giữa Tiểu Kính Tâm và Sư Cụ (cuối cảnh 6) hay hớp hồn. Tôi cũng mê phông cảnh, đơn giản nhưng có hiệu quả và sâu sắc. Cảnh đi ăn xin ở chợ cũng thật kinh hãi. Tôi yêu thích tất cả mọi thứ về vở opera The Tale of Lady Thị Kính. Ca sĩ giọng mezzo-soprano đóng vai chính tuyệt vời. Giọng hát của cô như tiếng hát của thiên thần!

(Khán giả xem truyền trực tiếp trên mạng ngày 7 tháng 2 năm 2014.)

Mr. Khôi Đặng

Composer, computer-person

San Jose, California

*

Xin chúc mừng! Tôi rất thích buổi trình diễn và vui mừng vì cuối cùng cũng nghe được phần hòa nhạc với cả dàn nhạc. m nhạc [của The Tale of Lady Thị Kính] phong phú và đa dạng tuyệt vời, và tôi đặc biệt thích thú phần nhạc sống động của các nhạc cụ gõ. m nhạc [của vở opera này] hòa hợp với cốt truyện Việt Nam, đồng thời nó cũng làm nổi bật các truyền thống âm nhạc phương Tây. Đây không phải là chuyện dễ làm chút nào. Nói tóm lại, tôi cho rằng vở opera hay tuyệt và là một đóng góp đáng giá vào kho tàng các vở opera bài bản của chúng ta.

C David Higgins

Bloomington, Indiana

*

Âm nhạc của The Tale of Lady Thị Kính hay đến nghẹt thở. Phần hòa nhạc của dàn nhạc thoáng rộng như màn ảnh phim rộng, miêu tả sinh động từng cảnh đặc sắc và từng nhân vật đặc sắc. Các điệu hát là một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phong cách Verismo với kỹ thuật hát bel canto điêu luyện. Tôi hy vọng rằng vở opera này sẽ trở thành một phần thường được dùng trong các vở opera bài bản của chúng ta.

Caroline Dowd-Higgins

Author, Speaker and Media Host

Bloomington, Indiana

Ý kiến bạn đọc
14/02/201408:00:00
Khách
Bài viết thật hay! Tường thuật xúc tích, lời bình đúng mực và chân tình! Cám ơn người viết và Việt Báo.
14/02/201408:00:00
Khách
Vo tuong này co' duoc trình diẽn o Quan. Cam không? Toi nhat dinh. sẽ di xem. Tu hao qua!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Vào trưa ngày Thứ Ba 30/11/2021, cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda đã ghé thăm văn phòng Hội Ung Thư Việt Mỹ (VACF -17150 Newhope St. Fountain Valley), để thay mặt những người ủng hộ cảm ơn những đóng góp vô giá của hội đối với những bệnh nhân ung thư trong suốt 20 năm qua.
Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Miền Nam California (THSV) xin trân trọng thông báo về Hội Tết Sinh Viên lần thứ 40, năm 2022 sẽ được tổ chức tại OC Fair & Event Center (88 Fair Drive in Costa Mesa, CA). Hội Tết Sinh Viên sẽ được diễn ra từ ngày thứ 7 (ngày 5 tháng 2 năm 2022) đến chủ nhật (ngày 6 tháng 2 năm 2022).
Nhiều vị cao niên đã bỏ lỡ các buổi hẹn đến khám với nha sĩ trong đại dịch. Mặc dù chúng ta biết phải bảo vệ những người dễ bị nhiễm COVID-19, điều đặc biệt quan trọng là để các vị cao niên bù đắp lại các nhu cầu chăm sóc nha khoa. Tất cả các vị cao niên, người chăm sóc và gia đình nên biết rằng các văn phòng nha sĩ là an toàn, và có sẵn các quy định về COVID-19 khi chăm sóc bệnh nhân.
Như thông lệ hằng năm kể từ năm 1999 đến nay Hội Sinh Viên Công Giáo Nam California đã cùng với các em sinh viên đứng ra tổ chức bữa tiệc Thanksgiving cho những người vô gia cư và những gia đình kém may mắn. Tiệc lễ Tạ Ơn được tổ chức vào 11 giờ trưa Thứ Sáu, 26 Tháng 11 năm 2021 tại nhà thờ St. Anselm’s Episcopal Church, 13091 Galway St, thành phố Garden Grove. Hơn 200 người vô gia cư và những gia đình kém may mắn trong đó có nhiều sắc tộc khác nhau đã đến tham dự.
Với niềm hoan hỷ ấy, đệ tử Huệ Hương (Úc Châu) kính xin được tường thuật lại những gì đã thu thập trong buổi Đại Hộ Hoằng Pháp lần 1 năm 2021, được mở rộng trên diễn đàn online theo hệ thống trực tiếp Zoom. Vào 4:00 giờ sáng thứ Bảy ngày 27/11/2021 theo giờ Âu Châu hoặc giờ thay đổi tại nhiều địa phương khác nhau: Sài Gòn (Việt Nam): 10:00 sáng thứ Bảy 27/11/2021; Los Angeles (USA): 8PM thứ Sáu 26/11/2021; Ottawa (Canada): 11PM thứ Sáu 26/11/2021; Melbourne (Australia): 2PM thứ Bảy, 27/11/202.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý vị đến tham dự chương trình văn nghệ trực tiếp thu hình với chủ đề “Xuân Với Đời Sống Mới” sẽ được tổ chức vào hai xuất 7:30PM Thứ Bảy 11 tháng 12, 2021 và 1:30PM Chủ Nhật 12 tháng 12, 2021 trên sân khấu rạp Pechanga Theater.
Chủ Nhật ngày 21 Tháng Mười Một, năm 2021, Chùa Liên Hoa tọa lạc tại số 9561 Bixby Ave, Thành phố Garden Grove CA 92841 do Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Chơn Thành làm viện chủ đã long trọng tổ chức Lễ Hội Rằm Tháng 10 kỷ niệm 35 năm thành lập (1986-2021) với sự tham dự chứng minh có Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Chơn Thành, HT. Thích Tâm Vân, Thượng Tọa Thích Thánh Minh, Thượng Tọa Thích Trừng Sĩ cùng quý chư tôn đức Tăng, Ni trú xứ tại Chùa Liên Hoa và các chùa tại Nam California,
Vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 21 tháng 11 năm 2021, tại chánh điện Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam Tại Hoa Kỳ số 1612 N. Spurgeon Street, Santa Ana, CA 92701, Tổng Vụ Pháp Chế HĐĐH/ GHPGVNTN/HK và Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo do Tiến Sĩ Huỳnh Tấn Lê, Tổng Vụ Trưởng đã long trọng tổ chức Lễ Giỗ Lần Thứ Tám Cố Trung Tướng Tôn Thất Đính.
Tại hội trường Thư Viện Việt Nam vào lúc 10 giờ sáng Thứ Bảy, ngày 20 tháng 11 năm 2021, Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh, Quả Phụ VNCH đã tổ chức cuộc họp báo để tường trình kết quả tài chánh trong Đại Nhạc Hội “Cám Ơn Anh Kỳ thứ 14” tổ chức vào ngày 29 tháng 8 vừa qua tại Westminster Mall.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.