Hôm nay,  
Việt Báo Online

Phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang Về Vai Trò Tổ Chức Xã Hội Dân Sự Trong một Thể Chế Dân Chủ

11/02/201400:00:00(Xem: 2896)
Phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang Về Vai Trò Tổ Chức Xã Hội Dân Sự Trong một Thể Chế Dân Chủ
LTS: Đây là bài ghi lại cuộc phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang do nhà báo Hải Nguyên của đài phát thanh Đáp Lời Sông Núi thực hiện trong buổi phát thanh chuyên đề “Những Vấn Đề Của Chúng Ta” ngày 8-2-2014 với đề tài “Vai Trò của các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự trong một Thể Chế Chính Trị”. GS Trang từng là Phụ Tá Viện Trưởng Viện Đại Học Huế trước 1975 và là một trong các vị sáng lập tổ chức Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam (MLNQVN). Ông đã giữ chức vụ Trưởng Ban Phối Hợp MLNQVN trong 10 năm, từ ngày tổ chức nầy được thành lập năm 1997. Hiện nay ông là Chủ Tịch Tổ Chức Dân Chủ Việt Nam. Cơ quan đầu não của Đài Phát Thanh Đáp Lời Sông Núi.

*

DLSN: Trước khi chúng ta thảo luận về vai trò của các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) trong một thể chế dân chủ, xin GS Trang đưa ra một định nghĩa thật đầy đủ và rõ ràng về danh từ nầy để thính giả của đài phát thanh ĐLSN hiểu rõ chúng ta đang nói đến những tổ chức nào?

NTT: Xã hội dân sự là một thuật ngữ tương đối còn mới mẻ với nhiều người, nhất là đồng bào tại quê nhà. Nói một cách đơn giản, đó là các tổ chức do dân chúng thành lập vì nhu cầu của họ mà mục đích chính là để đáp ứng sở thích, lý tưởng hay quyền lợi chung của một nhóm người. Ví dụ những người thích môn thể thao bóng đá có thể gia nhập hội bóng tròn, những người có lý tưởng nhân quyền lại tham gia các tổ chức như Ủy Ban Nhân Quyền, hoặc Mạng Lưới Nhân Quyền, có người quan tâm đến vấn đề môi sinh thì họ lập ra Hội Bảo Vệ Môi Trường, trong khi đó, các nhà báo thường lập ra Hội Ký Giả để những người cùng hoạt động trong lãnh vực truyền thông có thể trao đổi kinh nghiệm làm việc và bảo vệ các quyền tự do ngôn luận, v.v.

Đó là những tổ chức hoàn toàn nằm ngoài cơ cấu điều hành của nhà nước. Trên thế giới, người ta thường gọi đó là các tổ chức NGO (non-government organizations).

DLSN: Tại Việt Nam hiện nay cũng có nhiều hội như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động, Đoàn Thanh Niên Tiền Phong, v.v. do Đảng CSVN thành lập và sinh hoạt khắp nơi. Như thế các tổ chức đó có được xem là các tổ chức XHDS hay không, thưa Giáo sư?

NTT: Bất cứ tổ chức nào do nhà nước tổ chức hay kiểm soát đều không được xếp vào loại các tổ chức NGO theo đúng nghĩa của nó. Bởi vì, như chúng tôi đã trình bày, các tổ chức XHDS phải là những tổ chức do dân chúng tự động thành lập và sinh hoạt vì nhu cầu hay lý tưởng của họ, hoàn toàn tự do và độc lập với bất cứ một thế lực nào. Nó phải nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước. Các tổ chức như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động và Đoàn Thanh Niên Tiền Phong đều là những tổ chức ngoại vi do Đảng CSVN dựng lên không phải để phục vụ hội viên mà là để kiểm soát họ và buộc họ phải tuân thủ đường lối do Đảng CSVN chỉ đạo.

DLSN: Phần đông các tổ chức XHDS đều là những tổ chức bất vụ lợi, như vậy có đúng không thưa GS Trang. Luôn tiện, xin ông cho biết có bao nhiêu loại tổ chức như thế?

NTT: Nói một cách tổng quát, các tổ chức XHDS có thể được chia thành 5 loại, gồm có:

(1) Các tổ chức tôn giáo;

(2) Các tổ chức từ thiện;

(3) Các tổ chức thể thao;

(4) Các tổ chức thương mãi và ngành nghề chuyên môn;

(5) Các tổ chức xã hội và giáo dục.

Chỉ các tổ chức nào hoạt động không vì mục đích kiếm lời và được cơ quan thuế vụ thừa nhận là một tổ chức bất vụ lợi, thì nó mới được xếp vào loại NGO bất vụ lợi.

Hiện nay trên thế giới, con số các tổ chức NGO càng ngày càng gia tăng theo tỷ lệ thuận với dân số, trình độ dân trí và mức độ dân chủ của mỗi xứ. Riêng tại Mỹ chẳng hạn, có hơn một triệu tổ chức XHDS lớn nhỏ đủ mọi ngành. Có những tổ chức chỉ gồm vài hội viên và hoạt động trong một vài vùng nhỏ, nhưng cũng có nhiều tổ chức quy mô lớn, với ngân sách hàng triệu Mỹ kim mỗi năm và hoạt động trên toàn quốc và cũng có những tổ chức sinh hoạt trên toàn cầu như Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền, Hội Bảo Vệ Ký Giả, Ford Foundation, Bill Gates Foundation, v.v.

DLSN: Khi quan sát tình hình chung về các tổ chức NGO trên thế giới, chúng ta thấy tại các nước Âu Mỹ là những nơi đã có những định chế dân chủ bền vững thì các tổ chức NGO đã phát triển rất mạnh và đa dạng, trong khi đó, tại những xứ độc tài Cộng Sản và quân phiệt cũng như hầu hết các quốc gia tại Phi Châu, Nam Mỹ và Á Châu, con số các tổ chức NGO không nhiều và các lãnh vực hoạt động cũng rất giới hạn. Theo ý kiến của GS Trang, tại sao lại có hiện tượng đó?

NTT: Để có thể trả lời câu hỏi của anh một cách khách quan và tường tận, trước hết chúng ta phải xét đến vai trò và ảnh hưởng của các tổ chức NGO đối với nhà nước. Tại những nước có dân chủ thực sự, thì các tổ chức XHDS thường đóng một trong hai hoặc cả hai vai trò quan trọng, đó là đối tác (counter part) và đối trọng (counter balance). Nghĩa là hợp tác và góp sức với nhà nước trong sứ mạng phục vụ công ích như nhà nuôi trẻ mồ côi, hội Hướng Đạo, hội Hồng Thập Tự, v.v. hoặc giữ vai trò đối trọng với nhà nước, sẵn sàng lên tiếng tố cáo và chỉ trích các chương trình hay chính sách bất công hoặc vi phạm tự do, dân chủ và nhân quyền của dân chúng, như Hội Ký Giả, Hội Luật Gia Quốc Tế, Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền Human Rights Watch, v.v.

Như chúng ta đã nói từ đầu, các tổ chức XHDS là những tổ chức do dân chúng liên kết nhau một cách tự nguyện và được nhà nước tôn trọng tinh thần dân chủ và tự do của các tổ chức nầy vì lợi ích chung của quốc gia và xã hội. Giữa nhà nước và các tổ chức đó có ảnh hưởng tương tác, nghĩa là xã hội dân sự càng phát triển và hữu hiệu thì đất nước càng dân chủ và phú cướng. Và khi đất nước càng giàu mạnh và dân chủ thì XHDS càng phát triển và năng động. Trái lại, trong một chế độ độc tài như Việt Nam dưới sự thống trị của Đảng CS, nhà nước không tôn trọng dân chủ, XHDS theo đúng nghĩa của nó không được nhà nước cho phép hoạt động. Ngay cả những tổ chức thanh niên như Phong Trào Hướng Đạo, Gia Đình Phật Tử, Đoàn Thanh Sinh Công, v.v. đều bị cấm đoán.

Đó là lý do tại sao tại những nước kém dân chủ thì XHDS không thể phát triển như những quốc gia có truyền thống dân chủ lâu dài như các nước Anh, Pháp, Hòa Lan, Đan Mạch, Úc, Gia Nã Đại và Hoa Kỳ.

(Có thể nghe ở: http://www.radiodlsn.com/)

13/10/2019(Xem: 92)
ĐGM Hoàng Đức Oanh mong muốn được gặp và chia sẻ với Cộng đồng NVQG tị nạn cộng sản tại Nam California về những thăn trầm ưu tư qua cuộc đời khổ nạn của ngài cũng như các vấn nạn của quốc gia
12/10/2019(Xem: 3352)
Tu tướng tức là dựa vào hình tướng bên ngoài: -Tụng kinh hấp dẫn… -Thuyết giảng cho hay …vẫn chỉ là hình tướng... Phát hành cả trăm băng đĩa, viết cả chục cuốn sách…...lấy cho được văn bằng Tiến Sĩ Phật Học…... “Thiền trà, thư pháp” cũng vẫn chỉ là hình tướng, nó chẳng biểu lộ sự chứng đắc của Thiền sư. -Làm thơ rồi nhờ nhạc sĩ phổ nhạc, ca sĩ nổi tiếng hát…chính là “bệnh”
12/10/2019(Xem: 564)
Siêu thị nầy có lần mình quen Chiều cuối Đông phố mới lên đèn Hàng cây đỏ lá chờ cơn gió Hứa một đêm dài chắc lặng yên Em đẫy xe qua hàng trái cây Nầy em …xoài bưởi mãng cầu đây Quê hương một góc trời thu hẹp Gió Lái Thiêu về hoa mận bay
12/10/2019(Xem: 1860)
Một sao sáng trên bầu trời thi ca Việt Nam vừa vụt tắt. Nhà thơ Du Tử Lê đã qua đời tối thứ Hai 7/10/2019 tại Quận Cam, California.
12/10/2019(Xem: 602)
Bà Margarete Bause, dân biểu Quốc hội Liên Bang Đức, đã cho loan báo trên Facebook chính thức nhận bảo trợ cho ông Hoàng đức Bình, một nhà hoạt động bảo vệ nhân quyền và môi sinh Việt Nam
12/10/2019(Xem: 622)
sau vài tuần, niềm vui của ông vơi dần, thay vào đó là nỗi nhớ nhà rất da diết – dù ông chẳng còn nhà; vì “nhà nước” đã chiếm đất để xây đường “cao tốc” hay bán cho Trung cộng ông cũng chả rõ
12/10/2019(Xem: 1718)
Bài báo nói trên là một minh chứng rõ ràng phản lại những lời vu cáo thiếu đứng đắn, vô trách nhiệm nhằm vào tổ chức VOICE cùng một số thiện nguyện viên có lòng, nhưng cũng là nỗi buồn phiền cho các nhà bảo trợ
12/10/2019(Xem: 350)
Mấy hôm nay truyền thông đưa tin một chủ tiệm nails ở Las Vegas bị khách quỵt tiền và tông chết. Các đài CNN, Fox 5… chỉ đơn giản là một tin tức mà không có bình luận kết tội hay khen chê gì cả!
12/10/2019(Xem: 370)
Hôm đầu tháng 9 vừa qua, thấy hình bà Chủ tịch Quốc Hội Kim Ngân, mặc áo dài tuyệt đẹp, mặt son phấn cũng bắt mắt, đứng đánh trống rất oai vệ như một vị nữ tướng chuẩn bị ra quân, Cỏ May tôi lấy gởi cho người bạn, vốn là nhà giáo
12/10/2019(Xem: 732)
Vào các năm 1989, 1990, sau khi Chính quyền Hồng Công quyết định đóng cửa các trại tỵ nạn, tôi đã tình nguyện làm việc với Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người Tỵ Nạn (UNHCR) trong sáu tháng liền nhằm giúp các thuyền nhân Việt Nam bị kẹt trong trại.
11/10/2019(Xem: 532)
Kính dâng nhị vị Tôn Túc PGVN hiện đại Thiền Sư Thích Nhất Hạnh và Thiền Sư Thích Thanh Từ
11/10/2019(Xem: 630)
Từ Hải Ngoại: Chống Ác, Không Chống Cộng,... Đến Quốc Nội: Tranh Chấp Chủ Quyền Bãi Tư Chính, nhưng Cấm Dân Biểu Tình Chống Tàu Cộng ...
11/10/2019(Xem: 5279)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Cộng sản Nguyễn Phú Trọng đã mơ hồ, viển vông và hão huyền khi tránh đương đầu với Trung Cộng ở bãi Tư Chính, Trường Sa.
11/10/2019(Xem: 376)
Năm ấy, sau khi pháo giao thừa tắt lịm, không gian trở laị tịch mịch vô cùng, lúc ấy trong nhà bảo sanh có một người mẹ đau bụng chuyển dạ.
10/10/2019(Xem: 629)
Trong giai phẩm Văn Hóa Ngày Nay của Nhất Linh khoảng 1958 có Mục Hoa Hàm Tiếu. Đây là “Trang Thơ” dành cho những người mới tập làm thơ, hay nói đúng hơn là trang thơ thiếu nhi. Ở đây, tôi đã đọc những bài thơ của Sa Giang Trần Tuấn Kiệt, lúc này Trần Tuấn Kiệt 19 tuổi.
Tin công nghệ
Dịch vụ stream nhạc Apple Music được giới thiệu từ năm 2015 và đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt
Khoảng đầu tháng 10/2019, báo cáo từ TF Securities và nhà phân tích Ming Chi Kuo gợi ý Apple chuẩn bị ra mắt hàng loạt sản phẩm mới vào nửa đầu năm 2020, bao gồm kính thông minh hợp tác với bên thứ ba.
iPhone SE 2 được dự đoán ra mắt đầu năm 2020, mang kiểu dáng của iPhone 8 và vi xử lý của iPhone 11.
Đẹp đẽ và mang dáng dấp tương lai, nhưng thiết kế của màn hình thác nước lại mang tính khoa trương về công nghệ kỹ thuật của nhà sản xuất hơn là hướng tới trải nghiệm người dùng.
Viên kim cương hai trong một được phát hiện tại một mỏ ở Siberia của Nga và được đặt tên là Kim cương Matryoshka, theo tên của búp bê Matryoshka truyền thống của nước Nga.
Những người thường đi máy bay sẽ thường được nghe tiếp viên hàng không thông báo rằng "Xin vui lòng tắt toàn bộ thiết bị điển tử để chuẩn bị cất cánh"... Vậy chúng ta làm điều đó vì mục đích gì? Tại sao?
Khoảng đầu tháng 10/2019, trên trạm vũ trụ quốc tế ISS, công ty công nghệ thực phẩm Aleph Farms tuyên bố đã thành công trong việc nhân giống tế bào gốc để sản xuất ra những miếng thịt nhân tạo ngoài môi trường không trọng lực.
Khoảng đầu tháng 10/2019, tòa án của Philadelphia đã đồng ý với đơn kiện của một người khởi kiện hãng dược phẩm Johnson & Johnson số tiền lên đến 8 tỷ USD. Lý do đưa ra là anh bị mắc căn bệnh phì đại tuyến vú ở nam giới khi hồi bé phải sử dụng 1 loại thuốc chống loạn thần của hãng.
Terry Hu lần đầu cảm nhận được vấn đề ở nơi làm việc của mình – một startup về game tại Bắc Kinh – khi ông chủ ngừng xuất hiện ở văn phòng. Sau đó hàng núi quà tặng miễn phí cho người dùng – những thẻ quà tặng, đồ chơi – cũng dần biến mất. Cuối cùng nhà đồng sáng lập cho biết, nguồn quỹ cho công ty đã cạn kiệt. Hu và 2/3 nhân viên bị sa thải.
Khoảng đầu tháng 10/2019, trong báo cáo tổng hợp đầu tiên về tình trạng thị lực trên toàn thế giới của WHO, hiện có ít nhất 2.2 tỷ người đang có các vấn đề về mắt, trong đó có 1 tỷ người đáng lẽ đã có thể phòng ngừa được các bệnh về mắt nếu được theo dõi thường xuyên.
Hàng rào thuế quan ông Trump áp đặt lên hàng hoá Trung Quốc khiến nhiều hãng công nghệ không còn mặn mà với “công xưởng của thế giới”.
Khoảng đầu tháng 10/201, tia sáng hy vọng cuối cùng cũng đã mở ra đối với Huawei vì các công ty công nghệ tại Mỹ có thể có cơ hội để hợp tác trở lại.
Giải Nobel vật lý năm 2019 thuộc về ba nhà khoa học là James Peebles, Michel Mayor và Didier Queloz vì sự nghiên cứu để hiểu rõ cấu trúc và lịch sử của vũ trụ, đồng thời là một công trình khám phá mới về một hành tinh có quỹ đạo quanh một ngôi sao bên ngoài hệ Mặt Trời.
Dòng Galaxy Note 10 khiến khá nhiều người e ngại với mức giá đắt đỏ, nhưng mọi thứ có thể thay đổi vào năm sau khi Samsung tung ra biến thể giá rẻ của thiết b
Khoảng đầu tháng 10/2019, một nhóm những nhà nghiên cứu từ Đại học Utah đã có một bước đột phá lớn về quang học khi phát triển một loại lens phẳng chỉ dày 10 micron, mỏng hơn 1,000 lần so với các ống kính thông thường. Và độ mỏng không làm giảm hiệu suất hoạt động của lens.