Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang Về Vai Trò Tổ Chức Xã Hội Dân Sự Trong một Thể Chế Dân Chủ

11/02/201400:00:00(Xem: 3101)
LTS: Đây là bài ghi lại cuộc phỏng vấn GS Nguyễn Thanh Trang do nhà báo Hải Nguyên của đài phát thanh Đáp Lời Sông Núi thực hiện trong buổi phát thanh chuyên đề “Những Vấn Đề Của Chúng Ta” ngày 8-2-2014 với đề tài “Vai Trò của các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự trong một Thể Chế Chính Trị”. GS Trang từng là Phụ Tá Viện Trưởng Viện Đại Học Huế trước 1975 và là một trong các vị sáng lập tổ chức Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam (MLNQVN). Ông đã giữ chức vụ Trưởng Ban Phối Hợp MLNQVN trong 10 năm, từ ngày tổ chức nầy được thành lập năm 1997. Hiện nay ông là Chủ Tịch Tổ Chức Dân Chủ Việt Nam. Cơ quan đầu não của Đài Phát Thanh Đáp Lời Sông Núi.

*

DLSN: Trước khi chúng ta thảo luận về vai trò của các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) trong một thể chế dân chủ, xin GS Trang đưa ra một định nghĩa thật đầy đủ và rõ ràng về danh từ nầy để thính giả của đài phát thanh ĐLSN hiểu rõ chúng ta đang nói đến những tổ chức nào?

NTT: Xã hội dân sự là một thuật ngữ tương đối còn mới mẻ với nhiều người, nhất là đồng bào tại quê nhà. Nói một cách đơn giản, đó là các tổ chức do dân chúng thành lập vì nhu cầu của họ mà mục đích chính là để đáp ứng sở thích, lý tưởng hay quyền lợi chung của một nhóm người. Ví dụ những người thích môn thể thao bóng đá có thể gia nhập hội bóng tròn, những người có lý tưởng nhân quyền lại tham gia các tổ chức như Ủy Ban Nhân Quyền, hoặc Mạng Lưới Nhân Quyền, có người quan tâm đến vấn đề môi sinh thì họ lập ra Hội Bảo Vệ Môi Trường, trong khi đó, các nhà báo thường lập ra Hội Ký Giả để những người cùng hoạt động trong lãnh vực truyền thông có thể trao đổi kinh nghiệm làm việc và bảo vệ các quyền tự do ngôn luận, v.v.

Đó là những tổ chức hoàn toàn nằm ngoài cơ cấu điều hành của nhà nước. Trên thế giới, người ta thường gọi đó là các tổ chức NGO (non-government organizations).

DLSN: Tại Việt Nam hiện nay cũng có nhiều hội như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động, Đoàn Thanh Niên Tiền Phong, v.v. do Đảng CSVN thành lập và sinh hoạt khắp nơi. Như thế các tổ chức đó có được xem là các tổ chức XHDS hay không, thưa Giáo sư?

NTT: Bất cứ tổ chức nào do nhà nước tổ chức hay kiểm soát đều không được xếp vào loại các tổ chức NGO theo đúng nghĩa của nó. Bởi vì, như chúng tôi đã trình bày, các tổ chức XHDS phải là những tổ chức do dân chúng tự động thành lập và sinh hoạt vì nhu cầu hay lý tưởng của họ, hoàn toàn tự do và độc lập với bất cứ một thế lực nào. Nó phải nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước. Các tổ chức như Hội Nhà Báo, Tổng Liên Đoàn Lao Động và Đoàn Thanh Niên Tiền Phong đều là những tổ chức ngoại vi do Đảng CSVN dựng lên không phải để phục vụ hội viên mà là để kiểm soát họ và buộc họ phải tuân thủ đường lối do Đảng CSVN chỉ đạo.

DLSN: Phần đông các tổ chức XHDS đều là những tổ chức bất vụ lợi, như vậy có đúng không thưa GS Trang. Luôn tiện, xin ông cho biết có bao nhiêu loại tổ chức như thế?

NTT: Nói một cách tổng quát, các tổ chức XHDS có thể được chia thành 5 loại, gồm có:

(1) Các tổ chức tôn giáo;

(2) Các tổ chức từ thiện;

(3) Các tổ chức thể thao;

(4) Các tổ chức thương mãi và ngành nghề chuyên môn;

(5) Các tổ chức xã hội và giáo dục.

Chỉ các tổ chức nào hoạt động không vì mục đích kiếm lời và được cơ quan thuế vụ thừa nhận là một tổ chức bất vụ lợi, thì nó mới được xếp vào loại NGO bất vụ lợi.

Hiện nay trên thế giới, con số các tổ chức NGO càng ngày càng gia tăng theo tỷ lệ thuận với dân số, trình độ dân trí và mức độ dân chủ của mỗi xứ. Riêng tại Mỹ chẳng hạn, có hơn một triệu tổ chức XHDS lớn nhỏ đủ mọi ngành. Có những tổ chức chỉ gồm vài hội viên và hoạt động trong một vài vùng nhỏ, nhưng cũng có nhiều tổ chức quy mô lớn, với ngân sách hàng triệu Mỹ kim mỗi năm và hoạt động trên toàn quốc và cũng có những tổ chức sinh hoạt trên toàn cầu như Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền, Hội Bảo Vệ Ký Giả, Ford Foundation, Bill Gates Foundation, v.v.

DLSN: Khi quan sát tình hình chung về các tổ chức NGO trên thế giới, chúng ta thấy tại các nước Âu Mỹ là những nơi đã có những định chế dân chủ bền vững thì các tổ chức NGO đã phát triển rất mạnh và đa dạng, trong khi đó, tại những xứ độc tài Cộng Sản và quân phiệt cũng như hầu hết các quốc gia tại Phi Châu, Nam Mỹ và Á Châu, con số các tổ chức NGO không nhiều và các lãnh vực hoạt động cũng rất giới hạn. Theo ý kiến của GS Trang, tại sao lại có hiện tượng đó?

NTT: Để có thể trả lời câu hỏi của anh một cách khách quan và tường tận, trước hết chúng ta phải xét đến vai trò và ảnh hưởng của các tổ chức NGO đối với nhà nước. Tại những nước có dân chủ thực sự, thì các tổ chức XHDS thường đóng một trong hai hoặc cả hai vai trò quan trọng, đó là đối tác (counter part) và đối trọng (counter balance). Nghĩa là hợp tác và góp sức với nhà nước trong sứ mạng phục vụ công ích như nhà nuôi trẻ mồ côi, hội Hướng Đạo, hội Hồng Thập Tự, v.v. hoặc giữ vai trò đối trọng với nhà nước, sẵn sàng lên tiếng tố cáo và chỉ trích các chương trình hay chính sách bất công hoặc vi phạm tự do, dân chủ và nhân quyền của dân chúng, như Hội Ký Giả, Hội Luật Gia Quốc Tế, Tổ Chức Quan Sát Nhân Quyền Human Rights Watch, v.v.

Như chúng ta đã nói từ đầu, các tổ chức XHDS là những tổ chức do dân chúng liên kết nhau một cách tự nguyện và được nhà nước tôn trọng tinh thần dân chủ và tự do của các tổ chức nầy vì lợi ích chung của quốc gia và xã hội. Giữa nhà nước và các tổ chức đó có ảnh hưởng tương tác, nghĩa là xã hội dân sự càng phát triển và hữu hiệu thì đất nước càng dân chủ và phú cướng. Và khi đất nước càng giàu mạnh và dân chủ thì XHDS càng phát triển và năng động. Trái lại, trong một chế độ độc tài như Việt Nam dưới sự thống trị của Đảng CS, nhà nước không tôn trọng dân chủ, XHDS theo đúng nghĩa của nó không được nhà nước cho phép hoạt động. Ngay cả những tổ chức thanh niên như Phong Trào Hướng Đạo, Gia Đình Phật Tử, Đoàn Thanh Sinh Công, v.v. đều bị cấm đoán.

Đó là lý do tại sao tại những nước kém dân chủ thì XHDS không thể phát triển như những quốc gia có truyền thống dân chủ lâu dài như các nước Anh, Pháp, Hòa Lan, Đan Mạch, Úc, Gia Nã Đại và Hoa Kỳ.

(Có thể nghe ở: http://www.radiodlsn.com/)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.