Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hãy Dừng Lại, Và Thể Hiện Sức Mạnh Của Đạo Phật

31/12/201300:00:00(Xem: 1393)
Đức Thế Tôn vẫn thản nhiên tiếp tục bước đi, tự tại và vô úy:

- Này Angulimala! Ta đã dừng lại từ lâu rồi, chính anh mới là người chưa dừng lại.

"Dừng lại" là thanh gươm trí tuệ mỗi người con Phật được trao truyền để cắt đứt tham đắm, sân hận, khổ đau, cắt đứt con đường tạo tác những ác nghiệp. Mỗi khi thế giới chung quanh hỗn loạn kéo theo sự chao đảo trong tâm, thì điều đầu tiên người phật tử cần làm là dừng lại, đừng để bị tham, giận, tự ái lôi kéo gây phiền não, đổ vỡ, tạo nghiệp.

Người bước vào cửa nhà Thiền buổi đầu thường đã được dạy "phản quan tự kỷ", xem xét lại mình, từ thân thể tới nội tâm, để thấy rõ thân thể, nội tâm mình như thế nào.

Như vậy mới có cơ may không đánh mất mình, không bị những người khác, vật khác lôi kéo, sai xử.

Trong thời buổi đảo điên của đất nước, bạo quyền đè đầu cưỡi cổ bóc lột, dân chúng lầm than ai óan, có lẽ cũng đã đến thời điểm mà mọi người con Phật khắp nơi cần khẩn cấp phản quan tự kỷ.

*

Ta có biết sống sự bình đẳng và tự do tuyệt đối của con người không?

Đức Phật nói: "Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành"

"Ta là bậc đạo sư chỉ cho mọi người con đường đi. Hãy tự thắp đuốc lên mà đi"

Từ hơn nửa thế kỷ trước dương lịch, Phật tính là khái niệm Nhân phẩm đã được Đức Phật đưa ra và giảng dạy.

Phật nhận mình chỉ là người Thầy chỉ đường, là người tìm ra con đường, dẫn đầu đi trước và vì lòng thương, trao truyền kinh nghiệm cho kẻ đi sau để giúp đỡ.Một đạo giáo mà chính vị giáo chủ không tự xưng là một vị thánh thần đầy quyền uy thưởng phạt, lại công nhận có bình đẳng tuyệt đối giữa mọi người không ngoại lệ, nếu được những tín đồ hành trì với hiểu biết thì sẽ đóng góp một nền tảng luân lý vững chắc để xây dựng một xã hội tiến bộ, đạo đức cho mọi người.

Phật giáo không quan niệm mối liên hệ theo trục thẳng từ một đấng tối cao xuống con người, mà coi trọng mối liên hệ chiều ngang giữa người với người, rất gần gủi với khái niệm dân chủ.

Bài học Đức Phật dạy ngay từ đầu là con người có khả năng tự giải thóat, tự thắp đuốc lên mà đi, không chấp nhận bóng tối của cuộc sống nô lệ, bất kể nô lệ cho bạo quyền hay cho cái tham sân si của chính mình.. Nhận là học trò của Đức Phật là sẵn sàng đón nhận lòng tin của Đức Phật vào con người là có khả năng tự đốt đuốc và tự gánh trách nhiệm, vững bước tới sự giải thóat, bắt đầu từ ngay bây giờ và ở đây.

*

Nhân phẩm và nhân quyền

Kinh sách Phật giáo, giống như các tôn giáo khác, không trực tiếp đề cập tới nội dung hay hình thức bảo vệ nhân quyền theo quan niệm hiện nay. Nhưng vì đặt căn bản vào Nhân phẩm nên những tư tưởng Phật giáo đóng góp một cơ sở lý thuyết vững chắc đưa đến những hành động thể hiện và bảo vệ Nhân quyền.

Phật giáo đã phát triển như một sự trao truyền cách thức con người nên sống, với những hướng dẫn cho con người khi đối mặt với cuộc sống hàng ngày. Học Phật mà để cho những phần phô diễn thánh tích, lễ nghi rườm rà lôi kéo thì dễ trật vuột không nhìn thấy cốt tủy của tư tưởng và những nguyên tắc Phật giáo để áp dụng, và dễ lạc đường.

Nêu cao Nhân phẩm, Phật giáo đánh thức trong con người sự tự tin, tự chủ, tự trọng.

Khái niệm Vô ngã chỉ rõ sự mong manh, không bền chắc và luôn luôn biến đổi của cái tôi và những cái tửơng là của tôi. Từ đó phá tan bức tường thành ích kỷ, để dũng mãnh gánh vác trách nhiệm bản thân và xã hội.

Xuất phát từ khái niệm Phật tính, nhân cách con người được tôn trọng triệt để: trong Phật giáo quyền Sống, quyền Tự do, quyền Bình đẳng đều có một giá trị hiện thực.

Khái niệm duyên khởi chuyển đạt trong kinh Tạp A Hàm

"Cái này có thì cái kia có. Khi cái này sinh khởi thì cái kia sinh khởi.
Khi cái này không có mặt thì cái kia không có mặt. Khi cái này chấm dứt thì cái kia chấm dứt"

cho thấy sự tương tức giữa mọi người mọi vật. Không ai trong chúng ta có thể tồn tại một cách biệt lập, riêng rẽ, cũng như những hành động của chúng ta cũng chẳng bao giờ hòan toàn biệt lập, riêng rẽ.

Hiểu rõ thuyết Duyên khởi sẽ đưa đến nhận xét vạn vật luôn thay đổi và nếu tin vào những trạng huống mà mình cho là tuyệt đối để chấp thủ chúng, thì sẽ đưa tới tổn thương và thất vọng. Nhìn được mọi trạng huống chỉ là những nấc bậc trong tiến trình thay đổi liên tục và tương quan, ta có thể bắt đầu thoát ra khỏi sự lệ thuộc trạng huống này và làm chủ tình thế.

Khi vạn vật luôn thay đổi, không một hệ thống xã hội nào là bất biến, không một quyền lực chính trị nào có thể tồn tại mãi mãi. Đạo Phật không những nhận định sự thay đổi mà còn xác định sự thay đổi rất cần thiết để có sự sống, có sự phát triển, nhờ đó mới dần tới được lý tưởng.

Nhưng muốn thành công, chính bản thân Phật giáo phải đào tạo được những con người có khả năng thực sự ứng dụng sự trao truyền của Đức Phật vào cuộc cuộc sống thực tế trong xã hội. Chùa to, tượng vàng,quyền uy, chức tước hay ngược lại lẩn tránh cầu an đều không phải là đối tượng của sự mong cầu.Người phật tử có vận dụng trí tuệ để quán sát và tích cực giải đáp những vấn đề của xã hội thì mới giúp được người bớt khổ, an vui và hạnh phúc.

Như vậy mới thực sự đóng góp hữu ích cho xã hội.

*

Ngọn lửa ảo vọng của độc quyền chân lý

Một hôm Đức Phật nói với tôn giả Kassapa:

Này tôn giả, nguyên do của khổ đau là vô minh, tức là nhận thức sai lầm về thực tại. Đời vô thường mà ta tưởng là thường, đó là vô minh. Thực tại không có tự ngã mà ta tưởng là có tự ngã, đó là vô minh. Từ vô minh, phát sinh ra tham vọng, giận hờn, sợ hãi, ganh ghét, và bao nhiêu đau khổ khác. Con đường giải thoát là con đường quán chiếu thực tại để thực chứng được tự tính vô thường, vô ngã và duyên sinh của vạn hữu.

*

Khả năng tự đốt đuốc để soi sáng con đường mình đi cũng có nghĩa là tự gánh trách nhiệm quyết định những hành động của mình. Quyết định luôn luôn tùy thuộc ở nhận thức về thực tại do đó nhận thức cần phải luôn được kiểm nghiệm và thực chứng.

Sự thực tuy là một, nhưng cách diễn bày thì nhiều, vì nhận thức đến từ những góc độ tri giác khác nhau, nên có sự phân biệt cái này đúng và cái kia sai. Điều quan trọng là nhận thức phải được kiểm nghiệm trong thực tại, và phải luôn mang dấu chứng của tam ấn vô thường, vô ngã và duyên sinh. Nhờ đó, sức mạnh của đạo Phật là không có thái độ độc quyền về chân lý, vì chính thái độ này là gốc rễ của độc tài và bạo động.

*

Đạo Phật đi vào cuộc đời.

Nhân duyên sinh của Phật giáo rất thích hợp cho một chế độ dân chủ và khoa học,

Một quốc gia lấy vũ trụ quan duyên sinh làm bối cảnh thì có thể thực hiện một sự đoàn kết sâu rộng và có thể kiến tạo được một nền văn hóa quốc gia nhân bản, hướng thiện.Sống và thể hiện giáo lý chính là phương cách mạnh mẽ và vững chắc nhất cho người phật tử để tự giải thoát và giải thóat xã hội khỏi mọi đàn áp, kềm kẹp.

Trên con đường chung đi tới giải thoát, phật giáo đồ có thể cần một sự tổ chức để nâng đỡ lẫn nhau, vì có kẻ trước người sau, kẻ nhanh người chậm. Nhưng mọi tổ chức phật giáo đều có tính cách tương đối và phải luôn giữ nền tảng là sự bình đẳng và tự do.

Sự hiện diện của nhiều môn phái, giáo hội, là do những khác biệt tùy duyên theo khế cơ nhưng phải luôn giữ trọn khế lý. Nghĩa là tuy có vài hình thức khác nhau để phù hợp với hoàn cảnh, tâm lý và thời điểm, nhưng phải luôn phù hợp với căn bản của Đạo Phật, không chống lại với giáo lý vô thường, vô ngã và duyên khởi.

Khi có sự khác biệt giữa hai môn phái, hai giáo hội hay hai người giảng pháp, chỉ cần qúan sát tính chất khế lý của môn phái hay giáo hội hay người giảng pháp đó để thấy thật giả.

Thí dụ, khi Đức Phật đã trao truyền một giáo lý mà theo đó không có sự tôn thờ một vị thánh thần đầy quyền uy thưởng phạt, mà đặt cốt tủy nơi trí tuệ và sự thực chứng của cá nhân, thì hẳn nhiên đạo Phật không thể là một đạo giáo của mê tín dị đoan, cúng bái, xin xỏ, hay nô lệ cho một người, một chủ nghĩa nào cả.

Hoặc khi có sự tranh chấp giữa hai môn phái, hai giáo hội hay hai người giảng pháp, người phật tử có tu tập không cần bị lôi cuộn vào trận địa của sai-đúng, chỉ cần quán sát ngôn từ đôi bên xử dụng cũng thấy rõ bên nào là bên thực sự đi với mình trên con đường của Phật pháp: kẻ thấm nhuần giáo lý vô thường, vô ngã và duyên khởi ắt không khăng khăng cố chấp và biết rằng:

Sử dụng lời nói từ tốn, thuận thảo và lịch sự đối với người khác thì có thể dập tắt được những oán kết. Nhẫn nhục được trong những trường hợp bực tức, làm như thế thì ganh ghét và hờn oán sẽ tự tiêu tan. Kiêu căng, sử dụng những lời ác độc để chửi mắng,lăng mạ và tỏ ý khinh miệt người khác,làm như thế thì sẽ gây thêm thù oán

(Kinh Pháp Cú, phẩm Ngôn ngữ)

Trong đạo Phật không có vì sợ một Đấng tối cao trừng phạt mà lạy lục xin tha tội, mà có bài kinh sám hối tự đọc với tất cả tâm trí của mình để hiểu "Tâm được tịnh rồi, tội liền tiêu". Sám hối là để thấy sự vô minh của mình, tội tiêu rồi là để dồn năng lượng trí tuệ chiếu vào mọi sự,nhận rõ được nguyên nhân, để biết cách và có thể dứt trừ khổ não.

*

Một phật tử đúng nghĩa đã thực chứng những điều dạy của giáo pháp có tự tin và tự trọng, và sẽ không còn bị một ai lung lạc nữa. Người phật tử hiểu đạo tường tận thì có hướng đi cụ thể, không hoang mang, lung lay, sợ sệt khi nghe người khác phê bình đánh phá con đường mình đi. Không a dua, tìm cầu, không mất tự chủ, không bị đảo điên, không cải đạo.

Biết sống sự bình đẳng, tự do tuyệt đối của con người.
Biết tự soi đuốc trí tuệ mà đi.
Vững chắc thảnh thơi cho mình và cho cả những người chung quanh.

Thục Quyên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.