Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hành Trình Thuyền Nhân: Ghi Lại Một Thời Lịch Sử

28/12/201300:00:00(Xem: 7029)
Thuyền nhân -- dịch từ tiếng Anh là ‘boat people’, theo cách báo chí quốc tế mô tả về hiện tượng hàng loạt người dân Việt lên thuyền bỏ chạy khỏi quê hương sau năm 1975 để trốn khỏi một chế độ trị dân hung ác hơn cọp dữ, mà người xưa gọi là “hà chính mãnh ư hổ.” Hình ảnh này đang nhạt dần đi, một phần vì chính phủ Hà Nội xóa các biểu tượng liên hệ tới thuyền nhân, một phần vì chế độ cởi mở hơn, và một phần vì trí nhớ lúc nào cũng có khuynh hướng phai nhạt dần...

Năm 2005, chính phủ Hà Nội lặng lẽ vươn tay xa ngàn dặm, đấm vỡ các biểu tượng thuyền nhân: Nhật báo Jakarta Post, ấn bản ngày 20-6-2005, loan tin rằng chính ông Chủ Tịch Nước CSVN Trần Đức Lương xin Tổng Thống Indonesia đập vỡ tượng đài tưởng niệm thuyền nhân trên đảo Galang, và Indonesia đã cho thợ đập bể tượng đaì này, đặc biệt là khung chữ... Hình ảnh tượng đài thuyền nhân bị đập bể vẫn còn trên mạng https://images.google.com/ khi bạn gõ nhóm chữ “galang boat people memorial”... Tương tự, một tượng đài ở Mã Lai cũng bị xóa sổ theo ý muốn của nhà nước Hà Nội.

Nhưng ký ức về thuyền nhân vẫn lưu giữ trong tâm khảm của nhiều người, trong đó có nhà truyền thông Ngụy Vũ – trong những ngày cuối năm 2013, anh đã xuất bản 2 tuyển tập, tựa đề “Hành Trình Thuyền Nhân” cho bản Việt ngữ, và tựa đề “The Vietnamese Boat People” cho bản Anh ngữ. Những trang sách này không chỉ lưu giữ quá khứ, nhưng sẽ làm chúng ta hiêủ hơn về một thời mà người phải sợ người hơn là sợ những đợt sóng tử thần ngoài biển, và đặc biệt sẽ giúp chúng ta biết cách sống tử tế và yêu thương nhau hơn, khi đọc lại những cảm xúc từ phía những người thuyền nhân.

Những dòng chữ trong hai tuyển tập này hầu hết không mang tính hận thù, không kêu gọi trả thù... nhưng đọc kỹ và bạn sẽ thấy đây là những dòng nước mắt thuyền nhân đã khô, được ghi lại trên giấy để trút ra các gánh nặng tự tâm, để tự hòa giải với chính những ẩn sâu ký ức của người viết, và như một hình thức cầu siêu cho những người bạn thuyền nhân không tới được bến bờ nào...

Cuốn “Hành Trình Thuyền Nhân” dày 316 trang, gồm 23 bài viết từ thuyền nhân, một bài giới thiệu của nhà thơ Du Tử Lê, bản kẽ và lời ca khúc “Người Di Tản Buồn” của Nam Lộc, nhiều hình ảnh và thống kê.

Cuốn “The Vietnamese Boat People” dày 330 trang, gồm 25 bài viết Anh ngữ, bài Foreword của David Hideo Maruyama, bài Introduction của Ngụy Vũ, nhiều hình ảnh và thống kê.

Cần ghi nhận rằng, cuốn “The Vietnamese Boat People” không phảỉ là bản dịch Anh ngữ của cuốn “Hành Trình Thuyền Nhân” – do vậy, nếu bạn quan tâm về thuyền nhân, muốn giữ một phần lịch sử và muốn cho thế hệ trẻ đọc về một phần ký ức đời bạn, hãy mua cả 2 tuyển tập này. Thí dụ, tác giả Dao Van Binh (có lẽ là nhà văn Đào Văn Bình ở San Jose?) viết bài Anh ngữ trang 195-212 tựa đề “Oh Ocean, Give Everything Back to Me” -- kể chuyện thuyền nhân trên đảo Bidong (Mã Lai), về bé gái Chi Mai, cùng ba mẹ vượt biên từ Cửa Bình Đại, tỉnh Kiến Hòa; ghe của họ gặp hải tặc Thái Lan, mẹ bé Chi Mai bị kéo lên taù hải tặc, ba của bé bị hải tặc tấn công, khi hấp hối trăn trối là bé Chi Mai đừng định cư nơi đâu một mình, phải chờ mẹ đã... Chuyện này còn thêm nhiều tình tiết trên đảo, tới vàng, tới nợ, tới đủ thứ tham sân si của lòng người... Truyện này không có bản Việt ngữ ở “Hành Trình Thuyền Nhân” – do vậy, những gia đình thuyền nhân rất nên có cả 2 tuyển tập.
resized-bia-hanh-trinh-thuyen-nhan-nguy-vu
Bìa 2 tuyển tập.

Bài “Ngụy Vũ, một chân dung khác” của Du Tử Lê nơi đầu cuốn “Hành Trình Thuyền Nhân” đã viết, có đoạn thi sĩ Du Tử Lê kể về khởi đầu hình thành tuyển tập, trích:

“...Năm 2003, tuyển tập “Hành Trình Thuyền Nhân” tức “Hành Trình Biển Đông,” tập 1, ra mắt. Khơi lại dòng lệ đau thương, bi đát của thân phận thuyền nhân Việt Nam, trên biển khổ... Một năm sau, ông cho ra mắt tuyển tập “Hành Trình Thuyền Nhân” tức “Hành Trình Biển Đông” 2 và, cũng trong năm 2004 này, bản dịch tiếng Đức, được giới thiệu với độc giả Germany. Không đầy hai năm sau, bản dịch Anh ngữ hoàn tất - Gửi biếu tất cả các vị dân cử ở Thượng cũng như Hạ Viện Hoa Kỳ. Như một nhắc nhở xin đừng quên những oan hồn thuyền nhân Việt nơi mồ sâu đáy đại dương và, xin hãy nhớ tại sao? Vì đâu?...

Được biết, hai tập sách “Hành Trình Thuyền Nhân,” từng được ghi nhận là “best seller,” và cũng là tác phẩm được giới thiệu, tìm đọc khắp nơi trên thế giới, đang được Ngụy Vũ tái bản, phát hành trong năm nay.

Ở đây, tôi thấy không cần thiết phải nhắc tới những việc làm ý nghĩa khác của Ngụy Vũ. Như: Năm 2003, ông tham gia phái đoàn truyền thông báo chí tới Philippines để tranh đấu cho hơn 2,000 thuyền nhân không bị trục xuất về VN. Giúp số thuyền nhân tuyệt vọng này, được ở lại Philippines, chờ chính phủ Mỹ cho phép định cư...”(hết trích)

Ngụy Vũ tất nhiên là một nhà truyền thông tài năng, nhưng các tuyển tập về thuyền nhân do ông chủ trương sẽ đưa ông vào một vị trí khó bị quên lãng trong lịch sử cộng đồng Việt tỵ nạn. Cộng đồng có nhiều nhà truyền thông tài năng, có thể tới vài chục nhà truyền thông tài năng khi chúng ta điểm danh ở Quận Cam, ở San Jose, ở San Diego, ở Houston, ở Seattle... nhưng chỉ có một Ngụy Vũ là người gom ký ức thuyền nhân về làm những tượng đài trên giấy mực.

Và càng đọc kỹ, chúng ta lại càng ngậm ngùi trước cõi mang mang thiên địa...

Thí dụ, như khi đọc hồi ký “Truyện Miên Viễn của Long Châu, các trang 252-275 trong “Hành Trình Thuyền Nhân.”

Thuyền chạy đã ba ngày, lúc đó tác giả nằm sau lái, thì một cô người Việt gốc Hoa mấy hôm nay nằm ôm con nhỏ trong cabin, bây giờ ra xin nằm bên tác giả vì, cô kể, cô sợ khi thấy trong mơ một người đàn bà tóc rũ, áo dài trắng bay lướt trên mặt nước, đưa tay chỉ vào mặt cô và nói bà đã nguyền rằng cô phải đi khỏi nơi đây để cứu con và mọi người trên ghe, và cô dặn tác giả là cho gửi đứa con tên là Mimi cho anh nuôi giùm... Rạng sáng hôm sau, mọi người hốt hoảng vì cô té xuống biển...

Tóm tắt hồi ký, chỉ vài lời. Nhưng đọc diễn biến, là cả một thảm cảnh... Những lời kể làm chúng ta tự hỏi, rằng có cõi nào bí ẩn nơi biển sâu không, hay nơi cõi trời nào thật cao không?

Độc giả quan tâm có thể liên lạc với Ngụy Vũ ở:

NV Foundation

6763 Wilson Blvd., Suite 5,

Falls Church, VA 22044

Phone: (703) 992-6100 – (703) 309-2953.

nguyvu@nvradio.co

www.nvradio.co/

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.