Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Đất Việt: Tỉnh Khánh Hòa

27/12/201300:00:00(Xem: 1384)
TỈNH KHÁNH HOÀ

Tỉnh Khánh Hoà có diện tích 5.220 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.174.100 người, mật độ 225/km vuông. Sắc dân: Kinh, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho, Ê Đê. Gồm có: 2 Thành phố Nha Trang và Cam Ranh, thị xã Ninh Hoà và 6 huyện: Vạn Ninh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Cam Lâm và huyện đảo Trường Sa, có khoảng 200 hòn đảo lớn nhỏ ngoài khơi. Tỉnh lỵ ở thành phố Nha Trang. Tỉnh Khánh Hoà ở duyên hải miền trung Việt Nam, phía bắc giáp Phú Yên, tây giáp Đắk Lắk và Lâm Đồng, nam giáp Ninh Thuận, đông giáp biển Đông (200 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C. Sông lớn Khánh Hoà là sông Cái và sông Dinh. Khánh Hoà có trên 30 con sông dài hơn 10 km, sông ở Khánh Hòa thường chảy qua núi non nên ngắn và dốc.

Lịch sử tỉnh Khánh Hoà: Năm 1653, vua Chiêm là Bà Tấm quấy nhiễu dân Việt ở Phú Yên, Chúa Nguyễn Phúc Tần cử quan cai cơ Hùng Lộc đem 3000 quân chinh phạt, vua Chiêm xin dâng đất cho Chúa Nguyễn từ vùng Phan Rang trở ra đến Phú Yên. Chúa chấp thuận và giao vùng đất này cho Hùng Lộc cai quản. Từ đó, vùng đất này trở thành đất của Đại Việt. Năm 1803, vua Gia Long đổi tên dinh Bình Khang thành dinh Bình Hòa. Năm 1808, Dinh được đổi thành Trấn. Năm 1831, thời Minh Mạng, trấn Bình Hòa được đổi tên thành tỉnh Khánh Hòa. Tháng 10-1965, chính phủ VNCH, cắt một phần đất quận Cam Lâm thiết lập Thị xã Cam Ranh. Sau năm 1975, tỉnh Phú Yên, tỉnh Khánh Hòa và thị xã Cam Ranh hợp thành tỉnh Phú Khánh. Ngày 30-6-1989, tỉnh Phú Khánh lại tách ra thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa cho đến ngày nay.

Giao thông tỉnh Khánh Hòa: Quốc lộ 1A xuyên qua tỉnh đi Bắc-Nam. Quốc lộ 26 đi Ninh Hòa với Đắk Lắk. Đường 723, Nha Trang đi Đà Lạt. Đường sắt xuyên qua tỉnh, tại nhà ga Nha Trang đi Bắc Nam và còn một số nhà ga khác phân bố tại các huyện, thị xã và thành phố trong tỉnh. Đường thuỷ có 2 hải cảng lớn là Vân Phong và Cam Ranh. Hàng không có sân bay quốc tế Cam Ranh và sân bay Nha Trang.

Đồng bằng ở Khánh Hòa nhỏ hẹp, bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra biển. Đồng bằng lớn ở Khánh Hòa là đồng bằng Nha Trang và Diên Khánh, nằm ở hai bên sông Cái. Đồng bằng Ninh Hòa do sông Dinh bồi đắp. Ngoài ra, Khánh Hòa còn có hai vùng đồng bằng nhỏ là đồng bằng Vạn Ninh và đồng bằng Cam Ranh ở ven biển, với diện tích không lớn. Tỉnh Khánh Hoà phát triển mạnh về kinh tế. Công nghiệp vững vàng. Thuỷ sản rất dồi dào. Khánh Hoà có yến sào giá bán rất cao, sản lượng hàng năm thu trên 2,5 tấn.

Khánh Hoà có nhiều chùa chiền, đền tháp, đặc biệt Tháp Bà là nổi tiếng hơn cả, tháp nằm bên quốc lộ Bắc Nam, tháp do người Chăm xây cất vào thế kỷ thứ 8, trên đỉnh tháp có hình Kim Tự Tháp, bên trong có tượng Ponagar (nữ thần xứ sở), tượng có 10 tay, ngồi xếp bằng, đầu đội hoa sen, du khách chiêm ngưỡng đông đúc.

Thành Cổ Diên Khánh do Nguyễn Ánh (vua Gia Long) xây theo thành Vauban, kiểu Tây phương. Khi xưa do Hoàng tử Cảnh và Bá Đa Lộc (Pigneau de Behaine) trấn giữ. Nhà bác học Alexandre Yersin (1863-1943) gốc Pháp. Ông xem Nha Trang là quê hương thứ hai, đã nghiên cứu và sản xuất thuốc trị bịnh dịch hạch, lập viện Pasteur, và tham gia khám phá ra Đà Lạt.

Khánh Hòa có các vịnh lớn: Đại Lãnh, Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh... Vịnh Cam Ranh có chiều dài 16 km, rộng 32 km, thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18-20m. Vịnh có núi hai bên, như hai cánh cửa sắt khổng lồ, Hòn Tánh chận sóng lớn từ ngoài khơi, gọi là đảo Bình Ba (dẹp sóng), nên nước bên trong vịnh luôn êm ả. Hải cảng Cam Ranh là một trong 3 hải cảng lớn và tốt nhất thế giới: Cam Ranh, San Francisco và Rio de Janeiro.

Khánh Hòa có huyện đảo Trường Sa, nên tìm hiểu và sơ lược qua Quần đảo Trường Sa. Quần đảo Trường Sa cách đảo Hoàng Sa 200 hải lý, cách Cam Ranh 240 hải lý. Tọa độ 6030’ đến 120 vĩ tuyến Bắc, và 111030’ đến 117020’ kinh tuyến Đông. Quần đảo Trường Sa rộng khoảng 180.000 km vuông. Chiều dài đông tây là 325 hải lý, chiều dài bắc nam là 274 hải lý. Quần đảo Trường Sa, có khoảng 100 hòn đảo lớn nhỏ, bãi san hô và bãi ngầm. Nơi đây đảo Song Tử Tây cao nhất, nhô trên mặt nước từ 4m đến 6m (khi thủy triều xuống thấp). Đảo Ba Đình lớn nhất, rộng 0,6 km vuông. Quần đảo Trường Sa được chia ra 10 cụm: Trường Sa, Song Tử, Thị Tứ, Loại Ta, Nam Yết, Sinh Tồn, Thám Hiểm, bãi Vũng Mây, bãi Hải Sâm và bãi Lim. Một số đảo có cây cối và số khác thì không có cây cối. Nơi đây có tiềm năng dầu mỏ.

Phong cảnh tỉnh Khánh Hòa: Khánh Hòa có bờ biển dài và đẹp. Bờ biển Khánh Hòa kéo dài từ Đại Lãnh phía bắc, tới cuối vịnh Cam Ranh ở phía nam; dài khoảng 380 km, tính theo mép nước của các cửa lạch, đầm, vịnh. Địa hình vùng thềm lục địa của Khánh Hòa, là tiếp nối sự cấu tạo địa hình trên đất liền. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển như dãy Phước Hà Sơn, núi Hòn Khô, dãy Hoàng Ngưu... không chỉ dừng lại ở bờ biển mà còn nối tiếp ra xa về phía biển. Ngoài biển phần thềm lục địa cũng có những đỉnh cao nhô lên khỏi mặt nước, tạo thành các hòn đảo: Hòn Tre, hòn Miếu, hòn Mun... đan xen giữa các hòn đảo nổi, là những đảo ngầm rải rác dưới mặt nước biển. Bãi biển Đại Lãnh, ở giữa Phú Yên và Khánh Hòa, cát trắng, nước trong trẻo, có thể nhìn thấy đáy, là bãi tắm rất tốt. Ngoài ra bãi Trù, bãi Dốc Lết, vịnh Vân Phong, Hòn Yến, Hòn Tre, Hòn Lớn, giữa nước biển mênh mông trông thơ mộng. Hòn Chồng là những khối đá có hình thù kỳ dị, xếp chồng lên nhau, thấp dần từ trên cao xuống biển, trông thơ mộng vô cùng. Tỉnh Khánh Hoà có hồ cá Trí Nguyên xây ở ngoài khơi vào năm 1971, hàng trăm thứ cá bơi lội trông thích thú. Viện Hải Dương học ở vùng Cầu Đá, Nha Trang, nghiên cứu mọi thứ ở biển, như rong rêu, tôm cá... có khoảng 20.000 sinh vật biển chen chúc trong lồng kính.

Tỉnh Khánh Hòa là một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam. Nhờ có bờ biển dài, nhiều vịnh đẹp, khí hậu ôn hòa và nhiều di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh nổi tiếng, nên du lịch phát triển mạnh mẽ với số du khách hằng năm rất đông đảo. Các hình thức du lịch ở Khánh Hòa rất phong phú, như du lịch sinh thái nơi biển đảo, thăm viếng di tích của nhà bác học Alexandre Yersin...

Tỉnh Khánh Hòa còn có 5 suối nước nóng có tác dụng chữa trị một số bệnh tật và khai thác nước uống.

Thiên nhiên ưu đãi Khánh Hoà
Phố phường, hải cảng, bao la mỹ miều

.

Cảm tác: Non nước Khánh Hoà

Khánh Hoà đãi ngộ bởi thiên nhiên
Ninh Thuận phía nam, bắc Phú Yên
Kinh tế, bán buôn, đều phát đạt
Ngược xuôi tấp nập, lắm tàu thuyền
.
Nha Trang, Đại Lãnh, rộn ràng luôn
Tít tắp, xa xa, đảo mấy hòn
Hòn Yến, Hòn Chồng, cười cợt sóng
Hòn Tre, Hòn Lớn, nhấp nhô cồn
.
Biển khơi, hải sản khá dồi dào
Cầu Đá bến bờ, đẹp biết bao!
Di tích Yersin, tên tuổi lớn
Pasteur y viện, tiếng tăm cao!
.
Tháp Bà kiến trúc mấy nghìn thu
Tấp nập tới lui, khách viễn du
Hình tạc ly kỳ, hình sắc sảo
Tháp xây đồ sộ, tháp công phu
.
Hồ cá Trí Nguyên, cảnh mỹ miều
Hải Dương học viện, đủ rong rêu
Muôn loài chen chúc, trong lồng kính
Vạn thứ tung tăng, dưới thuỷ triều
.
Tiếng tăm thế giới, vịnh Cam Ranh
Cửa lớn thênh thang, đảo dựng thành
Tàu thủy nhẹ nhàng, trên sóng bạc
Khánh Hoà rực rỡ, dưới trời xanh.


Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
-AFP ngày 1/7/2020: Trung Quốc ra lệnh cho chi nhánh của các hãng thông tấn như AP, UPI, CBS và NPR phải khai báo số lượng nhân viên, hoạt động tài chính cũng như tài sản mà họ có ở Trung Hoa. Đây là hảnh động trả đũa vì Hoa Thịnh Đốn đã ngăn cấm bốn cơ sở thông tin của họ tại Hoa Kỳ. -AP ngày 1/7/2020: Pháp loan báo họ sẽ không tham dự vào một chiến dịch hải quân của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Địa Trung Hải sau khi có sự căng thẳng về quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ vì cuộc xung đột tại Libya. Tổng Thống Pháp tuyên bố sẽ không tha thứ hành động can thiệp quân sự của Thổ vào đây và gọi sự can thiệp của Thổ là “tội phạm” còn Nga là mâu thuẫn. Hiện nay Thổ trợ giúp phe Tripoli không quân, vũ khí và đồng minh tham chiến đến từ Syria. Theo AFP ngày 8/7/2020, Tổng Thư Ký LHQ Antonio Guterres nói rằng sự tham gia của quân ngoại bang với lính đánh thuê và vũ khí phức tạp là điều chưa từng thấy ở Libya.
Phần lớn nhân loại đều chưa đến Rome, và chắc cũng chả mấy ai rành rẽ về phong tục tập quán của xứ sở này. Tuy thế, nếu có dịp bước chân tới đây thì chắc tất cả chúng ta đều sẽ nhớ đến lời dậy của cổ nhân (“nhập gia tùy tục/đáo giang tùy khúc”) để ứng xử thích nghi, và hoà nhã với dân bản xứ.
Quốc gia nào cũng có nhà nước nên vai trò của chính quyền không thể tránh. Nhưng quả lắc khi nghiêng về nhà nước quá xa thì bóp nghẹt thị trường tự do còn khi chuyển sang tư nhân quá mức lại tạo ra bất ổn (khủng hoảng kinh tế) và hố sâu giàu nghèo. Một nghịch lý khác là khi xã hội xáo trộn, kinh tế suy trầm thì một bên là Mác Xít trỗi dậy, bên kia là Phát Xít nổi lên như xảy ra vào các thập niên 1930 hay 2010.
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.