Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tuyên Bố Giải Nobel Y Khoa Hay Sinh Lý Học Năm 2002

19/10/200200:00:00(Xem: 4858)
Tuyên bố Giải Nobel 2002 vê Y Khoa (Medicine) vàSinh Lý Học (Physiology).
Ngày October 7, năm 2002 trao cho Sydney Brenner, H. Robert Horvitz và John Ẹ Sulton về những khám phá nhan đề:
Điều Hành Gen Trong Hiện Tượng Bành Trướng Cơ Quan và Chương Trình Tế Bào Tử Vong (Genetic Regulation of Organ Development and Programmed Cell Death):
Tóm Lược: Trong cơ thể con người có hàng trăm tế bào khác nhau, nhưng tất cả mọi tế bào đều xuất phát từ một trứng khi vừa thụ thaị Trong thời kỳ phôi thai hay bào thai, tế bào phát triển thật nhanh. Tế bào trưởng thành và dần biến thành những mô và cấu tạo thành nhiều cơ quan cho cơ thệ
Trước hết, vô số tế bào thành lập trong cơ thể khi con người trưởng thành.Song song với những hiện tượng sinh sản tế bào mới, sẽ có hiện tượng tế bào tử vong nằm trong diễn biến bình thường ở bào thai hay trong cơ thể của con người trưởng thành. Như vậy dẫn đến trạng thái cơ thể chúng ta lúc nào cũng có một số tế bào cố định.
Hiện tượng kiểm sóat tế bào đào thải gọi là chương trình tế bào tử vong (program cell death).
Năm nay, giải Nobel trong lãnh vực Y khoa hay Sinh lý học là những khám phá về di truyền điều hòa cơ quan phát triển và chương trình tế bào tử vong. Khám phá dựa theo thử nghiệm lấy mẫu từ giun tròn (nematode) Caenorhaditis elegans đã mở đường cho việc theo dõi tế bào sinh sản và phân hóa (differentiation) từ trứng sau khi thụ thai, tới khi thành giun trưởng thành. Thử nghiệm cho thấy trong khi bành trướng, tổng số 131 trong 1090 tế bào đã tử vong, và hiện tượng tế bào tự nhiên tử vong được điều khiển bởi một nhóm gen đặc thụ
Những nhân vật trúng giải Nobel đã tìm đưuợc gen điều hòa cơ quan phát triển và chương trình tế bào tử vong. Ngòai ra, họ còn khám phá những gen tương tự ở những sinh vật cao độ hơn, trong đó kể cả lòai người.
Đây không những là khám phá quan trọng bậc nhất trong khảo cứu y khoa mà còn thêm nhiệm vụ đưa dẫn việc tìm hiểu bệnh tật trong lãnh vực y học.
Kiểu Mẫu Khảo Cứu dùng Giun C. Elegans (The Model organism C. Elegans):
Trong Khảo cứu của Sydney Brenner vào những năm 1960 dùng giun Caenorhaditis elegans, dài 1 millimét trong việc tìm hiểu cơ nguyên tế bào sinh sản và cơ quan phát triển. Nhờ dùng giun C. Elegans làm kiểu mẫu đã giúp được tế bào sinh sản qua kính hiển vị Năm 1974, Brenner khám phá hóa chất EMS (ethyl methane sulphonate) giúp phân tích bộ máy gen. Nhiều đột biến gen liên kết nhiều gens đặc biệt và ảnh hưởng tới những tăng trưởng cơ quan. Tổng hợp phân tích gen và theo rõi tế bào sinh sản dưới kính hiển vi đưa đến nhiều khám phá tiếp theo trong giải thưởng Nobel năm 2002.
Họa Đồ Dòng Tế Bào (Mapping the cell lineage):
Khoa Hoc Gia John Sulston nối tiếp khảo cứu về C. Elegans, đặc biệt nghiên cứu về tế bào sinh sản trong giun, từ lúc trứng thụ thai cho tới thành lập được 959 tế bào trưởng thành. Năm 1976, Sulston xuất bản khảo cứu dòng tế bào (cell lineage) trong một phần bành trướng hệ thống thần kinh. Theo Sulston, dòng tế bào rất cố định, tức là chương trình sinh sản trong lòai giun, cứ thế tiếp diễn vĩnh viễn.

Từ đó, Suston khám phá ra những tế bào đặc biệt trong dòng tế bào luôn tuân theo một chương trình tử vong. Chính ông đã thấy hiện tượng tế bào tử vong và chứng minh gen đột biến đầu tiên trong chương trình tế bào tử vong, kể cả NUC-1 gen. Sulton cho biết chất bạch đản (protein) do NUC-1 mã hóa (encode) rất cần thiết gây DNA phân hóa trong tế bào tử vong.
Phân Tích Gen Tử Vong (Identification of death cells):
Khoa học gia Robert Hortvitz tiếp tục chương trình khảo cứu của Brenner và Sulton trong nghiên cứu di truyền và dòng tế bào trong giun C. elegens. Trong lọat đầu thử nghiệm vào năm 1970, Horwitz tìm hiểu xem liệu sinh vật có chương trình kiểm sóat tế bào tử vong"
Năm 1986, Ông khám phá và xác định 2 gens tử vong đầu tiên (death gens), và đặt tên là ceđ3 và ceđ4. Ông còn cho biết chính do chức năng 2 lọai gens ceđ3 và ceđ4 đã quyết định tiêu hủy tế bàọ
Sau này, Horwitz còn khám phá thêm một gen khác nữa đặt tên là ceđ9. Nhưng ceđ9 phản ứng với ceđ3 và ceđ4 để chống hiện tượng tử vong. Đi sâu hơn nữa, Horwitz còn tìm thấy vài gens khác nữa có nhiệm vụ hướng dẫn cách lọai bỏ tế bào tử vong. Ông còn chứng minh thêm rằng gen ceđ3-like nằm trong bộ máy gen của con người (human genome). Ngày nay, chúng ta biết rõ hầu hết gen kiểm sóat tế bào tử vong trong giun C. elegans tương ứng với gens cùng có chung nhiệm vụ như của lòai ngườị
Điểm Quan Trọng Trong Kiến Thức Khảo Cứu (Of importance for many research disciplines):
Rất nhiều kiến thức khảo cứu quan trọng được nêu lên như: 1) khi dùng giun C. elegans làm kiểu mẫu khởi đầu trong khảo cứu, 2) xác định cá tính dòng tế bào không thay đổi, và 3) khả năng dùng cách phân tích di truyền.
Đây là một thực thể trong phát triển sinh học và nhờ đó phân tích vô số chức năng với đường lối nổi bật trong những bộ phận đa tế bàọ Một ngày nào đó, đặc thù hóa gen kiểm sóat chương trình tế bào tử vong trong giun C. elegans sẽ được nhận diện nhiều gen liên hệ với chức năng tương tự như ở ngườị Bây giờ, một trong những đường đưa dẫn tế bào tử vong đang được duy trì, và 3 phân tử được biết là ceđ3, ceđ4, và ceđ9 likẹ Hiểu rõ những đường đưa dẫn tế bào tử vong rất quan trọng trong y khoa.
Bệnh Tật và Chương Trình Tế Bào Tử Vong (Diseases and programmed cell death):
Hiểu biết những chương trình tế bào tử vong sẽ giúp chúng ta tìm hiểu cơ nguyên siêu vi trùng và vi trùng xâm nhập tế bàọ Chúng ta đã từng biết rằng trong những bệnh AIDS, bệnh thần kinh thóai hóa (neurodegenerative diseases), tai biến mạch máu não (stroke), và nhồi máu cơ tim (myocardial infarction), nhiều tế bào mất đi là do quá nhiều tế bào tử vong dư thừạ Trong những bệnh khác như điều kiện tự miễn nhiễm (autoimmune conditions) hay ung thư là do giảm thiểu tế bào tử vong, khiến cho một số tế bào lẽ ra phải chết đã sống sót.
Hiện nay, rất nhiều khảo cứu về chương trình tử vong đang bành trướng, kể cả trong lãnh vực ung thự Rất nhiều kế hoạch điều trị căn cứ theo chương trình tế bào tự vẫn (suicide program).
Trong tương lai, phải nói đây sẽ là một công trình khảo cứu thích thú giúp tìm hiểu cặn kẽ và đi xâu hơn, sẽ tìm cách tạo hiện tượng tế bào tử vong trong tế bào ung thự
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.ẠẠF.P., D.ẠB.N.M., C.S.P.Q.; E-mail: Tran.Ngo@verizon.net

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.