Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trang Đất Việt: Tỉnh Bình Định

12/12/201300:00:00(Xem: 2431)
Trang Đất Việt: Tỉnh Bình Định
TỈNH BÌNH ĐỊNH

Tỉnh Bình Định, diện tích 6.030 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.570.300 người, mật độ 247 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chăm, Ba Na, Hre. Gồm có: Thành phố Qui Nhơn và 10 huyện: An Lão, Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Vân Canh, An Nhơn, Tuy Phước, Hoài Ân. Tỉnh lỵ ở thành phố Qui Nhơn.

Tỉnh Bình Định bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi, tây giáp Gia Lai, nam giáp Phú Yên, đông giáp biển Đông (100 km) và nhiều đảo ngoài khơi. Nhiệt độ trung bình 27 độ C. Bình Định có quốc lộ Bắc Nam xuyên qua tỉnh, quốc lộ 19 đi đến các tỉnh Tây Nguyên: Gia Lai, Kon Tum. Hàng không có sân bay Phù Cát, đường biển có hải cảng Qui Nhơn. Bình Định kinh tế tiến triển vững vàng, đường sá, bán buôn tấp nập, phố phường nguy nga, nhộn nhịp.

Lịch sử tỉnh Bình Định: Năm1471, vua Lê Thánh Tông đánh Chiêm Thành tới núi Thạch Bi Sơn (Phú Yên), thành lập 3 huyện: Bồng Sơn, Phù Ly, Tuy Viễn thành phủ Hoài Nhơn thuộc thừa tuyên Quảng Nam. Năm 1602, chúa Nguyễn Hoàng đổi phủ Hoài Nhơn thành phủ Qui Nhơn thuộc dinh Quảng Nam. Năm 1799, Nguyễn Ánh đánh chiếm được thành Qui Nhơn, sau đấy đổi cả vùng đất này là dinh Bình Định. Năm 1808 (Gia Long) đổi dinh Bình Định thành trấn Bình Định. Năm 1831, vua Minh Mệnh đổi trấn Bình Định thành tỉnh Bình Định. Tỉnh Bình Định có khi nhập chung với Phú Yên thành tỉnh Bình Phú, có khi nhập chung với Quảng Ngãi thành tỉnh Nghĩa Bình. Đến năm 1989, tách thành tỉnh Bình Định trở lại.

Tỉnh Bình Định có nhiều lễ hội như: Lễ hội cúng Cá Ông (cá voi), vào ngày 15 tháng 3 (ÂL) vì tin tưởng rằng cá ông thường cứu giúp ghe thuyền và người bị nạn trên biển.

Lễ hội Tây Sơn, được tổ chức ngày mùng 5 tháng giêng (ÂL) để tưởng niệm vua Quang Trung đã đánh đuổi tan tác trên 20 vạn quân Thanh nơi trận Ngọc Hồi, Đống Đa ở Thăng Long năm 1789 (Xuân Kỷ dậu). Tiết mục độc đáo là điệu múa trống trận Quang Trung (xem âm nhạc VN tr. 1111) nhắc nhở khí thế hào hùng, làm sống lại những chiến công lẫy lừng của tướng sĩ Tây Sơn thời xa xưa. Sau phần nghi lễ chính là biểu diễn võ thuật như múa kiếm, đấu võ, đi quyền...

Chùa ở Bình Định: Chùa Long Khánh ở thành phố Qui Nhơn, được xây cất từ thời Lê Dụ Tông.

Chùa Thập Tháp, xây vào năm 1665, thời chúa Nguyễn Phúc Tần, ở huyện An Nhơn, nằm trong khu đất của thành Đồ Bàn, khuôn viên chùa rộng rãi, có vườn cây ăn trái tươi tốt.

Chùa Hang (chùa Thạch Cốc) ở huyện Phù Mỹ, trên núi Ly Thạch, chùa xây dựng vào thời vua Thành Thái, chùa tạo lập dưới một tảng đá nhô ra độ 10m, rộng 6m, dưới mái hiên thiên tạo là miệng hang dẫn vào lòng núi, hang sâu vài chục mét, rộng khoảng 5m, giữa hang là bàn thờ phật, vào sâu bên trong có đường hẹp đi lên đỉnh núi. Người đã vào nơi đây như ở riêng rẽ một thế giới cực lạc, khác nơi trần thế.

Thành Đồ Bàn ở huyện An Nhơn, cách thành phố Qui Nhơn khoảng 27 km, về hướng tây bắc, thành xây vào thế kỷ thứ 10, triều đại vua Yang Puku Vijaya, đây là kinh đô vua Chiêm Thành cuối cùng, tồn tại từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 15, thành bị đổ nát. Năm 1778, nhà Tây Sơn cho sang sửa lại, Nguyễn Nhạc đóng đô ở đây xưng là Trung ương Hoàng đế, nên còn gọi là thành Hoàng Đế. Năm 1799, thành bị nhà Nguyễn (Gia Long) chiếm, đổi tên lại là thành Bình Định.

Bãi Ghềnh Ráng, ở phía nam thành phố Qui Nhơn khoảng 3 km, cát trắng mịn màng, nước trong trẻo. Trong khu vực Ghềnh Ráng có bãi Đá Trứng, nhiều hòn đá xanh to và nhẵn thín, phía trước bãi là những tường đá thiên nhiên, che chắn sóng gió, nên nước êm ả, phẳng lặng. Nơi đây khi xưa, được dành riêng cho Nam Phương Hoàng hậu, nên cũng gọi là bãi tắm Hoàng Hậu, do vua Bảo Đại ra lệnh trưng dụng theo chế độ quân chủ, và ông cho cất nhà nghỉ mát kế bên.

Bán đảo Phương Mai, diện tích 300 ha, có núi Phương Mai, phong cảnh tươi tốt, phía tây bán đảo là đầm Thị Nại nước trong trẻo, không khí mát mẻ.

Suối nước nóng Hội Vân cũng gọi là suối Tiên, thuộc huyện Phù Cát, nước suối có độ nóng 800C, chứa các thành phần hóa học có thể chữa được một số bệnh tật: Bệnh thấp khớp, bệnh ngoài da...

Thắng cảnh Hầm Hô ở huyện Tây Sơn, có một dòng suối lớn, chảy qua khu rừng già, nơi đây phong cảnh thơ mộng, thiên nhiên tĩnh lặng. Hầm Hô cũng là di tích các cuộc khởi nghĩa của lực lượng Tây Sơn và của nghĩa quân Mai Xuân Thưởng.

Tỉnh Bình Định rộng rãi, thành phố Qui Nhơn nguy nga.

Đất đai Bình Định tốt tươi
Nơi nơi xinh đẹp, người người vấn vương
Cảm tác: Non nước Bình Định
.
Hướng đông Bình Định, biển mênh mang
Tây giáp Gia Lai, núi ngút ngàn
Quảng Ngãi, láng giềng nơi phía bắc
Phú Yên, lân cận chỗ ranh nam
.
Cá tôm Bình Định, biển bao la
Nông nghiệp lúa ngô, dáng mượt mà
Kinh tế vững vàng, đường rộng rãi
Bán buôn tấp nập, phố nguy nga
.
Chùa Hang mái đá, bởi thiên nhiên
Tịch mịch thiêng liêng, một cửa thiền
Thơ thẩn ngoài hang, còn tục lụy
Ung dung trong động, hết ưu phiền
.
Chiêm Thành còn mất, lẽ vô thường
Di tích Đồ Bàn, chốn đế vương
Thành cổ dãi dầu, nghiêng ngả vách
Tây Sơn củng cố, sửa sang tường
.
Bãi Ghềnh Ráng, đẹp đẽ, chơi vơi
Mát mẻ nước xanh, giữa đất trời
Hoàng hậu, chắn che riêng rẽ tắm
Nhà vua, ngắm nghía thẩn thơ chơi!
.
Phương Mai bán đảo, mỹ miều trông
Thị Nại đầm bên, vịnh nước trong
Bình Định núi sông, lưu luyến dạ
Qui Nhơn phố đẹp, vấn vương lòng


Nguyễn Lộc Yên

16/10/2018(Xem: 117)
Năm thứ 477 CE, Kasyapa là con trai không phối ngẫu của Vua cha Dhatusana. Lúc vua cha còn sống Kasyapa xây tường chung quanh để giết hại vua cha rồi chiếm đọat ngai vàng mà ngai vàng đó thuộc về Moggallana - Mục Kiền Liên người con trai chánh thức của Vua Dhatusena và Hoàng Hậu. Mục Kiền Liên sợ bị Kasyapa ám sát nên chạy qua Ấn Độ ẩn nấu.
16/10/2018(Xem: 133)
Đoàn hành hương đã đi quá nửa cuộc hành trình. Sau một ngày vui chơi trên hồ Inle chiếc xe buýt chở chúng tôi đến khách sạn Hu-Bin bên bờ hồ thơ mộng thôn Myaung Shwe. Tôi và anh bạn đồng hành híu kỳ đi dạo phố nhỏ. bất ngờ thấy một đám cháy thiêu rui năm căn phố bên hong chợ. Nhìn chủ nhà với gương mặt buồn hiu, đang bơi xới đóng tro tàn tìm lại những mảnh vụn của cuộc đời khiến cả hai chúng tôi đều buồn lây. Chúng tôi trở về khách sạn chuẩn bị cho ngày mai.
16/10/2018(Xem: 112)
Sinh ngày 6, tháng Tám, 1928, tại Pittsburgh, Pennsylvania, Andy Warhol là một nhà minh họa cho tạp chí và ngành vẽ quảng cáo và trở nên một nghệ sĩ hàng đầu vào thập niên 1960 của phong trào nghệ thuật Pop – Pop art. Anh mạnh dạn bước vào nhiều hình thức đa dạng của nghệ thuật, kể cả nghệ thuật trình diễn, làm phim và video cũnhg như viết văn và đã làm mờ đi lằn ranh giữa mỹ thuật và mỹ học dòng của dòng chính. Warhol chết ngày 22, tháng Hai năm 1987, tại New York City.
15/10/2018(Xem: 399)
BPSOS cùng 5 tổ chức xã hội dân sự Việt Nam nộp bản báo cáo chung cho Uỷ Ban Chống Tra Tấn của Liên Hiệp Quốc để chuẩn bị cho cuộc kiểm điểm đối với Việt Nam về thực thi Công Ước LHQ về Chống Tra Tấn
15/10/2018(Xem: 636)
tôi nhận được vài hình ảnh người Việt Nam tại Hà Nội đem hoa đến viếng bức tượng của ông McCain tại hồ Trúc Bạch. Tôi xúc động nhiều trước hình ảnh đầy lòng nhân ái này
15/10/2018(Xem: 802)
Điều may mắn là Mỹ đã chịu lùi bước. Nhưng việc này đã đảm bảo một điều khoản ít nghiêm ngặt hơn: Hiệp định USMCA phải được tái tục, gia hạn 16 năm một lần. Người ta hy vọng rằng các việc tái duyệt xét trong tương lai sẽ diễn ra
15/10/2018(Xem: 588)
diễn đàn độc lập chủ yếu bàn về những vấn đề thời sự -- đóng góp giữ gìn tiếng Việt, blog có phần học tiếng Việt (Youtube) mỗi tuần một bài cho con em hoặc qúy vị nào chỉ biết tiếng Anh và muốn học tiếng Việt
15/10/2018(Xem: 645)
Việt Nam sẽ hợp tác quân sự với Hoa Kỳ ở mức độ không đe dọa nền an ninh của Trung Quốc ngoại trừ Hoa Lục lộ ý định tấn công Việt Nam. Nếu Việt Nam trở thành “đồng minh” quân sự của Mỹ thì Việt Nam sẽ trở thành một “Ukraina thứ hai”.
15/10/2018(Xem: 1226)
dù ông đã ra đi, nhưng hơn 300 tác phẩm âm nhạc của ông qua từng giai đoạn lịch sử của đất nước mà ông để lại cho đời, sẽ mãi mãi là một kho tàng văn hóa vĩnh cửu cho các thế hệ sau được học hỏi, được nghiên cứu và thưởng thức.
14/10/2018(Xem: 622)
Thế Tôn đã trình bày thế giới được hình thành qua một thời gian rất dài, đến hàng trăm triệu năm. Ngài đã cho chúng ta thấy không có một vị thần linh nào hay một đấng cứu thế nào xuất hiện để tạo ra hình hài con người
14/10/2018(Xem: 2332)
Cuộc phỏng vấn trên truyền hình của đài ABC News hôm thứ sáu (12/10) vừa qua với Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump đã gây sôi nổi rất nhiều
14/10/2018(Xem: 1010)
dù chưa tìm thấy dấu hiệu chắc chắn nào xác định sự hiện hữu của sự sống ngoài trái đất, nhưng chúng ta càng ngày càng tiến gần hơn trong tiến trình khám phá ra sự sống ở những hành tinh khác
13/10/2018(Xem: 1237)
Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)
13/10/2018(Xem: 1340)
tôi viết bài:"Những lá phiếu chuyên chở hồn dân tộc". Nhận được nhiều ý kiến của chiến hữu. Trong đó có 2 câu hỏi. Hỏi rằng. Sao lại phê phán tướng Bình và tại sao lại bầu cho nghị viên Nguyễn Tâm
13/10/2018(Xem: 1132)
Năm nay có đến 24 ứng cử viên gốc Việt trong kỳ bầu cử vào tháng 11 này để vào 16 chức vụ, từ thành phố đến tiểu bang. Trên các Đài radio, TV, các báo
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2018, sau một quãng thời gian im hơi lặng tiếng, hãng smartphone sang trọng Vertu đã trở lại. Thương hiệu ban đầu được sở hữu bởi Nokia, nhưng sau đó đổi chủ vài lần trước khi tuyên bố phá sản và ngừng kinh doanh vào năm 2017.
Sao Mộc trông hơi khác một chút trong ánh sáng cực tím. Để giải thích tốt hơn về những chuyển động đám mây của sao Mộc và giúp tàu vũ trụ Juno robot của NASA nghiên cứu bối cảnh hành tinh của những vùng nhỏ mà nó nhìn thấy, Kính viễn vọng Không gian Hubble sẽ được định hướng để thường xuyên ghi lại hình ảnh toàn bộ hành tinh khổng lồ này.
Khoảng giữa tháng 10/2018, tại hội nghị Adobe MAX 2018 tại Los Angeles, Adobe đã trả lời yêu cầu của cộng đồng sáng tạo bằng cách tiết lộ một sản phẩm được gọi là Photoshop CC "chính chủ" dành cho iPad
Khoảng giữa tháng 10/2018, Adobe đã giới thiệu ứng dụng biên tập video trực tiếp có tên là Premiere Rush CC, phiên bản rút gọn của phần mềm Premiere Pro hướng đến người dùng dựng phim cơ bản, hỗ trợ ứng dụng di động trước mắt trên nền tảng iOS cho iPhone và iPad, bên cạnh ứng dụng cho PC và macOS. Ứng dụng cho nền tảng Android sẽ được phát hành trong năm 2019.
Khoảng giữa tháng 10/2018, CEO Amazon Jeff Bezos đã bảo vệ việc hợp tác của công ty với quân đội Mỹ, cho rằng: “Đây là một đất nước tuyệt vời và nó cần được bảo vệ” – cũng ngầm tỏ ý khiển trách quyết định của Google khi từ bỏ các hợp đồng với quân đội Mỹ.
Tháng 10/2018, Microchip Technology ra mắt bo mạch phát triển Đồ dùng kết nối Internet of Things mới AVR-IoT WG, có tốc độ cao và là một phần mở rộng của mối quan hệ hợp tác với Google Cloud, cho phép các nhà thiết kế thử nghiệm các thiết bị được kết nối trong vòng vài phút.
Samsung đang hợp tác với các đối tác cung cấp dịch vụ mạng tại Hàn Quốc và Mỹ để thực hiện cuộc cách mạng 5G. Công ty đã tiến hành nhiều thử nghiệm với các đối tác để giới thiệu công nghệ mới. Khoảng giữa tháng 10/2018, Samsung thông báo việc chuyển dữ liệu đầu tiên đã được thực hiện trên thiết bị mạng 5G thương mại trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, hãng bán lẻ 132 năm tuổi Sears đã đệ đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 Luật Phá sản Mỹ, sau nhiều năm kinh doanh bết bát và chìm trong nợ nần. Trang CNN cho biết, khoản nợ 134 triệu USD tới hạn ngày 15/10/2018, nhưng không thể trả được là “giọt nước làm tràn ly”, dẫn tới quyết định của Sears.
Khoảng giữa tháng 10/2018, công ty MedAware tại Isarel ra mắt phần mềm cùng tên sử dụng các công nghệ trí tuệ nhân tạo AI để dò và phát hiện các vấn đề có thể xảy ra trong việc kê đơn thuốc sai trước khi chúng có thể gây nguy hiểm đến cho người bệnh. Hiện phần mềm đang hoạt động thử nghiệm tại 2 bệnh viện ở Isarel và đang chuẩn bị triển khai tại 4 hệ thống chăm sóc sức khỏe ở Mỹ và Isarel.
Khoảng giữa tháng 10/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook đang thử nghiệm một tính năng mới có tên Unsend, cho phép người dùng có thể nhanh chóng rút lại tin nhắn đã gửi tới người dùng khác
Tháng 10/2018, Google chính thức ngừng bỏ thầu dự án Joint Enterprise Defense Infrastructure (JEDI), một hợp đồng cung cấp dịch vụ điện toán đám mây khổng lồ có giá trị tới 10 tỷ USD. Công ty đưa ra quyết định bỏ thầu sau khi bị nhân viên phản đối và lo ngại dự án có thể vi phạm các nguyên tắc đạo đức về AI mà Google đã tự đặt ra
Nhìn từ xa, tổng thể M16 trông giống một con đại bàng. Nhưng khi tiến gần hơn một chút, có thể thấy tinh vân Đại Bàng lại chứa một vùng sáng, tựa như một cửa sổ mở ra vào trung tâm của một vỏ khí bụi tối lớn hơn. Qua khung cửa sổ, toàn bộ một cụm sao mở xuất hiện với nhiều ngôi sao mới đang hình thành. Trong lỗ hổng đó, những chiếc cột cao và những vầng viên tròn của bụi đen cùng khí phân tử lạnh nằm bên những ngôi sao trẻ màu xanh.
Tính đến tháng 10/2018, HTC đang lâm vào khủng hoảng, nhưng điều đó không thể ngăn cản hãng thử nghiệm các sản phẩm mới
Hồi năm 2017, Google phát hành sản phẩm tai nghe Pixel Buds, không chỉ tích hợp trợ lý ảo Google Assistant mà còn hỗ trợ dịch thuật theo thời gian thực bằng Google Translate. Kể từ đó, nhiều chiếc tai nghe hỗ trợ Google Assistant được các hãng khác ra mắt, nhưng thiếu tính năng dịch. Đến khoảng giữa tháng 10/2018, Google cho biết sẽ mở khoá tính năng dịch theo thời gian thực cho mọi tai nghe có Google Assistant.
Khoảng giữa tháng 10/2018, bằng một kỹ thuật chỉnh sửa gen hoàn toàn mới, các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố đã có thể tạo ra thành công một con chuột con là con của 2 con chuột mẹ mà không cần tới chuột đực