Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Dê Sữa Và Sữa Dê Tại Hải Ngoại

13/09/201300:00:00(Xem: 12476)
Mặc dù số lượng sản xuất còn khiêm tốn so với sữa bò, nhưng sữa dê nhờ tính năng bổ dưỡng của nó nên càng ngày càng được nhiều người chiếu cố đến.

Trên thế giới, 90% dê được nuôi tại những quốc gia đang phát triển.

Á Châu chiếm 61% số dê nuôi với 53% sản lượng sữa trên thế giới.

Bắc Mỹ và Trung Mỹ nuôi 4% dê và chỉ sản xuất được có 4% sữa, trong khi u Châu mặc dù chỉ có 3% dê nuôi nhưng có một sản lượng sữa rất khả quan, lối 17%.

* * *

Những giống dê sữa tại Canada

Có tất cả 6 giống dê chính, chuyên cho sữa. Đó là những thú thuần chuẩn.

Bốn giống có nguồn gốc từ Thụy Sĩ: Saanen, Toggenburg, Oberhasli và Alpine.

Hai giống còn lại là: Nubian gốc Phi Châu và được cho lai giống với dê sữa gốc Anh Quốc, và

La Mancha được đào tạo tại Hoa Kỳ vào những năm 30 qua sự lai giống giữa dê Tây Ban Nha và dê gốc Thụy Sĩ.

Riêng tỉnh bang Quebec, có một đàn dê sữa lối 14.000 con.

Alpine, Saanen, Nubian và La Mancha là những giống phổ biến nhứt.(xem video)

Video: Capsule chèvre laitière (Trại nuôi dê sữa tại Quebec)
http://www.youtube.com/watch?v=1lWF2TqRC68

Sữa dê được sản xuất ra sao?

Tại Bắc Mỹ, kỹ thuật chăn nuôi dê và vắt sữa được làm theo lối khoa học.

Sau khi đẻ ra, dê con được giữ cho bú mẹ trong vài ngày đầu để có đủ kháng thể, sau đó được tách ra, và đem giữ chung với những dê con khác trong một chuồng có thể xem như nursing hay một loại nhà trẻ.

Tại đây, dê con tiếp tục bú sữa qua những thùng đặc biệt mà nhiều con có thể bú cùng một lúc. Trong thời gian từ 7 đến 10 ngày đầu, để tăng sức cho dê con, người ta có thể trộn thêm colostrum hay còn được gọi là sữa đầu chứa rất nhiều kháng thể. Sau đó, dê con lần lần được tập ăn. Đến tuần thứ 7 thì cho dê con cai sữa.

Về phần dê mẹ thì mỗi ngày được vắt sữa 2 lần và được thực hiện bằng máy. Sữa vắt ra chảy thẳng vào những bồn chứa bằng inox có hệ thống làm lạnh.

Mỗi ngày có xe bồn đặc biệt đến trại chở sữa về nhà máy biến chế để lọc, gạn bớt chất béo,và hấp khử trùng pasteurized trước khi đem bán cho người tiêu thụ.

Dê tuy nhỏ con nhưng khả năng cho sữa rất cao. Lúc đầu cho 4 lít/ngày, sau đó từ từ giảm dần xuống theo thời gian.

Thời gian cho sữa có thể từ 260 ngày đến 300 ngày/năm, với một năng suất 700 - 800kg sữa trong đó có lối 30kg chất béo.

Đến cuối mùa sữa, người ta vắt cạn hết sữa còn lại trong vú, và sau đó cho dê mẹ nghỉ ngơi vài ngày rồi cho phối giống để nó mang thai và cho sữa trở lại sau khi đẻ.
sua_de_vat_sua
Sữa dê nhiều công hiệu.

Nhiều chất bổ dưỡng hơn sữa bò

Nhìn chung, thì thành phần các chất dinh dưỡng của sữa dê cũng tương tợ như sữa bò nhưng nổi bật hơn hết là các chất khoáng như: calcium, potassium, phosphorus, và magnesium chiếm một tỉ lệ cao hơn sữa bò.

Sữa dê chứa nhiều vitamine A, nhưng rất ít chất bêta carotène vì vậy sữa dê có màu trắng ngần hơn sữa bò. Đặc biệt là chất béo của sữa dê gồm những hạt (globules) rất bé nhỏ nên rất dễ tiêu hóa. Sữa dê có chứa đường lactose, nhưng uống sữa dê ít bị phản ứng bất dung nạp lactose (intolérance au lactose) hơn như khi uống sữa bò.

Khác với sữa bò (45%), sữa dê chứa rất ít (3%) chất alpha S1 là casein protein gây dị ứng. Lipides của sữa dê có nhiều chất acides béo thiết yếu (acides gras essentiels) rất tốt cho não bộ. Sữa dê cũng chứa nhiều vitamine B2 (riboflavine), B5 (acide panthoténique) và B6 (pyridoxine). Sữa dê chứa ít acide folique hơn sữa bò. Ngoài ra, hai chất chống oxyt hóa sélénium và gluthation peroxydase cũng có trong sữa dê. Hai chất nầy rất tốt cho hoạt động của các tế bào nói chung.

Dùng sữa dê rất tốt trong trường hợp bị thiếu máu do thiếu chất sắt.

Sữa dê có khả dụng sinh học (biodisponibilité) cao đối với calcium, sắt và phosphorus. Tỉ lệ parathyroid hormon PTH hay hormon của tuyến phó giáp trạng hiện diện trong sữa dê cũng khá cao nhờ vậy rất có ích để giúp ổn định sự quân bình calcium trong cơ thể.

So với sữa bò, các acid béo của sữa dê bao gồm 35% acid béo chuỗi trung (medium chain fatty acids) C6-C14, chẳng hạn như các acid béo Caproic C6, Caprylic C8 và Capric C10.

Những acid béo nầy rất có ích trong các trường hợp như hội chứng kém hấp thụ (malabsorption syndrome), rối loạn tiêu hóa, suy dinh dưỡng ở trẻ em, xơ nang (fibrose kystique), sỏi mật (calcul biliaire), và giúp làm tan cholesterol bám trong các thành mạch máu.

Thành phần cấu tạo của sữa dê và sữa bò thay đổi tùy theo giống dê, mùa trong năm và thức ăn.

Ai nên dùng sữa dê?

Sữa dê bán tại Canada đều đã được hấp khử trùng theo luật định. Thường có bổ sung thêm acide folique và vitamine A - D.

Trẻ em dưới một tuổi không nên bú sữa dê vì dưỡng chất của nó không được mấy quân bình cho nhu cầu các cháu, chẳng hạn như chứa ít chất sắt và acide folique. Ngoài ra, nếu cháu bị dị ứng với sữa bò thì rất có thể cháu cũng bị dị ứng cả với sữa dê nữa.


Đối với người lớn, thì tất cả nam phụ lão ấu đều nên uống sữa dê vì nó rất bổ đồng thời cũng rất nên thuốc. Đặc biệt các bác lớn tuổi cũng như các chị trong thời gian mãn kinh cũng nên dùng sữa dê để bồi dưỡng sứu khỏe và tăng cường khoáng chất.

Các vị nào đang bị bệnh thống phong (goutte, gout) đau nhức khớp xương vì có quá nhiều acide urique trong máu thì nên dùng sữa dê vì nó chứa rất ít chất xanthine oxydase.

Được biết xanthine oxydase có khuynh hướng làm tăng chất acide urique trong máu và làm cho bệnh goutte trở nên trầm trọng hơn.

Sữa dê còn được chế biến thành beurre và fromage.

Ngoài ra, cũng có savon, shampoo, lait de bain moussant, v.v...làm từ sữa dê để giúp cho các bà các cô làm đẹp da hoặc làm cho da được tươi mát hơn.

Trở ngại duy nhất là mùi sữa dê rất khó chịu nên có một số người không thích lắm.

Tại chợ, sữa dê được bán dưới dạng 2% và dạng 3,25% chất béo.

Sữa dê phục vụ nhân loại

1) Thực phẩm chức năng

Ngày nay, các giới dinh dưỡng đều xem sữa dê như là một thực phẩm chức năng (aliment fonctionnel, functional food) hay rõ hơn là một chất dưỡng dược (nutraceutique, nutraceutical) có tính năng phòng trị một số bệnh mạn tính.

Cùng với những tiến bộ khoa học trong lãnh vực sinh học phân tử và di truyền học, các nhà chuyên môn đã tạo ra được những dòng dê chuyển đổi gène (transgénique) rất hữu ích.

Những con vật nầy được ví như những nhà máy dược phẩm sống.

2) Chất alpha antitrypsine và antithrombine C phục vụ y khoa.

Một số dược liệu đã được trích lấy từ sữa của những dê chuyển đổi gene. Đó là chất alpha antitrypsine dùng để trị bệnh xơ nang và chất antithrombine C rất thiết yếu trong các ca giải phẫu thay ghép tim.

3) Insuline trị tiểu đường và proteine đăc biệt trị cancer

Ngoài ra, các loại protéine đặc biệt như insuline để trị bệnh tiểu đường và một vài protéine khác để trị cancer cũng được trích lấy từ sữa dê chuyển đổi gène.

4) Về lãnh vực chiến tranh hóa học, sữa dê chuyển đổi gène cũng giúp người ta tìm ra một chất thuốc giải độc hơi ngạt sarin, và hơi vx gây tê liệt thần kinh trung ương.

Đây là hai loại hơi ngạt cực kỳ nguy hiểm gây tử vong trong chớp mắt.

*Hơi ngạt sarin đã từng được xài trong một hành động khủng bố đường xe điện ngầm tại Tokyo ngày 20/3/95. Có 13 tử vong,50 người bị thương nặng và gần một ngàn người bị tổn hại thị giác tạm thời. Thủ phạm là môn phái Aum Shinrikyo.

*Hơi ngạt vx đã được Saddam Hussein đem ra sử dụng (16/3/88) trong cuộc chiến tranh giữa Iran và Iraq (1980-1988) cũng như được dùng để giết hại trên 5000 dân Kurde dám đòi tự trị.

*Ngày 21/ 8 năm 2013, Tổng thống Bahsar al-Assad của Syrie đã cho phép xài hơi ngạt Sarin giết hại trên 1300 dân của họ tại vùng ngoại ô của thủ đô Damascus…

Thuốc giải độc các loại hơi ngạt thần kinh dược mang tên là Protexia do công ty PharmAthene sản xuất theo yêu cầu của Bộ quốc phòng Hoa kỳ.
sua_de_table_resized
Sữa dê nhiều công hiệu.

5) Vaccin ngừa sốt rét

Trong tương lai, có thể vaccin trị bệnh sốt rét malaria cũng sẽ được sản xuất từ sữa dê chuyển đổi gène.

6) Sợi tơ nhện

Công ty Nexia / Montreal đã thành công trong việc sản xuất ra một dòng dê chuyển đổi gène có khả năng tạo ra một loại sữa rất đặc biệt.

Protein của sữa được trích lấy để tổng hợp ra thành một sợi tơ nhện có độ bền chắc vô song và được đặt tên là Biosteel.

Sợi tơ nhện nầy được sử dụng để chế tạo ra những vật liệu đặc biệt dùng trong lãnh vực xây cất. Biosteel cũng được dùng để sản xuất ra những áo giáp chống đạn cho quân đội.

Các phi hành gia không gian cũng sử dụng những trang phục đặc biệt được dệt từ Biosteel.

Với những thành quả như vậy, sữa dê quả thật là một sản phẩm vô cùng quý báu cho nhân loại./.

Tham khảo:

- Canadian dairy goat
http://www4.agr.gc.ca/resources/prod/doc/dairy/pdf/goatprofile_e.pdf

- George F.W. Why Goat Milk ?. Univ Delaware
http://www.goatworld.com/articles/whygoatmilk.shtml

- Laura Davey. Dairy Goat Society of Western Australia Inc. 2005
http://wa.dairygoats.org.au/goats_milk.htm

- Medicine From Milk: Gene Therapy Could Transform Goats Into Pharmaceutical Factories
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080131082224.htm

- Medical Management Guidelines for Nerve Agents: Tabun (GA); Sarin (GB); Soman (GD); and VX
http://www.atsdr.cdc.gov/mmg/mmg.asp?id=523&tid=93

- Medicine From Milk: Gene Therapy Could Transform Goats Into Pharmaceutical Factories
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080131082224.htm

- The Telegraph-Goats make milk to protect from nerve gas
http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1558432/Goats-make-milk-to-protect-from-nerve-gas.html

Montreal, 2013

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
Một trăm năm qua đã có nhiều phát minh, sáng kiến tuyệt hảo để chẩn bệnh, trị bệnh, phòng bệnh. Tuổi thọ trung bình 45 tuổi ở năm 1900 đã được nâng lên 76,5 tuổi vào cuối thế kỉ, cái gọi là thất thập cổ lai hy đã trở nên chuyện bình thường, trường thọ đã là một trong nhiều quà tặng của nền y khoa tiến bộ trong thế kỉ 20 dành cho nhân loại.
Tại Canada, từ tháng 4 tới tháng 7 hằng năm là mùa tôm hùm (homard, lobster). Đây là một loại tôm biển. Nên phân biệt tôm hùm lobster với một loại tôm hùm nước ngọt tương tự mà người ta gọi là crawfish hay crayfish có rất nhiều tại vùng Kentucky và Louisiana.
Bệnh dại còn được gọi là bệnh chó điên vì trong thực tế thường do chó điên cắn phải… Bệnh dại vẫn còn là một vấn đề trọng đại tại các vùng Đông Nam Á, Ấn độ, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh. Hằng năm, số tử vong vì bệnh chó dại cắn được ước đoán vào khoảng trên 50.000 người khắp thế giới…
Nói đến tuổi già thì ai mà không băn khuăn, lo nghĩ. Già có nghĩa là ốm yếu, bệnh hoạn, xấu xí, mất năng lực, không còn hữu dụng, mất khả năng, phải trong cậy vào người khác, nghèo khó, buồn nãn, cô đơn trong căn phòng hiu quạnh ngày nầy qua ngày nọ để chờ đến lúc ra đi theo ông theo bà...
Ngày nay tại hải ngoại, đạp xe máy hay cỡi ‘ngựa sắt’ là một cái mode xê dịch rất ư là phổ thông, vừa duỡng sanh, rất tốt cho sức khỏe, lý thú cho mọi lứa tuổi kể cả các cụ ông lẫn cụ bà “chưa quá rệu” và vẫn còn ham sống ham vui…
Biết rằng hệ tiêu hóa của chúng ta chứa thường trực trên 400 loại vi khuẩn khác nhau với tổng số trên 100 000 tỉ vi khuẩn. Đây là những vi khuẩn có ích cho cơ thể. Chúng tạo thành hệ vi sinh đường ruột (intestinal flora). Các vi khuẩn nầy giúp ích trong việc làm lên men vài loại glucid như chất cellulose mà cơ thể không hấp thụ được. Cellulose là một chất trong các loài thực vật.
Khi các trường hợp bị nhiễm vi khuẩn corona gia tăng trở lại, có thể là khó khăn đối với những người lớn tuổi để nhìn thấy bất cứ sự chấm dứt nào đối với nhu cầu cách ly xã hội và vì vậy sự cô đơn có thể đến. Cách nay nhiều tháng, họ đã thực hiện theo lời khuyên sức khỏe công cộng để giảm nguy cơ bị lây nhiễm bằng cách ở nhà, biết rằng việc truyền nhiễm có thể có nhiều biến chứng đe dọa tính mạng. Nhưng việc ở trong nhà cũng có nghĩa là cách biệt với gia đình, bạn bè và những nơi họ hoạt động và tham gia.
Hằng năm thành phố Montreal, Canada đều có tổ chức nhiều cuộc lễ hội quốc tế về thể thao. Marathon International de Montreal là một môn chạy dua dai sức quy tụ cả ngàn người đến từ khắp thế giới. Từ người trẻ tuổi đến các cụ ông cụ bà còn gân đều có thể tham dự. . .
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.