Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Đinh Tiên Hoàng: Đinh Bộ Lĩnh

30/07/201300:00:00(Xem: 8090)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. “Sử Việt” đăng vào ngày thứ Ba Tuesday mỗi tuần).

ĐINH TIÊN HOÀNG: ĐINH BỘ LĨNH
(924 - 979)

Đinh Bộ Lĩnh là tước quan do Trần Minh Công phong cho, tên thật là Đinh Hoàn. Quê ở Hoa Lư, cha là Đinh Công Trứ làm thứ sử Hoan Châu vào thời Dương Diên Nghệ. Cha mất sớm, ông theo mẹ về quê ở với chú là Đinh Dự,

Dù ông đã mất dấu tích con nhà quí tộc, nhưng ông vẫn có khí phách hiên ngang. Ông cùng trẻ chăn trâu, lấy bông lau làm cờ tập trận. Khi lớn khôn theo sứ quân Trần Minh Công. Trần Minh Công thấy Đinh Bộ Lĩnh có tài, nên cho giữ binh quyền.

Sau khi Trần Minh Công mất, Đinh Bộ Lĩnh đem quân về Hoa Lư (xem thêm tỉnh Ninh Bình), có nhiều hào kiệt theo về: Lê Hoàn, Đinh Điền, Phạm Cự Lượng, Phạm Hạp, Nguyễn Bậc... Ông phát triển lực lượng và chiêu hàng hoặc đánh dẹp các sứ quân khác, gồm có tất cả 12 sứ quân là:

1. Trần Lãm (Trần Minh Công) giữ Bố Hải Khẩu (Thái Bình).
2. Ngô Xương Xí giữ Bình Kiều (Thanh Hoá).
3. Đỗ Cảnh Thạc giữ Đỗ Động Giang (Thanh Oai, Hà Nội).
4. Kiều Công Hãn giữ Phong Châu (Phú Thọ).
5. Nguyễn Khoan giữ Tam Đái (Vĩnh Phúc).
6. Ngô Nhật Khánh giữ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội).
7. Lý Khuê giữ Siêu Thoại (Bắc Ninh).
8. Nguyễn Thủ Tiệp giữ Tiên Du (Bắc Ninh).
9. Lữ Đường giữ Tế Giang (Hưng yên).
10. Nguyễn Siêu giữ Tây Phù Liệt (Thanh Trì, Hà Nội).
11. Kiều Thuận giữ Hồi Hồ (Cẩm Khê, Phú Thọ).
12. Phạm Bạch Hổ giữ Đằng Châu (Hưng Yên).

Sau khi Đinh Bộ Lĩnh gồm thâu 12 sứ quân về một mối, quân dân tôn là “Vạn Thắng Vương”. Năm 968, ông lên ngôi, lấy hiệu là Đại Thắng Minh Hòang đế, ông là người Hoàng đế đầu tiên của nước ta. Tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư, xây cung điện, chế triều nghi, định phẩm hàm các quan văn võ. Vua phong Lê Hoàn làm Thập đạo Tướng quân, Nguyễn Bặc là Định quốc công, Đinh Điền làm Ngoại giáp, Lưu Cơ làm Đô hộ phủ sĩ sư, Tăng thống Ngô Chân Lưu được ban hiệu là Khuông Việt đại sư, con trưởng là Đinh Liễn phong tước Nam Việt vương... Vua lập 5 hoàng hậu: Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc và Ca Ông. Không rõ bà Hoàng hậu Dương Vân Nga có ở 1 trong 5 bà Hoàng hậu này không?.

Triều đình Đinh Tiên Hoàng, đặt hình phạt rất nghiêm khắc: Đặt vạc dầu, trụ đồng nung đỏ và nuôi hổ dữ trong cũi, để trước điện, để trừng trị những kẻ gian ác và phản bội. Về quân sự, Đinh Tiên Hoàng phân ra đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Mỗi một đạo có 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 tốt 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Vua cho thực hiện “ngụ binh ư nông”, đó là hình thức vũ trang toàn dân, dựa vào nghề nông mà phát triển quân đội.

Năm 970, đặt hiệu là Thái Bình. Vua truyền cho đúc “tiền đồng”, gọi là tiền đồng Thái Bình, là tiền tệ xưa nhất của nước ta. Nhà Đinh là triều đại đầu tiên đặt nền móng cho nền tài chính về tiền tệ từ thời phong kiến. Đồng tiền Thái Bình được đúc bằng đồng, hình tròn, lỗ vuông, có thể xâu thành chuỗi. Mặt phải đúc bốn chữ “Thái Bình Hưng Bảo”, mặt sau có chữ “Đinh”. Hầu hết gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của mình bằng đồng. Đinh Tiên Hoàng xét rằng, Đại Cồ Việt chưa đủ sức cầm cự lại quân Tàu, nên sai Đinh Liễn làm sứ bộ qua Bắc triều năm 972. Sau đấy vua Tống phong Đinh Tiên Hoàng là Giao Chỉ quận vương và phong cho Nam Việt vương Đinh Liễn làm Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ An Nam đô hộ. Từ đó Đại Cồ Việt giữ lệ sang triều cống phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng phong con út là Hạng Lang làm Thái tử. Đinh Liễn là con trưởng, có công bình định khắp nơi, không nhẫn nhịn được, sai người giết chết Thái tử Hạng Lang.

Tương truyền năm 979, nội giám Đỗ Thích nằm mơ thấy sao rơi vào mồm, tưởng điềm báo được làm vua, nên lén hành thích Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn, triều thần bắt Đỗ Thích xử tội, rồi tôn Đinh Tuệ mới 6 tuổi lên ngôi. Đinh Tiên Hoàng làm vua được 12 năm. Nhiều nơi trên nước Việt, đã lập đền thờ Đinh Tiên Hoàng, riêng tại Ninh Bình có 16 đền thờ.

*- Thiết nghĩ: Việc Đinh Liễn giết Thái tử Hạng Lang; có lẽ từ đấy sinh ra sóng gió trong triều. Đinh Liễn không phải là con ruột của Dương hậu. Sau khi Hạng Lang bị thảm sát, Đinh Liễn không bị vua cha trị tội chết; Đinh Liễn là con trưởng nam, có thể sẽ nối ngôi sau này. Dương hậu muốn tranh ngôi cho con mình, với con các Hoàng hậu khác và Đinh Liễn, mà Dương hậu ngầm liên kết người ngoài gây nên việc hành thích vua Đinh chăng?!

- Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị giết, nói rằng do Đỗ Thích nằm mơ mà giết vua để lên làm vua. Đỗ Thích là hoạn quan, có đủ khả năng giết một lúc 2 người, mà trước đây là tướng võ không?! Và liệu rằng sau khi giết được vua, còn các đại thần: Định quốc công Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền... có tha cho Đỗ Thích không? Nên Đỗ Thích dù có tham vọng, cũng không liều lĩnh như vậy. Đến nay, có nhiều nhà nghiên cứu đã đặt giả thiết sự hành thích vua Đinh, là do Lê Hoàn với sự hỗ trợ của Dương hậu, cùng âm mưu hành động. Có lẽ đấy là lý do, mà các đại thần Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp mới chống lại Lê Hoàn quyết liệt. Vì sao Dương hậu trao ngôi cho Lê Hoàn và làm Hoàng hậu nhà Lê?!.

Cảm bội: Đinh Tiên Hoàng
Sứ quân xâu xé khắp quê hương(a)
Bình định nhọc nhằn, vẹn thổ cương
Thái tử Hạng Lang, tiêu tán đế
Trưởng nam Đinh Liễn, rụng rời vương
Giang sơn nghiêng ngửa, còn sang sửa
Triều chính ngấm ngầm, khó đảm đương
Đỗ Thích, hay ai, tâm phản phúc???!
Xót xa điên đảo nghĩa cương thường(b)!

____
(a)- Sứ quân: Quan lại hay Tướng lãnh có thế lực và điều kiện, tự tách ra khỏi một vương triều, hoặc tự nổi dậy chiêu tập lực lượng thành lập quân ngũ riêng biệt, hùng cứ một địa phương.

(b)- Cương thường: Gồm có tam cương và ngũ thường, (cương là cái dây chính, là điều cốt yếu. Thường là đức tính thường tình của con người).

- Tam cương: Quân thần (vua tôi), phụ tử (cha con), phu thê (vợ chồng).

- Ngũ thường: Nhân, lễ, nghĩa, trí, tín.

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo như công bố từ Tổng Thống Donald Trump vào cuối tuần qua, nữ thẩm phán Amy Coney Barrett đã chính thức được đề cử vào Tối Cao Pháp Viện và sẽ đệ trình lên Thượng Viện Hoa Kỳ để bắt đầu quá trình chuẩn thuận
Nhà văn Võ Hồng ví von: “Bụng to như bụng xe đò.” Nhận xét của ông, rõ ràng (và hoàn toàn) không… trật! Xe đò thường đầy khách mới chịu rời bến nhưng trên đường đi tài xế vẫn luôn dừng bánh “hốt” thêm mấy con nhạn là đà để kiếm thêm chút đỉnh. Khách lên sau thì ngồi ghế súp.
Cuộc Họp Thường Niên lần thứ 75 của Liên Hiêp Quốc năm nay diễn ra trong hoàn cảnh chưa từng thấy trong lich sử do tác động của đại dịch Covid-19. Các hội trường, các cơ sở của LHQ ở New York vắng hoe ngay trong thời điểm diễn ra buổi họp khoáng đại thường niên kể từ ngày 21-9-đến ngày 02-10-2020.
Chủ Nhật, 27 tháng 9, năm 2020 – Gần 200 người Mỹ gốc Việt và đồng minh đủ mọi lứa tuổi đã tổ chức trên mạng một buổi họp rầm rộ để vận động cho cuộc bầu cử có khả năng quyết định đường hướng tương lai của Hoa Kỳ.
Việc qua đời của Thẩm Phán Ruth Ginsberg và Tổng Thống Donald Trump đề cử Tân Thẩm Phán Amy Coney để được Thượng Nghị Viện (với đa số thuộc đảng Cộng Hòa) gấp rút thông qua không đầy 40 ngày trước bầu cử đã khiến báo chí và dư luận nổi lên làn sóng tranh luận gay gắt gọi đây là cuộc chiến văn hóa sống còn trong nước Mỹ. CNN hôm 09/26/2020 chạy hàng đầu bài bình luận rằng đây là cuộc đão chánh do phe bảo thủ chuẩn bị từ nửa thế kỷ nay [1]. Bài viết này sẽ tìm hiểu giữa Tòa Án Tối Cao lại có liên hệ gì đến cuộc chiến văn hóa vốn âm ỷ trong suốt 50 năm nhưng nay bùng nổ làm rạn nứt xã hội Hoa Kỳ, không kém gì cuộc Cách Mạng Văn Hóa tại Trung Quốc vào thập niên 70. Nhưng trước cả cuộc chiến văn hóa của thập niên 60 còn có cuộc chiến kinh tế từ thập niên 30. Sau Đại Khủng Hoảng 1929 Tổng Thống Franklin Roosevelt đưa ra chương New Deal bảo vệ công đoàn và quyền lợi người lao động theo mô hình Dân Chủ Xã Hội do John M. Keynes đề xướng. Ngược lại không ít dân Mỹ chủ trương tiếp tục tư bản
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.