Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Chết Ngạt Vì Hơi Độc Carbon Monoxide

12/05/200100:00:00(Xem: 5104)
Ngày 28 tháng 4, 2001, 5 thanh niên Việt Nam đã bị chết ngạt vì khí monocarbon monoxide (CO) khi đang ngủ trong xe hơi đậu ngoài garage.

Hơi độc carbon monoxide (CO) giết người thầm lặng. Tại Mỹ, mỗi năm CO giết chết khoảng 5 ngàn người. Cứ 5 người thì 3 người bị chết vì hơi độc CO thoát ra từ xe hơi, 1 người bị tai nạn vì hít phải CO do dụng cụ củi lửa hay lò gas, máy sưởi, còn 1 trong 5 người chết vì CO nhưng không rõ nguyên nhân. Trong những lúc gần đây, người Mỹ chết bởi hơi độc CO giảm đi nhiều, một phần vấn đề kiểm soát 'chếch mốc' xe hơi kỹ lưỡng hơn trước. Phần khác lò sưởi được gìn giữ an toàn hơn, dụng cụ nấu nướng tối tân hơn. Nhưng chết ngạt vì hơi CO do nạn cháy nhà, ngày nay, vẫn còn là vấn đề trầm trọng.

Vậy CO là gì"
Là hơi không mùi vị, không mầu sắc do từ vật liệu như than, củi, xăng, propane, methane, hay dầu oil đốt nửa chừng. Khi hít phải, vào phổi rồi vào máu, hơi CO dính vào sắc tố hemoglobin, đẳy dưỡng khí ra khỏi, hợp với sắc tố trong hồng huyết cầu, sinh ra carboxyhemoglobin (HbCO). CO có sức mạnh gấp 200 lần khi tranh nhau với dưỡng khí bám vào sắc tố hồng huyết cầu. Khi sắc tố trong hồng huyết cầu không còn chút dưỡng khí để cung cấp thì cơ thể cạn dưỡng khí. Phần khác hơi CO cũng hợp với sắc tố bắp thịt (myoglobin) làm hư hại biến dưỡng tế bào và sinh ra môi trường chuyển hóa acid (metabolic acidosis).

Triệu chứng trúng hơi độc CO:
Trong cơ thể người hút thuốc lá, lương (HbCO) chiếm từ 3 tới 8 phần trăm. Người bình thường chỉ có 0 tới 3 phần trăm. Nhưng khi lượng HbCO tăng cao hơn nữa, từ 10 tới 20 phần trăm thì gây nên nhức đầu, ói, mửa và khó thở. Khi HbCO lên cao từ 30 tới 40 phần trăm thì nhức đầu trở thành kinh khủng hơn, tim đập loạn lên, có thể bất tỉnh. Và khi lượng CO còn tăng cao nữa, trên 40 phần trăm, thì hơi thở dồn dập, nghẹt cứng, phổi không hoạt động được nữa. Lúc đó sẽ bị lên kinh phong, co giật, bất tỉnh, não bị hư vĩnh viễn, tim ngưng đập và chết.

Một phần, HbCO tăng cao trong máu gây tử vong. Phần khác, dù lượng HbCO nhỏ, chỉ 0.05 phần trăm trong máu, nhưng nếu hít phải CO lâu hơn 30 phút cũng đủ làm chết người.

Nói chung, lúc đầu hít phải hơi độc CO sẽ có những triệu chứng mơ hồ như chóng mặt, nhức đầu, nhiều khi cứ tưởng lầm chỉ bị cảm mà không hề biết chính mình đã bị nhiễm hơi độc CO.

Cấp cứu trúng độc hơi CO:
Nếu nghi ngờ trúng hơi độc CO thì việc đầu tiên phải cho bệnh nhân thở dưỡng khí ngay. Phải đưa bệnh nhân vào nhà thương cấp cứu. Bác sĩ cấp cứu sẽ phải thử máu (AGB, CBC, Lytes, CPK, Lactate và HbCO) và nước tiểu. Bác sĩ sẽ đưa bệnh nhân tới những trung tâm chuyên môn để được thở trong những môi trường áp xuất dưỡng khí thật cao.

Nhưng vấn đề phòng ngừa vẫn là chuyên quan trọng số một.
- Nếu muốn mở máy xe hơi và muốn chờ để xe nóng máy, nhất là vào mùa đông trong những tiểu bang lạnh lẽo, thì phải đưa xe ra khỏi garage ngay lâp tức. Dù garage vẫn còn mở cửa cũng không được để xe nổ máy trong garage. Vì hơi CO tăng cao có thể tràn từ garage vào trong nhà gây độc ngạt thở cho nhiều người khác. Không khí trong phải đủ thoáng, để tránh hít thở hơi độc nguy hiểm.
- Phải đi coi mốc xe xem có bị hở chỗ nào, mặc dù khi lái xe, đôi khi chỉ cảm thấy như có triệu chứng trúng độc nhẹ vì hơi CO.
- Đồ đạc dụng cụ nấu nướng như lò sưởi, lò gas, lò đun nước xôi, lò đốt củi, hay cả lò gas lưu động đều phải khám xét mỗi năm. Phải lưu ý nếu lỡ bị nghẹt ống khói, bị hở hay nứt rạn. Và tất nhiên, phải sửa chữa kịp thời.
- Nếu dùng lò sưởi đốt củi, phải chắc chắn không khí chuyển động ra khỏi ngoài ống khói. Phải dùng loại máy quạt thổi đuổi khói và không khí độc ra ngoài.
- Lò sưởi dùng karosene phải coi chừng, vì loại lò này vẫn còn bị cấm xài tại nhiều tiểu bang.
- Luôn luôn dùng lò nướng thịt loại barbecue grills để hơi độc CO được thải ra ngoài dễ dàng. Nhắc lại là không được dùng lò nấu nướng trong nhà hay trong garage.
- Khi mua nhà, nên nhờ người chuyên môn coi lại hê thống sưởi, nơi nấu nướng, và coi chừng bịt kín lỗ thông từ garage vào trong nhà.
- Khi cắm trại, dùng lò sưởi pin điện, và đèn bấm trong lều ngủ.
- Nhưng, quan trọng hơn cả là trong nhà phải có máy báo động khám phá hơi độc CO kịp thời.

(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Điện thoại: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.