Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Đất Việt: Tỉnh Lai Châu

28/06/201300:00:00(Xem: 4500)
TỈNH LAI CHÂU

Tỉnh Lai Châu (mới) được tách ra từ tỉnh Lai Châu cũ, diện tích 9060 km vuông. Dân số năm 2011 là 391.200 người, mật độ 43 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, H Mông, Thái, Dao. Gồm có: Thị xã Lai Châu và 6 huyện: Tam Đường, Mường Tè, Sin Hồ, Tân Uyên, Than Uyên, Phong Thổ. Tỉnh lỵ ở thị xã Lai Châu. Lai Châu là một tỉnh biên giới thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, nằm ở phía bắc sông Đà. Tỉnh Lai Châu phía bắc giáp nước Tàu (tỉnh Vân Nam), phía tây và tây nam giáp tỉnh Điện Biên, phía đông giáp tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp tỉnh Yên Bái, và phía nam giáp tỉnh Sơn La. Nhiệt độ trung bình của tỉnh Lai Châu là 21độ C.

Lai Châu núi non trùng điệp, cao chất ngất, có nhiều đỉnh núi cao: đỉnh núi Pu Sa Leng cao 3.096m, dãy Pu Sam Cáp cao trên 1.700m. Các sông của tỉnh: Sông Đà, sông Nậm Na, sông Nậm Mu... Sông suối Lai Châu có nhiều thác ghềnh.

Lịch sử tỉnh Lai Châu: Vùng đất Lai Châu khi xưa do các tù trưởng người Thái cai quản và quy phục triều đình Việt Nam. Năm 1948, Lai Châu thuộc khu tự trị Thái trong Liên bang Đông Dương. Ngày 28-6-1909, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập tỉnh Lai Châu. Từ ngày 1-1-2004, tỉnh Lai Châu tách thành hai tỉnh là tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh Điện Biên. Tỉnh lỵ mới chuyển về thị xã Tam Đường (trước đó gọi là thị trấn Phong Thổ) đổi tên gọi là thị xã Lai Châu (mới). Vì thị xã Lai Châu cũ thuộc tỉnh Điện Biên, đã đổi tên là thị xã Mường Lay.

Tỉnh Lai Châu là tỉnh miền núi, nên việc đi lại khó khăn, muốn đi đường hàng không thì đến sân bay Điện Biên (ở tỉnh Điện Biên) đi Hà Nội. Đường bộ đi Hà Nội, đến quốc lộ 6 ở TP Điện Biên.

Lai Châu có nhiều rừng núi, nên lâm sản dồi dào, cỏ cây tươi tốt, đất rộng thênh thang, chăn nuôi rất thuận lợi.

Tỉnh Lai Châu có đường biên giới với nước Tàu dài 273 km, có cửa khẩu Ma Lũ Thàng, là cửa khẩu lớn giao thương hàng hoá Việt Hoa. Năm 1979, quân Tàu cộng đã xâm lăng Lai Châu là tỉnh biên giới Việt Nam, chúng đánh chiếm tỉnh lỵ, phá hủy nhiều cơ sở, trước khi rút quân về bên kia biên giới.

Tỉnh Lai Châu có nhiều phong cảnh đẹp: Hang Tiên Sơn thuộc huyện Phong Thổ, hang ở nơi hoang sơ, trong hang có nhiều nhũ đá rủ xuống trông óng ánh và lạ lẫm. Lai Châu còn có: Suối nước nóng Vàng Bó (huyện Phong Thổ); suối nước nóng Nà Đông, Nà Đon (huyện Tam Đường); suối nước khoáng (huyện Than Uyên) và các hồ thuỷ điện.

Ven sông Đà, thuộc thị xã Lai Châu, ở vách đá núi Pú Huổi, có bia đề thơ của Lê Thái Tổ (Lê Lợi), nhà vua ghé thăm vào năm 1434, ý thơ:

“Cỏ cây gió phất phơ.
Tản đá khắc lời thơ.
Sông núi in đồ bản.
Tận phía tây cõi bờ”.
.
Lai Châu rừng núi thêng thang
Đồng bào mộc mạc, vô vàn mến yêu
.
Cảm tác: Non nước Lai Châu

Lai Châu bắc giáp nước Trung Hoa
Rừng núi thênh thang, thưa thớt nhà
Yên Bái phía nam, rừng rậm rạp
Lào Cai, đông cận, núi bao la
.
Lai Châu đường sá, dốc cheo leo
Khúc khuỷu, quanh co, thỉnh thoảng đèo
Chợ búa rộn ràng, vồn vã hỏi
Núi đồi sừng sững, khó khăn trèo
.
Lai Châu lâm sản biết bao nhiêu!
Gỗ quí thẳng băng, cảnh mỹ miều
Gia súc tung tăng, cây cỏ tốt
Núi rừng rậm rạp, đất đai nhiều
.
Động Tiên Sơn, nhũ đá lung linh
Phong cảnh Lai Châu thật hữu tình
Sông suối nhiều nơi ào ạt chảy
Thác ghềnh, hang động, cảnh xinh xinh
.
Bia Lê Lợi, di tích nhìn trông
Nét bút xa xưa, loang lổ rong
Dân dã thật thà lưu luyến dạ
Lai Châu non nước vấn vương lòng
.
Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.