Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Dương Đình Nghệ

05/06/201300:00:00(Xem: 6491)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn).

DƯƠNG DIÊN NGHỆ
(? - 937)

Dương Diên Nghệ, có sách viết là Dương Đình Nghệ, quê Ái Châu nay là Thanh Hoá, là tướng cũ của Khúc Hạo. Khi Khúc Hạo mất, ông phò Khúc Thừa Mỹ. Năm 923, Khúc Thừa Mỹ bị quân Nam Hán bắt, ông chiêu mộ nghĩa binh chờ ngày phục quốc và trả thù cho họ Khúc. Vua Hán thấy vậy, phong ông làm thứ sử Ái châu, để hy vọng sẽ không khởi nghĩa chống quân Hán nữa.

Nhưng ông không thể nhẫn nhục được, khi giống nòi đang bị quan quân Nam Hán cai trị hà khắc. Tháng 3 năm 931, ông đem quân từ Ái châu, chận đánh tan tác những cánh quân đô hộ do tướng Hán là Lý Khắc Chính chỉ huy. Vua Nam Hán cử Lý Tiến sang thay Lý Khắc Chính, để khống chế lực lượng của ông. Nhưng Lý Tiến đối phó vẫn khó khăn, càng ngày càng sa lầy. Vua Nam Hán tức giận sai tướng Trần Bảo đem đại quân tiến qua nước ta, hòng sớm tiêu diệt được lực lượng kháng chiến. Trần Bảo đến nơi, thì thành Đại La đã bị ông chiếm giữ. Trần Bảo xua quân vây thành, Dương Diên Nghệ xuất quân giao chiến, chém được Trần Bảo, quân Hán hốt hoảng bỏ chạy.

Ông xưng là Tiết Đô Sứ, Nam Hán bị bại trận mấy lần, nên làm thinh. Dương Diên Nghệ mến tài người thuộc tướng là Ngô Quyền, nên gả con gái là Dương Như Ngọc và cho trấn giữ Ái Châu. Dương Diên Nghệ cai trị Giao Châu được 6 năm.

Tháng ba năm 937 (Đinh dậu), ông bị loạn tướng của ông là Kiều Công Tiễn (quê Châu Phong, huyện Bạch Hạc) cùng Kiều Thuận ám sát ông chết. Kiều Công Tiễn nắm lấy binh quyền, trở thành Tiết độ sứ thứ 5 thời Tự chủ. Theo các thần phả, Lưu Định là người trung trực, đã chỉ trích sự phản phúc ấy, bị Kiều Công Tiễn giết chết. Và ngay trong hàng ngũ họ Kiều cũng phản đối mạnh mẽ. Kiều Công Hãn mang quân vào Ái châu theo Ngô Quyền. Kiều Công Chuẩn mang con nhỏ là Công Đĩnh về Phong châu. Chỉ có một người cháu là Kiều Công Thuận (con của Chuẩn) là theo giúp ông nội (Tiễn).


Ngô Quyền là tướng cũ và là rể của Diên Nghệ, đang trấn thủ Ái châu, liền huy động lực lượng và kêu gọi các tướng sĩ của Diên Nghệ hãy trừ Kiều Công Tiễn là kẻ phản trắc.

Kiều Công Tiễn bị nhân dân Giao Châu căm hận, vì lòng dạ bội bạc, muốn tìm cách trừ khử, nên họ Kiều lo lắng, ngoài ra Kiều Công Tiễn còn sợ Ngô Quyền là một dũng tướng túc trí đa mưu, sẽ đem quân từ Ái Châu đến vấn tội. Nên vào tháng 3 năm 938, sai người đem lễ vật hiến dâng vua Nam Hán xin thần phục và xin viện binh. Nhưng Nam Hán lại chậm trễ trong việc cầu cứu của Kiều Công Tiễn, nên viện binh chưa đến thì Kiều Công Tiễn, đã bị Ngô Quyền cử quân vấn tội và bắt giết.

*- Thiết nghĩ: Chức Tiết Độ Sứ, được đặt ra vào cuối thời Bắc thuộc. Đối với Dương Đình Nghệ, đây chẳng qua là một danh xưng tạm dùng, để uyển chuyển trong quan hệ bang giao. Trong thực tế, ông là một vị vua của nước ta vào thời đấy.

Có một số cổ sử ghi rằng: Dương Đình Nghệ có hơn 3.000 “con nuôi” làm vây cánh tại lò võ ở làng Giàng, Tư Phố (nay thuộc huyện Thiệu Hoá), dùng Ngô Quyền, Đinh Công Trứ (thân sinh Đinh Bộ Lĩnh) Kiều Công Tiễn... làm bộ tướng. Điều này có lẽ không chính xác?!, Bởi vì, ông chiến thắng quân Hán nhanh chóng, là do ông đã huấn luyện được một đạo quân tinh nhuệ và đã gây được tinh thần đoàn kết nội bộ, nêu cao tinh thần yêu nước thương nòi, khiến tướng sĩ đồng lòng tận sức đánh giặc mới thu được thắng lợi lẫy lừng.

Nước ta, vào thời Dương Đình Nghệ, chỉ là một nước cát cứ. Ông đã đánh đuổi quân Nam Hán, để giành lại đất đai đã mất mà phương Bắc chiếm giữ. Ông đã chỉ huy đánh bại liên tiếp hai đạo quân Hán; hạ thành, giết tướng giặc; tạo được chiến thắng giòn giã, chứng tỏ ông là một vị tướng thiện chiến.

Cảm mộ: Dương Diên Nghệ

Ân tình đền đáp, quyết ra quân
Quật khởi giương cờ, há lữa lần
Quân giặc một đường, lầm lũi rút
Việt, Tàu hai nước, rõ ràng phân
Nào ngờ! Phản phúc tên vô đạo
Há biết rắp ranh, đứa bội ân?!
Trời đất nghẹn ngào, dai dẳng hận!
Trớ trêu loạn tướng, kẻ gần thân?!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này?
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.