Hôm nay,  
Việt Báo Online

Trang Sử Việt: Dương Đình Nghệ

05/06/201300:00:00(Xem: 6113)
Trang Sử Việt: Dương Đình Nghệ
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn).

DƯƠNG DIÊN NGHỆ
(? - 937)

Dương Diên Nghệ, có sách viết là Dương Đình Nghệ, quê Ái Châu nay là Thanh Hoá, là tướng cũ của Khúc Hạo. Khi Khúc Hạo mất, ông phò Khúc Thừa Mỹ. Năm 923, Khúc Thừa Mỹ bị quân Nam Hán bắt, ông chiêu mộ nghĩa binh chờ ngày phục quốc và trả thù cho họ Khúc. Vua Hán thấy vậy, phong ông làm thứ sử Ái châu, để hy vọng sẽ không khởi nghĩa chống quân Hán nữa.

Nhưng ông không thể nhẫn nhục được, khi giống nòi đang bị quan quân Nam Hán cai trị hà khắc. Tháng 3 năm 931, ông đem quân từ Ái châu, chận đánh tan tác những cánh quân đô hộ do tướng Hán là Lý Khắc Chính chỉ huy. Vua Nam Hán cử Lý Tiến sang thay Lý Khắc Chính, để khống chế lực lượng của ông. Nhưng Lý Tiến đối phó vẫn khó khăn, càng ngày càng sa lầy. Vua Nam Hán tức giận sai tướng Trần Bảo đem đại quân tiến qua nước ta, hòng sớm tiêu diệt được lực lượng kháng chiến. Trần Bảo đến nơi, thì thành Đại La đã bị ông chiếm giữ. Trần Bảo xua quân vây thành, Dương Diên Nghệ xuất quân giao chiến, chém được Trần Bảo, quân Hán hốt hoảng bỏ chạy.

Ông xưng là Tiết Đô Sứ, Nam Hán bị bại trận mấy lần, nên làm thinh. Dương Diên Nghệ mến tài người thuộc tướng là Ngô Quyền, nên gả con gái là Dương Như Ngọc và cho trấn giữ Ái Châu. Dương Diên Nghệ cai trị Giao Châu được 6 năm.

Tháng ba năm 937 (Đinh dậu), ông bị loạn tướng của ông là Kiều Công Tiễn (quê Châu Phong, huyện Bạch Hạc) cùng Kiều Thuận ám sát ông chết. Kiều Công Tiễn nắm lấy binh quyền, trở thành Tiết độ sứ thứ 5 thời Tự chủ. Theo các thần phả, Lưu Định là người trung trực, đã chỉ trích sự phản phúc ấy, bị Kiều Công Tiễn giết chết. Và ngay trong hàng ngũ họ Kiều cũng phản đối mạnh mẽ. Kiều Công Hãn mang quân vào Ái châu theo Ngô Quyền. Kiều Công Chuẩn mang con nhỏ là Công Đĩnh về Phong châu. Chỉ có một người cháu là Kiều Công Thuận (con của Chuẩn) là theo giúp ông nội (Tiễn).

Ngô Quyền là tướng cũ và là rể của Diên Nghệ, đang trấn thủ Ái châu, liền huy động lực lượng và kêu gọi các tướng sĩ của Diên Nghệ hãy trừ Kiều Công Tiễn là kẻ phản trắc.

Kiều Công Tiễn bị nhân dân Giao Châu căm hận, vì lòng dạ bội bạc, muốn tìm cách trừ khử, nên họ Kiều lo lắng, ngoài ra Kiều Công Tiễn còn sợ Ngô Quyền là một dũng tướng túc trí đa mưu, sẽ đem quân từ Ái Châu đến vấn tội. Nên vào tháng 3 năm 938, sai người đem lễ vật hiến dâng vua Nam Hán xin thần phục và xin viện binh. Nhưng Nam Hán lại chậm trễ trong việc cầu cứu của Kiều Công Tiễn, nên viện binh chưa đến thì Kiều Công Tiễn, đã bị Ngô Quyền cử quân vấn tội và bắt giết.

*- Thiết nghĩ: Chức Tiết Độ Sứ, được đặt ra vào cuối thời Bắc thuộc. Đối với Dương Đình Nghệ, đây chẳng qua là một danh xưng tạm dùng, để uyển chuyển trong quan hệ bang giao. Trong thực tế, ông là một vị vua của nước ta vào thời đấy.

Có một số cổ sử ghi rằng: Dương Đình Nghệ có hơn 3.000 “con nuôi” làm vây cánh tại lò võ ở làng Giàng, Tư Phố (nay thuộc huyện Thiệu Hoá), dùng Ngô Quyền, Đinh Công Trứ (thân sinh Đinh Bộ Lĩnh) Kiều Công Tiễn... làm bộ tướng. Điều này có lẽ không chính xác?!, Bởi vì, ông chiến thắng quân Hán nhanh chóng, là do ông đã huấn luyện được một đạo quân tinh nhuệ và đã gây được tinh thần đoàn kết nội bộ, nêu cao tinh thần yêu nước thương nòi, khiến tướng sĩ đồng lòng tận sức đánh giặc mới thu được thắng lợi lẫy lừng.

Nước ta, vào thời Dương Đình Nghệ, chỉ là một nước cát cứ. Ông đã đánh đuổi quân Nam Hán, để giành lại đất đai đã mất mà phương Bắc chiếm giữ. Ông đã chỉ huy đánh bại liên tiếp hai đạo quân Hán; hạ thành, giết tướng giặc; tạo được chiến thắng giòn giã, chứng tỏ ông là một vị tướng thiện chiến.

Cảm mộ: Dương Diên Nghệ

Ân tình đền đáp, quyết ra quân
Quật khởi giương cờ, há lữa lần
Quân giặc một đường, lầm lũi rút
Việt, Tàu hai nước, rõ ràng phân
Nào ngờ! Phản phúc tên vô đạo
Há biết rắp ranh, đứa bội ân?!
Trời đất nghẹn ngào, dai dẳng hận!
Trớ trêu loạn tướng, kẻ gần thân?!

Nguyễn Lộc Yên

16/10/2019(Xem: 35)
“Kính thưa bà con cô bác, hườn này bổ nhất, tật bệnh tiêu trừ, phẻ như ông kẹ, tể này thậm phê, ông uống bà khen… maị dô, maị dô, tiền trao cháo múc, mua một tặng hai… maị dô, maị dô…” gánh Sơn Đông Mãi Võ của nhóm Thập Môn Đường vừa múa võ bán thuốc tể, hườn, đan, cao đơn hoàn tán…
15/10/2019(Xem: 147)
Kinh Chú Tâm Tỉnh Giác do Hoang Phong dịch, nhà xuất bản Ananda Viet Foundation ấn hành, sẽ triển lãm ở Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
15/10/2019(Xem: 274)
Tôi vốn có xu hướng quý, trọng những tác giả mà, ngay tự tác phẩm đầu tay, đã cho thấy tài năng sáng chói của họ. Như Huy Cận với “Lửa Thiêng”; Xuân Diệu với “Phấn Thông Vàng”; Vũ Hoàng Chương với “Thơ Say”; Đinh Hùng với “Mê Hồn Ca” hay Nguyên Sa, với “Thơ Nguyên Sa; v.v...
15/10/2019(Xem: 1202)
Hiện nay Bank Teller là một nghề đầy triển vọng mà giới trẻ thường mơ ước. Nhưng nghề nầy đòi hỏi phải có kiến thức tối thiểu là phải tốt nghiệp High School hoặc hơn.
15/10/2019(Xem: 681)
Hội Nghị Trung Ương-11 khóa XII vừa kết thúc chiều 12 tháng 10 năm 2019. Chúng ta cố tìm hiểu những thay đổi tầm nhìn về cương lĩnh lãnh đao Chính trị và Kinh tế-xã hội của tbt-ctn Nguyễn Phú Trọng từ Hội Nghi Trung Ương-10 (HNTƯ-10) đến Hội Nghị Trung Ương-11 (HNTƯ-11).
15/10/2019(Xem: 1256)
Riêng bài hát "Người về như bụi" cứ vang vang trong đầu tôi phút tôi nghe tin ông vừa lên đường, khoác áo đi về nơi vô định, không bao giờ trở lại. Bài thơ này của ông được Hoàng Quốc Bảo phổ nhạc, ca sĩ Kim Tước hát
15/10/2019(Xem: 1014)
Khi cầm cuốn hồi ký của cô Nhã trong tay, tôi đã biết là mình sẽ không đọc như đọc truyện, hay đọc một tác phẩm văn học.
15/10/2019(Xem: 413)
Nó buồn tình cứ đi lang thang vô định, nhiều khi xong ca không muốn về nhà cứ để mặc cho tư tưởng và đôi chân muốn đi đâu thì đi.
15/10/2019(Xem: 520)
Andrew Yang là ứng cử viên gốc Á trong cuộc bầu cử TT Mỹ năm nay. Sinh năm 1975, tại New York, cư ngụ tạ Manhattan, New York City.
14/10/2019(Xem: 462)
Truyện này trích từ tuyển tập Mê Cung của Đào Văn Bình. đồng hương có thể gặp tác giả Đào Văn Bình và nhiều nhà văn khác, và khoảng 300 đầu sách tại Hội Chợ Sách tại San Jose ngày 19/10/2019
14/10/2019(Xem: 545)
chiều rớt /xanh/ lưỡi dao câu thơ im như núi
14/10/2019(Xem: 713)
Cách đây chưa lâu, ông Bùi Minh Quốc đã phán (một câu) rằng “thơ thiêng lắm.” Mọi thứ thiêng liêng trên cõi đời này, tất nhiên, đều rất nên tôn kính. Nhưng riêng chuyện thơ thẩn, tôi cảm thấy có hơi hơi nghi ngại nên xin mạn phép được rà lại (chút xíu) cho nó chắc ăn.
14/10/2019(Xem: 1282)
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
13/10/2019(Xem: 770)
ĐGM Hoàng Đức Oanh mong muốn được gặp và chia sẻ với Cộng đồng NVQG tị nạn cộng sản tại Nam California về những thăn trầm ưu tư qua cuộc đời khổ nạn của ngài cũng như các vấn nạn của quốc gia
12/10/2019(Xem: 4069)
Tu tướng tức là dựa vào hình tướng bên ngoài: -Tụng kinh hấp dẫn… -Thuyết giảng cho hay …vẫn chỉ là hình tướng... Phát hành cả trăm băng đĩa, viết cả chục cuốn sách…...lấy cho được văn bằng Tiến Sĩ Phật Học…... “Thiền trà, thư pháp” cũng vẫn chỉ là hình tướng, nó chẳng biểu lộ sự chứng đắc của Thiền sư. -Làm thơ rồi nhờ nhạc sĩ phổ nhạc, ca sĩ nổi tiếng hát…chính là “bệnh”
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2019, tại sự kiện Made by Google 2019 được tổ chức ở New York (Mỹ), Google đã chính thức ra mắt Pixel Buds 2 - mẫu tai nghe không dây tiếp theo của hãng, sau thành công từ người tiền nhiệm Pixel Buds từng được giới thiệu vào năm 2017.
Khoảng giữa tháng 10/2019, cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu của con người ghi nhận thêm một tin lạc quan.
“Chuyện thật như đùa” đang xảy ra với một số người dùng Facebook. Sau khi báo cáo tài khoản giả mạo, lừa đảo, họ lại bị mạng xã hội khóa nick.
Nếu bầu trời nơi ta sống cũng ảo diệu như thế này, có lẽ nhiều người sẽ chiêm ngưỡng nó thường xuyên hơn!
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang The Hollywood Reporter cho biết hãng phim của Apple hiện vẫn chưa được đặt tên chính thức, nhưng sẽ do các giám đốc bộ phận Worldwide Video mới của công ty là Zack Van Amburg và Jamie Erlicht điều hành
Từ trước đến nay, trình duyệt Safari của Apple, vẫn gửi dữ liệu tới Google Safe Browsing để giúp bảo vệ người dùng tránh khỏi những trang web lừa đảo. Nhưng có vẻ như công ty Internet Trung Quốc - Tencent cũng nhận được dữ liệu.
Ở Châu Á, các ứng dụng như WeChat, Alipay, Grab, Go-Jek, Paytm, Kakao và Line đang trở thành một phần không thể thiếu của nhiều người. Phần lớn đều bắt đầu từ các tính năng cơ bản như nhắn tin, thanh toán, gọi xe… nhưng dần trở nên đa năng hơn.
Khoảng giữa tháng 10/2019, một số nguồn tin cho biết Apple gửi dữ liệu của người dùng iOS về Trung Quốc, ngay sau đó, Apple đã trả lời cụ thể hơn về vụ việc.
Khoảng giữa tháng 10/2019, tạp chí Học viện Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ đăng tải một báo cáo khoa học mới tới từ các nhà nghiên cứu tại Na Uy và Thụy Điển, cũng có thể coi là một tia hy vọng mới cho nhân loạ
Khoảng giữa tháng 10/2019, Samsung đưa ra cảnh báo người dùng Galaxy S10 không nên dán những tấm kính cường lực màn hình hoặc những miếng dán bảo vệ màn hình trên thị trường tự do.
Khoảng giữa tháng 10/2019, một số nguồn tin cho biết, Singapore sẽ trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm quảng cáo các loại đồ uống chứa nhiều đường. Động thái được đưa ra sau khi quốc gia Đông Nam Á tuyên chiến với bệnh tiểu đường.
Sự ra mắt của Libra vào ngày 18/06/2019 đã tạo ra một chiến trường mới trong việc mở rộng một cách “vĩ cuồng” (megalomaniacal) của Facebook.
PalmOS, nền tảng từng chiếm 73.94% thị phần vào năm 1999 dần thất thế rồi biến mất. Sang Quý 2/2009, Android tiến lên vị trí thứ năm với 2.18% thị phần.
Khoảng giữa tháng 10/2019, công ty dịch vụ tài chính Finco Services ở bang Delaware đã khởi kiện Facebook vì ăn cắp bản quyền logo dấu ngã xoáy cho dự án tiền ảo Libra tại một tòa án ở New York. Công ty cũng đang kiện chính người thiết kế cũ của mình đã làm logo cho Facebook, vì sử dụng lại thiết kế.
Lẽ dĩ nhiên, không phải tất cả xu hướng công nghệ phổ biến trong 10 năm qua đều tốt đẹp, có những thứ khiến cho cuộc sống trở nên tồi tệ hơn. Đó là những gì?