Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Dương Đình Nghệ

05/06/201300:00:00(Xem: 7130)
(Lời tâm tình: “Sử Việt” chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn).

DƯƠNG DIÊN NGHỆ
(? - 937)

Dương Diên Nghệ, có sách viết là Dương Đình Nghệ, quê Ái Châu nay là Thanh Hoá, là tướng cũ của Khúc Hạo. Khi Khúc Hạo mất, ông phò Khúc Thừa Mỹ. Năm 923, Khúc Thừa Mỹ bị quân Nam Hán bắt, ông chiêu mộ nghĩa binh chờ ngày phục quốc và trả thù cho họ Khúc. Vua Hán thấy vậy, phong ông làm thứ sử Ái châu, để hy vọng sẽ không khởi nghĩa chống quân Hán nữa.

Nhưng ông không thể nhẫn nhục được, khi giống nòi đang bị quan quân Nam Hán cai trị hà khắc. Tháng 3 năm 931, ông đem quân từ Ái châu, chận đánh tan tác những cánh quân đô hộ do tướng Hán là Lý Khắc Chính chỉ huy. Vua Nam Hán cử Lý Tiến sang thay Lý Khắc Chính, để khống chế lực lượng của ông. Nhưng Lý Tiến đối phó vẫn khó khăn, càng ngày càng sa lầy. Vua Nam Hán tức giận sai tướng Trần Bảo đem đại quân tiến qua nước ta, hòng sớm tiêu diệt được lực lượng kháng chiến. Trần Bảo đến nơi, thì thành Đại La đã bị ông chiếm giữ. Trần Bảo xua quân vây thành, Dương Diên Nghệ xuất quân giao chiến, chém được Trần Bảo, quân Hán hốt hoảng bỏ chạy.

Ông xưng là Tiết Đô Sứ, Nam Hán bị bại trận mấy lần, nên làm thinh. Dương Diên Nghệ mến tài người thuộc tướng là Ngô Quyền, nên gả con gái là Dương Như Ngọc và cho trấn giữ Ái Châu. Dương Diên Nghệ cai trị Giao Châu được 6 năm.

Tháng ba năm 937 (Đinh dậu), ông bị loạn tướng của ông là Kiều Công Tiễn (quê Châu Phong, huyện Bạch Hạc) cùng Kiều Thuận ám sát ông chết. Kiều Công Tiễn nắm lấy binh quyền, trở thành Tiết độ sứ thứ 5 thời Tự chủ. Theo các thần phả, Lưu Định là người trung trực, đã chỉ trích sự phản phúc ấy, bị Kiều Công Tiễn giết chết. Và ngay trong hàng ngũ họ Kiều cũng phản đối mạnh mẽ. Kiều Công Hãn mang quân vào Ái châu theo Ngô Quyền. Kiều Công Chuẩn mang con nhỏ là Công Đĩnh về Phong châu. Chỉ có một người cháu là Kiều Công Thuận (con của Chuẩn) là theo giúp ông nội (Tiễn).


Ngô Quyền là tướng cũ và là rể của Diên Nghệ, đang trấn thủ Ái châu, liền huy động lực lượng và kêu gọi các tướng sĩ của Diên Nghệ hãy trừ Kiều Công Tiễn là kẻ phản trắc.

Kiều Công Tiễn bị nhân dân Giao Châu căm hận, vì lòng dạ bội bạc, muốn tìm cách trừ khử, nên họ Kiều lo lắng, ngoài ra Kiều Công Tiễn còn sợ Ngô Quyền là một dũng tướng túc trí đa mưu, sẽ đem quân từ Ái Châu đến vấn tội. Nên vào tháng 3 năm 938, sai người đem lễ vật hiến dâng vua Nam Hán xin thần phục và xin viện binh. Nhưng Nam Hán lại chậm trễ trong việc cầu cứu của Kiều Công Tiễn, nên viện binh chưa đến thì Kiều Công Tiễn, đã bị Ngô Quyền cử quân vấn tội và bắt giết.

*- Thiết nghĩ: Chức Tiết Độ Sứ, được đặt ra vào cuối thời Bắc thuộc. Đối với Dương Đình Nghệ, đây chẳng qua là một danh xưng tạm dùng, để uyển chuyển trong quan hệ bang giao. Trong thực tế, ông là một vị vua của nước ta vào thời đấy.

Có một số cổ sử ghi rằng: Dương Đình Nghệ có hơn 3.000 “con nuôi” làm vây cánh tại lò võ ở làng Giàng, Tư Phố (nay thuộc huyện Thiệu Hoá), dùng Ngô Quyền, Đinh Công Trứ (thân sinh Đinh Bộ Lĩnh) Kiều Công Tiễn... làm bộ tướng. Điều này có lẽ không chính xác?!, Bởi vì, ông chiến thắng quân Hán nhanh chóng, là do ông đã huấn luyện được một đạo quân tinh nhuệ và đã gây được tinh thần đoàn kết nội bộ, nêu cao tinh thần yêu nước thương nòi, khiến tướng sĩ đồng lòng tận sức đánh giặc mới thu được thắng lợi lẫy lừng.

Nước ta, vào thời Dương Đình Nghệ, chỉ là một nước cát cứ. Ông đã đánh đuổi quân Nam Hán, để giành lại đất đai đã mất mà phương Bắc chiếm giữ. Ông đã chỉ huy đánh bại liên tiếp hai đạo quân Hán; hạ thành, giết tướng giặc; tạo được chiến thắng giòn giã, chứng tỏ ông là một vị tướng thiện chiến.

Cảm mộ: Dương Diên Nghệ

Ân tình đền đáp, quyết ra quân
Quật khởi giương cờ, há lữa lần
Quân giặc một đường, lầm lũi rút
Việt, Tàu hai nước, rõ ràng phân
Nào ngờ! Phản phúc tên vô đạo
Há biết rắp ranh, đứa bội ân?!
Trời đất nghẹn ngào, dai dẳng hận!
Trớ trêu loạn tướng, kẻ gần thân?!

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
Có 6 loại cán bộ, đảng viên sẽ bị loại khỏi thành phần Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa XIV, nhưng tiêu chuẩn người được chọn “vẫn cũ như trái đất”...
Ông Bill Burns, Trùm CIA, hôm 19/04/24, cảnh báo « Ukraine có thể thua cuộc chiến sanh tử với Poutine từ đây tới cuối năm ». Lời tuyên bố đưa ra trước hôm Hạ viện Huê kỳ biểu quyết có nên tháo khoán 61 tỷ USD để giúp Ukraine hay không? Nay thì Ukraine có 61 tỷ, và còn thêm phần viện trợ của Otan nữa, để tăng cường khả năng quân sự và cả kinh tế để đối đầu với Poutine. Vậy tới cuối năm, chiến tranh Ukraine sẽ kết thúc và thắng lợi sẽ ngả về phía Ukraine?
Thời gian còn làm Trung Sĩ Thông Dịch Viên trong Bộ Tư Lệnh Lục Quân Hoa Kỳ ở căn cứ Long Bình, Việt Nam vào năm 1969, trước khi tôi được chuyển sang phục vụ trong ngành phi hành của Không Quân Việt Nam Cộng Hòa, thì tôi có dịp tháp tùng phái đoàn Dân Sự Vụ (Civic Action) Lữ Đoàn 18 Quân Cảnh Hoa Kỳ (U.S. 18th Military Police Brigade) đi công tác ở Nhật Bản. Cũng trong chuyến công du này tôi đã phát hiện ra rằng, Nhật Bản là một quốc gia thực thi được chính sách phát triển kinh tế làm thịnh vượng cho toàn thể xã hội, và xóa bỏ được nhiều điều bất công...
Trong bất kỳ cuộc đấu tranh nào, cần phải phân loại, xác định rõ ràng các loại “địch” để tìm cách đối phó hoặc vận động gây cảm tình làm đồng minh, tùy loại địch. Mọi người thường nói, “biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng” là vậy.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.