Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Ưu Trầm Về Mùa Đông - Ngày Ngắn Đêm Dài

16/11/200200:00:00(Xem: 4896)
Mỗi năm vào mùa thu, khi lá vàng bắt đầu rụng xuống, là lúc mọi người nghĩ ngay sắp đến lúc phải đổi giờ. Mùa đông sắp tới. Một vài người bắt đầu cảm thấy tinh thần đang dần xuống dốc, bắt đầu cảm thấy ưu trầm.
Bệnh ưu trầm vào mùa đông vẫn còn là đầu đề khoa học được nhiều người bàn cãi. Nguyên nhân chưa rõ vì đâu. Có nhiều giả thuyết cho rằng là vì thay đổi hóa chất trong não, do xuất hiện ions trong không khí hay bởi lý do di truyền. Cũng có một số khoa học gia khác khẳng định có liên hệ giữa vấn đề ưu trầm về mùa đông và ánh sáng mặt trời.
Thực vậy, nhiều nghiên cứu cho thấy có sự tương quan ánh sáng mặt trời và bệnh ưu trầm. Sống trong những vùng độ cao chẳng hạn, mùa đông ngắn hơn và thiếu ánh sáng. Nếu thêm ánh sáng nhân tạo thì bệnh ưu trầm dường như thấy khả quan hơn. Nhận được ánh sáng mặt trời còn tùy thuộc vào thời điểm ở buổi sáng. Cho nên, ưu trầm vào mùa đông có thể do vấn đề chuyển tiếp trong chu kỳ thiên nhiên của đời sống (circadian rhythm). Có người nghĩ rằng vì thay đổi giờ vào mùa đông tức là khi lùi lại một giờ tránh ảnh hưởng bệnh ưu trầm, bởi vì con người sẽ nhận ánh sáng mặt trời một giờ sớm hơn. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng sẽ coỴ tác dụng ngược lại. Bởi vì thực sự, con người sẽ phải trở dậy sớm hơn, trước khi rạng sáng.
Thí dụ ở Nữu Ước, ngày 26 tháng Mười, mặt trời mọc khỏang 7 giờ 19 phút sáng. Thay vì phải trở dậy 8 giờ sáng, thì đồng hồ đã địểm 6 giờ, nghĩa là phải trở dậy vào thời điểm ánh sáng mặt trời đã bắt đầu tran hòa. Như vậy, theo giờ mới, mặt trời mọc khỏang 6 giờ 20 sáng.
Cho nên có người cho rằng bệnh ưu trầm về mùa đông có lẽ liên hệ những thay đổi sinh học trong cơ thể hơn là những lý do gì khác. Sự thay đổi có thể dễ chịu hơn khi thay đổi giờ vì cơ thể đáp ứng ánh sáng mặt trời do thay đổi giờ giấc trong mùa đông.

Ởû Fairbanks, Alaska, khi hết mùa đông, khỏang thời gian giữa mặt trời mọc và lặn cách xa có 4 tiếng đồng hồ. Nhưng tỷ số người bị bệnh ưu trầm trong mùa đông cũng chỉ khỏang 9%, nghĩa là không nhiều hơn so với những nơi khác, như ở vùng New Hampshire chẳng hạn. Hay nói cách khác, dân chúng ở Alaska không bị bệnh ưu trầm về mùa đông nhiều hơn những nơi khác trên đất Mỹ (như trước đây chúng ta lầm tưởng). Nhiều công nhân làm việc tại Alaska, không cảm thấy bị ưu trầm về mùa đông, mặc dầu làm việc liên tiếp trong 12 giờ đồng hồ. Miễn là họ phải tìm cách làm cái này cái khác như nói chuyện chung vui với bạn bè hay mải mê công việc làm, tốt hơn là chỉ nằm dài một chỗ, không làm gì cả. Cũng có người tìm cách giải sầu uống rượu, nhưng đây là cách nguy hiểm, hay nói rõ hơn, một tệ hại trong tương lai cần phải giải quyết.
Một số khoa học gia cắt nghĩa liên hệ bệnh ưu trầm trong mùa đông với yếu tố di truyền và ánh sáng mặt trời. Bệnh ưu trầm về mùa đông có những triệu chứng trầm trọng như không thể thức giấc sớm, mệt mỏi suốt ngày, cảm như muốn ăn nhiều để tránh tình trạng ưu trầm.
Một trong những phương cách điều trị cho bệnh nhân ưu trầm về mùa đông là dùng những hộp phát ánh sáng chói hơn bình thường. Tuy nhiên, cũng còn tùy từng bệnh nhân, tùy từng thời điểm. Có trường hợp điều trị bằng ánh sáng sớm quá không giúp ích gì trong việc chữa chạy bệnh ưu trầm về mùa đông, mà ngược lại còn làm bệnh nặng thêm.
Cắt nghĩa nguyên nhân gây bệnh ưu trầm mùa đông có thể do hóa chất melatonin ra nhiều quá mức. Tuyến tùng (pineal) trong não tiết quá nhiều melatonin có lẽ là nguyên nhân làm bệnh nhân ngủ nhiều. Vào mùa đông, melatonin tiết ra nhiều trong súc vật và một số bệnh nhân bị ưu trầm. Ịiều trị bằng ánh sánh vẫn có thể công hiệu bởi vì ánh sáng kiểm sóat lượng melatonin trong cơ thể. Vài phương pháp thử nghiệm khác trong việc điều trị như dùng thuốc propanolol giảm melatonin và do đó giảm triệu chứng ưu trầm hay cho bệnh nhân uống melatonin và buổi trưa để điều chỉnh cơ thể đáp ứng chu kỳ thiên nhiên (circadian rythms). Cũng có những thử nghiệm khác nữa liên hệ hóa chất dopamine hay serotonin hoặc phản ứng tương tác giữa serotonin và chu kỳ thiên nhiên. Vài bác sĩ dùng thuốc an thần chữa bệnh ưu trầm do mùa đông. Hay thử nghiệm dùng ions âm tính (negative ions) để chữa bệnh.
Dù sao, chắc chúng ta vẫn phải chờ thêm một thời gian nữa để khám phá phương pháp hữu hiệu nhất cho việc điều trị bệnh ưu trầm trong mùa đông.
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P., E-mail: Tran.Ngo@verizon.net; Ịiện Thọai: (714) 547-3915.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Thường thường phải có thời gian trung bình là từ ba tới sáu tháng để một móng mọc ra từ gốc tới đầu của móng.Hướng mọc của móng được một lớp da mỏng mọc theo chiều cong ở đáy của móng. Miễn là nơi này của móng không bị tiêu hủy, các thương tích của móng có khuynh hướng kích thích sự tăng trưởng cho tới khi nó lành trở lại.
Theo Thiền sư Munindra (1915- 2003), tỉnh thức không phải là điều huyền bí nhưng đó là một một trạng thái bình thường mà chúng ta ai cững có thể thực hiện được bất cứ lúc nào hết. Nên hành thiền trong mọi hoàn cảnh và cho mọi sự việc: lúc ăn, lúc uống, lúc thay quần áo, lúc thấy, lúc nghe, lúc ngửi, lúc nếm, lúc sờ mó, lúc suy nghĩ…
Vị bác sĩ có ảnh hưởng y học trong suốt thế kỷ thứ 15 được sinh ra tại một thị trấn trước đây thuộc Hy Lạp Pergamum (ngày nay là Bergama, Thổ Nhĩ Kỳ) vào khoảng 129 AD. Claudius Galenus hoặc Galen là một thần đồng, viết ba cuốn sách lúc mới 13 tuổi. Sau khi đã hoàn tất toán học, canh nông, thiên văn học, và triết học, anh ta trở lại học y khoa và, trong 12 năm (thời đó học quá lâu) tại thành phố của mình và tại Smyrna, Corinth và quan trọng hơn, tại Alexandria.
“Năm 2008, thế giới có 115 nước trồng lúa và sản xuất khoảng gần 700 triệu tấn thóc mỗi năm…Lúa gạo là thức ăn căn bản của 36 quốc gia và cung cấp từ 20 đến 70% nguồn năng lượng quan trọng cho hơn phân nửa dân thế giới, đặc biệt tại nhiều nước Á Châu…“…Hiện nay lúa gạo ngày càng trở nên phổ biến sâu rộng ở các lục địa khác, như châu Mỹ, Trung Đông và nhất là châu Phi, vì loại thực phẩm này được xem như thức ăn bổ dưỡng lành mạnh cho sức khỏe và thích hợp cho đa dạng hóa thức ăn hàng ngày…” (Trần V. Đạt Ph.D)
Mỗi ngày ta hít thở khoảng 18,925 lít không khí. Thở có hai nhiệm vụ: Thứ nhất là nó cung cấp cho cơ thể dưỡng khí cần để đốt thực phẩm và cho dưỡng khí. Thứ hai là nó thải ra thán khí là chất không cần của đời sống. Dưỡng khí là chất hơi chiếm khoảng 20 phần trăm không khí mà ta hít vào phổi. Không khí thở ra chứa nhiều thán khí. Mặc dù thở là không tự chủ, tuy nhiên ta có thể du di nó một phần nào. Thí dụ ta có thể lấy hơi thật lớn trước khi lặn ở dưới nước.Ta cũng có thể ngưng thở nhưng đừng ngưng lâu quá; phản ứng không tự chủ bắt con người thở quá mạnh khiến ta không thể tự tử bằng cách ngưng thở.
Trong đời sống hằng ngày, cho để nhận là một chuyện rất bình thường trong mọi sự trao đổi lẫn nhau. Tôi trả tiền, tôi nhận món hàng. Vậy, cho để nhận là một quy luật tự nhiên hay còn là một nguyên tắc đạo đức? Đó là một hành động tự nguyện, bất vụ lợi, xuất phát từ lòng thương người?
Hoa Kỳ mất đi một cây cổ thụ quý giá có một trăm năm với hai ngày lẻ tuổi thọ.Trước sự ra đi này, đích thân vị nguyên thủ quốc gia cũng phải lên tiếng tỏ ý nuối tiếc là người Mỹ mới mất một bảo vật hiếm có. Đó là tài tử Bob Hope mà nhân dân Hoa Kỳ coi như một nhà ái quốc, một diễn viên hài tuyệt hảo, một người mang niềm vui tới cho mọi người.
Cách nay 100 năm, Émile Coué (1857-1926) một nhà tâm lý học và đồng thời cũng là một dược sĩ Pháp đã đề xướng ra phương pháp tư tưởng tích cực (pensée positive) để cải thiện sức khỏe. Đây là một phương pháp đơn giản và rất dễ thực hiện. Theo nhiều người cho biết nó tỏ ra rất hiệu nghiệm.
Theo truyền thông Hoa kỳ, ông Trump đang được chữa trị với nhiều thứ thuốc cho bệnh COVID-19. Ba thuốc trong danh sách hôm nay 2 tháng 10, 2020 là Regeneron, famotidine, và aspirin. Chúng tôi xin lược sơ một cách tổng quát lý do mà ba thứ thuốc này được bác sĩ dùng cho ông Trump.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.