Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Đất Việt: Tỉnh Phú Thọ

09/05/201300:00:00(Xem: 6014)
TỈNH PHÚ THỌ

Tỉnh Phú Thọ có diện tích 3.520 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.400.2200 người, mật độ 375 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Dao, Sáng Chày, Mường, Hoa. Gồm có: Thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và 11 huyện: Hạ Hoà, Thanh Ba, Đoan Hùng, Lâm Thao, Yên Lập, Thanh Sơn, Tam Nông, Yên Thủy, Phù Ninh, Cẩm Khê, Tân Sơn. Tỉnh lỵ ở thành phố Việt Trì. Phú Thọ bắc giáp tỉnh Tuyên Quang, Yên Bái. Tây giáp Sơn La, phía đông giáp Vĩnh Phúc, đông nam giáp Hà Nội, nam giáp Hoà Bình. Nhiệt độ trung bình 23,5 độ C.

Lịch sử tỉnh Phú Thọ: Vùng đất Phú thọ ngày nay, thời vua Hùng thuộc bộ Văn Lang, là nơi trung tâm của nước Văn Lang. Thời Bắc thuộc, thuộc huyện Mê Linh. Thời nhà Trần, thuộc lộ Tam Giang. Sau khi Pháp chiếm Bắc Kỳ, Toàn quyền Đông Dương đã điều chỉnh một số huyện của tỉnh Sơn Tây, cộng với một số huyện khác thành lập tỉnh Hưng Hoá. Ngày 5-5-1903, lại cho thành lập thị xã Phú Thọ và đổi tên tỉnh Hưng Hoá thành tỉnh Phú Thọ. Ngày 26-1-1968, hợp nhất hai tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú. Ngày 26-11-1996, tỉnh Vĩnh Phú tách ra lại thành tỉnh Phú Thọ và tỉnh Vĩnh Phúc.

Sông chính của Phú Thọ là: Sông Hồng, Sông Lô, Sông Đà, nhờ phù sa các sông, nên Phú Thọ đất đai màu mỡ. Kỹ nghệ tiến triển, mua bán tấp nập; đường sá và trường trại khang trang.

Văn hoá lễ hội ở Phú Thọ, nổi bật là lễ hội đền Hùng vào ngày 10 tháng 3 âm lịch. Từ ngày 8 đến 11 tháng 3, cờ phướn phất phới, chiêng trống vang trời, hành lễ tưởng nhớ 18 thế hiệu Hùng Vương dựng nước và giữ nước. Đền Hùng ở núi Đền (còn gọi: Nghĩa Cương, Nghĩa Lĩnh, Hùng Sơn, Hy Cương) thuộc xã Hy Cương, huyện Lâm Thao.

Nơi đền Hạ có gác chuông, chùa Thiên Quang, phía chân núi đông nam có giếng Ngọc, đền Trung là nơi các Lạc hầu, Lạc tướng bàn bạc việc nước, đền thượng là nơi nhà vua lập đàn để tế trời đất, và cũng là nơi Thục Phán dựng cột đá thề giữ nước.

Đền Âu Cơ ở xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa, tương truyền Đức Mẹ Âu Cơ, sinh một bọc 100 trứng, nở 100 người con.

Chùa Phúc Thánh, thuộc huyện Tam Nông, ở núi Ngọc Phúc. Chùa do một bà Quí phi của Lý Thần Tông là bà Lê Thị Lan Xuân, dựng năm 1145, bà tu và mất ở đây vào năm 1171.

Đầm Ao Châu ở huyện Hà Hoà, đầm có diện tích 2 km vuông, trên đầm có 100 đảo chơi vơi và 99 cửa khe suối, phát xuất từ nơi những đồi có cây lá hoa quả sum sê, nước chảy ra đầm như đầu các giao long ngấp ngó. Ban đêm, nơi đây trông thơ mộng. Rừng Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, có nhiều hang động, các nhũ đá tạo muôn hình lạ lẫm, Động Tiên, có ngõ thông lên đỉnh núi, không khí luôn dịu mát.

Đền Hùng trên núi Nghĩa Cương
Nhớ ơn Quốc tổ, quê hương giữ gìn
Cảm tác: Non nước Phú Thọ
Bờ nam Phú Thọ giáp Hoà Bình
Đền miếu nước non, cảnh hữu tình
Vĩnh Phúc phía đông, cây cỏ tốt
Tuyên Quang hướng bắc, phố phường xinh
Học đường Phú Thọ, khá khang trang
Kỹ nghệ mở mang, tiến vững vàng
Màu mỡ đất đai, trông bát ngát
Phẳng phiu đường sá, ngó thênh thang
Đền Hùng lễ hội rỡ ràng thay!
Đông đảo đồng bào khắp đó đây
Chiêng trống thùng thùng vang đất nước
Phướn cờ phất phới, rợp trời mây
Phong Châu ấn tích đất Hùng Vương
Quốc Tổ lo lường dựng thổ cương
Nghĩa Lĩnh, ba đền luôn cổ kính
Đồng bào, một bọc mãi thân thương
Hoá công nắn nót đầm Ao Châu
Dáng dấp giao long, ngấp ngó đầu
Cây cỏ sởn sơ, nơi nước cạn
Trăng sao lấp lánh, chỗ ao sâu
Rừng Xuân Sơn, đẹp đẽ vô cùng!
Rực rỡ bông hoa, khắp một vùng
Óng ánh động hang, muôn thạch nhũ
Nhớ nhung Phú Thọ, nhớ đền Hùng

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Giữa những giờ phút ngự trị bởi các con số khổng lồ chóng mặt, những tranh cãi dao búa, một câu nói của ông Joe Biden đã nhắc nhở tới chiều sâu của một cuộc bầu cử dân chủ: đằng sau mỗi lá phiếu là một con người. Câu nói như một công án thiền. Tường chừng chìm lỉm trong những tiếng la hét, reo hò, bên này giận dữ, bên kia vui mừng.
Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.
Khi còn tại chức, bà Phan Thúy Thanh – Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao của nước CHXHCNVN – có nuôi một con két nói năng rất sõi. Một hôm, nó xổ lồng bay mất. Bà Thanh nhờ báo đăng để tìm lại con thú cưng nhưng báo chưa kịp ra mà đã có người đến gõ cửa. Hỏi: Sao biết là con vẹt này của tôi. Đáp: Nó chối leo lẻo suốt ngày nên nhà cháu biết ngay là của bà chứ còn ai vào đây nữa.
Chuyến viếng thăm phòng Bầu Dục đầu tiên của tôi diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc bầu cử, khi theo truyền thống lâu đời thì vợ chồng Tổng Thống Bush đã mời Michelle và tôi đi thăm nơi sắp là nhà. Ngồi trên công xa của cơ quan mật vụ, chúng tôi chạy ngang qua vòng cung quanh co cổng Tây viên vào Bạch Ốc, cố lưu giữ dăm điều nơi chúng tôi sẽ dọn vào dưới ba tháng nữa.
Ông Biden thắng cử vẫn bị ông Trump kịch liệt bác bỏ vì cho rằng việc kiểm phiếu không minh bạch. Mãi cho tới hôm 15/11 vừa qua, lần đầu tiên sau tám ngày thông báo kết quả bầu cử, ông Trump lên tiếng trên tweet «ông Biden thắng cử». Nhưng liền đó, ông lại nhắc «ứng cử viên dân chủ đã gian lận để đạt được kết quả đó».
Hai tuần sau ngày tổng tuyển cử 3/11, việc đếm phiếu đã gần hoàn tất. Tuy chưa chính thức nhưng cựu Phó Tổng thống Joe Biden coi như thắng cử với 79 triệu phiếu phổ thông và 306 phiếu cử tri đoàn, Tổng thống Donald Trump được 73.3 triệu phiếu và 232 phiếu cử tri đoàn.
Các phụ nữ sẽ có ít nhất 14 ghế trong Quốc Hội Thứ 117, đạt mức kỷ lục mới đối với đại diện phụ nữ.Trong năm 2018, toàn quốc đã bầu 127 phụ nữ -- và 48 phụ nữ da màu – vào Hạ Viện và Thượng Viện. Vào ngày 3 tháng 1 sắp tới, ít nhất 141 phụ nữ, gồm 51 phụ nữ da màu sẽ được tuyên thệ nhậm chức. 8 cuộc tranh cử liên quan đến phụ nữ chưa được tuyên bố tính tới ngày 16 tháng 11, có nghĩa là con số này có thể sẽ còn cao hơn.
Nhân mùa lễ Tạ Ơn, xin nói một lời cảm ơn cái quốc gia này, cảm ơn tất cả những mối quan hệ tương tác qua lại, cảm ơn sự cộng sinh giữa người với người, người với vạn vật muôn loài nhưng trên hết là cảm ơn cha mẹ đã cho con cái hình hài này, cho con sự sống này.
Trong buổi hội thảo qua truyền hình, của Diễn Đàn An Ninh Toàn Cầu, hôm 16-11-2020, Robert O'Brien, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Donald Trump, đã đưa ra cam kết về việc chuyển giao quyền lực cho tân Tổng Thống Joe Biden sẽ diễn ra ôn hòa và thành công vào ngày 20-1-2021 như những lần chuyển giao quyền lực trước đây.
Để giúp khai sáng viễn ảnh của chính sách Ngoại giao trong 4 năm tới của Chính quyền Biden, đồng thời nhìn lại những thành công và thất bại của Tổng thống Cộng hòa mãn nhiệm Donald Trump trong lĩnh vực này, chúng tôi đã phỏng vấn Tiến sỹ Nguyễn Mạnh Hùng, một Học giả chuyên ngành Chính trị Quốc tế. Ông là Giáo sư ngoại hạng (Professor Emeritus) đã từng giảng dạy nhiều năm về Quan hệ Quốc tế tại Đại học George Mason, gần Thủ đô Hoa Thịnh Đốn.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Tất cả các ngôi sao đã đi đâu? Cái thường được xem là một lỗ trống trên bầu trời nay được biết là một đám mây phân tử tối.
Một loại vaccine Covid-19 được phát triển bởi Đại học Oxford và AstraZeneca cho thấy khả năng phòng bệnh ở đa số tình nguyện viên được tiêm trong một cuộc thử nghiệm quy mô lớn.
Hãng hàng không British Airways đã bắt đầu bán các sản phẩm là vật dụng trên khoang hạng nhất, bao gồm ly rượu, bát đĩa sành sứ, dép, khăn... phản ánh tác động của Covid-19 đối với hoạt động kinh doanh của hãng.
Các khu mua sắm nổi tiếng thế giới từ Paris, New York cho tới Tokyo đều đang chuẩn bị cho một mùa nghỉ lễ chưa từng thấy.
Hôm thứ Hai (23/11/2020), Tổng thống đắc cử Joe Biden đã có cuộc điện đàm với người đứng đầu EU và NATO, trong nỗ lực phục hồi mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương