Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Câu Ví Tỏ Tình Trên Sông

12/02/200300:00:00(Xem: 3932)
Bạn,
Ai có dịp về với vùng hồ Sông Đà vào mùa xuân sẽ gặp cảnh những đôi trai làng, gái bản đi chợ xuân sắm sửa, thăm thú họ hàng, bạn bè làng trên, xóm dưới bằng những con thuyền độc mộc, khoả nước du xuân. Với đám trai làng gái bản đến tuổi trưởng thành, đây là cơ hội để họ gặp gỡ làm quen, thổ lộ tâm tình, hẹn ước... Báo quốc nội viết về chuyện làm quen qua hình thức những câu ví đối đáp tỏ tình như sau.
Ngồi tựa mạn thuyền, họ bắt đầu làm quen bằng những câu ví giao duyên với những lời hỏi thăm đầy chất thơ ngọt ngào để tò tình: “Cồ kia mặ ảo hông hông, hỏi thăm ủn cải cỏ chồng a chua, ủn thương ơi"” Dịch: “Cô kia mặc áo hồng hồng, hỏi thăm em gái có chồng hay chưa"”. Còn “cô áo hồng sẽ tuỳ cơ mà đối đáp”. “Xiểng ai mà ngọt như đương, mà hơm như quể, pổ mê ai đơm eng thương ơi”. Dịch: “Tiếng ai mà ngọt như đường, mà thơm như quế, cha mẹ ai đơm anh thương ơi”. Hoặc có thể trả lời thẳng: “Ủn ni chua cửa chua nha, chua con, chu cải, còn chơ duyên da eng thương ơi”. Dịch: “Em đây chưa cửa, chưa nhà, chưa con, chưa cái còn chờ duyên anh!”. Cứ thế, trong cái tiết tấu dìu dặt của miền quê sông nước mênh mang ấy cứ lan toả và đi sâu vào nội tâm tình cảm, cái chủ định và cái đang cần tìm. Nhưng cái hay nhất trong giai đoạn hát ví trên sông, không thuần tuý chỉ là chuyện mời chào, thăm hỏi xã giao mà là cái thanh tao, mượt mà, sâu lắng, bịn rịn của tình yêu đôi lứa đến từ cuối nguồn thanh bạch, son sắt, thuỷ chung: “Yêu nhau mấy nủi cúng cheo, mẩy khoông cung lội, mẩy đèo cúng qua, nẻ ủn ơi!”. Dịch: “Yêu nhau mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”. Sau những lần du hát trên sông, có tìm hiểu ngọn nguồn, lai lịch và ý nguyện rõ ràng thì các đôi trai làng gái bản mới tiếp cận dần tới những cuộc thề non, hẹn biển bên mái nhà sàn. Những buổi chiều tà hoàng hôn ửng đỏ buông xuống mặt nước, lăn tăn sóng gợn hay trong một đêm thanh vắng, chỉ nghe tiếng sóng dạt, sóng xô rì rào mà đâu đó ngân lên giai điệu hát ví trên sông thì chắc chắn người nghe bỗng cảm thấy lòng mình bồn chồn, xao động.

Bạn,
Báo quốc nội viết tiếp: đồng bào Mường sống ven hồ sông Đà từ Bắc Yên đến Phù Yên, Mộc Châu, đều có nguồn gốc xuất xứ từ Hoà Bình di cư lên. Bởi thế, tuy giọng nói, câu hát mỗi vùng có khác nhau chút ít về ngôn từ địa phương, nhưng cái cốt yếu của làn điệu hát ví giao duyên được lưu truyền từ đời này sang đời khác đến bây giờ vẫn không có gì thay đổi. Hát ví trên sông không chỉ dành riêng cho tình yêu đôi lứa, mà nó còn hoà nhập vào văn hóa cộng đồng người Mường trong các tiệc tùng, lễ hội, lên nhà mới, lấy vợ, gả chồng... Những dịp vui như thế không thể thiếu những khúc hát ví giao duyên, bởi ở đó, cái hồn của lời ca đã đi sâu vào tiềm thức mỗi con người, làm cho họ cảm thấy tha thiết yêu cuộc sống và quê hương hơn. Hát ví trên sông không những trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong mọi tầng lớp dân cư của đồng bào Mường quần cư bên hồ Sông Đà, nhất là mỗi độ xuân về, mà nó còn trở thành nét văn hóa đặc sắc của nghệ thuật giao tiếp bằng thơ ca ví von truyền cảm đã và đang được các thế hệ nối tiếp bảo tồn và phát triển.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời Tòa Soạn: Họa sĩ Duy Thanh vừa từ trần vào giờ 9:30 PM, đêm Chủ Nhật 24/11/2019 tại bệnh viện General Hospital San Francisco, tại thành phố San Francisco, California.
Cuộc chiến thương mại vẫn xảy ra chung quanh hàng Việt Nam xuất cảng…Báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp ghi nhận: Sau khi áp thuế chống trợ cấp 12% với ống thép không gỉ từ Việt Nam, Ấn Độ lại tiếp tục điều tra chống trợ cấp đối với ván sợi bằng gỗ.
Trộm kỹ thuật của Hoa Kỳ, Nhật Bản, Anh quốc, Pháp quốc… Lấn chiếm Biển Đông của VN, Philippines… Bây giờ TQ cũng chôm cả văn hóa VN, nói rằng áo dài VN là truyền thống thời trang Trung Hoa…
Xây cầu, rủ nhau xây cầu… Nhà nước xây không nổi, cạn tiền, nên vay tiền quốc tế để xây cầu…
Thiếu thịt heo, đặc biệt là dịp Tết sắp tới… Báo Vietnam Finance ghi nhận: Từ đây đến Tết, mỗi tháng sẽ thiếu khoảng 70.000 tấn thịt heo.
Vậy là huề… Trận bóng đá mọi người hồi hộp chờ, vậy là huề. Bản in TTXVN kể: Tuyển Việt Nam và tuyển Thái Lan đã cầm hòa nhau 0 - 0 ở lượt trận thứ 5 bảng G vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Mỹ Đình tối 19/11.
Nhức nhối vẫn là chuyện mua hàng ngoại về rồi dán thương hiệu hàng Việt… Infonet ghi lời một quan chức về tình hình “Nhập hàng nước ngoài về cắt mác dán nhãn Made in VN: Chúng ta đang tự giết chúng ta!”
Có nên hợp pháp hóa mại dâm để câu du khách? Các quan chức Hà Nội đã “bức xúc” nêu câu hỏi như thế.
Tình hình ung thư của dân mình có những con số đáng ngại: 70% biết có bệnh ung thư khi đã vào giai đoạn cuối… nghĩa là tới lúc khó chữa trị.
Bán nước với giá cắt cổ, hay giá rẻ mạt? Đó là chuyện Hà Nội mua “hớ” có phải không? Báo Tiền Phong kể chuyện nước sông Đuống bán giá khủng: Hà Nội 'hớ' khi chọn nhà đầu tư?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.