Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

"lò Thiêu Không Phải Là Lỗi Lầm Một Lần, Của Lịch Sử." (2)

06/12/200200:00:00(Xem: 3895)
Imre Kertész, Nobel văn chương 2002.
Nobel văn chương ba năm mới đây, có vấn đề.
QT

Hàn Lâm Viện Thụy Điển sẽ vinh danh Kertész - kẻ xa lạ, outsider, chữ của tờ Đọc, Lire, của Pháp, khi loan tin ông được Nobel - trong dịp trao giải thưởng vào ngày 10 tháng Chạp sắp tới đây, cũng đã nhấn mạnh tới khía cạnh, mà theo họ, phân biệt những gì ông viết với những người sống sót Lò Thiêu. "Với ông ta, Auschwitz không phải là một trường hợp khác thường quái dị, một vật lạ (alien body) ở ngoài dòng lịch sử bình thường của Âu Châu... Nó là sự thực tối hậu về sự thoái hoá của con người trong cuộc sống hiện đại."
Lạ nữa, là, mặc dù sống sót cả hai trại tù và cũng là lò thiêu, Auschwitz và Buchenwald, không phải vì lý do đó mà ông viết, theo kiểu suy nghĩ: tôi là nhà văn, vì tôi sống sót lò thiêu, hay là chứng nhân từ đáy địa ngục.
Đúng hơn là như thế này: Sau năm 1950, khi Hungary bị khuất phục trước bạo lực Xô Viết, ông cảm thấy như là mình "được" chuyển, từ trại tập trung này qua một trại tập trung khác. Cho tới một ngày, ông cảm thấy, "nó đây rồi, phải như thế thôi": cái mặc khải nhà văn của ông chính là cái mặc khải tìm một góc riêng cho cái gọi là tự do mình là mình. Ông kể lại kinh nghiệm đó như sau:
"Đó là năm 1955, và tôi đang ở một hành lang, tôi nghe thấy tiếng bước chân ở phía sau tôi", ông hồi tưởng và kể lại bằng tiếng Hungary; bà vợ ông, Magda - gốc Hungary, lớn lên tại Mỹ - dịch ra tiếng Anh. Tiếng chân người cứ thế lớn dần, và tôi hình dung ra, cả một đoàn người lũ lượt, trùng trùng lớp lớp ở phía sau tôi, cứ thế mà bước tới. Cái nhóm người, lũ người, đoàn người đó, trong trí tưởng tượng của tôi, trong viễn ảnh mà tôi nhìn ra thế giới, đại khái là cái thế giới vây quanh tôi, "của tôi" đó, nó "đại diện" cho cái gọi là sự lãng quên, vẻ đồng phục, nỗi cúi đầu nhẫn nhục chịu đựng cái số kiếp của mình. Là một thành viên, thuộc vào cái lũ người lũ lượt cùng bước đi như thế đó, có nghĩa là mất tiêu luôn căn cước. Tôi phải bước ra khỏi hàng. Đó là lý do tôi quyết định, mình sẽ là một nhà văn".

Một cách nào đó, Nobel văn chương ba năm mới đây, có vấn đề. Những người được giải, và công chúng đều sững người, khi biết tin. Naipaul, năm ngoái cho biết, ông đã tưởng ông ra rìa. Năm trước nữa, Cao Hành Kiện coi đây là một phép lạ. Và khi vinh danh ông, Viện Hàn Lâm cho rằng, đây là kinh nghiệm của một cá nhân, mong sống sót lịch sử của đám đông. Còn Kertsész: một kẻ đứng bên lề, một kẻ lạ. Trở thành nhà văn chỉ vì muốn ra khỏi hàng người. Ngay cả dịch giả qua tiếng Anh hai tác phẩm của ông, trong có cuốn Không Số Kiếp, cũng không nghĩ tới chuyện ông được Nobel. Katharina Wilson, dạy môn Văn Chương So Sánh (Comparative Literature, Đại học Georgia), trong một cuộc phỏng vấn, ngay sau khi biết ông được Nobel, cho biết, bà thực sự không tin, không thể tưởng tượng được lại có chuyện đó. "Tôi luôn luôn nghĩ, đây là một nhà văn hảo hạng (first rate), một thiên tài theo cái kiểu của ông ta, nhưng tôi chẳng hề tin, ngay cả chuyện ông được đề cử (nominated), đừng nói đến chuyện được giải Nobel.


-Tại sao bà lại chẳng hề tin ông ta sẽ được Nobel. Bộ ông ta chẳng được ai biết tới, cả về người, lẫn của (tác phẩm)"
Không phải như vậy. Ông ta được nhiều người biết tới, thí dụ như ở Đức. Nhưng nổi tiếng trên toàn thế giới, đâu cũng nghe tên, đọc tác phẩm, cái đó lạ đấy.
-Nghe nói, bà và ông xã cùng dịch, nhưng chỉ bán lèo tèo chừng 5 ngàn cuốn. Ngay ở nơi quê hương bản quán, ông ta cũng không được nổi tiếng" Nhưng mà này, tại sao lại chọn ông ta để mà dịch" Liệu mấy ông Hàn cũng có mắt xanh như bà, khi trao giải Nobel"
Đúng là ông ta không nổi đình nổi đám, ở quê hương, theo cái kiểu nhà văn ở trên đỉnh. Còn cái chuyện mắt xanh hay không mắt xanh của mấy ông Hàn, làm sao tôi biết được. Lý do tôi dịch ông ta, đúng ra là cơ duyên, nói tình cờ thì cũng được. Số là, vào thời điểm đó, tôi có một "cảm giác mạnh", rằng phải kiếm ra một cách giải thích khác đi, về Lò Thiêu, cho cả tôi và những sinh viên của tôi, theo nghĩa, trói voi bỏ rọ, gói trọn cái bi kịch mà Lò Thiêu đại diện. Tôi nghĩ ông ta là một người như vậy, một người không lôi cổ đám sinh viên, những người trẻ tuổi, dộng đầu họ vào tường, bắt họ nhìn vào đó, Lò Thiêu, với những con mắt khiếp đảm... nhưng là một người với một giọng nói hợp với giới trẻ, khi trình bầy thảm kịch đó. Nhưng cái mà tôi gọi là thiên tài thứ thiệt, rất ư là thiên tài, ở nới ông, theo tôi, ở trong Không Số Kiếp, đó là sư phát minh của ông ra một nhân vật kể chuyện ngôi thứ nhất. [Nhiều người cho rằng, và thực sự đúng như thế, cái tôi là cái đáng ghét. Nhưng với một nhà văn thiên tài, đây là cách nhanh nhất, để kể một câu chuyện.] Kertész kể câu chuyện Auschwitz, bằng cái giọng "tôi ơi là tôi, không cường điệu, không bi thảm hoá, không đủ mọi chuyện", nghĩa là ông ta kể từ một cái nhìn của một người kể chuyện thứ nhất, và người kể thứ nhất (the first person narrator) này là một đứa trẻ 14 tuổi, trẻ nguyên xi, nghĩa là chưa từng có một chút hiểu biết chuyện gì đang xẩy ra. Đây là cái nhìn của một cậu bé thơ ngây. Và sức mạnh của câu chuyện, chính là ở chỗ, chúng ta, những độc giả phải hiểu, cho cả chúng ta, và cho cả cậu bé. Rằng cái bi kịch của câu chuyện kể ở đây là, độc giả bắt buộc phải hiểu rằng, những điều ghê gớm tởm lợm đang xẩy ra, nhưng người kể - cậu bé ngây thơ - lại được miễn nhiễm! Một cách nào đó, một câu chuyện như vậy treo lửng sự phán đoán, và làm cho kinh nghiệm dễ thấm hơn, mà lại không bị đập đầu vào tường.
(còn tiếp).
Quách Tường giới thiệu

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Vì đạo tràng tu học không phải toạ lạc trên một quốc gia nào như trước đây, mà đạo tràng chỉ là khoảng không gian ảo, vì vậy không có sự sinh hoạt tập thể hằng ngày như là; Toạ Thiền - Tụng Thần Chú Lăng Nghiêm buổi sáng sớm, rồi Tảo Thực (điểm tâm), các ban Hành Đường, Trai Soạn và Vệ Sinh chấp tác, Học Pháp, Quá Đường Kinh Hành, Tụng Kinh Cầu An buổi trưa, Học Pháp và Vãn Thực (dùng chiều) rồi dạo quanh khung viên đạo tràng trước khi vào buổi học pháp cuối cùng trong ngày, rồi cùng chỉ tịnh chung trong một căn phòng từ 10 đến 20 người hoặc hơn và chính vì vậy mà mọi người được thưởng thức tiếng nhạc trong đêm khuya với đủ loại nhạc cụ và âm điệu, được phát ra từ mỗi học viên, nhưng kỳ 32 này chỉ có Học Pháp và tương tác với nhau trên màn ảnh nhỏ.
Một người phát biểu tự xác nhận là Tyler Durden, một vai trong phim Fight Club, chỉ trích các chính sách cách ly Covid của Việt Nam và nói với ông Đỗ: “Ông đến đất nước của tôi, và ông hành động giống như một trong những ký sinh trùng cộng sản. Tôi yêu cầu ông trở về lại Việt Nam [chửi thề lời tục tĩu]!” Đỗ là một người tị nạn mà gia đình ông đã chạy thoát khỏi chế độ cộng sản tại Việt nam và đã sống ở Hoa Kỳ 46 năm. Một người phát biểu khác nói: “Ông có gan đến đây và cố biến đất nước của chúng tôi, hỡi Andrew Do, thành nước cộng sản. Xấu hổ ông quá!” “Ông đã nói về việc chạy thoát cộng sản sáng nay,” theo một người phát biểu khác. “Tại sao ông mang theo cộng sản tới Quận Cam? Chúng tôi muốn tự do. Chúng tôi là người Mỹ, chúng tôi có tự do.”
Giai đoạn một ra mắt San Manuel với nhiều máy kéo nhất Miền Tây Hoa Kỳ, một phòng chơi bài đặt cược cao mới, nhiều trải nghiệm ẩm thực hơn, ba quầy rượu và ba cửa hàng bán lẻ sang trọng
Nay gần hai mươi tháng, dịch bịnh vẫn đang tái phát ở nhiều nơi trong lúc này như Úc châu, Việt Nam v.v… gây tử vong, lây nhiễm cho hàng triệu người khắp nơi trên toàn cầu. Trước khổ nạn bi thảm về cộng nghiệp của cộng đồng nhân loại như thế, chúng ta nên gia tâm cầu nguyện, khắc phục, sửa sai, chia sẻ… bằng thiện tâm của mình mong nhờ thần lực hóa giải ác nghiệp đang đe dọa cuộc sống chung quanh.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý vị đến tham dự chương trình văn nghệ trực tiếp thu hình với chủ đề “Gọi Tên Ngày Mới” sẽ được tổ chức vào ngày Chủ Nhật, 22 Tháng Tám, 2021 tới đây qua hai suất 2:30 trưa và 7:30 tối trên sân khấu rạp Pechanga Theater.
Inspiration4 là sứ mệnh vũ trụ hoàn toàn dân sự đầu tiên trên thế giới được dẫn đầu bởi chỉ huy Jared Isaacman. Người sáng lập 38 tuổi và cũng là giám đốc điều hành của công ty Shift4 Payments [NYSE: FOUR] đã ủng hộ hai trong bốn vị trí phi hành đoàn cho bệnh viện St. Jude, với mục tiêu quyên góp $200 triệu vào năm 2022 để phục vụ việc nghiên cứu và chữa trị ung thư ở trẻ em và các chứng bệnh đe dọa tính mạng khác. Ông Isaacman đã cam kết chi $100 triệu cho việc thúc đẩy sự phát triển và cứu giúp thêm nhiều trẻ em trên toàn thế giới.
Buổi trình diễn đươc tổ chức vào ngày thứ Năm, ngày 5 tháng 8, tại Garden Grove Park, 9301 Westminster Blvd, vào lúc 6:30 chiều đến 8:30 tối.
Tin tức cho biết tỷ lệ giết người ở California đã tăng hơn 30% trong năm 2020, đây là tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2007, theo Thông Cáo Báo Chí từ Văn Phòng Dân Biểu Janet Nguyễn hôm 29 tháng 7 năm 2021 cho biết. 28% các vụ giết người được ghi nhận trong năm ngoái liên quan đến băng đảng, 7% là bạo lực gia đình và gần 9% liên quan đến các vụ cưỡng hiếp và trộm cướp.
Đứng trước thảm trạng vô cùng đau đớn này, Giáo Hội tha thiết kêu gọi các Tự Viện, Niệm Phật Đường, Tịnh Thất, các tổ chức, đoàn thể Phật Giáo... xin tùy hoàn cảnh sở tại, thiết lễ cầu nguyện cho những người đang lâm bệnh sớm phục hồi sức khỏe, những người quá cố được sớm thác sanh vào thế giới an lành. Chúng ta cũng không quên nhất tâm cầu nguyện cho người còn sống được khỏe mạnh, yên vui để biết yêu thương nhau hơn, mà không gây ra thảm cảnh như trên trong xã hội con người.
Thượng Nghị Sĩ Dave Min (Dân Chủ-Irvine) đã công bố tuyên bố sau đây sau khi các tuyên bố chống lại người Á Châu đã được đưa ra trong cuộc họp tối hôm qua của Hội Đồng Giám Sát Quận Cam, nhắm thẳng vào Giám Sát Viên và Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Andrew Đỗ, theo thông báo của TNS Dave Min gửi đi hôm Thứ Tư, 28 tháng 7 năm 2021 cho biết.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.