Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Karl Marx: Ta Còn Để Lại Gì Không?

15/11/200200:00:00(Xem: 3666)
Lời người giới thiệu: Sau đây là tóm tắt bài viết của Robert Skidelsky, điểm cuốn tiểu sử Marx, của Francis Wheen (Karl Marx: Một cuộc đời, A Life, nhà xb Norton, 431 trang, $27 USD), trên tờ Điểm Sách Nữu Ước NYRB số đề ngày 16 tháng 11, 2000. Skidelsky là Giáo sư môn Kinh tế Chính trị tại [Đại học] Warwick University, Anh quốc. Nhan đề bài giới thiệu, mượn từ câu thơ của Vũ Hoàng Chương trong bài Nguyện Cầu), thay vì "What's Left of Marx", của Skidelsky.
Jennifer Tran

"Tất cả... những nhất vật có tầm quan trọng lớn lao trong lịch sử thế giới, thường xuất hiện, như đã từng xuất hiện, hai lần, một lần như bi kịch, lần thứ hai, như trò hề."
K. Marx (The 18th Brumaire of Louis Bonaparte).
"Lịch sử chấm dứt, có vẻ như không phải với chủ nghĩa xã hội, mà là chủ nghĩa tư bản"
Robert Skidelsky

Khi Karl Marx mới 24 tuổi, một người đương thời đã viết về ông: "Hãy tưởng tượng Rousseau, Voltaire, Holbach, Lessing, Heine và Hegel bị thẩy vào lò cừ, và trở thành một người, thì đó là Dr. Marx". Marx không phải là một trong những con người trẻ tuổi, thông minh sáng láng đó, những người đã thất bại không sống đúng như lời hứa hẹn của họ về cuộc đời. Ông sản xuất ra một hệ tư tưởng mãnh liệt nhất, hài hoà nhất, chưa từng có người nào nghĩ ra nổi, nhằm giải thích quá khứ của con người, nghiên cứu hiện tại, và trù tính tương lai cho nó.


Cái mà lò cừ sản xuất ra, là một lý thuyết biện chứng, về những lớp lang, giai đoạn của lịch sử, một lý thuyết duy vật lịch sử (trong đó cuộc đấu tranh giai cấp thay thế cuộc đấu tranh tư tưởng trong cuộc tiến hoá của nhân loại, của Hegel), một phê bình kinh tế và đạo đức nền văn minh tư bản (qua những chủ đề về bóc lột và tha hoá), một chứng minh mang tính kinh tế, rằng chủ nghĩa tư bản sắp sửa xụm, (do những mâu thuẫn nội tại của nó), một lời kêu gọi hãy "làm cách mạng", và một lời tiên đoán (một lời đoan chắc), rằng chủ nghĩa cộng sản sẽ là giai đoạn kế tiếp - và là sau cùng - của lịch sử. Hệ tư tuởng của ông được khai triển rất kỹ càng, tuy không hoàn tất, ở trong cuốn sách vĩ đại "Tư Bản Luận", trong đó, lý thuyết đấu tranh giai cấp được gắn liền với những vấn đề kinh tế kiếm lợi nhuận, theo một đường lối làm sao cho chủ nghĩa tư bản sụp đổ đem đến sự thay thế cho nó, là chủ nghĩa xã hội. Kể từ khi Marx mất vào năm 1883, chủ nghĩa Marx sụp đổ, như là một hệ thống. Cái gì còn lại, là những tản mạn không nối kết lại được với nhau, của một đồ án (design) đã một thời [được coi là] hài hoà (coherent).
Cái ít nhất bị bỏ đi đầu tiên, từ hệ tư tưỏng đó, trong thế giới phát triển hiện nay, là lời tiên đoán chủ nghĩa tư bản sẽ nổ tung; thay vì vậy, là sự sụp đổ của một phương án mang tính chính trị cách mạng. Chủ nghĩa tư bản đã trải qua những giai đoạn khủng hoảng trầm trọng, nhưng - may mắn thay - nó "thất bại" trong việc sản xuất ra một sự nghèo đói mang tính tập thể, cho những khối lượng lớn lao những con người. Nói rõ hơn, nó có thể tự sắp xếp, tái tạo mà chẳng cần tới những tự-mâu thuẫn đưa đến tự huỷ diệt. Ngoài điều này ra, sự đăng quang, thế tất thắng của chủ nghĩa cộng sản đã ngày một lu mờ, do những biện pháp kinh tế vừa mang tính khủng bố, vừa vô hiệu quả, tại những quốc gia theo chủ nghĩa cộng sản, như ở Nga, và Trung Quốc. Tính năng nổ của chủ nghĩa tư bản, cùng với sự yếu ớt, ù lì thụ động của Liên Bang Xô Viết đã là cái giá mà lý thuyết về lịch sử của Marx phải trả: Chẳng hề có chuyện gọi là biện chứng trong chủ nghĩa tư bản, từ đó đẻ ra chuyện, chủ nghĩa xã hội sẽ thay thế nó.
(còn tiếp).
JT

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt.
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.