Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Một Vài Kỷ Niệm Về Nhạc Sĩ Phạm Duy

02/02/201300:00:00(Xem: 5434)
Tin nhạc sĩ Phạm Duy từ giã nhân gian ở tuổi 92 tại Sài Gòn ngày 27/1/2013 gây xôn xao trong lòng người yêu nhạc Việt Nam, riêng tôi lòng cũng thoáng bồi hồi. Gọi điện thoại cho bằng hữu âm nhạc, để nghe nói cảm tưởng về người nhạc sĩ này.

Ngọc Trọng kể rằng nhạc sĩ Văn Phụng đã từng ca ngợi tài năng của Phạm Duy, nhạc sĩ Nguyễn Hiền bảo rằng sau khi qua Pháp học dự thính tại trường nhạc ở Paris trong hai năm thì những sáng tác của họ Phạm trở nên xuất sắc hơn so với bạn bè trong giới. Bạn tôi cho rằng cao điểm của những ca khúc PD vẫn là trước năm 1975, và anh ca ngợi những bài hát phổ thơ rất tuyệt vời của ông, cho những học hỏi về kỹ thuật chuyển cung tài tình trong sáng tác.

Cuộc sống của Phạm Duy từ năm 1975 cho đến 2005 gắn liền với quận Cam Nam Cali được gọi là thủ đô âm nhạc của hải ngoại, nơi có hàng trăm ngàn đồng hương Việt Nam cư ngụ. Suốt 30 năm ông từng đi nhiều nơi để trình diễn và giới thiệu những ca khúc mới cho nên rất nhiều người có kỷ niệm văn nghệ với ông. Tại San Jose, ông cũng xuất hiện nhiều lần tại những quán cà phê hoặc tại tư gia, gặp gỡ giới yêu nhạc.

Tôi được hân hạnh diện kiến người nhạc sĩ tài hoa, ông tuổi bằng cha mẹ mình, nhưng trong câu chuyện Phạm Duy rất sôi nổi trẻ trung và cởi mở. Ông nói năng thoải mái, có lúc hứng chí không cần giữ gìn ý tứ, cho nên người nghe rất thú vị. Nếu ghi lại trên báo chí thì không nên vì có những câu nói ngẫu hứng chỉ thích hợp lúc đó mà thôi.

Một lần tôi mời ông đi ăn sáng, ăn xong ông bảo chở về nhà để ông tập thể dục và nói là đây là kỷ luật để giữ gìn sức khỏe. Là một nhạc sĩ có đến ngàn ca khúc nhưng ông không hút thuốc, uống rượu. Đây là một điều hữu ích mà tôi biết được ở nhạc sĩ Phạm Duy, và cũng là lý do để ông sống thọ và khỏe mạnh để làm việc.

Điều thứ nhì để bắt chước là sự làm việc không mệt mỏi của ông. Ông học cách sử dụng máy vi tính để chép nhạc, để viết những bài khảo cứu âm nhạc. Kiến thức về văn hóa ông rất rộng rãi, dù sao thì ông cũng xuất thân từ dòng dõi trí thức nổi tiếng của đất Hà Thành. Đọc những bài viết sau này về sự ra đời các ca khúc của ông thì càng hiểu thêm về lịch sử, về kỹ thuật sáng tác. Có một lần ông đưa ra câu định nghĩa rằng nhạc sĩ chuyên nghiệp thì phải làm ra tiền bằng nhạc của mình, chứ sáng tác khơi khơi thì chỉ là vui chơi mà thôi. Tôi nghĩ trong suốt ba chục năm ở hải ngoại, ông sống bằng nghề âm nhạc và đây là lý do để nói Phạm Duy là một nhạc sĩ chân chính.

Một lần ghé phòng thu âm của Duy Quang chơi, nghe tiếng một ca sĩ hát một bài nhạc Nhật lời Việt rất bóng bẩy, tôi hỏi là ai đặt lời mà hay vậy thì Duy Quang cười bảo là của bố già chứ còn ai nữa. Nhắc chuyện này để ghi nhận thêm về tài đặt lời Việt cho hàng trăm bài nhạc ngoại quốc của ông, bản Tango nổi tiếng thế giới La Cumparsita ông dịch là Vũ Nữ Thân Gầy, thật bay bướm.

Năm 1995 tôi lần đầu về thăm Việt Nam có ghé tụ điểm ca nhạc và khi trở lại Mỹ tôi có gọi điện thoại kể cho ông nghe. Ông hỏi là có nghe ai hát nhạc Phạm Duy ở trong nước không, tôi bảo là không một bài nào được nhắc tới mặc dù có vài bài như Mộng Dưới Hoa được ca sĩ trình diễn nhưng không giới thiệu tác giả. Mười năm sau 2005 Phạm Duy trở về cố hương.

Cho đến khi ông mất thì nhà nước chỉ cho phép trình diễn mấy chục ca khúc của ông mà thôi. Trong di chúc ông để lại lá thư xin được cho phổ biến hai trường ca Con Đường Cái Quan và Mẹ Việt Nam và đặc biệt bài hát Việt Nam Việt Nam. Dù sao thì mục đích trở về của ông đã đạt một phần nào, khán giả yêu nhạc được thưởng thức một số ca khúc của Phạm Duy.

Viết về Phạm Duy thì rất nhiều người mọi giới. Riêng tôi thì những ca khúc phổ thơ tuyệt vời của ông vẫn là điều đáng nhớ nhất. Cái con mắt tinh anh biết chọn những bài thơ để phổ nhạc và đưa bài thơ đi xa làm thi sĩ nổi tiếng thêm và cũng làm giàu gia tài âm nhạc của mình và để lại cho hậu thế những bài học mẫu khi muốn đưa thơ vào nhạc.

Có những bài thơ ông giữ nguyên như Ngậm Ngùi của Huy Cận, có những bài thơ lấy vài câu như Thuyền Viễn Xứ ( thơ Huyền Chi ) và thêm thắt ý mình và sửa đổi câu thơ cho vừa vặn khuôn khổ ca khúc trong đó có Tiếng Sáo Thiên Thai ( thơ Thế Lữ), Nụ Tầm Xuân ( ca dao ), Tiễn Em ( thơ Cung Trầm Tưởng), Còn Chút Gì Để Nhớ ( thơ Vũ Hữu Định), Thà Như Giọt Mưa ( thơ Nguyễn Tất Nhiên), Ngày Xưa Hoàng Thị ( thơ Phạm Thiên Thư), Kỷ Vật Cho Em ( thơ Linh Phương), Đừng Bỏ Em Một Mình ( thơ Minh Đức Hoài Trinh ) , Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà ( thơ Hữu Loan), Ta Yêu Em Lầm Lỡ ( thơ Đỗ Văn Trương)...

Nếu hỏi chỉ một bài của Phạm Duy để đưa ra ca ngợi thì đó là Tình Hoài Hương, lời đậm đà tình yêu quê hương, dòng nhạc tha thiết và có những khúc chuyển cung rất khéo.

Năm 1973, Nguyễn Trọng Văn trong nhóm Văn Mới có in cuốn sách Phạm Duy Đã Chết Như Thế Nào và tổ chức nói chuyện tại đại học Văn Khoa Sài Gòn mời Phạm Duy tới nghe. Từ đó cho đến mấy chục năm nay Phạm Duy vẫn sống vẫn hăng say sáng tác nghiên cứu âm nhạc. Và hôm nay thì ông đâ thật sự ra đi, có người thấy bình thường vì ông quá thọ cũng phải theo định luật sinh diệt, nhưng cũng có người thấy xúc động vì ông vẫn hăng say sáng tác như thời trẻ. Ông nằm xuống thì những thị phi về cuộc đời sôi nổi của ông dần dần sẽ phai theo thời gian, chỉ còn lại những ca khúc trong lòng giới yêu nhạc.

Chín mươi hai năm trần thế thì ba chục năm hải ngoại, hơn hai chục năm vào sinh hoạt ở Miền Nam, hầu hết những sáng tác của Phạm Duy được sinh ra ở miền đất tự do văn nghệ. Chính mảnh đất tự do văn hóa văn nghệ của Miền Nam và hải ngoại đã nở ra nhiều đóa hoa hương sắc cung cấp cho kho tàng âm nhạc Việt Nam giàu có , trong những đóa hoa văn nghệ đẹp đó có một đóa hoa rất rực rỡ mang tên Phạm Duy.

California, 1 tháng 2, 2013

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Garth Brooks đã mở cuộc họp qua mạng để giải thích với người hâm mộ về lý do tại sao anh tham gia chương trình nhậm chức trước ngày trình diễn. Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden đã đích thân gọi mời anh. Garth bảo đây là lúc phục vụ quốc gia, nó không có nghĩa là một thái độ chính trị mà là một thái độ của đoàn kết, hàn gắn. Và Garth đã chọn quốc gia lên trên hết mọi chuyện. Sự nghiệp, uy tín, tiền bạc... của mình.
Quyền tự do hiến định là các quyền căn bản của người dân được hiến pháp quy định mà nhà nước pháp quyền có nhiệm vụ phải tôn trọng và bảo vệ. Hiện nay, tại hầu hết các quốc gia dân chủ phương Tây, các quyền này đều được quy định với nội dung giống nhau.
Vào ngày 23 tháng 11 năm 2020, từ trang Facebook của luật sư Jenny Đỗ, tôi tình cờ đọc được lời kêu gọi ủng hộ cho một người bị thương nặng sau khi bị đâm nhiều nhát trong lúc làm việc thiện nguyện tại nhà thờ Grace Baptist Church (San Jose, California). Người vừa gặp chuyện không may một ngày trước đó là Nguyên Phạm, người bạn trẻ với nụ cười hiền lành và ánh mắt sáng ngời.
Thông qua những thời đại đầy thử thách, nước Mỹ đẫ trở nên dày dạn trong ứng xử với mọi thử thách. Hôm nay chúng ta đón mừng thắng lợi, không phải thắng lợi của một ứng cử viên mà là thắng lợi của một Chính nghĩa- Chính nghĩa Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe. Ý nguyện cua nguòi dân đã được quan tâm. Người Mỹ chúng ta hoc được bài học Dân chủ thật quí giá vào thời điểm này.
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.