Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sàigòn ơi! Xin trả lại tên

10/03/201200:00:00(Xem: 13335)

Saigon ơi!

Ta đã mất người như người đã mất tên…

Về gốc gác tôi không phải người Sài-gòn. Nhưng tôi đã sống và lớn lên ở đất Sài-gòn. Đã đổi đời với Sài-gòn. Rồi giã từ Sài-gòn. Sài-gòn đã trở thành máu thịt trong tôi, một thành phố đi xa thì nhớ, ở gần thì thương. Tất nhiên mối liên hệ được kết nối với những kỷ niệm, những ân tình, những cảm xúc, những trăn trở, những tiếc nuối, kể cả những tủi nhục đắng cay như bao cư dân khác. Nhưng Sài-gòn vẫn là Sài-gòn, một cái tên thân thương, dù vật đổi sao dời nó không thể có một cái tên khác, một cái tên mà những người đi mở đất đã đặt cho nó cách đây hơn ba trăm năm. Có người hỏi tại sao vậy, tôi xin dùng lý luận của nhà văn Nhã Ca trong một tiểu thuyết của bà. Bà yêu đường Tự Do cũng như tôi yêu Sài-gòn, bà giải thích đường Tư Do là Tự Do chứ không thể là Đồng khởi vì nó có tên là...Tự Do! Lối lý giải giản dị, tự nhiên như người Sài-gòn mà lại hợp lý, dễ hiểu cho người dân cả nước.

Nhớ lại sau 75, khi Sài-gòn không còn là những đề tài thời sự, với những nhóm từ như Sài-gòn hấp hối, Sài-gòn thất thủ, Sài-gòn di tản, Sài-gòn giải phóng, Sài-gòn tắm máu thì Sài-gòn bỗng trở thành một cái tên cho một kịch bản mang tựa đề, “Miss Saigon”, một kịch bản đã đi vào huyền thoại vì nó được diễn đi diễn lại liên tục mỗi đêm trên các sàn diễn nổi tiếng khắp năm châu cả hàng chục năm liền.

Mặc nhiên, Sàigòn đã trở thành một danh xưng quốc tế chẳng phải nhờ chiến tranh với sự hiện diện của những chàng G.I. của Mỹ, chẳng phải vì là trạm dừng chân của những chuyến đi con thoi cho những nhà mua bán chính trị của các phe, mà lịch sử của địa danh này đã sang trang khi có làn sóng di tản ồ ạt ra khỏi nước, làm tiền đề cho các Sàigòn Nhỏ mọc lên ở hải ngoại như một kiểu Chinatown của người Tàu rải rác khắp năm châu. Kể từ đó, 'Little Saigon' được hiểu như một biểu tượng văn hóa, có pha lẫn sắc thái chính trị hơn là một trung tâm thương mại cho các kiều bào người Việt xa quê hương.

Kể từ ngày 2-7-1976, khi quốc hội CSVN chính thức ra nghị quyết đổi tên Sài-gòn thành một thành phố có danh xưng mang tên người lãnh tụ đã qua đời của họ, thì sau một chu kỳ 30 năm, người ta lại nhắc nhiều đến Sài-gòn. Ở ngoài nước, một phong trào rầm rộ đã dấy lên để đòi nhà cầm quyền Cộng Sản hãy trả lại cái tên nguyên thuỷ của nó. Nhiều cuộc hội thảo, nhiều vòng hội thoại, nhiều bản kiến nghị, nhiều cuộc tập họp, với lối biểu dương thiện chí khá ôn hòa đa dạng được sự đồng tình ủng hộ cũa nhiều giới, nhiều tổ chức có uy tín của người Việt hải ngoại đã làm cho việc phục hồi tên (cũ) của Sàigòn (xưa) như một nhu cầu cấp thiết không nặng phần chính trị mà đậm nét văn hóa, lịch sử để xin trả về “những gì của Sai-gòn cho Sài-gòn” đúng với danh xưng của nó.

Trong khi đó thì chính quyền trong nước, do một sự tình cờ lịch sử, lại tưng bừng kỷ niệm 300 năm ra đời của một thành phố mà họ đã gán ghép cho một cái tên khác. Lẽ ra họ chỉ nên kỷ niệm 30 năm ngày thành phố đổi tên, làm như vậy, mặc nhiên cái tên “thật” của Sàgòn 300 năm lại đựơc đánh bóng và làm mờ đi lớp sơn mới của cái tên “giả” bị áp đặt có tuổi đời chỉ mới ba thập niên. Nói thế không có nghĩa ta bảo những người trong Thành ủy không có sự tính toán. Khi kỷ niệm Sài-gòn 300 năm, các cấp lãnh đạo thành phố đã nhìn nhận với bề dày lịch sử và quá trình phát triển của nó, Sài-gòn vẫn tiếp tục là ngọn cờ đầu trong cả nước về mọi lãnh vực từ chính trị, kinh tế, thương mại, khoa học kỹ thuật đến văn hóa, văn học nghệ thuật, du lịch, giao lưu quốc tế...cho nên trong chiều hướng muốn quảng bá cho hình ảnh của Sài-gòn với cộng đồng thế giới thì họ không thể chối bỏ một điều là các kiều bào hải ngoại đa phần là những người “từ thành phố này họ đã ra đi”, kể cả bến Nhà Rồng nơi Bác cũng từ đây ra đi tìm đường... cứu nước (?).

Điều đáng mừng là song song với trào lưu đòi đổi tên từ các cộng đồng hải ngoại, thì cả chục năm qua ở trong nước Sài-gòn không còn là một cái tên 'chui'. Các nhà văn, nhà báo, các bloggers, các thanh niên sinh viên, các doanh nhân, du khách, các cơ sở văn hóa nghệ thuật, các phương tiện truyền thanh truyền hình cả nước không còn coi hai chữ Sài-gòn như một danh xưng cấm kỵ. Thậm chí trong dân gian càng ngày càng xử dụng thoải mái cái tên Sài-gòn. Nhiều cán bộ Hà nội đã nói 'vào Sài-gòn công tác', nhiều các cháu dưới quê mong được 'lên Sài-gòn tham quan' v.v... Nhạc sĩ TCS lúc sinh thời qua ca khúc ”Em còn nhớ hay em đã quên” cũng viết 'nhớ Sài-gòn mưa rồi chợt nắng...'(bài này ông viết vào đầu thập niên '80 khi thành phố đã đổi tên. Bài hát với âm điệu trầm lắng, ray rứt gợi nhớ người miền nam về một thành phố không thể nào quên). 

Mớì đây, tình cờ đọc một phóng sự của báo Thanh Niên, khi báo này thuật lại cảm tưởng của một nhà văn nữ nổi tiếng của Trung quốc sau khi du lịch Việt nam. Cô là một nhà văn trẻ có sách dịch sang tiếng Việt nhiều nhất và được đông đảo giới trẻ hâm mộ. Sau khi thăm cả hai miền nam bắc, được hỏi nơi nào cô cho là 'ấn tượng' nhất. Không do dự cô ca ngợi Sài-gòn như một khám phá mới “tiềm ẩn về phong cách văn hóa, mang tính đa dạng, năng động và hiếu khách, bỏ xa Hà nội, Huế, Hạ long...” Có điều lạ là toàn bộ nội dung phóng sự, bài báo đều xử dụng từ Sài-gòn và chỉ Sài-gòn mà thôi! Cũng vậy, cứ đọc báo Tuổi trẻ, Thanh niên, hai tờ báo dẫn đầu số độc giả trong cả nước, thì Saìgòn vẫn là danh xưng nhà báo và độc giả đều ưa thích. Chẳng cần úp mở, khi tuyến đường sắt huyết mạch Bắc Nam, được coi như phương tiện xử dụng của đông đảo bà con lao động mỗi khi di chuyển, thì lấp lánh ngay Ga Hàng Cỏ/ Hà nội người ta đã báo giờ cho lịch trình trong ngày bằng hàng chữ điện tử: “tuyến Hà nội - Sài gòn khởi hành lúc....” không hiểu sao lại không dùng tên Bác như các năm trước đây, hay là để cho phù hợp với cung cách làm ăn thời hội nhập?

Vậy thì để danh chính ngôn thuận, người viết xin mạnh dạn đề nghị hãy trả lại tên Bác cho thành phố Lăng Bác vừa là một hình thức kỷ niệm sâu sắc sau dịp kỷ niệm Thăng Long một ngàn năm, vì Hà nội là nơi Bác đã sống và làm việc trong những năm cuối đời toạ lạc trong một quần thể mang nhiều kỷ niệm, dấu chân của Bác từ nhà sàn Bác Hồ đến Phủ Chủ tịch, từ viện bảo tàng HCM đến quảng trường Ba đình, vừa là một việc làm nhằm giải tỏa cho cái tên xưa của thành phố phía nam, nơi Bác chẳng hề có một liên hệ nào trừ một lần vãng lai trước khi xuống tàu vượt biên sang Pháp.

Cũng trùng dịp hai vị đứng đầu Nhà Nước đều gốc Nam bộ. xin các 'vị' hãy mạnh dạn vận động, can thiệp cho một nghị quyết mới trả lại cái tên Sàigòong cho người dân Bến Nghé, giống như hành động đầy thiện chí nhằm khép lại quá khứ một thời của quốc hội Liên bang Nga khi họ dũng cảm biểu quyết hoàn trả cái tên của thành phố cố đô từ Leningrad (tên gán) về cho Petersbourg (tên xưa). Chính Putin, tổng thống Nga, một cựu đảng viên cộng sản Liên xô cũng rất nhiệt tình vân động và tự hào khi 'hometown' của ông nhận lại cái tên lịch sử có từ ngàn năm trước.

Tại sao chuyện này lại không thể xảy ra ở Việt nam, một khát vọng mang tính văn hóa, một nhu cầu mang tính lịch sử, một việc làm chẳng ai mất mặt, môt món nợ cần phải trả và sự hoàn trả tuy có trễ còn hơn không. Mong lắm thay!

Người Bến Nghé (ĐXT)

Ý kiến bạn đọc
12/03/201223:50:32
Khách
Tên cũ là Sài Gòn, hãy trả lại cho thành phố thân yêu của người miền Nam. Đảng cộng sản VN đừng
mặc cảm, thẹn thùng khi trả lại tên Sài Gòn nữa. Chính các người đã biết hồ-chí-minh là tên giả, thì
cần quái gì phải tiếc. Tên giả, khai sanh cũng giả, đến khi làm giấy khai tử cũng giả nốt, vì ngày chết của
hồ-chí-minh cũng đươc giấu kỹ (không đúng với giấy khai tử). Tại sao phải giấu như Mèo giấu Phân vậy. Đảng còn nhớ hay đảng đã quên: "Chó chết là hết chuyện".
11/03/201220:05:18
Khách
Eo ơi! nếu phải gọi hoa hậu Saigon tức Miss Saigon bằng hoa hậu Hồ chí Minh hay Miss Hồ chí Minh thì còn gì là người đẹp Bình Dương nữa hả Trời!!!
10/03/201205:15:03
Khách
Hãy trả lại tên Sài Gòn cho Thành Phố Sài Gòn thân yêu, cho Thủ Đô của nước Việt Nam Cộng Hoà. Và trả lại cái tên Hồ Chí Minh vào đúng vị trí của nó là các nhà : Âu huyền ầu, Cờ âu huyền CẦU cá Tra !!!
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.