Hôm nay,  
Việt Báo Online

Chất Độc Da Cam và Tác hại đến Sức Khỏe:

03/03/201200:00:00(Xem: 7932)
Chất Độc Da Cam và Tác hại đến Sức Khỏe:

Người Mỹ gốc Việt có bị bỏ quên không?

Cách đây vài năm, cha tôi, nguyên là một cựu sĩ quan hải quân trong quân đội Miền Nam Việt Nam, phát bệnh ung thư gan. Sau nhiều thập kỷ chống chọi với bệnh Viêm gan C, ông được chẩn đoán bị nhiễm vi khuẩn sau khi truyền máu trong thời chiến tranh. Một vụ cấy ghép gan đã cứu mạng sống ông.

Hơn hai năm sau phẫu thuật, cuộc sống của cha tôi chuyển từ tình trạng “chờ xem" sang cuộc sống gần như bình thường trở lại, ngoại trừ phải điều trị với hơn chục viên thuốc hàng ngày. Tuy nhiên, như một con rồng đang ngủ, một di sản chiến tranh khác có thể đang bắt đầu trổi dậy nơi người Mỹ gốc Việt : Những hậu quả có thể ảnh hưởng đến sức khỏe do bị nhiễm Chất Độc Da Cam trong thời chiến.

Lực lượng Mỹ đã phun 19 triệu ga-lông Chất độc Da cam và các chất khai quang khác trong cuộc Chiến tranh Việt Nam trong khoảng từ năm 1961 đến 1971, phần lớn ở miền Nam Việt Nam, nhằm ngăn không cho quân Bắc Việt Nam ẩn nấp trong các khu rừng rú rậm rạp trong nước. Chất độc Da cam có nhiễm dioxin, một loại hóa chất có độc tính cao tồn tại rất lâu trong các mô cơ thể con người và môi trường chung quanh.

Việc phun thuốc trong thời chiến đã gây hại cho các cựu chiến binh Mỹ từng tiếp xúc với chất khai quang và sau đó gây ra một số bệnh được liệt kê trong một danh sách dài về các bệnh do nhiễm Chất độc Da cam.

Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ, Viện Y học và Viện Hàn Lâm Khoa học Quốc gia đã liên hệ việc tiếp xúc Chất Độc Da Cam / dioxin với một số lớn các điều kiện sức khỏe, bao gồm các bệnh ung thư tuyến tiền liệt, phổi và các bệnh ung thư khác, bệnh Parkinson và bệnh bạch cầu, và các dị tật bẩm sinh nơi con cái của các cựu chiến binh, trong đó có bệnh nứt đốt xương sống. Có nhiều triệu chứng mới xuất hiện nơi những binh sĩ từng phục vụ và bị nhiễm độc.

Vô số những cuộc nghiên cứu về các cựu chiến binh Mỹ tham chiến tương phản hoàn toàn với những gì ít được biết về các tác hại của chất dioxin nơi người Việt Nam hoặc cư dân cũ của miền Nam Việt Nam hiện đang sinh sống tại Hoa Kỳ.

Theo một công trình nghiên cứu của giáo sư danh dự Jeanne Stellman, Đại học Columbia, được công bố trên tạp chí Nature, có đến 4,8 triệu thường dân Việt Nam bị nhiễm các hóa chất trong thời kỳ chiến tranh. Sự sụp đổ của chính phủ Miền Nam Việt Nam dẫn đến cuộc di cư của người Việt đến Hoa Kỳ. Có trên 125.000 người tị nạn được tái định cư ở đây sau năm 1975. Theo cuộc điều tra dân số mới nhất, hiện nay có hơn 1,6 triệu người Việt Nam sinh sống ở đây.

Các Cựu chiến binh Nam Việt Nam không được nhận phúc lợi của Bộ Cựu Chiến binh Hoa Kỳ, vì vậy tình trạng sức khỏe của họ không được theo dõi. Chính phủ liên bang vẫn chưa tiến hành nghiên cứu về dịch tễ học cho Cựu chiến binh Chiến tranh Việt Nam của Mỹ theo quy mô lớn, và không tài trợ cho các cuộc nghiên cứu về các đối tác Nam Việt Nam của họ.

Các lực lượng QLVNCH không dự phần trong ngân khoản 180 triệu mỹ kim thương lượng ngoài tòa án trong vụ kiện các nhà sản xuất hóa chất vào năm 1985. Và, thậm chí số tiền bồi thường khó khăn lắm mới đạt được này đã bốc hơi trước khi hàng ngàn cựu chiến binh Hoa Kỳ bắt đầu mắc các bệnh liên quan đến chất độc da cam. Và khi trận chiến pháp lý và y tế truyền đến các con cháu của cựu chiến binh Việt Nam là những người cùng chịu đau khổ do ảnh hưởng lâu dài do tác nhân chiến tranh hóa học, người Mỹ gốc Việt vẫn tiếp tục bị bỏ quên.

Ngược xuôi các dòng sông ở tỉnh Bình Dương tại miền nam Việt Nam trong chiến tranh, cha tôi cho biết ông không xử lý Chất độc Da cam, nhưng ông nhớ lại đã nhìn thấy thảm thực vật bị cháy xém dọc bờ sông, và biết nơi đó đã bị rải chất độc. Ông nói ông không tin mình bị nhiễm độc vì phần lớn ông ở trên tàu và uống nước được cung cấp trên tàu.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy chất khai quang được rải xuống khoảng từ 10 đến 15% tại một số địa điểm ở miền Nam Việt Nam, các khu vực đô thị ít bị phun thuốc. Cha tôi cho biết, các vùng ngoài thành phố Sài Gòn đã bị rải thuốc. Chỉ cách Sài Gòn 32 cây số về phía bắc, thành phố Biên Hòa là một điểm nóng đầy chất "dioxin."

Thành phố Biên Hòa trước đây là căn cứ không quân Hoa Kỳ được sử dụng cho nhiệm vụ phun chất độc da cam. Một số lượng lớn thuốc khai quang đã tràn ra và thấm nhập vào lòng đất tại đây, khu vực này nay vẫn còn bị ô nhiễm. Một cuộc nghiên cứu từ năm 2003 cho thấy cư dân sống ở đó vẫn bị nhiễm dioxin trong mỡ động vật, khi ăn cá, gà, vịt và các loài động vật hoang dã khác bị nhiễm độc.

Cư dân Biên Hòa có mức độ dioxin cao hơn so với các đối tác của họ ở miền Bắc là nơi không có phun thuốc, và một cư dân tại thành phố được phát hiện có mức độ dioxin cao nhất chưa từng được ghi nhận trong nước. Nhưng trong khi trẻ em cư dân Biên Hòa được nghiên cứu cũng có nồng độ dioxin cao, các nghiên cứu này không đề cập đến các ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Tiến sĩ Arnold Schecter, một giáo sư về khoa môi sinh tại Trường Y tế Cộng Đồng thuộc Đại học Texas ở Dallas và là nhà nghiên cứu hàng đầu về vấn đề tiếp xúc với chất dioxin trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt, cho biết có ít thông tin về vấn đề này là do không có ai đo lường mức độ nhiễm chất dioxin nơi dân chúng.

Nhạy cảm về Mặt Chính trị

Một rào cản đối với việc nghiên cứu là bản chất nhạy cảm về mặt chính trị của Chất Độc Da Cam trong cộng đồng. Đa số người Việt Nam định cư tại Hoa Kỳ đến từ miền Nam Việt Nam khi đã rơi vào tay cộng sản vào năm 1975. Người Mỹ gốc Việt không muốn làm hoặc nói bất cứ điều gì có vẻ như tin theo luận điệu của Hà Nội - có người gọi đó là tuyên truyền - về các tác hại của chất độc da cam, là một phần của chiến dịch to lớn nhằm đòi cho được tiền bồi thường cho các nạn nhân của chất khai quang trong thời chiến. [Một vụ kiện mà Việt Nam khởi tố chống lại các nhà sản xuất hóa chất tại tòa án liên bang ở New York đã bị bác bỏ vào năm 2005, và những kháng cáo sau đó đã thất bại.]

Trong 30 năm qua, ông Schecter cho biết ông không thành công trong việc thực hiện các nghiên cứu tương tự về vấn đề nhiễm chất độc dioxin ở người nhập cư Việt Nam tại thành phố Dallas hoặc Houston.

Vào thời điểm các triệu chứng nhiễm Chất Độc Da Cam / dioxin trong thời chiến xuất hiện lại thiếu các cuộc nghiên cứu y tế về nhóm người này.

Theo cuộc điều tra của báo Chicago Tribune, các khoản thanh toán cho các cựu chiến binh khuyết tật phục vụ trong quân đội trong chiến tranh Việt Nam đã tăng 60% kể từ năm 2003, lên đến 13,7 tỷ mỹ kim năm ngoái, và hiện nay chiếm hơn một nửa các khoản chi trả cho Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ để cấp cho các cựu chiến binh của tất cả các cuộc chiến tranh. "Sự gia tăng đột biến các đơn xin trợ cấp khuyết tật cho thấy rằng “ảnh hưởng âm ỉ trong thời gian dài của Chất độc Da cam đang bắt đầu xuất hiện”.

Vì các triệu chứng do nhiễm Chất Độc Da Cam / dioxin bắt đầu xuất hiện sau nhiều thập niên, việc thu thập các dữ liệu về sức khỏe công cộng cơ bản làm cơ sở là điều thiết yếu, nhất là đối với những người nhập cư vào Hoa Kỳ nào đã có quá trình bị nhiễm chất độc hại, sau đó đi làm những công việc ở đây chẳng hạn như tại các tiệm làm móng tay và các cửa hàng giặt ủi sấy khô, là những nơi họ lại còn tiếp xúc thêm với các hóa chất gây độc hại nữa.

Khi tôi mang thai đứa con đầu lòng, tôi đã rất thận trọng đi xét nghiệm sàng lọc di truyền mà những người mới làm cha mẹ có quyền tùy chọn làm. Tôi đã làm tất cả các cuộc xét nghiệm biết rằng do quá trình của gia đình tôi, tôi có thể gặp nguy cơ còn lớn hơn nữa.

Khi lớn lên, anh chị em chúng tôi không bao giờ biết những gì cha tôi đã thấy hoặc đã làm nơi chiến trường, những gì ông đã cảm nhận khi ông đưa bà nội tôi, các cô chú tôi, mẹ tôi và tôi lúc đó mới chín tháng tuổi, cùng những người khác xuống một con tàu do ông điều khiền đến Vịnh Subic tại Phi Luật Tân vào ngày 30 Tháng Tư, 1975 - ngày Sài Gòn sụp đổ. Chúng tôi cũng mới bắt đầu nói những chuyện đó. Hiện nay, cha mẹ tôi đã già, di sản chiến tranh vừa là một hồi ức xa xôi vừa là một thực trạng rõ rệt, đôi khi còn kéo dài vào cuộc sống của chúng ta.

Ngọc Nguyễn là biên tập viên về sức khỏe môi sinh và là phóng viên của New America Media, một cơ sở tin tức phi lợi nhuận về truyền thông sắc tộc. Cô tường thuật về các tác hại đến sức khỏe do Chất Độc Da Cam / dioxin đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt với một Ngân Quỹ Trợ cấp Báo chí Điều Tra. Xin quý vị liên lạc với cô tại địa chỉ nnguyen@newamericamedia.org.

*

DO YOU KNOW SOMEONE ..?

SOMEONE who is Vietnamese American and sick with the following illnesses/conditions?

*Prostate cancer 

*Lung or other respiratory cancer

*Cancer of the muscle, fat, blood, tissue or lymph vessels

*Hodgkins disease 

*Non-Hodgkins lymphoma 

*Parkinsons Disease

*Leukemia

*Birth defects or spina bifida (a birth defect in which the spine fails to close properly during pregnancy.)

AND

SOMEONE who lived in a southern province of Vietnam (Quang Nam, Tay Ninh, or others) where Agent Orange was sprayed during 1962-1971?

SOMEONE who lived in an area surrounding a former U.S. airbase (Da Nang, Bien Hoa, and others)?

My name is Ngoc Nguyen, and I am a journalist working on a health story related to the Vietnamese American community.

Please contact:

Ngoc Nguyen

nnguyen@newamericamedia.org

415-503-4170 x 105 (office)

415-632-6482 (cell)

23/04/2019(Xem: 225)
Cứ mỗi độ tháng Tư về, những người tha hương như chúng ta lại nhớ, lại bùi ngùi trong tấc dạ với lòng thương cảm hướng về đồng bào ruột thịt, đã bỏ mình trên biễn cả!
22/04/2019(Xem: 541)
Khối Nhân Quyền Cho Việt Nam sẽ là tiếng nói chung chống lại sự lạm dụng liên tục các quyền cơ bản của con người và tự do tôn giáo của Cộng Sản Việt Nam. Tất cả các thành viên của Khối này sẽ cùng nhau làm việc và kết hợp với các nhà hoạt động trong và ngoài Việt Nam.
22/04/2019(Xem: 386)
các em Hướng Đạo Sinh thuộc Liên Đoàn Hướng Đạo Văn Lang đang nghiêm chỉnh làm lễ chào cờ khai mạc cho buổi tưởng niệm và hội thảo Tháng Tư Đen do Ban Liên Lạc Các Hội Đoàn Giới Trẻ tổ chức vào trưa ngày Chủ Nhật, 21 Tháng Tư, 2019
22/04/2019(Xem: 455)
ngày 21/4/2019 hãng Reuters loan tin, “Hơn 290 người chết và tối thiểu 500 bị thương trong bảy cuộc đánh bom liên tiếp vào ba nhà thờ Thiên Chúa Giáo và bốn khách sạng sang trọng tại miền đông Tích Lan (Sri Lanka) vào ngày hôm nay do nhóm cực đoan Quốc Gia Thowfeek Jamaath thực hiện và đây là cuộc tấn công đầu tiên lớn nhất vào hòn đảo ở Ấn Độ Dương kể từ khi cuộc nội chiến chấm dứt cách đây mười năm
22/04/2019(Xem: 680)
Bộ Công an, phối hợp với an ninh TP. Hà Nội, đã bắt giữ, câu lưu, thẩm vấn Cao Vĩnh Thịnh - thành viên nhóm Green Trees (Cây Xanh) - suốt một ngày. Trong lúc giam Thịnh ở đồn, công an cũng kéo đến nhà riêng của cô đòi khám nhà, lừa gia đình rằng “chị Thịnh đã hợp tác và chỉ chỗ giấu sách của Đoan Trang”
22/04/2019(Xem: 311)
“Thuyền-nhân….biểu-tượng cuả Tự-Do” Đêm Thuyền-Nhân - Xem một số hình ảnh sinh hoạt từ trại tị-nạn Văn-nghệ tháng Tư và mạn đàm cùng vài thuyền-nhân và Trại trưởng trại tị-nạn Cheras (Malaysia) và Palawan (Philippines).
22/04/2019(Xem: 294)
Mây đi liền với khí hậu nên khi xem tin thời tiết trưóc khi đi ra khỏi nhà, các bản tin khí tượng có đề cập đến nhiệt độ, áp suất không khí và mây. Nói về mây, ta có mây vàng, mây trắng, mây xám, mây đen v.v. Mây đi liền với văn học nên tựa đề một quyển sách của Thượng Tọa Thích Nhất Hạnh có tựa Đường xưa mây trắng.
22/04/2019(Xem: 1148)
Cũng là thuyền nhân, từng đi ghe vượt biển đến Mã Lai cuối năm 1978, ở trại tị nạn Kota Baru, trải qua những nỗi buồn vượt biển tị nạn, tôi cảm nhận hồn thơ đó và ôm đàn lẩm nhẩm cố gắng tạo nên một ca khúc
21/04/2019(Xem: 752)
hôm 15-4, đại diện Nhật Bản, Toshimitsu Montego, bộ trưởng Tái thiết Kinh tế Nhật, chỉ muốn một Hiêp định Thương mại hướng tới hàng hóa. Trong khi đó đai diện thương mai Mỹ, Robert Lighthizer, muốn cuộc đàm phán mở rộng thêm một số vấn đề bao quát hơn gồm có hàng hóa
21/04/2019(Xem: 375)
Thông thường phản ứng đối với một hành động sẽ tránh được tính cách nông nổi, bộp chộp, chủ quan, hoặc thiếu bình tĩnh, nếu giữa hành động và phản ứng ấy có một quãng thời gian trống. Phản ứng có thể là một hành động chống lại, hay chỉ là một thế đứng, một nhận định, một góc nhìn
21/04/2019(Xem: 502)
Vì yêu âm nhạc họ vẫn miệt mài sáng tác, chau chuốt những hình nốt âm thanh giai điệu đến cuối đời vì nghệ thuật. Những tác phẩm nghệ thuật đó đã nói được tâm tình của người dân và hồn dân tộc cũng giống như Dân Nhạc ba miền đều nói được tâm tình người dân và hồn dân tộc góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa dân tộc
21/04/2019(Xem: 787)
Bởi họ đã chiến đấu để bảo vệ khát vọng của dân tộc trong suốt thể kỷ 20: một nền dân chủ, tự do đúng nghĩa... Lịch sử Đảng Cộng sản, kể từ khi cướp công lao “Tuyên cáo Việt nam Độc lập” của vua Bảo Đại (ngày 11/3/1945) , là lịch sử của sự lừa đảo và dối trá.
21/04/2019(Xem: 1111)
Từ đau đớn và truân chuyên, tôi gởi đến cho mọi người hạnh phúc vững bền của chữ nghĩa. (Hoàng Ngọc Tuấn) - Nếu không có cái tên Hoàng Ngọc Tuấn và những trang truyện ngắn đầy những chất thơ nói về tình yêu, hẳn là tuổi trẻ chúng tôi 40 năm trước chỉ có một thời để chết và một thời để nhớ mãi khôn nguôi.
21/04/2019(Xem: 2149)
Tôi nhận được bài viết có tựa đề “Thượng nghị sỹ Mỹ kể về cái hôn bất ngờ ở Việt Nam và câu chuyện khiến Tổng thống Bush rơi nước mắt” do một người bạn trẻ ở Houston, Texas chuyển lại kèm theo lời nhắn dễ mến của cô: Câu chuyện cảm động quá chú ơi!
21/04/2019(Xem: 1125)
Sinh hoạt diễn ra tại Trung Tâm Đa Văn Hóa, thành phố Falls Church, Virginia vào trưa thứ bảy 13 tháng tư năm 2019 với chủ đề “Làm sao để tạo được sức mạnh đấu tranh”.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 04/2019, một sinh viên ở New York đã đệ đơn kiện Apple, yêu cầu khoản tiền bồi thường lên tới 1 tỷ USD. Sinh viên cáo buộc phần mềm nhận dạng gương mặt của Apple đã nhận dạng sai, khiến anh dính líu tới một loạt vụ trộm tại các cửa hàng Apple Store trước đó.
Khoảng cuối tháng 04/2019, công ty nghiên cứu xe tự lái Uber Advanced Technologies Group (Uber ATG) đang đạt được thỏa thuận nhận khoảng đầu tư có tổng giá trị lên đến 1 tỷ USD. Trong đó, 667 triệu USD đến từ Toyota cùng nhà sản xuất linh kiện xe hơi Denso, còn Quỹ đầu tư Softbank góp số tiền 337 triệu USD.
Tính đến tháng 04/2019, mạng xã hội và truyền thông chính thống các nước đang hết sức nỗ lực để loại bỏ sự tồn tại tin giả, nhưng không có nhiều hiệu quả. Các bản tin giả thường nhắm vào cảm xúc nên có thể đạt độ lan tỏa rất nhanh trong thời gian ngắn, khiến bất kỳ ai cũng dễ dàng trở thành nạn nhân mà không hay. Vậy chúng ta phải làm gì để tránh được các tin tức loại này
Đêm nay là đỉnh điểm của mưa sao băng Lyrid khiêm tốn, với một vài thiên thạch mỗi giờ có thể nhìn thấy từ các vị trí tối với bầu trời quang đãng.
Chi tiền trên nền tảng đám mây của Apple phản ánh quyết tâm của công ty trong việc cấp các dịch vụ trực tuyến như iCloud một cách nhanh chóng và đáng tin cậy, ngay cả khi phải phụ thuộc vào đối thủ để làm điều đó.
Khoảng giữa tháng 04/2019, Cơ quan tình báo trung ương (CIA) đã cáo buộc Huawei về việc tập đoàn công nghệ đồng ý nhận tài trợ từ Ủy ban An ninh Quốc gia Trung ương (CNSC), Lực lượng Quân đội Giải phóng Nhân dân và một nhánh thứ 3 của Mạng lưới Tình báo Trung Quốc
Trong một tài liệu nộp cho Cơ quan an toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (National Highway Traffic Safety Administration), BMW đã giải thích về một lỗi có thể khiến cho hơi ẩm xâm nhập vào bộ làm nóng cho van thông khí các-te (Positive Crankcase Ventilation) trên xe, khiến cho các thành phần làm từ nhựa có thể bị hao mòn và xuống cấp theo thời gian. Trong tình huống xấu nhất, hỏng hóc sau đó có thể dẫn đến hiện tượng chập điện dẫn đến cháy nổ ngay khi động cơ của xe không hoạt động
Khoảng giữa tháng 04/2019, theo thông tin từ giới truyền thông, Huaxintong Semiconductor Technologies (HXT), liên doanh giữa nhà sản xuất chip của Mỹ Qualcomm và chính quyền tỉnh Quý Châu Trung Quốc vào năm 2016 để tạo nên các chip máy chủ, sẽ dừng hoạt động vào cuối tháng 04/2019.
Khoảng giữa tháng 04/2019, trong bài phát biểu tại Đại học Stanford, Chủ tịch Microsoft Brad Smith đã chia sẻ một số tin tức khá bất ngờ về các hoạt động nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng trên thế giới của Microsoft. Theo đó, ông Smith chia sẻ rằng thời gian qua, Microsoft đã từ chối bán công nghệ nhận dạng gương mặt của hãng cho một cơ quan thực thi pháp luật ở California và một thủ đô giấu tên vì những lo ngại về nhân quyền.
Sự khác biệt giữa các hệ điều hành thời gian thực (Real-Time OS - RTOS) và các nền tảng truyền thống khác nằm ở khả năng dự đoán trước của chúng. Với một RTOS, nhà phát triển có thể đảm bảo rằng, việc gián đoạn xử lý hay chuyển từ tiến trình này sang tiến trình khác sẽ được thực hiện trong một thời gian biết trước. Điều này sẽ đảm bảo mạnh mẽ cho các ứng dụng rằng chúng có thể đáp ứng kịp thời gian để các sự kiện phần cứng, các chương trình timer hoặc các chương trình khác có thể sử dụng CPU nếu muốn
Liệu có thể xảy ra một sự kiện thuộc lớp Carrington tác động đến Trái đất, thiệt hại ước tính có thể xảy ra đối với lưới điện và điện tử toàn cầu ở quy mô chưa từng có? Cực quang trong ảnh được chụp vào năm 2016 trên hồ Thingvallavatn ở Iceland.
Apple từng bị nhiều công ty kiện vì trùng thương hiệu sản phẩm, iPhone, iPad và hầu hết hãng đều thắng. Nhưng tháng 04/20119, Apple đã thua trên chiến trường pháp lý dưới tay của Swatch - hãng làm đồng hồ nổi tiếng của Thụy Sĩ vì câu nói huyền thoại của cố CEO Steve Jobs: "One more thing"
Theo hình ảnh do hệ thống camera bãi xe ghi lại, khói trắng bất ngờ bốc lên từ nắp ca-pô chiếc Tesla Model S màu trắng. Sau đó xe phát nổ và bốc cháy, làm hư hỏng những chiếc xe xung quanh. Vụ việc diễn ra vào khoảng 20h ngày 21/04/2019
Động vật ăn cỏ sẽ chỉ ăn cỏ để sinh tồn, cũng như động vật ăn thịt chỉ ăn thịt. Tuy nhiên, thực tế có những trường hợp những con vật đáng yêu ăn cỏ vẫn ăn thịt, không phải vì không có gì ăn mà rất có thể vì chúng đang thiếu một chất gì đó.
Khoảng giữa tháng 04/2019, sau vụ cháy làm tan nát cả phần mái của Nhà thờ Đức Bà ở Paris, đã có hơn 1 tỷ USD được quyên góp để giúp phục dựng lại kiến trúc mang tính lịch sử của cả nhân loại. Tuy nhiên, lại phát sinh có 1 vấn đề khác đó là nếu muốn phục dựng đúng y phiên bản cũ, nước Pháp đang không có các cây đủ lớn để làm nguyên liệu