Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

AI BẦU TỔNG THỐNG MỸ?

04/02/201200:00:00(Xem: 8959)

AI BẦU TỔNG THỐNG MỸ?

Vi Anh

Cho đến đầu tháng 2 năm 2012, cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đã bắt đầu khá lâu rồi. Cộng Hòa có 9 nhân vật ra tranh cử làm ứng cử viên tổng thống Mỹ cho Đảng Cộng Hòa, nay còn 4 vị mà nổi bật nhứt là Cựu Thống Đốc Mitt Romney và Cựu Chủ Tịch Hạ Viện Newt Gingrich. Còn phía Dân Chủ thì TT Obama tái tranh cử không có đối thủ trong Đảng Dân Chủ. Đảng Cộng Hòa bắt đầu bầu chọn ở Iowa ngày 3 tháng Giêng, sẽ còn nhiều cuộc bầu cử sơ bộ và bầu chọn trong những tháng tới cho đến khi có một ứng cử viên nhận được đủ số đại biểu hoặc cho tới khi đại hội đảng họp vào mùa hè. Mỹ sẽ có cuộc phổ thông đầu phiếu, cử tri Mỹ không phân biệt đảng phái sẽ đi bầu tổng thống vào ngày 6 tháng 11,năm 2012 này. Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ rất nhiêu khê, không hẳn công dân cử tri Mỹ bầu tổng thống.

Lấy một thí dụ tiêu biểu có đầy đủ tài liệu để phân tích cho rõ. Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ hồi năm 2000 là cuộc bầu cử thứ tư trong lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ qua đó, cử tri đoàn Mỹ đã bầu cho người ít phiếu dân chúng được làm tổng thống. Do vậy nói dân chúng Mỹ bầu ra tổng thống cũng không hoàn toàn đúng, mà nói cử tri đoàn bầu ra tổng thống cũng không hoàn toàn đúng. Vì bầu cử Mỹ, trên phương diện kỹ thuật tổ chức, là một cuộc bầu cử vừa phổ thông -- tức do cử tri toàn quốc Mỹ bầu ra —vừa hạn chế – tức do cử tri đoàn bầu ra. Sở dĩ có thể thức bầu ra tổng thống Mỹ nhiêu khê, rắc rối như thế là nhằm thoả hiệp quyền lợïi giữa các tiểu bang và liên bang.

Tổng thống Mỹ vì vậy vừa được toàn dân bầu do phổ thông đầu phiếu của cử tri nhân dân vừa được các tiểu bang bầu qua thể thức đầu phiếu hạn chế của cử tri đoàn. Nên khi bỏ thăm cho một ứng cử viên tổng thống, cử tri Mỹ đã bỏ thăm cho một đại diện cử tri gọi tắt Đại Cử tri cho dễ nhớ -- gộp lại thành Cử tri Đoàn (Electoral College). Và những Đại Cử tri ấy sẽ bỏ thăm lại cho người cùng lập trường chánh trị với họ. Nhưng đại đa số các trường hợp, ứng cử viên tổng thống nào nhiều phiếu phổ thông của dân chúng nhứt thường cũng được Cử tri Đoàn dồn phiếu cho, theo thông lệ “ai thắng sẽ được cả”. Nhưng thông lệ này không tuyệt đối; còn không ít tiểu bang dành cho Đại Cử Tri quyền tự ý chọn lựa ứng cử viên theo suy nghĩ của mình.

1/ Một chút lịch sử để giúp vấn đề Cử Tri Đoàn thêm sáng tỏ, Cử tri đoàn được thành lập năm 1787. Các nhà lập hiến lúc bấy giờ đưa ra nhiều phương thức bầu tổng và phó tổng thống -- như Quốc Hội Liên bang biểu quyết, Lập pháp các tiểu bang biểu quyết chọn người được dân chúng bầu nhiều phiếu, và sau cùng thoả hiệp để cho Cử Tri Đoàn quyết định. Alexander Hamilton định nghĩa cử tri đoàn, “Một số nhỏ người do khối quần chúng công dân chọn lựa, có nhiều thông tin và nhận thức cần thiết cho cuộc điều tra nghiên cứu khó khăn này”. Ban đầu mỗi Đại Cử tri có 2 phiếu. Người được Cử tri Đoàn bỏ phiếu nhiều nhứt sẽ là tổng thống và sẽ phải chọn người được số phiếu kế làm phó tổng thống. Nhưng có trục trặc khi đi vào thực tiễn, khác ê kíp, khác đảng không làm việc chung hữu hiệu được nên sửa lại bằng Tu chánh Án được phê chuẩn năm 1804. Từ năm 1824 tới giờ có nhiều khiếu tố về vấn đề đếm phiếu trong cuộc bầu cử phổ thông, nhưng những sự việc như thế không hề xảy ra với Cử tri Đoàn.

2/ Ai bầu ra cử tri đoàn. Thường nhứt, luật lệ các tiểu bang dành cho hai đảng lớn chọn. 36 tiểu bang cử Đại Cử tri bằng đại hội đảng, và 10 tiểu bang cộng với Quận Washington DC chọn cử tri đoàn bằng Ủy Ban Chấp Hành Đảng của Tiểu bang. 2 tiểu bang Maine và Nebraska dành cho Quận và hai cuộc bầu cử của tiểu bang chọn

3/ Cử tri đoàn có mấy người. Số cử tri đoàn tùy thuộc số dân của tiểu bang như số dân biểu đại diện cho tiểu bang tại Quốc Hội Liên bang vậy, dựa vào cuộc kiểm kê dân số của Liên bang. Nên số cử tri đoàn của tiểu bang có khi trồi, có khi sụt . Vì cứ một dân biểu, một nghị sĩ là có một đại cử tri. Mà số nghị sĩ 2 ngưòi thì cố định, còn số dân biểu lại tùy thuộc tổng số dân kiểm kê. Thí dụ trong kỳ bầu cử 2004, có 538 người Đại Cử tri. Tiểu bang nhỏ nhứt cũng có 1 dân biểu, 2 nghị sĩ, nên con số tối thiểu cử tri đoàn của tiểu bang là 3. Riêng Quận Columbia DC, không có dân biểu, nghị sĩ ở Quốc Hội, nhưng có 3 Đại Cử tri vì tượng trưng cho lãnh thổ của Liên bang. Trong cuộc bầu cử 2004, Cali có 55 Đại Cử tri, nhiều nhứt nước, Texas 34 thứ nhì, New York 31 thứ ba. DC và 7 tiểu bang khác nhỏ, mỗi nơi có 3 Đại Cử tri. Năm 2000 Florida có 25 đại cử tri, năm 2004 và 2008 sẽ có 27.

Kỳ bầu cử 2004 và 2008, có 7 tiểu bang thêm 11 ngườøi vào Cử tri Đoàn: Arizona+2; Cali+1, Colorado+1, Florida+2, Georgia+2, North Carolina+1 và Texas+2. Và 9 tiểu bang bớt 10 người: Connecticut -1, Illinois –1, Indiana-1, Michigan-1, Mississippi-1, Newvada-1, Oaklahpma-1, Pennsylvania-2 và Wisconsin-1. Bù trừ cử tri đoàn cuộc bầu cử năm 2004 tăng 1 người thôi; tổng số là 538. Ứng cử viên đắc cử phải vượt qua quá bán của số đó; con số nhiệm mầu ấy năm 2004 là 270.

4/ Cử tri đoàn bầu tổng thống ra sao. Cuộc bầu cử tổng thống 2004 theo lịch trình sau:

Ngày 2 tháng 11: nhân dân cử tri bầu cử tổng thống theo kiểu phổ thông đầu phiếu.

Ngày 13 tháng 12: Cử tri đoàn các tiểu bang và Quận DC bầu tổng thống theo kiểu bầu cử hạn chế, chỉ cử tri đoàn Đại Cử tri bầu mà thôi. Cử tri đoàn các tiểu bang hợp cùng ngày này, thường tại các thủ phủ tiểu bang mình, để bầu tổng và phó tổng thống. Luật pháp đã dự trù mọi biện pháp để thay thế đại cử tri khi bị ngăn trở. 26 tiểu bang cử tri đoàn bỏ phiếu cho người cao phiếu phổ thông của nhân dân nhứt, theo thông lệ người thắng được cả. Còn 24 tiểu bang khác, luật lệ dành cho Đại Cử tri tự do chọn ứng cử viên. Nhưng đại cử tri vẫn có xé lẻ; dù luật tiểu bang có dự trù qui trách, chế tài nhứng chưa thấy ai bị truy tố. Ba trường hợp xé lẻ điển hình gần đây: năm 1976, 1 người của TB Washington bỏ thăm cho Reagan thay vì cho Gerald Ford; năm 1988 một người của TB Washington bỏ thăm cho Lloyd Bentsen thay vì cho Dukakis; và năm 2000, 1 người của Quận D.C. bỏ thăm trắng. Ngày 22 tháng 12 là ngày chót số phiếu của cử tri đoàn các tiểu bang phải gởi đến Chủ tịch Thượng Viện và chuyên viên Văn Khố.

Ngày 6 tháng Giêng năm 2005, Quốc Hội hợp khoáng đại lưỡng viện kiểm kê và công bố số phiếu của các Cử tri Đoàn tiểu bang. Nếu không ứng cử viên tổng thống nào hội đủ con số thần kỳ 270 phiếu của cử tri đoàn, Hạ viện mới tựu chức sẽ chọn tổng thống, bằng cách biểu quyết chọn 1 trong 3 người đầu có phiếu cao nhứt của cử tri đoàn. Trong trường hợp này Hạ viện biểu quyết theo thể thức một tiểu bang một lá phiếu. Vị nào có 26 phiếu trở lên sẽ là tổng thống. Còn Thượng Viện mới được bầu điền thế một phần sẽ chọn phó tổng thống, bằng cách biểu quyết 1 Nghị sĩ 1 lá phiếu cho 2 người có phiếu cao nhứt do cử tri đoàn bầu. Cách làm này phó tổng thống có thể là người khác đảng với tổng thống. Nhưng thường ít khi xảy ra vì đại cử tri bị luật lệ của tiểu bang chi phối. Từ năm 1824 tới giờ Hạ viện chỉ biểu quyết một lần tổng thống thôi, trong trường hợp Andrew Jackson không đủ số phiếu quá bán của cử tri đoàn, nên Hạ Viện chọn Quincy Adam làm tổng thống. Tuyệt đaiï đa số ứng cử viên tổng thống được nhiều phiếu của dân chúng nhứt sẽ được cử tri đoàn dồn phiếu cho.

Trường hợp này sẽ không xảy ra với TT Bush trong kỳ bầu cử này vì Ông được số phiếu cao nhứt của nhân dân trong cuộc đầu phiếu phổ thông và số phiếu cao hơn con số thần kỳ 270 của cử tri đoàn -- theo thông lệ sẽ bầu cho TT Bush theo nguyên tắc người thắng phiếu nhân dân sẽ lấy trọn phiếu của cử tri đoàn. Một cuộc bầu cử như thế vị tổng thống đắc cử có nhiều uy tin vừa với dân vừa với các tiểu bang, và việc hợp thức hóa số phiếu và tư cách người đắc cử rất nhanh.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.