Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Du Tử Lê: Tùy Bút Trên Ngọn Tình Sầu, Như Những Tảng Đá Quý

06/01/201200:00:00(Xem: 9507)
Du Tử Lê: Tùy Bút Trên Ngọn Tình Sầu, Như Những Tảng Đá Quý

du_tu_le_tren-ngon-tinh-sau-large-contentBìa sách mới của Du Tử Lê.

Trần Thu Miên

Tùy bút Du Tử Lê thật khó đọc vì lối viết của ông quá cô đọng và mang nhiều ấn tượng cùng biểu tượng đôi khi rất siêu hình. Ông kể lại chuyện đời mình và đời những người thân quen: những gì đã thấy, đã nghe, đã sống bằng chữ nghĩa của ông. Chữ nghĩa trong tùy bút của ông dường như những tảng đá quí được mài dũa để tạc thành hình tượng với đủ loại hình dạng màu sắc.
Người đàn ông viết tùy bút giống như nhà Nhân Chủng Học đã đi qua và đã sống nhiều nơi chốn. Ông thu thập nhiều chứng tích của mỗi đoạn đời mỗi đời sống ở những không gian thời gian trải dài theo năm tháng. Ông ta trân quí những chứng tích mình thu thập được dù có cái lành cái xứt và xếp đặt trong “thư tàng” của mình. Cứ thỉnh thoảng lấy ra từng cái lau chùi thật kỹ rồi xếp lại. Mỗi lần lau chùi như thế, ông lại tìm ra được ý nghĩa mới của từng chứng tích, mà còn có vẻ thâm sâu hơn lần đầu ông thu lượm được. Ông cứ lau đi lau lại, rồi xếp theo các thứ tự khác nhau. Có lần ông xếp theo ngày tháng và nơi chốn ông đã đến rồi đi. Có khi ông xếp theo những liên hệ về nhân tình, lịch sử và văn hóa từng vùng từng loại người ông đã có cơ hội gặp gỡ học hỏi và sống với họ dù chỉ trong khoảnh khắc.
Người đàn ông viết tùy bút tuổi cũng đang xế chiều: “Như đa số những đàn ông khi đã bước vào tuổi “tri thiên mệnh,” thường có khuynh hướng trở lại chu kỳ đầu. Chu kỳ tuổi thơ.” (DTL, Trên ngọn tình sầu, tr. 11). Và đúng thế, nhưng còn hơn thế nữa vì ông ta không chỉ kể chuyện cuộc đời của ông, của người thân quen như những câu chuyện cuộc đời bằng chữ nghĩa “kể lể” của các loại tùy bút thông thường. Những nỗi khổ đau hay hạnh phúc được ông kể lại bằng những ẩn dụ hay biểu tương rất siêu hình rất công phu. Ông ta muốn nói gì khi kể: “Đó cũng là lúc đám cò trắng đã nhúng đôi chân vào những vũng nước, như sự nấn, nuối của những trận mưa vài ngày trước…” (DTL, Trên ngọn tình sầu, tr. 17). Người đàn ông đã sống và sống rất thật để đến cuối đời mới có thể “phán” như đạo sĩ xuống núi dạy môn đệ mình bài học làm người: “Bất hạnh là thuộc từ của đời sống. Cuộc sống sẽ khác đi biết bao, nếu ta có thể đem lòng biết ơn cả những bất hạnh mà, nó đã đem đến cho ta…” (DTL, Trên ngọn tình sầu, tr. 27).
Người đàn ông “đang già?” viết tùy bút về đời mình. Hình bóng mẹ ông lúc lãng đãng lúc rõ ràng trên khung hình ký ức. Ông kể về sự phân ly mẹ con lúc còn thơ khi ông không được chui nách mẹ ngủ vì gia đình ra “Nghị Quyết: Lớn quá rồi, không được ngủ với mẹ nữa!” (Trên ngọn tình sầu, tr. 34). Người đàn ông “bú sữa mẹ hoài không chán!” Mẹ, người tình, và nhiều người đàn bà khác đã đến và đã bỏ lại ông giữa cuộc đời.

Người đàn ông viết tùy bút kể lể về những mối tình ngang trái và những bạn bè đã làm nên cuộc đời ông, thi ca ông, văn chương ông. Bây giờ càng ngày ông càng linh cảm rõ ràng như tiên tri về đời mình: “Cũng vậy. Tôi đã. Tôi đang thả nốt những mùa trăng cuối của mình, xuống vườn sau, ngôi nhà những ân tình, bằng hữu khác…” (Trên ngọn tình sầu, 49). Khi vĩnh biệt một bằng hữu thân thiết từ thuở thanh xuân ông đã khẳng định: “Tôi cho, thời gian dù quyền năng tới đâu, cũng có lúc sẽ bị thần chết vô hiệu hóa…..Đó là lúc con người thực sự được giải thoát khỏi nhà tù mang tên Thời Gian…” (Trên ngọn tình sầu, 68).
Giữa mẹ, người tình, và bạn bè, ông vẫn còn có quê hương. Dù quê hương ấy chỉ còn nguyên vẹn trong một góc tối của ký ức. Người ta vẫn nhớ về quê xưa bất chợt trong một đêm mưa hay nghe một bài hát quen. Ông nhớ về quê cũ những đêm nằm nghe mưa trên mái nhà: “Đêm, mưa thúc bầy ngựa soải vó rầm rập trên mái nhà. Như cuộc rượt đuổi bất tận của bâng khuâng những mối sầu, xưa. Nỗi niềm cũ: Quê nhà một thời. Khuất, lấp.” (Trên ngọn tình sầu, tr. 71). Ông đang viết tùy bút hay làm thơ? Mưa vỗ trên mái nhà như bầy ngựa soải vó. Nghe thơ quá là thơ. Đối với ông chắc không có ranh giới, phân chia giữa thơ và tùy bút. Đọc thơ ông như đọc tùy bút hay tuỳ bút như thơ cũng đều đẹp đều tan tác lòng người.
Người đàn ông kết thúc tùy bút 2011 Trên Ngọn Tình sầu bằng một bức thư viết cho một cô gái, con của người tình đầu của ông (?). Người tình đầu này chiếm ngự một chỗ rất đặc biệt rất trân quí trong trái tim ông. Người yêu ông mãnh liệt cuồng tín đến ngót nửa đời. Trái tim cô (bà), tình yêu cô (bà) vẫn chỉ dành riêng cho ông trong âm thầm cô độc. Bởi thế khi biết tin về sự ra đi vĩnh viễn của người tình mang tên HC, ông đã phải bật khóc. “Mới chiều qua, sau khi thông báo về cái chết của cô HC, với bạn, chú đã bật khóc. Chú không thể kiềm chế, nén xuống lâu hơn…” (Trên ngọn tình sầu, tr. 114).
Người đàn ông viết tùy bút đời mình đã khóc lúc mẹ chết, đã tan tác lúc bạn bè ra đi…và khóc như trẻ thơ khi hay tin người tình đầu đã về với thiên thu. Thế nhưng, trong rừng chữ nghĩa thăng trầm của đời ông. Ông vẫn còn có một niềm tin. Tin vào thế giới bên kia. Tin rằng thân xác ta dù sẽ tan thành bụi tro nhưng linh hồn con người vẫn hiện hữu vô biên. Người đàn ông vẫn Niệm Phật và sẽ còn viết những tùy bút khác để kể chuyện đời mình, chuyện tình rất riêng tư, nhưng đã kết tụ thành văn chương thi ca cho mọi người ở cõi chung. Chuyện đời ông rất giống và rất khác những cuộc đời chung quanh. Người đàn ông đang viết nốt tùy bút đời mình như những mảnh trăng cuối cùng sẽ rụng xuống dòng sông kiếp người.
Trần Thu Miên, Boston cuối năm 2011.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Tôi tin vào những điều không thể. Tưởng tượng bạn đang rất căm ghét một con người hay một con vật nào đó. Rồi bỗng dưng một ngày bạn thấy họ là chính mình. Bạn có cảm giác mình biết về họ rõ như biết về những đường chỉ trên bàn tay của mình. Thậm chí, bạn cảm được cái khát khao và thương nó như thương nỗi khát khao của mình ngày nào - đó là cái tình cảm lạ lùng mà tôi dành cho con chuột của con trai tôi.
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
Tôi tình cờ tìm được ấn bản Lá Thư Về Làng của nhạc sỹ Thanh Bình, do nxb Lúa Mới phát hành, năm 1956. Vào thời điểm đó, tuy chưa đủ tuổi để cắp sách đến trường nhưng tôi cũng đã thuộc lời của nhạc phẩm này rồi vì nghe mấy bà chị và radio hay hát
Thới gian vẫn không ngừng trôi, hết xuân lại hạ, ngày tháng dần qua như nước chảy mây bay, sóng sau đè sóng trước, từng thế hệ lần lượt nối tiếp nhau. Ba chẳng mấy chốc giờ đã lên nội, ngoại. Tóc ba đã bạc trắng mái đầu, mỏi gối chồn chân… Thương ba nhưng đành chịu thôi, quy luật sinh – lão – bệnh – tử có chừa ai đâu!
Khi vừa nhận chức, Tổng thống Joe Biden đã phát biểu rằng dân chúng Mỹ sẽ có thể tụ họp ăn mừng Lễ Độc lập 4/7 trong hè sắp tới. Điều đó chắc sẽ xảy ra vì còn một tháng nữa là đến ngày 4/7, trong khi tiểu bang California là nơi đã có những giới hạn khắc khe nhất nước trong việc phòng chống Covid thì cũng đang mở cửa ra. Nhiều trường phổ thông và đại học đang tổ chức lễ tốt nghiệp, trong giãn cách xã hội và giới hạn khách tham dự là dấu hiệu đáng mừng cho sinh viên học sinh. Giờ N sắp điểm với Covid-19 ở California. Chiến thắng cơn đại dịch trên nước Mỹ cũng đã thật gần.
Nhưng ngặt nổi, cả 3 Văn kiện Cương lĩnh, Điều lệ đảng và Hiến pháp đều tập trung vào một mục tiêu là bảo vệ tuyệt đối quyền cai trị độc tôn và độc tài cho đảng. Cho nên, khi tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” của cán bộ đảng vẫn “tưng bừng hoa lá cành” đe dọa vị trí cầm quyền của đảng và sự sống còn của chế độ thì “bảo vệ nội bộ” cũng chính là giữ cho đảng khỏi vỡ từ trong lòng Chế độ.
Tuần này đã mang đến một sự thay đổi đầy ngạc nhiên trong cuộc tranh luận về dịch Covid. Tổng thống Biden đã ký một sắc lệnh hành pháp ra lệnh cho giới tình báo Hoa Kỳ tái xét cuộc điều tra về nguồn gốc của virus. Lệnh xảy ra sau khi Avril Haines, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia, thừa nhận là chúng ta không kết luận được căn bệnh khởi phát như thế nào.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.