Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Liên bang Nga và Liên hiệp Âu-Á

12/10/201100:00:00(Xem: 4988)

Liên bang Nga và Liên hiệp Âu-Á

Nguyễn Xuân Nghĩa

Giấc mơ của Đại Đế Putin....

Sau khi đưa Dmitri Medvedev ra tranh cử Tổng thống, năm 2008, ông Vladimir Putin lui về làm Thủ tướng để tuân thủ quy định của Hiến pháp. Không ai làm Tổng thống quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Trong nhiệm kỳ Tổng thống của Medvedev, đã có sự phân công lao động giữa hai người: bộ mặt ôn hoà và cải cách của Liên bang Nga là phần vụ của Tổng thống Medvedev; củng cố thế lực của nước Nga là trách nhiệm của Thủ tướng Putin, người thực sự lãnh đạo nước Nga từ bên trong hậu trường.

Trong mấy năm liền, bên trong hệ thống chính trị Nga đã có những tranh giành ảnh hưởng giữa hai ba thế lực kinh tế và chính trị, nhưng chẳng đe dọa được cái thế phân công giữa Tổng thống và Thủ tướng. Cũng vậy, người ta đã có lúc nêu câu hỏi là liệu Medvedev có say đòn mà lộng giả thành chân, tức là đòi ra tái tranh cử Tổng thống hay không"

Chuyện ấy không xảy ra.

Tháng trước, Putin quyết định sẽ ra tranh cử Tổng thống vào Tháng Ba tới. Nhiều phần thì Medvedev lui về lãnh đạo đảng Nga Thống nhất và trở về làm Thủ tướng. Sự chọn lựa ấy cho thấy một tín hiệu với thế giới bên ngoài: dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Putin, Liên bang Nga đang tìm lại vị trí siêu cường, trên thế mạnh.

Mùng ba vừa qua, trong một bài xã luận trên tờ Izvestia, Vladimir Putin xác nhận điều ấy.

Ông đề nghị thành lập một Liên hiệp Âu-Á, một Eurasian Union, để hội nhập các nước Cộng hoà từ Âu qua Á. Như thời Cộng hoà Liên bang Xô viết. Tất nhiên là bài xã luận đã gây chú ý cho dư luận bên ngoài Hoa Kỳ, dư luận bên trong thì còn tập trung vào cuộc bầu cử 2012 của Mỹ.

***

Khi tìm hiểu, ta thấy Putin nói ra trình tự của sự hội nhập trên đại lục địa Âu-Á:

Bước đầu là một Liên hiệp Quan thuế giữa Liên bang Nga và Cộng hoà Belarus cùng Cộng hoà Kazahkstan, để lập ra "Không gian Kinh tế Thống nhất" kể từ Tháng Giêng năm 2012 tới đây. Bước kế tiếp, việc hội nhập kinh tế sẽ là tăng cường phối hợp chánh sách kinh tế và tiền tệ và mở ra cho các thành viên Trung Á là Cộng hoà Kyrgyzstan và Tajikistan. Rồi đến các nước trong hệ thống "Commonwealth of Independent States" CIS. Đó là một tập thể của 11 quốc gia trong Liên bang Xô viết cũ, thành hình một cách tạm bợ vào cuối năm 1991 khi Liên Xô bắt đầu tan rã.

Ngoài năm nước kể trên, trong tập thể CIS này có thêm Armenia, Azerbaijan, Moldovia, Turkmenistan, Ukraina và Uzbekistan. Riêng Georgia thì đã vào rồi ra, và nay đang bị Liên bang Nga khống chế bằng quân sự.

Nhìn từ bên ngoài, tất nhiên dư luận thế giới cho rằng từ hội nhập kinh tế qua thống nhất về ngoại giao và an ninh, Vladimir Putin đang gom lại các mảnh vụn của Liên Xô cũ. Để hình thành một Liên Xô mới, nhưng không còn đặc tính Xô viết! Tất nhiên là Putin cũng hiểu cách suy diễn đầy lo ngại đó nên đã trấn an ngay trong bài xã luận:

Liên bang Nga không muốn dựng lại Liên bang Xô viết cũ và thực tế sẽ không can thiệp vào tình hình nội chính của các thành viên Liên hiệp Âu Á. Thứ hai, Liên hiệp Âu Á này sẽ mở rộng hợp tác với Liên hiệp Âu châu và Trung Quốc, trở thành cây cầu giao tiếp giữa Liên Âu với Á châu Thái bình dương.

Nghĩa là các nước Âu châu có thêm một ngả hợp tác với Á châu qua sự hỗ trợ của Nga" Một bài học về địa dư và lịch sử hơi khôi hài!

Nhưng vấn đề không nằm ở đó nếu ta nhớ ra cuộc khủng hoảng Euro hiện nay....

***

Sau Thế chiến II, các nước Âu châu muốn giải trừ nguy cơ chiến tranh bằng hợp tác kinh tế, từ chuyện than thép qua xây dựng Thị trường chung Âu châu và nửa thế kỷ sau đã tiến tới thống nhất quan thuế và kinh tế. Khi Liên Xô tan rã năm 1991, các nước Âu châu phía Tây và phía Bắc đã đón nhận và hội nhập các nước Đông Âu và Trung Âu vừa thoát khỏi hệ thống Xô viết. Trên đà lạc quan hồ hởi, họ cũng thống nhất tiền tệ, lập ra khối Euro gồm có 17 nước trong 27 nước của Liên Âu.

Và đang đụng vào một thực tế cứng đầu: không thể thống nhất tiền tệ và kinh tế mà không có một cơ chế lãnh đạo thống nhất về chính trị, một loại Cộng hoà Liên bang Âu châu như Hoa Kỳ chẳng hạn. Có thống nhất chính trị thì mới có thẩm quyến quyết định về ngân sách, thuế khóa, hầu tránh được những tai họa như Hy Lạp hay các nước phía Nam Âu châu đang gặp.

Mâu thuẫn ấy của Âu châu xuất phát từ một thực tế là các nước Âu châu đều theo chế độ dân chủ và lãnh đạo từng nước có bổn phận bảo vệ quyền lợi của quốc gia, quốc dân hay nôm na là cử tri!

Họ bèn xoay trở trong vòng kiềm toả co giãn của cơ chế thống nhất về tiền tệ, quan thuế và chính sách của Liên Âu, Hội đồng Âu châu, Ngân hàng Trung ương Âu châu, v.v... Đấy là một nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng tài chánh, nhưng chẳng vì vậy mà khối Euro tan rã hoặc Liên Âu sẽ xoay ra... nội chiến! (Xin đọc lại bài "Bao Giờ Cho... Hết Tháng Mười" đã được yết trên Dainamax Magazine ngày 20111004).

Từ Moscow, một nhân vật tinh tế và tinh quái như Vladimir Putin không thể không hiểu điều ấy.

***

Kế hoạch hay chiến lược của ông sẽ không rơi vào vết xe đổ của Liên Âu vì Liên bang Nga có sức nặng và thế lực vĩ đại hơn Cộng hoà Liên bang Đức, xương sống của hệ thống kinh tế Âu châu.

Mặt nổi của dự án Liên hiệp Âu-Á chỉ là một cộng đồng kinh tế thống nhất - rất hiền lành.

Nhưng phần âm nhu của chiến lược Putin bao trùm lên – y như tại Âu châu - việc thống nhất tiền tệ. Nghĩa là các nước sẽ dùng chung một đồng tiền... Nga. Và việc xây dựng một bộ máy kiểm soát luồng giao dịch xuyên bang, từ nước này qua nước khác sẽ do nước Nga đảm nhận. Hệ thống Quan thuế thống nhất cho phép điều ấy. Chẳng xứ Âu châu nào chấp nhận cho Quan thuế Đức xẻt hỏi hàng hóa ở, thí dụ, giữa biên giới Ba Lan với Hòa Lan, chứ bộ máy công quyền Nga có thừa sức đăng cai việc đó.

Chính ban tham mưu của Putin xác định như vậy khi được hỏi về bài xã luận của ông: "trong sáu năm tới, đấy là ưu tiên hàng đầu của ông Putin".

Nhân tiện kiểm soát luôn về an ninh!

Cho nên, dù Putin có phân trần để trấn an, thực chất của chiến lược xây dựng Liên hiệp Âu-Á chính là tái lập hệ thống quyền lực của nước Nga như dưới thời Xô viết. "Thiên nhiên vốn rất ghét khoảng trống", Liên bang Nga sẽ lấp đầy khoảng trống đó. Đấy là lý do vì sao Valimir Putin ra tái tranh cử Tổng thống và như vậy việc tái tranh cử này đã được ông quyết định từ lâu.

Khi Hoa Kỳ còn tối tăm mặt mũi với những tai họa kinh tế lồng trong một chu kỳ bầu cử, Liên bang Nga đang tái xuất hiện với một kế hoạch đầy tham vọng, đó là giành lại ngôi vị siêu cường đã mất và củng cố ảnh hưởng của Nga trong quỹ đạo Xô viết cũ.

Nhưng, lại một chữ nhưng, người ta không bao giờ uống lại hụm nước cũ trên dòng sông thuở trước. Thế giới đã đổi thay và hình như đổi thay rất mạnh từ năm 1991, khi Liên Xô tan rã.

***

Thế giới đổi thay vì một khối quốc gia Đông Âu và Trung Âu đã ngả về Tây.

Họ tham gia hệ thống kinh tế chính trị tự do và dân chủ của Âu châu. Dù có tèm lem bất trắc thì vẫn khá hơn thời kỳ gọi là "ổn định Xô viết". Trong số này, nhiều nước còn tiến xa hơn nữa, gia nhập Minh ước Phòng thủ Bắc Đại Tây dương NATO, không để tham chiến tại... A Phú Hãn mà để được bảo vệ. Khỏi bị nước Nga xâm lấn hay uy hiếp như đã từng bị nhiều lần trong lịch sử.

Sức hút đó khiến Georgia và Ukraine - quê hương của Stalin và Krushchev - cũng nhìn về hướng Tây. Dù lãnh thổ có bị Putin xâm lăng hay lãnh đạo bị khuynh đảo, người dân nơi đây vẫn không muốn trôi về chốn cũ.

Dưới sự lãnh đạo của một Tổng thống "thân Nga" - người đã vừa đẩy lui cuộc Cách mạng màu Da cam của phong trào dân chủ - là Viktor Yanukovych, Cộng hoà Ukraine vẫn từ chối gia nhập Liên hiệp Quan thuế của Nga. Lại còn muốn ký kết hiệp định tự do thương mại với Âu châu. Bước sau đó có khi là xin gia nhập Liên Âu!

Còn lãnh đạo của Georgia thì thẳng tay cự tuyệt.

Hôm mùng năm vừa qua, Tổng thống Mikhail Saakashvili phê phán dự án của Putin là "một biểu hiện điên khùng nhất của chủ nghĩa dân tộc Nga!". Còn nhắc thêm rằng khi nước Nga mà gợi ý như vậy thì, theo kinh nghiệm, họ sẽ tiến hành cho bằng được! Hoa Kỳ chưa tỏ vẻ quan tâm thì nhiều nước đã thất thanh báo động.

Mà vấn đề không thu gọn vào Trung Âu với sức hút của Tây Âu.

Tại Trung Á, không phải là ngần ấy nước Cộng hoà theo Hồi giáo đều mau mắn quay về quỹ đạo Xô viết với màu sắc lạnh lùng của Putin. Họ không quên số phận của nhiều nước Hồi giáo trong Liên bang Nga!

Mặt khác, các quốc gia này có rất nhiều tài nguyên khoáng sản. Họ đã chứng kiến việc Liên bang Nga phải mở cửa tiếp nhận đầu tư và kỹ thuật của Tây phương qua nụ cười hiền lành nhuốm mùi khờ khạo của Tổng thống Medvedev. Họ nhìn ra nhiều chân trời khác, nguồn đầu tư có thể là từ Tây phương, Âu châu hay Hoa Kỳ, chứ việc gì phải qua một cai thầu ở Moscow"

Mà ở đầu ra lại có một đại gia chờ đợi. Trung Quốc!

Là một xứ đói ăn khát dầu có tham vọng vĩ đại không kém Liên bang Nga, Trung Quốc cũng ngó vào Trung Á và mạng lưới dẫn dầu.

Thành lập năm 1996 giữa Liên bang Nga và Trung Quốc, nhóm "Hợp tác Thượng Hải" bao gồm hai đại gia và ba nước Cộng hoà Trung Á tiếp cận là Kazahkstan, Kyrgyzstan và Tajikistan đã nhận thêm Uzbekistan từ năm 2001, thành "Tổ chức Hợp Tác Thượng Hải". Mục tiêu nguyên thủy của lục quốc là bảo vệ an ninh trong khu vực mà thật ra là thành lập một lực đối trọng với siêu cường độc bá còn lại là Hoa Kỳ.

Nhưng thời thế thay đổi vì nguồn lợi khoáng sản đã khiến cả hai đại gia đều nhìn vào một ao cá.

Bắc Kinh cũng chẳng quên Tây Bá Lợi Á, một vùng đất không người. Thiên nhiên vốn ghét khoảng trống nên Thiên triều đất chật người đông đã ra sức trám vào khoảng trống đó. Và chưa chắc đã an tâm khi thấy một Liên hiệp Âu-Á lơ lửng trên đầu, từ Tân Cương đến bán đảo Triều Tiên!

***

Hoa Kỳ đang ngập đầu vào cuộc bầu cử nên có vẻ thả nổi thiên hạ sự.

Nhưng nước Mỹ ba đầu sáu tay vẫn không thể quên vị trí độc bá của mình, một siêu cường toàn cầu. Một người có vẻ nhún nhường kinh niên là Tổng thống Obama đã dùng lại một chữ hiền khô của mọi vị tiền nhiệm: "Hoa Kỳ lãnh đạo thế giới!"

Trước hai thế lực đang lên là Liên bang Nga và Trung Quốc, lãnh đạo Hoa Kỳ không thể không được bộ máy công quyền nhắc nhở về những thách đố kinh tế, ngoại thương, ngoại giao và an ninh trong thời gian tới.

Trong một bài xã luận thẳng thừng trên tờ Foreign Policy mới xuất hiện hôm mùng 10, Ngoại trưởng Hillary Clinton đã nhẹ nhàng viết ra "Thế kỷ Á châu của Hoa Kỳ" và nói đến những mục tiêu của nước Mỹ trong 10 năm tới! Không thể nào rõ ràng hơn được.

Dù chẳng đề cập gì đến sáng kiến Âu-Á của Putin hay đến Liên bang Nga, bài viết hơn 5.600 chữ của Ngoại trưởng Mỹ đã trả lời chung cho cả thế giới, bạn và thù, về vai trò của Hoa Kỳ tại châu Á.

Cho nên, chúng ta rất nên theo dõi những đòn phép sắp tới của Tổng thống Vladimir Putin, hay của lãnh đạo Bắc Kinh sau Đại hội đảng khóa 18 - ngay sau bầu cử của Hoa Kỳ. Để xem Nga Hoa xoay trở ra sao và Hoa Kỳ sẽ làm gì trong trò chơi ngoạn mục đó, với những đồng minh như Ấn Độ, Nhật Bản, Úc.... Toàn là quốc gia bán đảo hay hải đảo liên hệ đến hai cường quốc đại lục đang muốn bung ra là Nga và Trung Quốc.

Năm 2012 này quả là một năm ly kỳ!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ở Việt Nam, một tờ báo được cung cấp 3 thẻ phóng viên quân đội. Cục An Ninh Quân Đội điều tra rất cẩn thận, từ cá nhân ký giả, cha mẹ, ông nội bà nội, có ai vào theo Việt Cộng không? Có ông bà, cha mẹ đi vào rừng với Mặt Trận giải phóng miền Nam hay không?
Hơn hai phần ba thế kỷ qua, chế độ toàn trị và bạo ngược hiện hành ở Việt Nam chưa hề mang lại an bình hay phúc lợi cho bất cứ ai (ngoài đám lãnh đạo) nên cứ “yên tâm đi” và “đừng lo lắng quá” e không phải là thái độ tương thích để có thể sống với cái nhà nước tráo trở này.
Năm nay, 2020, cháy rừng không những tại California mà còn bùng phát tại cả chục tiểu bang ở Miền Tây nước Mỹ làm hàng triệu mẫu tây đất rừng bị thiêu rụi. Tình trạng cháy rừng ngày càng trầm trọng. Trong cuộc họp với Tổng Thống Donald Trump hôm 14 tháng 9 năm 2020, Thống Đốc California Gavin Newsom và nhiều lãnh đạo Miền Tây khác đều nói rằng cháy rừng sở dĩ ngày càng dữ dội là do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong khi đó TT Trump cho rằng các tiểu bang Miền Tây đã không dọn sạch bụi cây và gỗ mục để cho cây cỏ dễ cháy chất đống trong rừng. “Khi cây ngã xuống sau một thời gian ngắn, khoảng 18 tháng, chúng sẽ biến thành cây rất khô. Chúng trở thành những que diêm… các bạn biết đó, không có nước đổ xuống và chúng trở nên rất, rất – chúng dễ bị cháy,” theo Trump phát biểu tại California hôm 14 tháng 9. Phụ Tá Giáo Sư dạy về Lịch Sử tại Đại Học Oregon là Steven C. Beda, cũng là sử gia về môi trường đã nghiên cứu về các khu rừng tại Bở Biển Thái Bình Dương cho biết
Trước tình trạng dịch Vũ Hán lây lan mạnh trở lại, riêng ở Pháp trong vài ngày qua, cứ mỗi 24 giờ, có tới trên dưới 10000 trường hợp bị nhiễm, tuy chánh quyền chưa chánh thức thừa nhận đợt 2 dẫng tới, bổng xuất hiện «phong trào chống mang mặt-nạ» phòng bịnh, chống đóng cửa.
Tại Thượng Viện, được xem là tay chiến lược gia lão luyện của phe Cộng Hòa, McConnell được bầu làm lãnh đạo khối thiểu số khi Thượng Viện rơi vào tay Đảng Dân Chủ năm 2006 rồi trở thành lãnh đạo khối đa số tại Thượng Viện trong sáu năm qua, khi đảng Cộng Hòa giành lại phần thắng vào năm 2014.
Là vị vua thứ ba của nhà Trần, thái tử Trần Khâm con trưởng của vua Thánh Tông và thái hậu Nguyên Thánh sinh ngày 11 tháng 11 năm Mậu Ngọ, niên hiệu Nguyên Phong thứ 8, năm 1258. Khi còn trẻ, nhà vua học thông tam giáo và hiểu sâu Phật điển, ngay cả thiên văn, lịch số, binh pháp, y thuật, âm luật, không thứ gì là không mau chóng nắm được sâu sắc.
Cuối tháng 11 năm 1967, Đại đội 17 – Khóa 25 Sinh viên sĩ quan Thủ Đức chúng tôi được vinh dự làm Đại đội dàn chào, khánh thành Đài Tử Sĩ của Nghĩa trang quân đội Biên Hòa vừa được Công binh xây dựng.
Và nói nào ngay, đối với Đảng thì giới người nào cũng vậy – bất kể là nông dân, công nhân, thương nhân, hay trí thức. Tất cả đều chỉ là phương tiện, được sử dụng tùy theo lúc mà thôi. Sau đó đều bị mang chôn sống ráo. Nhà nước đợi cho đến khi họ tắt thở sẽ mang bằng khen hay giải thưởng đến làm lễ truy tặng.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã có hàng chục Nghị quyết, Quyết định và Chỉ thị về công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng nhưng vẫn không sao chấm dứt được tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên.
Đúng 51 năm sau của ngày bi thảm Tết Mậu Thân 1968, là đã có Một vành khăn tang khoát trên đầu toàn thể quân nhân Thiết giáp binh Quân Lực Việt nam Cộng hòa năm xưa, thì nay lại có một trang sách mới tươi sáng đã được mỡ ra cho một Hậu duệ của binh chủng Thiết giáp. Đó là sự vinh thăng của tân Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn.Quả đúng với câu; Hổ phụ sinh hổ tử vậy!
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.