Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Hà Nội Bên Bờ Sông Lot

09/09/201100:00:00(Xem: 3829)
Hà Nội Bên Bờ Sông Lot, Hay Mảnh Đất Đông Dương Cuối Cùng Trên Chánh Quốc Những Ngày Đầu Tới Sainte Livrade

Nguyễn thị Cỏ May
paris-nguyen-t-co-may-400-large-contentTrên đường về lại Montmorillon từ Toulouse, chúng tôi ghé qua thăm ngôi làng Việt nam ở Thành phố Sainte Livrade nằm bên bờ sông Lot, thuộc Tỉnh Lot et Garonne. Nói ghé qua chớ thật ra phải nhắm hướng Saint Livrade vì nơi đây không hoàn toàn nằm trên đường về, mà chênh chếc về phía Tây-Nam của Montmorillon. Từ Toulouse đi, chúng tôi mất lối 400 km lái xe.
Cách đặt tên thành phố của Pháp thường dựa trên địa danh. Như Tỉnh Lot et Garonne trong tỉnh có Thành phố nhỏ nơi có ngôi làng Việt nam mà chúng tôi sắp tới thăm viếng nằm giửa 2 con sông Garonne và sông Lot . Tên thành phố cũng dựa theo cách đặt tên này: Sainte Livrade sur Lot, tức Thành phố “Sainte Livrade trên sông Lot ”. Hoặc người ta lấy một điểm thiên nhiên như rừng, đồi, thung lủng, …làm điểm qui chiếu để đặt tên thành phố. Như thành phố Clichy sous Bois có nghĩa là thành phố “ Clichy dưới Rừng ”, tức thành phố nằm ở bìa rừng hay ở chân rừng, với vị trí thấp hơn tầm cao của rừng . Cách đặt tên này hoàn toàn khác với Việt nam truyền thống thường lấy nguồn gốc ở lịch sử hoặc ít nhứt ở giai thoại địa phương .
Sau 30/04/75, nhà cầm quyền VC độc tài xoá sạch những địa danh củ, đổi thành những tên mới, lấy cách đặt tên hành chánh giống như Pháp. Từ đó, chúng ta có Tỉnh Sông Bé, Tỉnh Đồng Nai, …Hoặc rặp khuôn theo Liên-xô như thành phố Hồ Chí Minh.
Vài nét sơ lược về Trại tái định cư
Chúng tôi tới Thành phố Sainte Livrade . Đây là một thành phố nhỏ với 6000 dân . Hơn hai mươi năm sau mới trở lại nên quên đường đi thẳng tới khu gia cư của đồng bào Miền Bắc, chúng tôi phải hỏi thăm ở dân địa phương . Bổng trông thấy một bà đầm váy ngắn, tay cầm cây chổi chà, chúng tôi vội đề nghị anh bạn bản tánh nhanh nhẹn, bặc thiệp, hảy xuống xe tới hỏi đường đi. Bà ấy biết nên trả lời ngay:
- Các ông muốn tìm “căng người Tàu ” (Camp des chinois) phải không" Hãy đi dọc theo bờ sông, tới cây cầu nhỏ, quẹo mặt, đi thẳng vài trăm thước, sẽ trông thấy những dảy nhà “ tôn ” thấp .
Chúng tôi nghĩ « Camp des chinois » này đã có ở đây từ hơn 50 năm qua, thế mà dân địa phương ngày nay vẫn không biết rỏ đó không phải là “Camp des chinois ”, mà là “Camp des Vietnamiens ”.
Đi đúng theo sự chỉ dẩn của bà đầm, chỉ 5 phút sau, chúng tôi trông thấy những dảy nhà “tôn” củ kỷ, thấp lè tè, so với nhà cửa ở vùng này . Xe vừa đậu vào bóng mát của một tàng cây trước ngỏ vào Camp, chúng tôi tiến tới đọc bảng báo cáo của Thị xã về dự án công trình canh tân khu gia cư Sainte Livrade . Bổng có một chiếc xe chạy ngang qua, quay đầu trở lại gần chúng tôi. Người đi trên xe, trạc tuổi ba bốn mươi, nét mặt tây phương, vui vẻ hỏi chúng tôi muốn kiếm nhà ai ở đây. Cúng tôi trả lời là muôn tới thăm lại nơi này.
Chúng tôi được mời hảy vào. Đằng kia có quán bán nhiều thứ việt nam. Có cả phở.
Một bạn trong chúng tôi hỏi thăm anh Huỳnh… Không nhớ tên . Còn ở đây không "
- Đó là Raymond Huỳnh ở ngoài phố, với người em gái tật nguyền . Trước kia ở đây .
Chúng tôi nhận thấy người ở đây lúc nào cũng ân cần, niềm nở, vui vẻ với khách phương xa tói thăm viếng. Hơn hai mươi năm trước, chúng tôi cũng được chào hỏi niềm nở như hôm nay .
Vài nét sơ lược về Sainte Livrade sur Lot
Năm 54 kết thúc chiến tranh Đông Dương với Hiệp định đình chiến Genève . Miền Nam Việt nam đón tiếp tái định cư gần một triệu đồng bào Miền Bắc chạy trốn cộng sản vì Hồ Chí Minh về Hà nội. Trong lúc đó, có vào khoảng bốn mươi ngàn đồng bào cũng Miền Bắc, từ bỏ nhà cửa, sự nghiệp, đi qua Pháp «hồi hương» . Chánh thức, họ là công dân Pháp hồi hương. Trong số đó, có không ít phụ nữ là vợ, vợ góa, con em của quân nhân, công chức người Pháp hoặc người việt nam quốc tịch Pháp. Họ chấp nhận đi qua Pháp, tuy quá ngở ngàng nhưng phải đi để tránh bị Việt minh công sản trả thù hoặc bạo hành do quan hệ gia đình hay là nguời phục vụ Chánh quyền thực dân. Tất cả đều mang tội «việt gian » đối với Việt minh. Lúc bấy giờ, người dân bình thường lở nói một tiếng Tây hay mặc quần áo, đội cái nón,… có viền 3 màu xanh, trắng, đỏ là có thể bị khép vào tội « việt gian» và bị mổ bụng dồn trấu hay cho đi mò tôm, tức trói tay chân vào sợi dây cột theo cục đá, ném xuống sông . Hơn nữa, đồng bào Miền Bắc còn mang nặng nỗi ám ảnh vụ Cải Cách Ruộng đất rùng rợn đã giết hại không biết bao nhiêu nông dân vô tội ở các vùng «giải phóng» từ năm 1953.

Họ được Chánh quyền Pháp đưa xuống tàu đi qua tới Marseille. Từ đây, họ được phân phối tới các trại tiếp cư sống tạm chờ ngày ổn định đời sống mới . Các trại tạm cư nằm rải rác ở các tỉnh miền nam nước Pháp trong đó Sainte Livrade là một trại tiếp cư từ năm 1956 còn tồn tại tới ngày nay .
Trại Sainte Livrade gồm 26 dảy nhà đánh số thứ tự theo mẫu tự A, B, C,… với 300 đơn vị gia cư . Những dảy nhà này đều lợp bằng « tôn xi-măng », tường gặch mỏng . Những dảy nhà được xếp đâu mặt với nhau, và phía sau cũng đâu đít với nhau . Giửa hai dảy là một khoảng trống làm lối đi .
Những căn nhà gồm từ một phòng ngủ cho tới 4 phòng ngủ . Nước và phòng vệ sinh nằm ở bên ngoài . Sưởi bằng than hoặc củi .
Tình trạng vật chất của trại Sainte Livrade quá tồi tệ như vậy vì trước kia là trại lính . Năm 1939, nơi đây được sử dụng làm nơi cư ngụ cho công nhân người Ý làm việc cho nhà máy thuốc súng ở bên kia bờ sông Lot . Chiến tranh bùng nổ. Nhà máy không hoạt động. Công nhân Ý, một số trở về Ý đi lính. Một số khác ở lại Pháp lánh nạn chiến tranh .
Đến mùa Xuân năm 1956, Chánh phủ Pháp trưng dụng trại Sainte Livrade, tu bổ vội vàng, đón nhận gần 2000 người Việt nam rời Miền Bắc qua Pháp hồi hương . Lý do và hoàn cảnh của họ đi, phải nói là họ đi tỵ nạn . Đúng, họ là những người Việt nam tỵ nạn cộng sản đầu tiên trên đất Pháp . Mười năm sau, trại Sainte Livrade đổi tên, trở thành Trung tâm đón nhận người Pháp Đông dương. Ngày nay, trại Sainte Livrade được Chánh phủ chuyển giao cho Thành phố Sainte Livrade sur Lot quản trị .
Từ hơn 50 năm, trại định cư Sainte Livrade, nhìn chung, vẫn không thay đổi . Ngoại trừ hàng rào kẻm gai bao chung quanh trại được tháo gở và vài tiện nghi do người chủ cư tự làm lấy như đem nước, vệ sinh vào trong nhà, tăng cường điều kiện sưởi ấm vào mùa lạnh .
Những ngày đầu đến trại
Rời cảng Marseille, xe đưa những người hồi hương về thẳng Sainte Livrade. Tùy theo số người trong gia đình, Ban Quản lý trại cấp phát nhà ở. Quần áo, giường chiếu, các thứ vật dụng cấp phát thiếu trước hụt sau . Đã đau lòng phải rời bỏ quê hương, nay tiếp xúc với thực tế của cuộc sống mới, những người hồi hương càng thấy đau lòng thêm .
Đời sống ở trại do những công chức quản lý. Mà những người này được đào tạo, không phải nhằm làm công tác xã hội, trái lại, để kiểm soát, theo dỏi, giam giử. Trong những năm đầu, trại đặt dưới kỷ luật quân đội . Giống như trại lính và lính ở trại . Mọi ra vào đều bị kiểm soát. Sáng đầu tuần, tất cả người trong trại phải tham dự lễ chào cờ. Thỉnh thoảng, Ban Quản lý trại còn ban hành lệnh thiết quân lực trong trại .
Chế độ gắt gao ở trại nhằm nhiều mục tiêu . Như đề phòng dân trại nổi loạn do cán bộ cộng sản trà trộn xúi dục . Nhằm ngấm ngầm làm nản lòng dân trại để họ sớm rời bỏ trại ra bên ngoài sanh sống . Như ngăn cấm dân trại mua sắm TV hay vài trang thiết bị khác .
Phụ nữ phần lớn đều không biết tiếng pháp và không có nghề nghiệp nên không dám rời trại để lập nghiệp nơi khác .
Khi tới trại, tất cả người hồi hương đều không được phụ cấp tiền bạc . Vì lúc bấy giờ, Chánh phủ Pháp chưa có qui chế tỵ nạn . Họ phải đi làm việc trong các nhà máy làm đồ hộp hay lựa đậu cho nhà máy vào hộp hoặc đi hái đậu trong rẩy. Trẻ con cũng đi hái đậu, lựa đậu để kiếm tiền phụ thêm gia đình hoặc mua sắm tập vở, quần áo cho ngày khai trường .
Trong trại, về sau, có mở trường Tiểu học . Trẻ con có thể theo học cho tới 14 tuổi . Sau Tiểu học, chúng được hưóng dẩn, gần như bắt buộc, chọn nghề theo học . Thường những nghề phải chọn, rất ít nghề thích hợp với người chọn .
Chánh quyền Pháp nhìn những người hồi hương là những người không thể hội nhập vào xã hội Pháp . Đó là những người chỉ cần được cho ăn, cho ở, tức chỉ cần đem lại cho họ một mức sống tối thiểu . Và vì không thể hội nhập với xã hội nên họ phải sống ngăn cách với xã hội .
Phải chăng đây chính là lý do khiến trại Sainte Livrade bị Chánh phủ Pháp bỏ quên từ năm mươi năm qua mặc dầu thế hệ hai, ba của lớp người hồi hương đã liên tục, kiên trì tranh đấu để mọi người được thừa nhận là người hồi hương "
Nguyễn thị Cỏ May
( Tuần sau tiếp)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
Bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Quốc gia Mỹ về các bệnh dị ứng và truyền nhiễm, cảnh báo chính sách này có thể khiến nhiều người tử vong, ngay cả khi tỷ lệ người nhiễm không triệu chứng ở mức tương đối cao. “Với nạn béo phì, cao huyết áp và tiểu đường tại Mỹ, nếu mọi người bị nhiễm Covid-19, con số tử vong sẽ rất lớn và hoàn toàn không thể chấp nhận”, bác sĩ Fauci giải thích.
Một chi tiết khá thú vị cho sự thành công ngoài mặt trân của ông mà TT. Việt từng chia sẻ, đó là khi ra trận ông luôn nghe như có tiếng trống thúc quân Mê Linh của Hai Bà Trưng, tiếng trống thúc giục lòng yêu nước của quân sĩ chiến đấu để bảo vệ bờ cõi.
Các chuyên gia Việt nhìn thấy bất cập (giàu nghèo, môi trường, bất công, thất thoát…) nhưng đối với giới đầu tư ngoại quốc thì cơ hội đầu tư lại đến từ những mất cân đối trong số này (giá lương thấp, hư hại môi trường,…) Cho nên dù hai kết luận khác nhau nhưng nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội cất cánh trong một thời gian dài.
Người ta nghi rằng nguồn gốc của triết lý tam không nói trên có lẽ đã được một nhà sư Phật gíáo thuộc tông phái Thiên thai (?) (Tiantai Zong), Trung Quốc đề cập đến trong tác phẩm của ông ta, "Không thấy, không nghe và không nói" vào koảng thế kỷ thứ VIII.
Đại hội XIII của ĐCSVN được dự kiến vào đầu năm 2021 với những yêu cầu đổi mới Chính trị, Xã hội. Người dân có thể kỳ vọng những gì nếu ĐCSVN thực sự muốn có thực chất trong đổi mới, trong cải cách, trong cải tổ? Câu hỏi ở đây là ĐCSVN sẽ ưu tiên làm điều gì để có đổi mới căn bản, sâu rộng từ trong đảng ra đến xã hội, người dân?
Vấn đề căn bản nhất mà Đảng Cộng Sản Việt Nam phải đối phó trong Đại hội Đảng XIII là lòng bất mãn cao độ của toàn dân với các chủ trương hiện nay của Đảng mà điểm chủ yếu là dân chúng không tin tưởng về hệ thống chính quyền và uy lực pháp quyền.
Buôn bán nhà cửa không khó, học lấy bằng địa ốc của tiểu bang, các đại học đều có dạy về ngành này. Làm nghề gì cũng dễ, học lấy bằng địa ốc, gia nhập công ty địa ốc nào đó, được huấn luyện nhiều lớp chuyên môn, những lớp có liên quan đến nghề địa ốc, nhưng khó là ở chính mình.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.