Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Chuyện Xưa Chuyện Nay (11): Một Buổi Gặp Gỡ Tại Bộ Ngoại Giao Ở Hanoi Vào Năm 1989

09/09/201100:00:00(Xem: 4607)
Chuyện Xưa Chuyện Nay (11): Một Buổi Gặp Gỡ Tại Bộ Ngoại Giao Ở Hanoi Vào Năm 1989

Đoàn Thanh Liêm
Tháng 11 năm 1989, tôi có dịp bay từ Saigon ra Hanoi để phụ giúp với phái đòan doanh nhân ngọai quốc từ Hongkong qua gặp gỡ bàn thảo với giới chức tại một số bộ và cơ quan chuyên môn về vấn đề kinh doanh buôn bán với Việt nam. Phái đòan này gồm 2 người là Mike Morrow, người Mỹ trưởng văn phòng cố vấn đầu tư và Tony Howell, người Anh chuyên viên của Hãng Jardines Matheson. Tôi vừa là cố vấn luật pháp, vừa là thông dịch viên cho phái đòan này trong thời gian một tuần lễ ở Hanoi. Phòng Thương mại Việt nam ở Hanoi đã sắp xếp lịch trình gặp gỡ với các cơ quan ở đây, theo sự yêu cầu của phái đòan.
Trong một buổi chiều, ba người chúng tôi đã đến trụ sở của Bộ Ngọai Giao. Tại đây, chúng tôi được ông Đặng Nghiêm Bái, Vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ tíếp đón với sự hiện diện của ông Lê Văn Bàng và cô Minh Tuyền. Ông Bái trước đây đã từng làm Đại sứ ở London. Còn ông Bàng sau này làm Đại sứ ở Mỹ.
Cuộc trao đổi diễn ra trong gần 2 giờ và mọi người đều nói bằng tiếng Anh, nên khỏi mất thời gian phiên dịch. Mở đầu, ông Bái cho biết là Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch kiếu lỗi vì gặp chuyện “ đột xuất”, nên không thể tiếp phái đòan như đã hẹn trước với Phòng Thương Mại được. Tiếp theo ông Bái nhường lời cho phía khách. Mike Morrow giải thích lý do của cuộc gặp gỡ, đại ý nói rằng : Giới doanh nghiệp thành phố Seattle tiểu bang Washington dự trù tổ chức một hội nghị với đề tài “Làm ăn buôn bán với Việt nam” (Doing business with Vietnam) vào tháng 9 năm 1990, và muốn mời Bộ trưởng Thạch đến nói chuyện trong dịp này, nhân chuyến ông đến New York tham dự Đại Hội Thường Niên của Liên Hiệp Quốc vào thời gian đó. Cuộc trao đổi bữa nay là để trình bày sơ khởi về nội dung và lịch trình làm việc của Hội nghị, trong đó có phần dành cho Bộ trưởng Thạch tiếp xúc với giới doanh nhân Mỹ trong vùng Seattle và phụ cận.
Ông Bái nêu thắc mắc : Việt nam là một quốc gia lớn có tầm cỡ, mà sao chúng tôi lại phải đến bàn thảo với giới doanh gia của một thành phố" Mike Morrow đáp : Vì hiện nay, chưa có sự bang giao giữa Hanoi với Washington, mà lệnh cấm vận cũng chưa được bãi bỏ, nên chỉ có ở Seattle chúng tôi mới dám “ xé rào đi tiên phong” trong việc thăm dò công chuyện giao thương với Việt nam. Đàng khác, tuy chỉ là một thành phố, nhưng riêng công ty Boeing chế tạo máy bay tại đây đã là một thứ business tầm vóc quốc tế rồi. Đó là chưa kể đến ngành khai thác hải sản và nhiều công ty xí nghiệp khác nữa ở trong vùng này qua Vancouver Canada lên đến tận Alaska. Ông Bái gật đầu tỏ ý ghi nhận sự trình bày của Mike, và cuộc trao đổi tiếp tục đi sâu vào một số chi tiết cần thiết sao cho Bộ trưởng có thể quyết định tham gia với cuộc Hội nghị dự trù ở Seattle vào năm tới. Kết thúc, ông Bái hứa là sẽ trình bày lại nội dung cuộc gặp gỡ này với Bộ trưởng Thạch và sẽ chính thức thông báo bằng văn thư cho Mike Morrow ở địa chỉ tại Hong Kong.
Vào cuối tháng 11 năm 1989 đó, thì ở Đông Âu các chế độ cộng sản lần lượt xụp đổ thật là mau lẹ. Lúc tôi gặp chị bạn làm bác sĩ ở bệnh viên Bạch Mai, thì chị hỏi tôi “Anh có thể đóan được một ngày gần đây, liệu Việt nam ta cũng sẽ có cuộc thay đổi như bên trời Âu chăng"” Tôi cũng ậm ờ trả lời là người dân mình chắc cũng mong đợi điều đó lắm đấy. Nhưng sao tôi chưa thấy có dấu hiệu khởi sự chuẩn bị gì cà. Vụ đàn áp Thiên An Môn vừa cách nay có mấy tháng thôi mà. Bà con vẫn còn cảnh giác bất động, mà nhà nước thì rút kinh nghiệm để đề phòng tối đa…

Câu chuyện tiếp theo mới đáng nói, đó là vào cuối tháng 4 năm 1990, cả tôi và Mike Morrow đều bị công an bắt giữ ở Đà nẵng và đem về giam ở Saigon trong khu vực của Tổng nha Cảnh sát cũ tại góc đường Cộng Hòa và Nguyễn Trãi. Mike bị giữ trong cỡ 3 tuần lễ, rồi bị trục xuất về lại Hongkong. Còn tôi thì bị giữ khá lâu với bản án 12 năm tù về tội “Tuyên truyền chống chủ nghĩa xã hội” của Tòa án Saigon tuyên xử vào ngày 14 tháng 5 năm 1992. Chuyện vụ án chính trị này, tôi đã có dịp viết đến rồi, nay khỏi cần nhắc lại nữa.
Trong bài này, tôi muốn ghi lại chi tiết liên quan đến cuộc gặp gỡ nói trên ở Bộ Ngọai Giao. Đó là trong suốt ba tháng bị thẩm vấn liên tục tại cơ quan an ninh, thì có lần ông Đại tá Quang Minh là điều tra viên căn vặn tôi về chuyện gặp gỡ với Bộ Ngọai Giao. Tôi trả lời việc này là công khai chính thức, chắc là Bộ Ngọai Giao đã phải báo cáo với cấp trên rồi, sao quý vị lại còn hỏi gì đến tôi nữa" Ông Quang Minh nói : Chúng tôi muốn biết thêm về phía ông nữa, chứ dĩ nhiên là Bộ Ngọai Giao cũng đã báo cáo lên thượng cấp rồi. Và rồi cũng như mọi lần, ông đưa giấy bút cho tôi về phòng để viết bài trả lời những câu hỏi mà ông lấy cuốn sổ ra đọc cho tôi chép. Ông hẹn trong 2 ngày sẽ cho người đến lấy bản trả lời này. Tôi cũng tường thuật lại đại khái sự việc như đã ghi ở đầu bài viết này. Nói chung, thì ông Quang Minh đối xử với tôi không đến nỗi tàn tệ nghiệt ngã gì cho lắm, nếu so sánh với một số cán bộ công an khác.
Nhân tiện cũng xin ghi lại ông Quang Minh tên thật là Ngô Văn Dần, người gốc Thanh Hóa, năm 1990 ông vào cỡ trên 65 tuổi. Ông biết rành tiếng Pháp cỡ trình độ tú tài thời Pháp thuộc. Có lần ông nói tiếng Pháp, gọi tôi là “assassin de génie”! (kẻ sát nhân ngọai hạng). Cũng như Chánh án Lê Thúc Anh trước phiên tòa, thì gọi tôi là “thứ cáo già chính trị”! Hai cái biệt danh này kể ra cũng ngộ nghĩnh đấy chứ" Làm sao mà tôi lại có thể dễ dàng quên nó đi được"
Tôi chưa bao giờ gặp gỡ riêng với ông Nguyễn Cơ Thạch, nhưng được nghe nói rất nhiều về ông qua những dịp nói chuyện với những người tôi quen biết. Trước hết là giáo sư Nguyễn Độ là vị thầy dậy tôi ở trường Luật năm xưa. Sau năm 1975, tôi hay đến viếng thăm thầy và chúng tôi chuyện trò rất tâm đắc. Giáo sư Độ cho biết là hồi cuối thập niên 1930, ông có học chung với Nguyễn Cơ Thạch ở lycée Albert Saraut. Và sau 1975 hai người lại gặp nhau chuyện trò vui vẻ thân thiết bình thường. Giáo sư còn cho biết là bà Thạch là cháu gọi Bà Chánh án Lê văn Thu nhạc mẫu của ông là Cô, nên ngòai tình bạn, hai ông lại còn có liên hệ bà con với nhau nữa. Nay thì cả hai người bạn học này đều đã lìa xa cõi thế gian này, và chắc chắn hai ông đã gặp lại nhau nơi cõi bên kia vậy.
Một số người khác trong gia đình còn cho biết là ông Thạch đã giúp đỡ rất nhiều người trong thân tộc để họ đi định cư ở nước ngòai, ngay từ hồi đầu thập niên 1980, lúc chưa có chuyện “mở cửa với bên ngòai” nữa.
Còn Mike Morrow, thì cho biết là đã quen biết với ông Thạch từ rất lâu, hồi ông còn là Phụ tá Bộ trưởng Ngọai Giao cuối thập niên 1970. Và sau này, khi ông lên giữ chức vụ Bộ trưởng, thì chính Mike Morrow là người ký giả ngọai quốc đầu tiên đã phỏng vấn ông Tân Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch. Mike còn cho tôi biết ông Thạch có sự hiểu biết nhiều về thế giới bên ngòai và là một người có đầu óc cởi mở phóng khóang có thể tin cậy được (open- minded and reliable). Rất tiếc là tôi đã không có cơ hội gặp được ông Thạch để mà có thể tường thuật lại cho quý bạn đọc, mặc dầu đã có hẹn trườc bữa đó.
Và vị Bộ trưởng Ngọai Giao vừa được thăng chức mấy tháng đầu năm 2011 này có tên là Phạm Bình Minh, thì ông Minh này chính là con trai của ông Nguyễn Cơ Thạch. Tôi được người bà con trong gia đình bà Thạch cho biết chuyện này từ lâu, lúc ông Minh còn là Thứ trưởng Bộ Ngọai giao. Thật đúng là cái chuyện “Cha truyền con nối” vậy đó./
California, tháng Chín 2011
Đoàn Thanh Liêm

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Người dân Nam Bộ thường phê bình kẻ nói một đường làm một nẻo là “xạo ke”. Sau ngày 30/04/1975, đảng Cộng sản thu đất nước về một mối, nhưng không làm như đã hứa khiến dân Nam Bộ lại phải gọi Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa là “xạo hết chỗ nói”...
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.