Đóng Cửa Chính Quyền

09/04/201100:00:00(Xem: 8535)

Đóng Cửa Chính Quyền

Trọng Nghĩa & Nguyễn Xuân Nghĩa

Chưa có ngân sách, chính quyền Hoa Kỳ bị nguy cơ tê liệt!

Sáu tháng sau khi tài khóa đã bắt đầu, Chính quyền Liên bang Mỹ vẫn chưa có ngân sách. Trong vòng 24 tiếng đồng hồ từ tối Thứ Tư mùng sáu, Tổng thống Barack Obama đã ba lần họp riêng với lãnh đạo của hai đảng Dân Chủ và Cộng Hoà để tìm giải pháp mà không có kết quả và chưa chắc đã có nổi một lần họp thứ tư vào sáng Thứ Sáu. Nếu hai đảng không đạt thoả thuận thì đêm Thứ Sáu rạng Thứ Bảy, Chính quyền Hoa Kỳ sẽ phải ngưng một số hoạt động và nhiều công chức được yêu cầu ở nhà vì không có lương. Vì sao chuyện kỳ lạ như vậy lại xảy cho quốc gia dân chủ có nền kinh tế lớn mạnh nhất thế giới" Đài Phát thanh Quốc tế Pháp nêu câu hỏi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa tại Hoa Kỳ, xin quý thính giả theo dõi....

RFI: Xin chào anh Nghĩa. Thưa anh, Chính quyền Liên bang Hoa Kỳ có thể bị đóng vào đêm Thứ Sáu này nếu Quốc hội không thông qua dự luật ngân sách cho tài khóa 2010-2011. Khi Chính quyền bị đóng như vậy, nước Mỹ sẽ ra sao" Dư luận nhiều nơi không hiểu vì sao đệ nhất siêu cường kinh tế lại để xảy ra một chuyện kỳ lạ như vậy nên xin yêu cầu anh giải thích cho, và như mọi khi, xin anh trình bày cho bối cảnh của vấn đề.

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Đây là một trận đấu võ của chính trường Mỹ mà giải thưởng là bầu cử vào tháng 11 năm tới. Muốn thấy ra sự phức tạp và ly kỳ của trận đấu, ta cần hiểu ra luật chơi, sân chơi và hai phe giao đấu về những gì. Trong khi ấy, chỉ có 18% dân Mỹ tín nhiệm Quốc hội của họ, một tỷ lệ thấp nhất kể từ mấy chục năm nay, khi viện Gallup bắt đầu khảo sát dân ý!

- Thứ nhất về luật chơi thì Hiến pháp Mỹ quy định rằng Hạ viện Mỹ gồm 435 dân biểu có trách nhiệm về việc chi thu của quốc gia. Hàng năm, Hạ viện phải biểu quyết dự luật ngân sách rồi chuyển qua Thượng viện cho 100 nghị sĩ xem xét, bổ sung và kết hợp thành ngân sách quốc gia để Tổng thống ban hành. Tổng thống có thể dùng quyền phủ quyết bác bỏ, khi đó, Quốc hội phải điều chỉnh hoặc vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống nếu có hơn hai phần ba số phiếu. Lý do khiến Hạ viện giữ tay hòm chìa khóa cho cả quốc gia vì các dân biểu được từng quận hạt địa phương bầu lên cứ hai năm một lần nên phản ảnh rõ nhất ý muốn của người dân ở dưới, theo lối dân chủ trực tiếp nhất. Trong khi tổng thống được bầu cho bốn năm và các nghị sĩ đại diện cho từng tiểu bang được bầu lên mỗi sáu năm.

- Thứ hai, ngân sách hàng năm của Mỹ khởi sự từ mùng một tháng 10 và kết thúc ngày 30 tháng Chín của năm sau, nghĩa là dự luật ngân sách đang gây tranh luận ngày nay đã khởi sự từ hơn sáu tháng trước mà vẫn chưa được thông qua!

RFI: Anh vừa nói một điều rất lạ nên xin hỏi ngay là Chính quyền Hoa Kỳ đã hoạt động trong hơn sáu tháng mà chưa có ngân sách! Vì sao lại như vậy"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa vẫn nói về luật chơi hay luật pháp, hàng năm trễ nhất vào khoảng mùa Thu là Quốc hội phải biểu quyết ngân sách để Tổng thống ban hành trước ngày mùng một tháng 10. Như tuần qua, Hạ viện khóa 112 trong tay đảng Cộng Hoà đã công bố dự luật tài chính cho tài khóa 2012 để mọi người thảo luận mặc dù vẫn chưa có ngân sách năm nay.

- Lý do chưa có ngân sách là vì năm ngoái, Hạ viện khóa 111 trong tay đảng Dân Chủ, vốn được bầu lên từ cuối năm 2008, không làm việc đó vì sợ cử tri phật ý với các khoản tăng chi quá mạnh mà sẽ trừng phạt trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2010. Cho nên dù có đa số rất lớn tại cả hai viện, đảng Dân Chủ lờ hẳn việc này với chủ đích là sẽ để Quốc hội khóa 112 giải quyết. Trách nhiệm đầu tiên nằm tại Hạ viện Dân chủ, Chủ tịch khi đó là Dân biểu Nancy Pelosi.

RFI: Nhưng khi ấy, làm sao Chính quyền giải quyết việc chi tiêu quốc gia"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Người ta thông qua một biện pháp tạm hay stop-gap, nhằm du di một số chuẩn chi của ngân sách năm trước cho năm nay trong khi chờ đợi có ngân sách mới thì sẽ điều chỉnh. Trước sau đã có sáu lần cho phép tạm chi như vậy rồi. Hôm Thứ Năm, Hạ viện trong tay đảng Cộng Hoà biểu quyết một chương trình tạm chi khác cho đến ngày 15 này mà bên đảng Dân Chủ lại không chịu và Tổng thống Obama còn dọa là sẽ phủ quyết vì đòi ăn thua đủ.

RFI: Bây giờ, nói xong về luật chơi, xin hỏi anh sân chơi đó là gì"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Trong cuộc bầu cử năm ngoái, cử tri Mỹ bất mãn vì nạn bội chi ngân sách và vay mượn tới mức chưa từng thấy của Quốc hội khóa 111 nên dồn phiếu cho đảng Cộng Hoà chiếm đa số tại Hạ viện hiện nay với 241 dân biểu trước 192 dân biểu Dân Chủ. Nhưng tại Thượng viện vì chỉ bầu có một phần ba số nghị sĩ, đảng Cộng hoà chiếm thêm sáu ghế vẫn chưa đủ đa số. Cho nên ta có tình trạng éo le là Hạ viện trong tay Cộng Hoà, Thượng viện trong tay Dân Chủ và Tổng thống Obama bên đảng Dân Chủ sẽ ra tái tranh cử vào năm tới. Ách tắc trên sân chơi là như vậy vì đảng Dân Chủ vẫn kiểm soát được Hành Pháp và Thượng viện.

RFI: Chúng ta bước qua phần thứ ba là đôi bên giao đấu về những vấn đề gì"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta không quên rằng trận đấu này nhắm vào cuộc bầu cử năm tới căn cứ trên kết quả bầu cử năm ngoái.

- Đảng Cộng Hoà tin rằng cử tri bầu cho mình để quyết liệt cắt giảm bội chi ngân sách trong khi đảng Dân Chủ chiếm đa số trong hai khóa liền thì cho là mình đã đạt một số thành quả về xã hội nên dù nói là nên giảm chi nhưng không đồng ý về số lượng và đối tượng bi cắt giảm, là giảm ở mục nào. Sau nhiều tháng tranh đấu thì khác biệt thu gọn vào con số giảm chi bên Cộng Hoà là 61 tỷ và bên Dân Chủ là 33 tỷ. Tuần qua, bên Cộng Hoà nhượng bộ là sẽ giảm 40 tỷ, tức là sai biệt chỉ còn là bảy tỷ cho một ngân sách là hơn ba ngàn 460 tỷ, tức là rất nhỏ.

RFI: Nếu chỉ khác nhau có bảy tỷ thì vì sao lại không dàn xếp được"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thứ nhất, dù là ngân sách gần bốn ngàn tỷ, khả năng quyết định của Quốc hội bị giới hạn vào khoảng 20% mà thôi vì những khoản chi gọi là bắt buộc.

- Còn lại thì số rất nhỏ này thật ra phản ảnh tính toán lớn vì phe Cộng Hoà nhắm vào các lĩnh vực coi như thành tích của đảng Dân Chủ. Đó là giảm ngân sách của cơ quan bảo vệ môi sinh, của chương trình kế hoạch hóa gia đình vì họ cho là một hình thức khuyến khích phá thai và quan trọng nhất là làm tê liệt đạo luật cải tổ chế độ bảo dưỡng y tế mà ông Obama coi là một chiến công của mình. Chìm sâu bên dưới là muốn cho thấy ý chí tiến tới quân bình ngân sách.

- Trong khi ấy, đảng Dân Chủ và cả ông Obama thì muốn chứng minh với cử tri rằng đảng Cộng Hoà cực đoan nên làm Chính quyền tê liệt. Trường hợp đó xảy ra hai lần vào năm 1995 khiến Tổng thống Bill Clinton tái đắc cử năm 1996 vì cử tri cho rằng đảng Cộng Hoà quá quắt.

- Thật ra, lần đó là cuộc tranh luận về ngân sách do đảng Cộng Hoà có trách nhiệm vì giữ đa số sau cuộc bầu cử năm 1994. Lần này có khác vì là tranh luận về ngân sách của năm ngoái khi đảng Dân Chủ đang nắm Quốc hội, nhưng nhiều người Mỹ chưa chắc đã nhớ ra điều ấy.

RFI: Nếu mai này mà đôi bên không thỏa thuận được thì Chính quyền Liên bang sẽ bị đóng, điều ấy có nghĩa là gì một cách cụ thể"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Theo luật lệ thì các sinh hoạt gọi là cần thiết vẫn phải được bộ máy liên bang đảm bảo, cụ thể là an ninh, trật tự công cộng và dịch vụ xã hội cần yếu. Còn một số sinh hoạt gọi là "không cần thiết" thì sẽ ngưng hoạt động, khiến 800 ngàn trong số ba triệu công chức liên bang sẽ được yêu cầu ở nhà cho tới khi chính phủ có tiền trả lương!

- Đảng Dân Chủ khéo nêu một số hậu quả tiêu cực để dọa dân chúng và quy tội cho đảng Cộng Hoà và như thông lệ bên Cộng Hoà thì dám làm mà không khéo trình bày nên sẽ lại bị oán. Chứ cụ thể công chức lo trả tiền an sinh xã hội cho dân chúng vẫn đi làm; quân đội, cảnh sát, kiểm soát không lưu cho máy bay lên xuống hay nhân viên bưu điện thì vẫn lo nhiệm vụ và có lương.

- Một số bất lợi là sở thuế liên bang sẽ ngưng làm việc khi hạn kỳ trả thuế trễ nhất là vào ngày 15 tới đây. Vì chế độ khấu lưu tiền thuế từ gốc, dân Mỹ có thể đóng thuế nhiều hơn số nợ nên vào mùa này lại nhận được tiền bồi hoàn. Nếu nhân viên thuế vụ phải nghỉ và dân không khai thuế bằng internet thì sẽ chậm nhận tiền bồi hoàn. Ngoài ra, các công viên hay viện bảo tàng cũng sẽ không có nhân viên nên du khách mất chỗ đi chơi. Nói chung thì có một số bất lợi nhưng không phải vì vậy mà nước Mỹ bị hoàn toàn tê liệt đâu.

- Để kết luận thì trong trận đấu này, quan trọng chính là ấn tượng hơn thực chất.

- Đảng Dân Chủ thường khéo tuyên truyền hơn đảng Cộng Hoà và Tổng thống Obama có cơ hội chứng tỏ sự biết điều nên muốn dung hoà quan điểm của lãnh tụ Dân Chủ tại Thượng viện với Chủ tịch Hạ viện bên Cộng Hoà. Ông ta là người có lợi nếu như Chính quyền bị đóng, trừ phi đảng Cộng Hoà chứng minh được rằng chính Tổng thống mới là người chịu trách nhiệm, là điều hơi khó.

- Đảng Cộng Hoà bị sức ép khá mạnh từ bên trong là phải giảm chi dù có khiến Chính quyền bị đóng. Bản thân tôi thì cho rằng phe Cộng Hoà lại mắc bẫy nữa vì nếu nhượng bộ để Chính quyền khỏi bị đóng thì nội bộ sẽ bị xé làm hai. Mà nếu làm Chính quyền bị đóng thì giải thích cho rành rẽ lại không là sở trường của đảng này, chưa nói đến xu hướng thiên tả của đa số truyền thông sẽ trình bày sự việc sai khác đi.

RFI: Xin cảm tạ anh Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Lời báo động muộn màng này cũng đã giúp tôi hiểu ra lý do mà sư Minh Trí – sau khi xuất gia, từ bỏ mọi hoạt động chính trị, đã hết lòng tận tụy chăm lo cho những lớp học Việt Ngữ, ở Kampuchea, cho đến… hơi thở cuối!
Trong bài viết sau đây, Henry Kissinger đã cảnh báo về một cuộc thế chiến mới có thể xảy ra và phương cách tốt nhất là tìm cách tạo cho Nga một cơ hội đàm phán trong danh dự. Ý kiến của Kissinger còn nhiều điểm chưa thuyết phục, cần được thảo luận sâu xa hơn...
Trong hơn ba năm - chính xác là 1,016 ngày - Trung Quốc đã đóng cửa với cả thế giới. Hầu hết sinh viên nước ngoài rời khỏi đất nước khi bắt đầu đại dịch. Khách du lịch đã ngừng đến tham quan. Các nhà khoa học Trung Quốc đã ngừng tham dự các hội nghị nước ngoài. Các giám đốc điều hành người nước ngoài bị cấm quay trở lại công việc kinh doanh của họ ở Trung Quốc. Vì vậy, khi Trung Quốc mở cửa biên giới vào ngày 8 tháng 1, từ bỏ những tàn tích cuối cùng của chính sách “không covid”, việc đổi mới tiếp xúc thương mại, trí tuệ và văn hóa sẽ có những hậu quả to lớn, mà phần nhiều là lành tính.
“Đến hẹn lại lên” là chuyện thông lệ, không có gì đặc biệt, nhưng lãnh đạo mà cũng chỉ biết làm đến thế thì dân lo. Chuyện này xẩy ra ở Việt Nam vào mỗi dịp cuối năm khi các cơ quan đảng và chính phủ tổng kết tình hình năm cũ để đặt kế hoạch cho năm mới. Ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư đảng, người có quyền lực cao nhất nước, cũng đã làm như thế. Nhưng liệu những điều ông Trọng nói có phản ảnh tình hình thực tế của đất nước, hay ông đã nói tốt để đồng hóa mặt xấu?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.