Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đóng Cửa Chính Quyền

09/04/201100:00:00(Xem: 8148)

Đóng Cửa Chính Quyền

Trọng Nghĩa & Nguyễn Xuân Nghĩa

Chưa có ngân sách, chính quyền Hoa Kỳ bị nguy cơ tê liệt!

Sáu tháng sau khi tài khóa đã bắt đầu, Chính quyền Liên bang Mỹ vẫn chưa có ngân sách. Trong vòng 24 tiếng đồng hồ từ tối Thứ Tư mùng sáu, Tổng thống Barack Obama đã ba lần họp riêng với lãnh đạo của hai đảng Dân Chủ và Cộng Hoà để tìm giải pháp mà không có kết quả và chưa chắc đã có nổi một lần họp thứ tư vào sáng Thứ Sáu. Nếu hai đảng không đạt thoả thuận thì đêm Thứ Sáu rạng Thứ Bảy, Chính quyền Hoa Kỳ sẽ phải ngưng một số hoạt động và nhiều công chức được yêu cầu ở nhà vì không có lương. Vì sao chuyện kỳ lạ như vậy lại xảy cho quốc gia dân chủ có nền kinh tế lớn mạnh nhất thế giới" Đài Phát thanh Quốc tế Pháp nêu câu hỏi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa tại Hoa Kỳ, xin quý thính giả theo dõi....

RFI: Xin chào anh Nghĩa. Thưa anh, Chính quyền Liên bang Hoa Kỳ có thể bị đóng vào đêm Thứ Sáu này nếu Quốc hội không thông qua dự luật ngân sách cho tài khóa 2010-2011. Khi Chính quyền bị đóng như vậy, nước Mỹ sẽ ra sao" Dư luận nhiều nơi không hiểu vì sao đệ nhất siêu cường kinh tế lại để xảy ra một chuyện kỳ lạ như vậy nên xin yêu cầu anh giải thích cho, và như mọi khi, xin anh trình bày cho bối cảnh của vấn đề.

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Đây là một trận đấu võ của chính trường Mỹ mà giải thưởng là bầu cử vào tháng 11 năm tới. Muốn thấy ra sự phức tạp và ly kỳ của trận đấu, ta cần hiểu ra luật chơi, sân chơi và hai phe giao đấu về những gì. Trong khi ấy, chỉ có 18% dân Mỹ tín nhiệm Quốc hội của họ, một tỷ lệ thấp nhất kể từ mấy chục năm nay, khi viện Gallup bắt đầu khảo sát dân ý!

- Thứ nhất về luật chơi thì Hiến pháp Mỹ quy định rằng Hạ viện Mỹ gồm 435 dân biểu có trách nhiệm về việc chi thu của quốc gia. Hàng năm, Hạ viện phải biểu quyết dự luật ngân sách rồi chuyển qua Thượng viện cho 100 nghị sĩ xem xét, bổ sung và kết hợp thành ngân sách quốc gia để Tổng thống ban hành. Tổng thống có thể dùng quyền phủ quyết bác bỏ, khi đó, Quốc hội phải điều chỉnh hoặc vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống nếu có hơn hai phần ba số phiếu. Lý do khiến Hạ viện giữ tay hòm chìa khóa cho cả quốc gia vì các dân biểu được từng quận hạt địa phương bầu lên cứ hai năm một lần nên phản ảnh rõ nhất ý muốn của người dân ở dưới, theo lối dân chủ trực tiếp nhất. Trong khi tổng thống được bầu cho bốn năm và các nghị sĩ đại diện cho từng tiểu bang được bầu lên mỗi sáu năm.

- Thứ hai, ngân sách hàng năm của Mỹ khởi sự từ mùng một tháng 10 và kết thúc ngày 30 tháng Chín của năm sau, nghĩa là dự luật ngân sách đang gây tranh luận ngày nay đã khởi sự từ hơn sáu tháng trước mà vẫn chưa được thông qua!

RFI: Anh vừa nói một điều rất lạ nên xin hỏi ngay là Chính quyền Hoa Kỳ đã hoạt động trong hơn sáu tháng mà chưa có ngân sách! Vì sao lại như vậy"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa vẫn nói về luật chơi hay luật pháp, hàng năm trễ nhất vào khoảng mùa Thu là Quốc hội phải biểu quyết ngân sách để Tổng thống ban hành trước ngày mùng một tháng 10. Như tuần qua, Hạ viện khóa 112 trong tay đảng Cộng Hoà đã công bố dự luật tài chính cho tài khóa 2012 để mọi người thảo luận mặc dù vẫn chưa có ngân sách năm nay.

- Lý do chưa có ngân sách là vì năm ngoái, Hạ viện khóa 111 trong tay đảng Dân Chủ, vốn được bầu lên từ cuối năm 2008, không làm việc đó vì sợ cử tri phật ý với các khoản tăng chi quá mạnh mà sẽ trừng phạt trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2010. Cho nên dù có đa số rất lớn tại cả hai viện, đảng Dân Chủ lờ hẳn việc này với chủ đích là sẽ để Quốc hội khóa 112 giải quyết. Trách nhiệm đầu tiên nằm tại Hạ viện Dân chủ, Chủ tịch khi đó là Dân biểu Nancy Pelosi.

RFI: Nhưng khi ấy, làm sao Chính quyền giải quyết việc chi tiêu quốc gia"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Người ta thông qua một biện pháp tạm hay stop-gap, nhằm du di một số chuẩn chi của ngân sách năm trước cho năm nay trong khi chờ đợi có ngân sách mới thì sẽ điều chỉnh. Trước sau đã có sáu lần cho phép tạm chi như vậy rồi. Hôm Thứ Năm, Hạ viện trong tay đảng Cộng Hoà biểu quyết một chương trình tạm chi khác cho đến ngày 15 này mà bên đảng Dân Chủ lại không chịu và Tổng thống Obama còn dọa là sẽ phủ quyết vì đòi ăn thua đủ.

RFI: Bây giờ, nói xong về luật chơi, xin hỏi anh sân chơi đó là gì"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Trong cuộc bầu cử năm ngoái, cử tri Mỹ bất mãn vì nạn bội chi ngân sách và vay mượn tới mức chưa từng thấy của Quốc hội khóa 111 nên dồn phiếu cho đảng Cộng Hoà chiếm đa số tại Hạ viện hiện nay với 241 dân biểu trước 192 dân biểu Dân Chủ. Nhưng tại Thượng viện vì chỉ bầu có một phần ba số nghị sĩ, đảng Cộng hoà chiếm thêm sáu ghế vẫn chưa đủ đa số. Cho nên ta có tình trạng éo le là Hạ viện trong tay Cộng Hoà, Thượng viện trong tay Dân Chủ và Tổng thống Obama bên đảng Dân Chủ sẽ ra tái tranh cử vào năm tới. Ách tắc trên sân chơi là như vậy vì đảng Dân Chủ vẫn kiểm soát được Hành Pháp và Thượng viện.

RFI: Chúng ta bước qua phần thứ ba là đôi bên giao đấu về những vấn đề gì"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta không quên rằng trận đấu này nhắm vào cuộc bầu cử năm tới căn cứ trên kết quả bầu cử năm ngoái.

- Đảng Cộng Hoà tin rằng cử tri bầu cho mình để quyết liệt cắt giảm bội chi ngân sách trong khi đảng Dân Chủ chiếm đa số trong hai khóa liền thì cho là mình đã đạt một số thành quả về xã hội nên dù nói là nên giảm chi nhưng không đồng ý về số lượng và đối tượng bi cắt giảm, là giảm ở mục nào. Sau nhiều tháng tranh đấu thì khác biệt thu gọn vào con số giảm chi bên Cộng Hoà là 61 tỷ và bên Dân Chủ là 33 tỷ. Tuần qua, bên Cộng Hoà nhượng bộ là sẽ giảm 40 tỷ, tức là sai biệt chỉ còn là bảy tỷ cho một ngân sách là hơn ba ngàn 460 tỷ, tức là rất nhỏ.

RFI: Nếu chỉ khác nhau có bảy tỷ thì vì sao lại không dàn xếp được"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thứ nhất, dù là ngân sách gần bốn ngàn tỷ, khả năng quyết định của Quốc hội bị giới hạn vào khoảng 20% mà thôi vì những khoản chi gọi là bắt buộc.

- Còn lại thì số rất nhỏ này thật ra phản ảnh tính toán lớn vì phe Cộng Hoà nhắm vào các lĩnh vực coi như thành tích của đảng Dân Chủ. Đó là giảm ngân sách của cơ quan bảo vệ môi sinh, của chương trình kế hoạch hóa gia đình vì họ cho là một hình thức khuyến khích phá thai và quan trọng nhất là làm tê liệt đạo luật cải tổ chế độ bảo dưỡng y tế mà ông Obama coi là một chiến công của mình. Chìm sâu bên dưới là muốn cho thấy ý chí tiến tới quân bình ngân sách.

- Trong khi ấy, đảng Dân Chủ và cả ông Obama thì muốn chứng minh với cử tri rằng đảng Cộng Hoà cực đoan nên làm Chính quyền tê liệt. Trường hợp đó xảy ra hai lần vào năm 1995 khiến Tổng thống Bill Clinton tái đắc cử năm 1996 vì cử tri cho rằng đảng Cộng Hoà quá quắt.

- Thật ra, lần đó là cuộc tranh luận về ngân sách do đảng Cộng Hoà có trách nhiệm vì giữ đa số sau cuộc bầu cử năm 1994. Lần này có khác vì là tranh luận về ngân sách của năm ngoái khi đảng Dân Chủ đang nắm Quốc hội, nhưng nhiều người Mỹ chưa chắc đã nhớ ra điều ấy.

RFI: Nếu mai này mà đôi bên không thỏa thuận được thì Chính quyền Liên bang sẽ bị đóng, điều ấy có nghĩa là gì một cách cụ thể"

Nguyễn Xuân Nghĩa: - Theo luật lệ thì các sinh hoạt gọi là cần thiết vẫn phải được bộ máy liên bang đảm bảo, cụ thể là an ninh, trật tự công cộng và dịch vụ xã hội cần yếu. Còn một số sinh hoạt gọi là "không cần thiết" thì sẽ ngưng hoạt động, khiến 800 ngàn trong số ba triệu công chức liên bang sẽ được yêu cầu ở nhà cho tới khi chính phủ có tiền trả lương!

- Đảng Dân Chủ khéo nêu một số hậu quả tiêu cực để dọa dân chúng và quy tội cho đảng Cộng Hoà và như thông lệ bên Cộng Hoà thì dám làm mà không khéo trình bày nên sẽ lại bị oán. Chứ cụ thể công chức lo trả tiền an sinh xã hội cho dân chúng vẫn đi làm; quân đội, cảnh sát, kiểm soát không lưu cho máy bay lên xuống hay nhân viên bưu điện thì vẫn lo nhiệm vụ và có lương.

- Một số bất lợi là sở thuế liên bang sẽ ngưng làm việc khi hạn kỳ trả thuế trễ nhất là vào ngày 15 tới đây. Vì chế độ khấu lưu tiền thuế từ gốc, dân Mỹ có thể đóng thuế nhiều hơn số nợ nên vào mùa này lại nhận được tiền bồi hoàn. Nếu nhân viên thuế vụ phải nghỉ và dân không khai thuế bằng internet thì sẽ chậm nhận tiền bồi hoàn. Ngoài ra, các công viên hay viện bảo tàng cũng sẽ không có nhân viên nên du khách mất chỗ đi chơi. Nói chung thì có một số bất lợi nhưng không phải vì vậy mà nước Mỹ bị hoàn toàn tê liệt đâu.

- Để kết luận thì trong trận đấu này, quan trọng chính là ấn tượng hơn thực chất.

- Đảng Dân Chủ thường khéo tuyên truyền hơn đảng Cộng Hoà và Tổng thống Obama có cơ hội chứng tỏ sự biết điều nên muốn dung hoà quan điểm của lãnh tụ Dân Chủ tại Thượng viện với Chủ tịch Hạ viện bên Cộng Hoà. Ông ta là người có lợi nếu như Chính quyền bị đóng, trừ phi đảng Cộng Hoà chứng minh được rằng chính Tổng thống mới là người chịu trách nhiệm, là điều hơi khó.

- Đảng Cộng Hoà bị sức ép khá mạnh từ bên trong là phải giảm chi dù có khiến Chính quyền bị đóng. Bản thân tôi thì cho rằng phe Cộng Hoà lại mắc bẫy nữa vì nếu nhượng bộ để Chính quyền khỏi bị đóng thì nội bộ sẽ bị xé làm hai. Mà nếu làm Chính quyền bị đóng thì giải thích cho rành rẽ lại không là sở trường của đảng này, chưa nói đến xu hướng thiên tả của đa số truyền thông sẽ trình bày sự việc sai khác đi.

RFI: Xin cảm tạ anh Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.