Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thêm Một Trận Bão Giá

10/03/201100:00:00(Xem: 9773)
Thêm Một Trận Bão Giá

Nguyễn Xuân Nghĩa & Vũ Hoàng RFA

...nhập siêu quá cao và thiếu ngoại tệ nên phải phá giá đồng bạc làm lạm phát càng tăng...

Do thiên tai và thời tiết bất lợi từ năm ngoái, viễn ảnh của một vụ khủng hoảng lương thực đã gây ưu lo cho nhiều quốc gia từ đầu năm nay. Ngay sau đó, những chấn động từ Bắc Phi và Trung Đông còn làm nổi lên một mối nguy khác là trận bão giá về năng lượng. Nếu cả lương thực và năng lượng cùng lên giá, kinh tế toàn cầu sẽ xoay trở ra sao sau vụ Tổng suy trầm vừa qua" Điễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu vấn đề qua cuộc trao đổi với nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa do Vũ Hoàng thực hiện sau đây.
Vũ Hoàng: Xin kính chào ông Nghĩa. Thưa ông, người ta có thể nói rằng đúng là "họa vô đơn chí" khi mà lương thực và xăng dầu có thể cùng lúc lên giá như vào các năm 2007-2008. Trên diễn đàn này, ông hay nói rằng nếu xăng dầu là sản phẩm chiến lược vì thiếu không được thì lương thực lại là sản phẩm sinh tử vì không có thì chết. Bây giờ, ta sẽ nói đến chuyện u ám đó khi lương thực đã tăng giá từ năm ngoái và dầu thô có thể sẽ lên giá do khủng hoảng tại Trung Đông. Như mọi khi, xin ông trình bày trước tiên về bối cảnh của vấn đề cho quý thính giả.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Các cụ mình có chữ "gạo châu củi quế" có lẽ ứng vào cảnh hoảng loạn bây giờ của người dân tại Việt Nam vì cơn bão giá ập xuống. Bây giờ, về bối cảnh chung thì ta đang có một thế quân bình bấp bênh giữa khả năng cung ứng và yêu cầu về tiêu thụ của hai loại nhu yếu phẩm đó.
- Từ mấy chục năm nay, phát triển kinh tế trên thế giới đã giúp nhiều người thoát khỏi cảnh nghèo đói nên muốn ăn no hơn mà còn ăn ngon hơn. Trong bữa ăn thì phải có thịt nhiều hơn gạo nên ngũ cốc được dùng để nuôi gia súc lấy thịt. Một số quốc gia tiên tiến lại muốn giảm trừ ô nhiểm nên lấy ngũ cốc cất chế thành cồn để thay xăng. Sự tiến bộ đó khiến số cầu về nông sản tăng đều và mạnh. Song song, cải tiến về kỹ thuật canh nông có tăng năng suất, tức là nâng sản lượng thu hoạch được trên cùng một diện tích canh tác, nhưng nhiều quốc gia Á Phi đã dại dột nhảy vọt vào công nghiệp hoá mà coi thường nông nghiệp, thậm chí còn cướp đất của nông dân để làm giàu trong tiến trình họ gọi là hiện đại hóa. Hậu quả là ngoài mức gia tăng dân số khiến năm nay thế giới sẽ có bảy tỷ người thì nhân loại vẫn chỉ có đủ lương thực mà thôi. Bất cứ biến động nào làm giảm sản lượng đều có thể làm lương thực tăng giá. Từ năm ngoái, thiên tai, lũ lụt và hạn hán tại Nga, Úc, Canada, Pakistan, Argentina và Trung Quốc đã đánh sụt sản lượng nên cái thế quân bình bấp bênh giữa cung và cầu sẽ bị lật. Giá lương thực sẽ tăng.
Vũ Hoàng: Mà thưa ông, việc sản xuất, chuyển vận và phân phối lương thực lại cần xăng dầu, bây giờ dầu thô cũng lại có thể lên giá vì một thế quân bình bấp bênh khác phải không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta nhớ rằng dầu thô đã có lúc lên tới 147 đô la một thùng vào Tháng Bảy năm 2008 nhưng sau đó sụt ngay và sụt mạnh vì thế giới bị Tổng suy trầm. Bây giờ, khi kinh tế các nước trước sau đều hồi phục thì yêu cầu về năng lượng, là dầu thô, khí đốt hay than đá và điện năng đều tăng. Tháng Chín năm ngoái là lúc mà thế quân bình giữa cung và cầu trở thành khít khao và giá dầu bắt đầu lên tới 80 đô ma một thùng. Vụ khủng hoảng tại Trung Đông vào thời điểm căng thẳng ấy tất nhiên là đẩy giá tăng vọt. Và giá năng lượng mà lên thì nhập lượng cần thiết cho lương thực cũng lên giá, là điện năng, xăng dầu, phân bón, và chuyển vận. Kịch bản này quả là một cơn ác mộng cho nhiều người.
Vũ Hoàng: Xin hỏi thêm ông một câu về bối cảnh. Các nước sản xuất dầu thô không còn khả năng gia tăng sản lượng nữa sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi e rằng không. Người ta cứ hy vọng rằng Saudi Arabia vẫn còn khả năng bơm dầu nhiều hơn nhưng thật ra về lượng thì vẫn chưa đủ bù vào mức thiếu hụt từ các nước đang bị loạn nếu khủng hoảng lan rộng và kéo dài.Và về phẩm thì xin nói là một xứ hay mỗi loại dầu lại có ảnh hưởng một khác trên giá cả nên nói chung sức ép về giá vẫn là đáng ngại.
- Nhân đây, ta cũng nhớ tới một quy luật tôi tạm gọi là "già néo đứt dây" khi các nước sản xuất và xuất khẩu dầu thô đều biết rằng nếu ghìm dầu để giá lên quá mạnh thì sẽ gây họa cho sản xuất và làm giảm số cầu nên từ cả chục năm nay họ khéo cân nhắc để không vì kiếm lời nhờ dầu thô lên giá mà đánh sụt số cầu như giết luôn con gà đẻ trứng vàng. Bây giờ, họ càng không muốn điều ấy xảy ra khi kinh tế thế giới vừa hồi phục nên cố tìm cách sản xuất cho đủ với số cầu. Nào ngờ là lại bị cơn chấn động ở Trung Đông.
Vũ Hoàng: Chúng ta bước qua phần thứ hai, thưa ông. Hậu quả rồi đây sẽ ra sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta thật chưa biết là tình hình tại một trung tâm dầu khí của thế giới là Bắc Phi và Trung Đông sẽ ra sao và bao giờ mới ổn định nhưng nên tự chuẩn bị cho kịch bản bi quan. Thí dụ như giá dầu cho hạn kỳ Tháng 12 năm 2012 đã lên tới gần 110 đô la một thùng, tức là xấp xỉ giá hiện tại. Điều ấy có nghĩa là thị trường thế giới dự doán suốt 20 tháng nữa, dầu thô vẫn ở khoảng trăm mốt. Nếu tình hình trong Vịnh Ba Tư, kể cả Á Rập Saudi, mà cũng bị khủng hoảng thì dầu thô một trăm mốt vẫn còn là rẻ! Bây giờ nói về hậu quả thì hoàn cảnh mỗi xứ lại mỗi khác tùy theo có dầu hay không.
Vũ Hoàng: Tức là khi giá tăng vọt thì nước bán sẽ có lời mà nước mua lại thiệt, có phải như vậy không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như vậy, nên nhiều người lạc quan tin rằng một vụ tăng giá lương thực hay dầu thô chỉ là một hiện tượng tái phân phối lợi tức. Nôm na là xứ nào xuất khẩu thì có thêm khoản lợi tức trời cho và cái "được" đó có thể bù đắp cho cái "mất" của quốc gia nhập khẩu. Cho nên, nói trên tổng thể là hơn bù kém thì kinh tế toàn cầu sẽ không bị tai họa quá nặng.
- Thí dụ là nước xuất khẩu thu thêm lợi tức phụ trội nhờ dầu thô lên giá thì sẽ có thêm tiền tiêu thụ và đầu tư nên có thể nhập khẩu hàng hóa từ quốc gia mua dầu của mình hoặc đầu tư vào mấy xứ đó chẳng hạn. Cứ nhìn vậy thì trong dài hạn, tình hình không đến nỗi tệ. Nhưng như kinh tế gia nổi tiếng John Maynard Keynes đã nói năm xưa, rằng "về dài thì ai cũng chết!" Vấn đề là chết như thế nào...

Vũ Hoàng: Nghĩa là ông không có vẻ lạc quan lắm về hậu quả của nạn dầu thô hay lương thực lên giá"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi cho là còn tùy hoàn cảnh cùa từng nước, mà hoàn cảnh của Việt Nam thì rõ ràng là kẹt cả hai đầu lẫn bốn cửa! Chúng ta sẽ phân tích dần dần để mình hiểu ra chuyện đó.
- Thứ nhất, nếu giá dầu tăng thuần túy vì chênh lệch cung cầu trên thế giới thì khi tăng quá sẽ làm số cầu giảm và số dầu mà giảm thì giá sụt mạnh hơn mức sút giảm của số cầu. Như sau khủng hoảng Đông Á năm 1997-1998, số cầu về dầu khí trên toàn cầu giảm 10% mà giá sụt tới 75%. Hoặc ngược lại, khi giá dầu tăng gần gấp đôi trong các năm 2003-2007, đà tăng trưởng của kinh tế thế giới chẳng vì đó mà sụt. Trên cơ sở đó người ta lạc quan tin rằng hậu quả sẽ không đến nỗi tệ nếu chỉ vì chênh lệch cung cầu. Nhưng, lần này có khi tình hình lại khác vì yếu tố an ninh tại Trung Đông có thể đánh sụt khả năng cung cấp dầu thô lẫn sản xuất lương thực của một khu vực rộng lớn, cho nên hậu quả sẽ không được như vậy.
- Thứ hai, vì thế giới đang bước vào giai đoạn phục hồi sản xuất nên nói chung giới đầu tư lẫn tiêu thụ đều có sẵn tiết kiệm đủ cao sau mấy năm dành dụm và thắt lưng buộc bụng vừa qua. Nhờ vậy mà họ chịu đựng nổi cơn bão giá....
Vũ Hoàng: Nhưng xin hỏi ngay rằng Việt Nam đâu có được số vốn dằn lưng như vậy"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thì đấy mới là vấn đề! Chúng ta sẽ quay trở lại chuyện đó sau khi nhìn ra ngoài.
- Thứ ba, vì thế giới vừa bị suy trầm nên lãi suất nói chung đều hạ và áp lực lạm phát không đe dọa thiên hạ. Cho nên, nếu dầu thô hay lương thực lên giá thì các nước phải nhập cũng chẳng nên sợ hãi vật giá gia tăng mà lật đật nâng lãi suất vì sẽ chỉ khiến kinh tế càng bị đình đọng.
Vũ Hoàng: Chúng tôi hiểu ra cách giải thích của ông. Nghĩa là dù một số quốc gia trên thế giới có phải nhập khẩu dầu thô hay lương thực thì cũng có hoàn cảnh tạm gọi là thuận lợi, hoặc không quá tệ, cho nên đừng quá sợ mà lật đật tăng lãi suất vì sẽ hãm đà tăng trưởng và còn bị thiệt hại hơn. Nhưng Việt Nam lại không được như vậy nên ông mới nói là bị kẹt hai đầu và bốn cửa!
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như thế! Việt Nam sản xuất đủ lương thực và còn có thể xuất khẩu nên không sợ đói như nhiều xứ khác, kể cả Trung Quốc nếu hạn hán xứ này còn kéo dài qua mùa gặt tới. Nhưng hoàn cảnh của nông dân Việt Nam là họ không được hưởng lợi khi thực phẩm tăng giá mà lại bị thiệt khi xăng dầu lên giá. Đó là một lẽ bi đát cho một đa số thật ra còn nghèo và là một vấn đề kinh tế.
- Thứ hai, Việt Nam có xuất khẩu dầu thô nên có lời khi dầu lên giá, nhưng lại phải nhập khẩu xăng dầu và mọi loại chế phẩm từ dầu. Cái được khi bán dầu lại không bằng cái mất khi mua xăng. Đó là lẽ thứ hai, mà nó còn phản ảnh một chuyện quái đản khác. Cái được là của tập đoàn xuất khẩu dầu mà chằng ai biết là được bao nhiêu và nguồn ngoại tệ thặng thâu đó được sử dụng ra sao, trong khi cái mất thì quả thật là của cả nền kinh tế, của những ai phải dùng xăng dầu và sản phẩm gốc dầu khí.
Vũ Hoàng: Như vậy, ông đã nói ra hai đầu kẹt, thế còn kẹt ở những chỗ nào nữa"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa chuyện thứ ba, chiến lược phát triển của Việt Nam lại chỉ là nhập nguyên nhiên vật liệu về làm gia công và tái xuất khẩu ra ngoài. Khi các nhập lượng là nguyên liệu, nhiên liệu và hàng bán chế mình mua vào mà đều tăng giá thì giá thành của sản phẩm hoàn tất cũng tăng. Khi ấy, ưu thế xuất khẩu có còn bao nhiêu đâu trong khi nhập siêu vẫn tăng và ngoại tệ vẫn hụt" Nếu chú trọng đến canh nông và thị trường nội địa từ lâu thì may ra tránh được chuyện đó. Đấy là lẽ thứ ba.
- Thứ tư, kinh hoàng nhất trong hiện tại là Việt Nam đang bị lạm phát khiến lãi suất đã lên quá cao. Khi cả lương thực và năng lượng đều cùng tăng giá thì hậu quả sẽ thổi bùng lạm phát mà Chính quyền hết cách đỡ và hết đất lùi. Tôi xin lấy một thí dụ để minh diễn: Người ta có thể tìm cách chống đỡ ảnh hưởng của lạm phát qua chế độ trợ giá xăng dầu điện nước, hoặc thậm chí cung cấp tem phiếu cho dân nghèo để tạm đẩy lui nỗi hoạn nạn về vật giá. Trong trường kỳ thì không nên trợ giá như thế, nhưng cứ cho là vì hoàn cảnh quá sức ngặt nghèo mà phải đành vậy đi. Tuy nhiên, trợ giá tới mức nào mới đủ khi thực tế thì mới chỉ đỡ đần được chừng 15% trong khi thực giá có thể cao gấp ba hay gấp bốn" Tức là vì dự trữ ngoại tệ sắp cạn và ngân sách quốc gia bị bội chi nên Việt Nam không có đủ phương tiện cho một biện pháp dù là cấp bách và ngắn hạn. Chưa nói đến tệ nạn phổ biến là khi có trợ cấp là có lạm dụng và buôn lậu!
- Cho nên tôi e là nếu lại bị cơn bão giá về dầu khí trong thời gian tới, người dân sẽ rất khổ với lạm phát trở lại đỉnh cao của năm 2008 và Việt Nam sẽ gặp biến động.
Vũ Hoàng: Câu hỏi cuối thưa ông, vì sao Việt Nam lại để xảy ra tình trạng nguy kịch như vậy"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nguyên nhân thì rất nhiều, nhưng tôi xin nói gọn vào sự yếu kém phi thường của hệ thống quản lý vĩ mô với những liều thuốc đổ bệnh!
- Sau khi hồ hởi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới năm 2007, Việt Nam bơm tím dụng ào ạt mà không lường hậu quả của cơn chấn động ngoại nhập khiến lạm phát tăng vọt tới 28%. Vừa loay hoay đối phó thì lại bị nạn suy trầm toàn cầu năm 2008-2009 nên lật đật tăng chi, đẩy mạnh đầu tư qua doanh nghiệp nhà nước rất kém hiệu năng và lại bơm tín dụng để kích thích kinh tế. Tựu trung vẫn chỉ nhắm vào đà tăng trưởng ảo mà không ngó tới phẩm chất. Thế rồi liều thuốc đổ bệnh ấy mới gây lạm phát đi cùng vụ khủng hoảng về ngoại hối hiện nay. Vì nhập siêu quá cao và thiếu ngoại tệ nên phải phá giá đồng bạc làm lạm phát càng tăng trong một vòng xoáy tai hại. Bây giờ, giữa cơn nguy ngập đó thì bị nạn dầu thô.
- Các xứ khác thì có thể ít sợ và chọn một trong hai mục tiêu là tăng trưởng hay ổn định để có biện pháp đối phó bằng lãi suất thấp hay cao chứ Việt Nam thì đã lãnh nạn lạm phát trước khi có bão nên sẽ bị nặng nhất nếu bão giá ập tới. Vậy mà chính quyền lại hết phương tiện đỡ đòn về cả tiền tệ, ngân sách hay ngoại hối, cho nên người dân sẽ có một mùa gặt thảm khốc từ những chính sách rõ là gieo họa của chính quyền.
Vũ Hoàng: Xin cảm ơn ông Nguyễn Xuân Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Phiên toà xử người dân Đồng Tâm cùng cái án tử hình, chung thân dành cho con cháu cụ Kình đã phủ xuống tâm trạng u ám cho tất cả chúng ta. Nhưng sự việc không dừng ở đó, công an đã bắt giam nhà báo Phạm Đoan Trang, đồng tác giả của ấn bản “Báo Cáo Đồng Tâm”.
Ông mô tả mình là một người chủ trương “tôn trọng sự sống – (pro-life),” ủng hộ Tu chính án số 2 (quyền sở hữu vũ khí,) cổ võ một bộ máy chính quyền nhỏ, một kế hoạch quốc phòng mạnh mẽ, và là một người bảo thủ tôn trọng quốc ca” đã nói là hiện nay nước Mỹ không còn là một quốc gia dân chủ gương mẫu, và rằng “chúng ta cần phải có một Tổng Thống cho tất cả mọi người Mỹ, chứ không phải chỉ cho một nửa nước Mỹ.”
Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm.
Vấn đề không phải là để truy thù hay báo oán. Truyền thống văn hoá bao dung dân tộc Việt không cho phép bất cứ ai thực hiện điều đó. Tuy nhiên, quá khứ cần phải được thanh thoả – và không thể thanh thỏa bằng một (hay vài) cuốn truyện– để chúng ta đều cảm thấy được nhẹ lòng, và an tâm hơn khi hướng đến tương lai.
Làm thương mại, nhất là làm trong nghề buôn bán nhà cửa, muốn mọi người thương mình rất khó. Chín người thương mình cũng có một người ghét mình. Ăn ở cho mọi người thương mình chỉ có chân thành mới làm được.
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.