Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Khi Đường Phố Nổi Giận Chính Đáng, Nỗi Sợ Liền Đổi Ngôi

04/03/201100:00:00(Xem: 5140)
Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA, Thứ Tư, 02 Tháng 3 Năm 2011: Khi Đường Phố Nổi Giận Chính Đáng, Nỗi Sợ Liền Đổi Ngôi

Bùi Tín
Ai sợ ai" luôn là câu hỏi về mối quan hệ giữa nhân dân và chính quyền.
Ở một nước dân chủ, văn minh, thượng tôn luật pháp, thì không ai phải sợ ai cả. Nhân dân tôn trọng chính quyền do mình bầu ra. Chính quyền phục vụ, bảo vệ nhân dân. Nhân dân cũng không sợ gì quân đội, công an và cảnh sát. Quân đội bảo vệ dân, cảnh sát công an giữ gìn trật tự an ninh cho toàn dân. Quan hệ thân thiện, tin cậy nhau.
Nhưng dưới chính quyền độc đoán, độc đảng, dưới chính quyền cảnh sát, dưới chế độ đàn áp mọi biểu hiện đối lập thì người dân thường luôn lo sợ, không yên, vì có thể bị triệu tập, quấy nhiễu, thậm chí bị tra tấn, tù đầy, thủ tiêu. Còn những kẻ cầm quyền, nắm luật pháp, tòa án trong tay, tự coi đứng ngoài pháp luật, tha hồ lộng hành, tác oai tác quái, coi nhân dân không ra gì. Họ hăm dọa, ra oai, đe nẹt người này, cảnh cáo bắt giam người khác, mặc sức vơ vét của dân, hà hiếp nhân dân, lại còn lên lớp đạo đức cho dân, tự cho là người cầm quyền hợp pháp, mãi mãi, suốt đời, còn truyền ngôi báu cho con cháu họ.
Tuổi thọ của các nhà độc tài, độc đoán, cảnh sát trị, gia đình trị, của chế độ đảng trị không kéo dài được lâu, nhất là giữa thời đại ngày nay, khi đã sang thế kỷ XXI.
Do đó mà có chuyện ly kỳ, thú vị, là nỗi sợ hãi có thể đổi ngôi. Từ nỗi lo sợ, sợ hãi của người dân đối với bộ máy cầm quyền hung bạo, bất nhân, nhân dân bị dồn vào đường cùng, vẫy gọi nhau vùng dậy, xua tan nỗi sợ, tạo nên thế mạnh trên đường phố.
Khi ấy bộ máy đàn áp sẽ cảm thấy bất lực, lạc lõng, cô đơn, thậm chí sẽ cảm thấy nguy khốn khi bị quần chúng lên án chỉ mặt. Họ bắt được một vài người, vài chục người, nhưng vài trăm, vài ngàn người xông tới thì sức đâu mà bắt, mà giữ, mà giam"
Bài học sốt dẻo của Tunisia tháng 1-2011 đã rõ, rồi bài học của Ai-cập tháng 2-2011 càng sáng tỏ, và bài học 10 ngày nay ở Lybia từ ngày 17-2, rõ thêm.
Mới thét ra lửa, nhân danh tổng thống, tổng tư lệnh, tổng chỉ huy hải lục không quân và cảnh sát, ra lệnh đàn áp, để rồi chỉ 2 tuần lễ sau, Ben Ali hoảng hốt, run sợ, cùng vợ thu vén của cải, vàng bạc châu báu, bỏ chạy như một tên tội phạm sang Saudi Arabia xin tỵ nạn, để bị truy nã là một tên tội phạm quốc tế. Nỗi sợ đã chuyển ngôi.
Ở Ai Cập cũng vậy, nhà độc tài Mubarak tại vị suốt hơn 40 năm cũng thét ra lửa, cũng nắm trọn quân đội, cảnh sát, tòa án trong tay, cấm báo chí tư nhân, thâm thù giới luật sư, ngự trị bằng luật khẩn trương, nghe tin quần chúng xuống đường ngày 25-2, liền ra lệnh đàn áp, nhưng quần chúng càng đổ ra đường đông thêm, vận động quân đội không bắn vào dân, thế là ngài tổng thống phát hoảng, run sợ, bỏ hết quyền hành, tháo chạy lấy thân.
Ở Lybia cũng thế. Tên độc tài hung dữ, xảo quyệt, đồng bóng, hoang dâm - từng cho bộ hạ đặt bom ở Cộng hòa liên bang Đức, đặt bom trên máy bay Boeing 707 của Hoa Kỳ, định hiếp dâm nữ phóng viên đài TF2 Pháp khi cô này đang phỏng vấn hắn hồi năm 2006 – nay đang trong thế tuyệt vọng, bị Liên Hiệp Quốc khai trừ, bị truy tố trước Tòa án Hình sự Quốc tế về tội diệt chủng, nhiều bộ trưởng, viên chức cấp cao, đại sứ … ly khai hàng loạt. Hiện Gadhafi cũng đang phát hoảng, run sợ, chỉ còn ra lệnh được cho lữ đoàn quân bảo vệ đặc biệt ăn lương cao, bọn này đang rã ngũ, bỏ súng dần trước cao trào nổi dậy tự quản của nhân dân.

Nỗi run sợ của những tên độc tài sa cơ đang nhân gấp bội: tài sản phi pháp của chúng bị phong toả, chúng khó thoát tội tử hình khi bị khởi tố và ra toà án.
Để cho nỗi lo sợ đổi ngôi, không phải là dễ dàng. Nhân dân quần chúng thoát khỏi sự lo sợ lưu cữu kéo dài, từ đó có tinh thần tự tin, dũng cảm nổi dậy bền bỉ, kiên cường đều phải trải qua quá trình vận động, giác ngộ, thức tỉnh kéo dài. Một số nhà báo Pháp, Đức, Nhật, Mỹ …đang ở Bắc Phi cho biết nhiều nhóm sinh viên ngành luật, xã hội học, tâm lý học, nhiều nhà văn cấp tiến đã đóng góp xuất sắc vào sự Thức tỉnh Hồi giáo – le Réveil Musulman - kỳ diệu này. Họ ra sức bác bỏ 2 điều ‘lý sự cùn’ của bọn độc tài và các nhóm Hồi giáo cực đoan là: văn minh phương Tây xung khắc với Hồi giáo như nước với lửa, và nguyên lý ‘chủ quyền quốc gia bất khả xâm phạm’, rằng phương Tây không được can thiệp vào các nước Hồi giáo.
Sự bác bỏ những lý sự cùn này không khó. Cần nói rõ con người là thống nhất. Màu da nào, tôn giáo nào, hễ là con người là yêu tự do, yêu dân chủ, có tự do dân chủ mới có bình đẳng, công bằng, phát triển. Dân chủ ra đời từ thời cổ xưa ở La Mã.
Thế giới là một cộng đồng có trách nhiệm với nhau trên toàn cầu. Do đó không những mọi người, mọi nước có quyền can thiệp mà còn có trách nhiệm, có nghĩa vụ can thiệp cứu giúp nhau khi cần. Đó là bản tính NGƯỜI. Anh thấy người bạn láng giềng của anh đánh đập tàn bạo con anh ta, giết vợ anh ta, anh nỡ nào để mặc, không can thiệp, đứng nhìn"
Bà Aung San Syu Ky đã có một cuốn sách bàn về Làm sao giải tỏa nỗi sợ cường quyền.
Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng có bài giảng sâu sắc về căn nguyên nỗi sợ và làm sao từ bỏ được nó để luôn tự tin, tâm linh an lạc, thư thái, yêu đời.
Các sinh viên học sinh trí thức, giới luật gia và nhà văn Tunisia, Ai-cập còn cho biết đã 5, 6 năm nay họ lập ra những Nhóm điều tra, thu thập tài liệu, lập hồ sơ trên Net, những task force - nhóm chuyên trách về những vụ tham nhũng lớn nhỏ, những quan tham ô lại từng vùng, từng tỉnh, những tài sản bất minh của bọn có chức có quyền, những nhóm đặc quyền, gia đình, phe nhóm, tay chân của chúng, những biện pháp mua bán, sang nhượng, đút lót, hối lộ, những vụ chuyển ngân, rửa tiền, mua bán nhà đất bất minh, những cuộc đàn áp do ai ra lệnh, ai thực hiện, nạn nhân, tang chứng, những vụ xử án bất công, khủng bố, ai là quan tòa, tay chân cường quyền, chà đạp pháp luật"
Cuối cùng, đã có sự giải thích vì sao nhân dân xuống đường đông đảo. Chỉ là vì họ thấy sự nổi giận của đường phố là chính đáng, đã có sẵn trong lòng mỗi người dân. Giận dữ vì giá cả leo thang, đồng tiền mất giá, cứ như bị kẻ cắp móc túi mỗi ngày. Giận dữ vì dân sống khổ mà quan chức, gia đình họ thì xa hoa, phè phỡn, hưởng lạc, hoang dâm vô độ. Giận dữ vì thất nghiệp, vì ốm đau không có bảo hiểm, bị hành hạ, vòi vĩnh, quấy nhiểu bởi chính quyền rữa nát. Giận dữ vì xã hội băng hoại, tương lai con cháu ta sẽ ra sao"
Cả một kho kinh nghiệm quý ở Bắc Phi. Hãy biết ghi nhận, tìm hiểu, ứng dụng có lựa chọn và sáng tạo.
Bùi Tín

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.