Hôm nay,  
Việt Báo Online

22.Đức Đạt lai Lạt ma thuyết giảng Trình tự Tu thiền

24/02/201100:00:00(Xem: 3285)
22.Đức Đạt lai Lạt ma thuyết giảng Trình tự Tu thiền

Đức Đạt lai Lạt ma bắt đầu giảng Trình tự Tu thiền.

Được biết trong mấy năm gần đây, đức Đạt lai Lạt ma đã đi nhiều nơi trên thế giới để thuyết giảng Kinh pháp Tu thiền này, năm 2008, ngài giảng đạo suốt năm ngày tại Sydney, Úc đại lợi. Tập tài liệu chúng tôi có được theo bài thuyết giảng ở Sydney. Dưới đây chúng tôi xin phép tóm lược những điểm chính yếu trong bài giảng.

Tác phẩm Trình tự Tu thiềncủa Đại sư Phật giáo người Ấn Độ Liên hoa giới (Kamalashila)được đức Đạt lai Lạt ma cho là một tác phẩm rất quan trọng và là chìa khóa mở cánh cửa đưa vào kinh điển Phật giáo. Đại sư Liên hoa giới Kamalashila là một đại biểu quan trọng của trường phái Trung Đạo vào thế kỷ thứ tám.Liên hoa giới tôn giả chủ trương dung hợp Trung quán và Duy thức luận.

Bắt đầu bài giảng là Thời kinh bái tụng “Thắp sáng ba bậc tín tâm: tụng tôn kính 17 hiền thành cựu học viện Nalanda.”

Tiếp theo là Bài Thuyết giảng về Tâmgồm những đoạn (tạm ghi) chủ ý như sau.

Phần trình bày dưới đây là tóm lược bài giảng của đức Đạt lai Lạt ma, dựa theo bài Việt dịch của Hồng Như Thubten Munsel, đã hiệu đính chuẩn bị cho Pháp hội tại Sydney, 06/2008. Xin kính ghi công đức này của quý Thiện Trí Thức.

  • Quyền sống hạnh phúc:

Mọi sinh vật đều có quyền hiện hữu, sinh tồn. Từ cây cỏ cho đến loài hữu tình. Chúng sanh không những có quyền được sống, mà còn là quyền sống vui. Đây là lẽ tự nhiên. Cơ thể chúng ta ngay từ bản chất thích hợp với trạng thái tinh thần vui vẻ. Buồn phiền thì sinh bệnh. Vì vậy cơ thể này tự nó đã có chức năng tạo thành tâm lý an vui. Giữa thể chất và tinh thần có mối tương quan mật thiết, tâm vui thì thân khỏe và ngược lại. Mục tiêu chính của đời sống này là sống hạnh phúc, thành công. Đây là quyền bẩm sinh.

Hạnh phúc nói ở đây, chủ yếu là trạng thái tâm lý thỏa mãn sâu xa. Nghĩa là có khi thể xác đau đớn, gian nan khó nhọc, thiếu thốn vật chất mà tâm vẫn an vui. Trạng thái thỏa mãn có hai mức độ. Thứ nhất, tâm vui nhờ vật chất. Thứ hai, tâm vui nhờ tinh thần. Chúng ta là con người, có được bộ óc thông minh tuyệt vời hơn các loài khác. Nhưng chính vì vậy mà dù có đời sống vật chất đầy đủ vẫn lắm phiền muộn, lo âu, bất an, hoài nghi, cô đơn. Tất cả đều vì trí thông minh. Vì vậy thông minh chưa chắc mang lại hạnh phúc tinh thần, bình an nội tại.

  • Chức năng của tôn giáo - Ba câu hỏi về cuộc sống

Trong lịch sử, loài người đã nỗ lực tìm kiếm phương cách tạo nguồn an lạc nội tại. Đặc biệt luôn cần niềm tin để sinh tồn. Lòng tin mang lại nguồn hy vọng. Loài người khi gặp nghịch cảnh luôn hướng về một đấng tối cao, cất lời cầu nguyện.

Lòng tin mang nguồn hy vọng, mà hy vọng là điều tối quan trọng. Như vậy tôn giáo đáp ứng được nhu cầu tinh thần của con người. Dù là thế kỷ 21 vật chất đầy đủ, nhưng tinh thần vẫn không vui, và tôn giáo vẫn giữ vai trò trọng yếu với chức năng mang đến cho con người niềm vui nội tại.

Các truyền thống tôn giáo lớn nói chung đều nhắm đến ba câu hỏi:

1.Cái tôi là gì"

2. Cái tôi có điểm khởi đầu hay không"

3. Cái tôi có điểm kết thúc hay không"

  • Cái tôi là gì"

Phật giáo nói cái tôi hay ngã, chỉ là sự giả hợp của các thành phần thân và tâm (ngũ uẩn), hoàn toàn không có cái tôi độc lập tách lìa ra khỏi thân và tâm.

Ngoài Phật giáo ra, tất cả mọi truyền thống tôn giáo khác đều chấp nhận cái tôi là chủ thể, sở hữu thân và tâm, có khả năng điều động và sử dụng thân tâm. Đó là vì cảm giác tự nhiên của ta. Khi mắt thấy vật gì ta luôn tự nhiên có ý nghĩ “tôi nhìn thấy vật ấy.” Và ngay từ bẩm sinh ta luôn mang cảm giác thân này là tôi, tâm này là của tôi.

Phật giáo lại cho rằng cái tôi là giả danh, là tên gọi của một tổng hợp thân và tâm. Dựa vào sự tổng hợp của các thành phần trong xe mà gọi là cỗ xe; tương tự, dựa vào các thành phần tâm và thân (ngũ uẩn) mà làm nền tảng gọi là cái tôi.

Đó chính là quan niệm về vô ngã đặc thù trong Phật giáo. Tuy nhiên, đây không có nghĩa là phủ nhận sự hiện hữu của cái tôi, mà tìm cái tôi trong chân thực tại (chân đế). Ở đây chính trong Phật giáo có nhiều trường phái phân tích khác nhau và đưa ra câu trả lời riêng cho câu hỏi này. Có phái chú trọng đến cái tâm, có phái cho rằng chính ý thức là cái tôi, và có phái đề ra đệ bát thức (a lại da thức). Không thể giản lược trong vài ba câu có thể trình bày được những học thuyết thậm thâm đó.

  • Cái tôi có điểm bắt đầu không"

Nếu có bắt đầu thì như thế nào" Nhiều tôn giáo tin là có đấng sáng tạo: 1. Thứ nhất là Thiên Chúa giáo cho rằng tất cả đều do Thượng đế sáng tạo, và chỉ có một đời này. 2. Các tôn giáo Ấn Độ hữu thần thì cho rằng có đấng sáng tạo (Phạm Thiên Brahma) nhưng vừa chấp nhận luật nhân quả. 3. Truyền thống triết lý Ấn Độ cổ tên Số luận (Samkya) cho là có đấng sáng tạo gọi là Bản thể Nguyên sơ, tạo ra tất cả chỉ trừ chính nó và con người. Như vậy cái tôi hay bản ngã là trường tồn vĩnh cửu không có điểm bắt đầu.

  • Quan điểm Phật giáo về khởi điểm của cái tôi:

Cái tôi chỉ là tên gán đặt cho tổ hợp các thành phần thân tâm, đặc biệt là tâm, vì vậy để xét xem cái tôi có điểm khởi thủy hay không, cần tìm hiểu xem cái tâm có điểm khởi thủy hay không, và thân có điểm khởi thủy hay không.

Thân có điểm khởi thủy hay không" Nói về thân, đương nhiên có điểm bắt đầu. Thân ta đến từ cha mẹ, thân cha mẹ đến từ ông bà…thế hệ sau đến từ thế hệ trước, cứ thế cho đến thuở khai thiên lập địa. Nếu theo thuyết tiến hóa của Darwin, thì loài hai chân đến từ bốn chân, và loài bốn chân đến từ loài sứa. Truy ngược từ loài sứa đến từ loài bất động vô tri. Trên phương diện vi tế, thân thể vật lý của ta ngày nay có thể truy ngược từ thời điểm Đại bùng nổ. Truy ngược mãi đến cực vi, những hạt kết cấu thành thân thể ta đến đến từ một dòng tiếp nối liên tục, có thể nói là hoàn toàn không có điểm bắt đầu. Nếu những chất liệu vật lý tạo thành có thời điểm khởi đầu, thì những chất liệu ấy do đâu mà có" Đây là điều không thể lý giải.

Tâm có điểm khởi thủy hay không" Nói về nhận thức giác quan, như nhãn thức, nhĩ thức… loại tâm thức này đương nhiên có điểm bắt đầu. Thí dụ như khi nhìn thấy một đóa hoa, nhãn thức thấy đóa hoa sẽ phát sinh do hai yếu tố đóa hoa bên ngoài và con mắt thấy đóa hoa. Tuy vậy sự nhìn thấy này chỉ trở thành một kinh nghiệm tâm thức khi có một yếu tố tâm thức đi trước, một trạng thái tâm đó là tánh biết và tánh sáng. Thí dụ, một người say hay người điên nhìn hoa mà không có nhãn thức vì thiếu tánh sáng, hay ý thức.

Ý thức chia ra nhiều loại, khi tỉnh khi mơ, ý thức thô lậu hay vi tế. Tâm thức thô lậu đều do từ tâm thức vi tế sinh ra.

Chủ yếu, tánh chất của tâm là tánh sáng, tánh biết. Tâm hoàn toàn không có tướng dạng, hình thức, thức thể. Như thế, khi nói đến nhân tố chính yếu tạo ra tâm thì nhân này phải mang cùng tánh chất với tâm, nghĩa là chỉ là tánh sáng và tánh biết.

Theo quan điểm Phật giáo, sự liên tục của tâm là nền tảng của cái tôi. Tâm này không có điểm khởi đầu. Do bởi tâm sanh ra từ một cái tâm đi trước, chứ không do một điều gì hay một vật gì khác phát sanh ra, cho nên có thể xem như tâm không có điểm khởi thủy.

  • Cái tôi có điểm kết thúc không" 

Theo quan điểm các đa số tôn giáo hữu thần thì cái tôi không có điểm kết thúc, vì: hoặc do phán xét cuối cùng và người tốt sẽ lên thiên đàng ở vĩnh viễn cùng Thượng đế; hoặc như các tôn giáo Ấn Độ thời cổ thì cái tôi vốn là một phần của đấng tạo hóa sẽ hoàn nhập trở lại cùng Đại Phạm thiên (Big Brahma) mãi mãi.

Trong Phật giáo có hai quan điểm:

1/ Các hệ phái thấp tin là khi đạt đến Niết bàn (Đại Bát Niết bàn - Mahaparinirvana) thì đi vào tận diệt, bỏ thân xác vật lý và cái tâm cũng hoàn toàn diệt tận; tức là chấp nhận thân và tâm có điểm kết thúc (ngã hữu chung).

2/ Các hệ phái cao tin là sự vật còn tồn tại hay không đều tùy nơi sự có mặt của các yếu tố hóa giải tương ứng hay không. Tâm vốn bao gồm nhiều loại tâm thức hư vọng, mỗi tâm hư vọng đều tương ứng với một tâm đối nghịch có khả năng hóa giải tâm hư vọng đó. Áp dụng tâm thức hóa giải tương ứng thì tâm hư vọng sẽ đoạn diệt.

Tuy nhiên, nếu nói đến tánh sáng và tánh biết của tâm, vốn là chân tánh của tâm, thì không có yếu tố hóa giải. Cho nên tánh sáng và tánh biết của tâm sẽ tiếp tục vĩnh viễn, không chấm dứt, mãi cho đến tận quả giác ngộ viên mãn. Vì vậy mà nói cái ngã không có điểm kết thúc (ngã vô chung).

  • Khác triết lý- Cùng thông điệp:

Mọi tôn giáo lớn đều có quan điểm triết lý riêng khác biệt nhau. Nhưng nhìn chung thì tất cả đều mang cùng một thông điệp, cùng mục tiêu hành trì: đó là thông điệp của tình yêu, của lòng từ bi bác ái, và mục tiêu hành trì là để thực hiện những điều này.

Khi chân thành mở tâm từ bi, thì tự nhiên có lòng độ lượng, và đi đến việc tự quan tâm kiểm soát chế ngự chính mình, không gây tác hại cho người khác. Trọng tâm của các tôn giáo lớn đều là thể hiện lòng từ bi bác ái. Từ đó đã phát sanh ra rất nhiều bậc vĩ nhân cống hiến trọn đời cho niềm an vui của người khác, với trái tim vĩ đại, nồng ấm.

image120

image122

15/09/2019(Xem: 538)
Đàn anh của tôi, anh Nguyễn Mạnh Dạn, nhà văn Nguyễn Mạnh An Dân ra đi thật rồi sao? Chúng tôi mới gặp nhau năm 2018 trong Đại Hội tổ chức ở thành phố Houston, tuy không nói chuyện lâu được vì anh bận và hẹn nhau có thể gặp lại năm 2020
15/09/2019(Xem: 403)
Bách Linh Nhứt Điểu (101 con chim) là một quyển sách đặc biệt. Có tới 101 con chim hiện diện trong đó nhưng không phải là một cuốn sách Vạn Vật, cũng không phải là tác phẩm thuộc loại kể tên nhiều giống chim bằng thể thơ bình dân mà trước đây người ta gọi là vè các thứ chim. Đây là một tác phẩm văn chương
15/09/2019(Xem: 296)
20 sinh viên được đại học chào đón và Nghĩa Sinh đồng hành từ Hanoi, Saigon, Kontum, Vinh và Hà Tĩnh -- CTTS sẽ chào đón thêm 4 Linh mục, 4 Tu sĩ và 2 Quý chức tham dự Chương trình Thạc sĩ Lãnh đạo Phục vụ Cộng đoàn vào cuối tháng 12 năm 2019
14/09/2019(Xem: 700)
Ở trong nước dù chưa có cuộc trưng cầu dân ý để có được con số chính xác về mức độ người dân muốn thay đổi thể chế, nhưng thực tế xã hội cho thấy tỷ lệ dân chúng muốn duy trì thể chế cộng sản rất thấp không hơn gì con số 0.1%.
14/09/2019(Xem: 1338)
Joshua Wong báo động là tình hình không lắng dịu, mà ngươc lại, Hồng Kông đang bị đe doạ sẽ có lệnh thiết quân luật như trong thời chiến và Trung Quốc sẽ tiếp tục đưa quân đội tới
14/09/2019(Xem: 992)
Một trong những lý do khiến cho Phong trào DCHK cứng rắn đối phó với chính quyền tay sai Hồng Kông là kinh nghiệm đau thương trong cuộc nói chuyện hoà giải vào dịp phản kháng năm 2014
14/09/2019(Xem: 9460)
thứ sáu, 13 tháng 9 năm 2019 từ tiểu bang Hawaii, đã khởi sự một cuộc hành trình trở về với đồng đội ở quê hương mới, vùng Little Saigon, một ngày trở về với chiến hữu và mầu cờ vàng ba sọc đỏ của 81 hài cốt chiến sĩ nhẩy dù quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sau hơn 33 năm bị lãng quên và nằm ngủ yên trong căn cứ quân sự quạnh hiu ở Hawaii.
14/09/2019(Xem: 1976)
Bạn gởi thiệp mời: con xuất giá Kèm theo ảnh cưới bố ngày xưa Ba lăm năm cũng cho là ngắn Chớp mắt qua rồi chuyện gió mưa Đám cưới đơn sơ màu áo lính Khách mời toàn lũ khách nhà binh Cô dâu chẳng có vòng hoa cưới Mà mắt long lanh thắm thiết tình
14/09/2019(Xem: 327)
Đây là vấn đề nhân đạo, là sứ mệnh thiêng liêng biểu lộ lương tâm chính trực. Chúng ta ở hải ngoại chỉ hưởng được hạnh phúc chân chính thực sự khi thấy đồng bào quốc nội được sống trong hạnh phúc.
14/09/2019(Xem: 603)
Cuộc khủng bố 911 vào tháng 9, ngày 11, năm 2001 nên gọi là cuộc khủng bố 911, con số báo nguy, cầu cứu của Mỹ cho dễ nhớ.
14/09/2019(Xem: 282)
Tin BBC 13/09: Thủ tướng nước Anh Boris Johnson nói rằng ông ta lạc quan một cách chừng mực về một thỏa thuận Brexit với EU
14/09/2019(Xem: 626)
Theo Fox News, lệnh cấm vận của Mỹ áp đặt lên Iran kể từ khi tổng thống Trump rút ra khỏi thỏa thuận hạt nhân 2015 đã khiến cho những quĩ hưu trí của Iran bên bờ sụp đổ- theo một báo cáo của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia.
14/09/2019(Xem: 278)
Hoa Kỳ đã trừng phạt 3 nhóm quốc doanh Bắc Hàn được cho là chịu trách nhiệm đối với việc xâm nhập hệ thống nhắn tin liên ngân hàng Swift
14/09/2019(Xem: 415)
Trung Quốc sẽ gỡ bỏ thuế quan trừng phạt đối với đậu nành và thịt heo Mỹ trong cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ, theo một cơ quan thông tin quốc doanh cho biết hôm Thứ Sáu
14/09/2019(Xem: 1896)
Trung Quốc thường đánh cắp kỹ thuật quân sự ngoại quốc nhưng có nhiều nguy hiểm để làm thế. Nên nhớ rằng phản lực cơ dựa trên tàu sân bay Nga mà Trung Quốc ăn cắp có được cho phép?
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2019, Google cho biết đang thay đổi thuật toán tìm kiếm của hãng một lần nữa. Theo thông báo, thuật toán tìm kiếm mới sẽ nhấn mạnh hơn vào "các tin báo cáo gốc" khi chúng sẽ được xếp hạng cao hơn trong các kết quả tìm kiếm. Để chuẩn, công ty đã phân phát các chỉ dẫn cho bộ khung thuật toán đến hơn 10,000 reviewer con người, để nhận được phản hồi về kết quả xếp hạng thật sự.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau lệnh cấm tạm thời không cho phép Kasptersky Lab cung cấp phần mềm và giải pháp bảo mật cho các cơ quan chính phủ Mỹ, một lệnh cấm chính thức đã được đưa ra.
Khoảng giữa tháng 09/2019, xe hơi điện E của Honda đã chính thức được giới thiệu, và phiên bản sản xuất của nó vẫn lưu giữ được gần như toàn bộ những đặc điểm lẫn tính năng của bản concept ban đầu. Honda cũng đã tiết lộ giá bán và thông số của chiếc xe hơi điện dành cho đô thị.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau vài năm tranh chấp với thuế vụ nước Pháp, Google đã phải thỏa thuận dàn xếp để chấm dứt cuộc điều tra gian lận thuế. Tổng cộng, Google phải trả 1.059 tỷ USD, trong đó, 510 triệu USD tiền thuế mà Google đã trốn trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2018, và 549 triệu USD tiền phạt cho chính phủ Pháp.
Khoảng giữa tháng 09/2019, tuyên bố mới về thảm họa nhà máy điện hạt nhân Fukushima của bộ trưởng môi trường Nhật Bản đang khiến những ngư dân và các tổ chức về môi trường phẫn nộ
Để xử lý cả một đoạn văn, ta sẽ phải gõ lại tất cả, thậm chí là copy – paste từng ký tự từ chỗ này sang chỗ khác. Đây cũng chính là hạn chế mà các nhà sinh học phải đối mặt trong nhiều thập kỷ. Với những công cụ chỉnh sửa gen hiện đại nhất, kể cả CRISPR, từ trước tới nay họ cũng chỉ mới thao tác được với từng gen hoặc đoạn gen rất ngắn nội trong từng tế bào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, BIOLIFE4D, một công ty công nghệ sinh học tại Chicago, Mỹ đã tuyên bố “in 3D” thành công một quả tim người bằng tế bào cơ tim của người cung cấp, và “mực in” sinh học làm từ hợp chất ngoại bào, giúp quả tim nhân tạo có tính chất giống “hàng thật” nhất
Nổi tiếng trong các lễ hội, câu chuyện và bài hát về trăng tròn được biết đến nhiều nhất là Harvest Moon (Trăng Trung Thu, hay Trăng Mùa Gặt
Khoảng giữa tháng 09/2019, một công ty công nghệ trụ sở tại California tố cáo, phó giáo sư Bo Mao tại đại học Hạ Môn đã liên lạc với họ về một bo mạch điện tử do công ty phát triển, nói là dùng để nghiên cứu riêng nhưng kỳ thực là lấy về cho Huawei nghiên cứu.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Apple đã giành lại vị thế công ty "nghìn tỷ USD" lần đầu tiên kể từ tháng 11/2018. Cột mốc vốn hóa 1,000 tỷ USD được tái lập chỉ một ngày sau khi công ty ra mắt loạt điện thoại iPhone thế hệ mới.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Facebook đã đăng một bài viết trên Newsroom, mô tả tầm quan trọng của việc thu thập dữ liệu địa điểm (location) trên thiết bị mà người dùng sử dụng để truy cập mạng xã hội. Facebook cũng lo ngại những thay đổi về quyền riêng tư khi người dùng cập nhật phiên bản iOS và Android mới sẽ ảnh hưởng đến việc tiếp cận dữ liệu.
Alibaba của Trung Quốc thường được so sánh với Amazon của Mỹ. Dù cả 2 công ty không thực sự cạnh tranh với nhau, nhưng vẫn có nhiều điểm tương đồng trong hoạt động kinh doanh của họ: Cả hai đều điều hành các trang web thương mại điện tử và có các dịch vụ phát trực tuyến.
Khoảng giữa tháng 09/2019, trong một nghiên cứu mới được được công bố trên Tạp chí Y học New England, các nhà khoa học Trung Quốc cho biết đã cấy tế bào máu được chỉnh sửa gen vào một người vừa bị ung thư vừa nhiễm HIV. Các tế bào đã tồn tại một cách an toàn trong cơ thể bệnh nhân suốt 1.5 năm.
Tại sao nó lại có tên là Tinh Vân Trái Tim?
Khi con người lên vũ trụ, chúng ta sẽ cần một không gian để sinh sống. Đã có nhiều ý tưởng về việc xây dựng các ngôi nhà in 3D ngoài vũ trụ nhưng thực tế, việc in 3D các vật liệu và xây dựng bằng công nghệ in 3D không hề đơn giản, nếu không muốn nói là tốn kém.