Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trung Quốc - Kinh tế Lớn Mà Không Mạnh

17/02/201100:00:00(Xem: 15147)
Trung Quốc - Kinh tế Lớn Mà Không Mạnh

Nguyễn Xuân Nghĩa & Việt Long RFA

...cao niên ngày càng đông trong khi tuổi trẻ có hiểu biết thì ngày càng bất mãn...

Ăn Tết Tân Mão xong, hôm Thứ Hai 14, dân Trung Quốc được chính phủ Nhật xác nhận rằng kinh tế Trung Quốc đã vượt Nhật thành nền kinh tế thứ nhì của thế giới sau Hoa Kỳ. Điều này, mục Diễn đàn Kinh tế của chúng ta đã trình bày trong chương trình phát thanh ngày 18 Tháng Tám năm ngoái. Nhưng, thực chất của vị trí số hai này là gì, xin quý thính giả theo dõi phần phân tích sau đây của nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa qua cuộc trao đổi với Việt Long.
Việt Long: Xin kính chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Thưa ông, sáng Thứ Hai 14, chính phủ Nhật thông báo rằng sản lượng kinh tế Nhật trong quý bốn đã giảm mất một tỷ lệ quy ra toàn năm là 1,1%. Vào cùng giai đoạn ấy, kinh tế Trung Quốc lại tăng trưởng 9,8% so với năm ngoái. Từ đó, người ta suy ra sản lượng kinh tế Nhật trong toàn năm 2010 là năm ngàn 474 tỷ Mỹ kim (5.474), thua sản lượng Trung Quốc là năm ngàn 879 tỷ (5.879). Tức là Trung Quốc chính thức vượt qua Nhật Bản để có nền kinh tế đứng hạng thứ nhì thế giới.
Chúng tôi nhớ là cách đây đúng sáu tháng và căn cứ trên số liệu của sáu tháng đầu năm, ông có nói đến việc Trung Quốc đã vượt Nhật Bản, nhưng cũng nêu ra một số mặt trái của vị trí đó. Bây giờ, sự thể đó đã là thực tế, ông nghĩ sao về nền kinh tế hạng nhì này"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa lần trước, chúng ta nói đến nhiều mặt trái của tấm huy chương, kỳ này, có lẽ ta sẽ so sánh với các trường hợp tương tự nhìn trong viễn ảnh trường kỳ. Sau đấy mình sẽ tìm hiểu vì sao đỉnh cao cũng lại là một mũi lật, vì Trung Quốc đang vào khúc quanh.
- Trước hết, thưa ông, khi nói đến Tổng sản lượng một quốc gia đo lường bằng đơn vị tiền tệ phổ biến là đồng Mỹ kim, người ta dùng một thước đo thiếu chính xác vì đồng Mỹ kim tại Nhật mua được ít hàng hóa hơn cùng một tờ giấy bạc đó tại Trung Quốc. Để điều chỉnh cho thực tiễn hơn, ta có phương pháp PPP hay "tỷ giá mãi lực", là so sánh hai nền kinh tế ở sức mua của đồng bạc. Theo phương pháp này thì kinh tế Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản từ năm 2001, từ 10 năm trước. Cho nên mình không lấy gì làm ngạc nhiên.
- Điều ngạc nhiên là giới lãnh đạo Trung Quốc lại không giăng đèn kết hoa và đốt pháo chào mừng biến cố này để khích lệ lòng dân. Tờ Nhân dân Nhật báo của đảng đã một lần nói thật khá hãn hữu khi đăng một bài viết với tựa đề: "Trung Quốc vượt Nhật Bản để thành nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới - nhưng không là nền kinh tế mạnh thứ nhì". Họ biết cái khác giữa lớn và mạnh. Cái lớn của Trung Quốc chính là dân số, hơn một tỷ 300 triệu người so với 127 triệu dân Nhật.
Việt Long: Nhưng từ một khởi điểm rất thấp, trong ba chục năm mà Trung Quốc vươn tới đó thì cũng là một kỳ tích chứ"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Đúng như vậy vì ai đó đã nói rằng "với sức người, sỏi đá cũng thành cơm".
- Sau ba chục năm hoang tưởng duy ý chí của Mao Trạch Đông khiến cơm cũng thành sỏi đá thì khi hơn một tỷ người được phép bung ra làm ăn tất nhiên là có tạo ra kết quả khác. Nhìn trong viễn ảnh dài thì sau hai chục năm đầu của cải cách, sức bật của Trung Quốc chưa mạnh như Nhật trong cùng thời kỳ và chỉ vọt nhanh từ chục năm nay, lần lượt vượt Ý năm 2000, rồi Pháp, Anh, Đức và bây giờ là vượt Nhật Bản.
- Phần kia, ta không quên là Nhật đã tổ chức Thế vận hội Tokyo từ năm 1964, khi Trung Quốc vừa xong "Bước nhảy vọt vĩ đại" và sắp chụm chân nhảy vào "Cách mạng Văn hoá Vô sản Vĩ đại". Khi Mao tiến hành việc tranh đoạt quyền bính rồ dại đó thì cũng là lúc Nhật Bản vượt Tây Đức thành nền kinh tế thứ nhì thế giới từ năm 1967 và tăng trưởng không ngừng cho tới đỉnh cao vào năm 1995. Từ đó, Nhật trải qua khúc quanh chập chờn, với dân số bị lão hóa và xã hội chuyển sang một hình thái kinh tế khác. Vậy mà ngày nay, sản lượng bình quân của dân Nhật vẫn gấp 10 dân Tầu và nếu Trung Quốc có 300 triệu người đã thành trung lưu, hay 60 triệu có khi là triệu phú, thì vẫn còn 100 triệu dân cực nghèo, lợi tức một ngày không tới hai đô la. Nhìn rộng hơn thì sản lượng của hai nền kinh tế số hai số ba vẫn chưa bằng sản lượng của 300 triệu dân Mỹ, ngày nay là hơn 14.660 tỷ đô la. Đó là về lượng.
- Mà cái lượng của Trung Quốc là hơn tỷ người thì vẫn chưa biến thành phẩm, và sau khúc quanh sắp tới có khi lại biến thành hơi.
Việt Long: Ông nói về khúc quanh của Trung Quốc. Phải chăng vì bây giờ nền kinh tế này lại bị lạm phát" Khi dân chúng được biết là mình vừa vượt qua Nhật thì cũng biết thêm là lạm phát đã vượt định mức của nhà nước. Trên diễn đàn này, ông thường nhắc rằng một yếu tố dẫn tới vụ tàn sát Thiên an môn năm 1989 chính là lạm phát. Liệu lịch sử sẽ lại tái diễn chăng"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa rằng lạm phát có là vấn đề mà chỉ là một phần thôi.
- Chúng ta biết là Trung Quốc lại vừa tăng lãi suất, lần thứ tư kể từ trung tuần tháng 10 đến nay. Nhưng áp lực lạm phát manh nha từ năm ngoái đã "ăn vào cơ cấu" như một giới chức của họ đã nói. Và với lãi suất huy động trả cho trương chủ ký thác vẫn ở số âm, chỉ bằng hơn phân nửa sự mất giá của đồng bạc, việc nâng lãi suất sẽ phải tiếp tục. Vấn đề ấy tác động vảo phản ứng sinh sống của người dân và đúng là ảnh hưởng vào các vấn đề thuộc về cơ cấu. Một trong các vấn đề ấy là sự chuyển dịch dân số với hậu quả là doanh nghiệp Trung Quốc đang thiếu người lao động.
Việt Long: Trung Quốc là một xứ đông dân nhất địa cầu và nhờ vậy mà có nền kinh tế lớn hàng thứ nhì thế giới. Vì sao mà với một vựa người đông đảo như vậy, Trung Quốc lại thiếu nhân công"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Ta hãy nhìn vào con số ở trên về hiện tượng rồi sẽ tìm hiểu bản chất nằm sâu bên dưới để thấy ra những chuyển động ngầm cho những năm tới.
- Người dân Trung Quốc vừa ăn Tết Tân Mão xong. Với một quốc gia đông dân như vậy, việc ăn Tết cũng là chuyện lớn của nào là nghỉ phép, ăn uống đãi đằng và di chuyển, nhất là di chuyển trong một xứ sở mà việc chuyển vận thật ra vẫn chưa tiện lợi đầy đủ.
- Thống kê hàng năm cho thấy một hiện tượng theo mủa, là cứ đến mấy tháng giáp Tết, nhiều doanh nghiệp chế biến lại thiếu lao động khi họ xin về quê ăn Tết và phải đi sớm vì vượt cả ngàn cây số ngàn. Sau Tết khá lâu, lực lượng lao động ấy mới lại trở về hãng xưởng cũ để tìm việc.

- Từ năm 2004, tính trung bình thì ba tháng cuối năm và ba tháng đầu năm là lúc mà yêu cầu về nhân công lại "căng" nhất, là khi các doanh nghiệp cần người nhất. Sáu tháng giữa năm là thời kỳ mà "người" và "việc" ăn khớp với nhau, cần người là có. Nói theo kinh tế là số cung và cầu về lao động tương đối quân bình.
- Thế rồi các cuộc khảo sát gần đây cho thấy một hiện tượng xuất hiện lần đầu. Đó là tình trạng thiếu người không chỉ xảy ra trong sáu tháng đầu và cuối năm mà trở thành thường xuyên cho toàn năm 2010. Riêng trong ba tháng cuối năm, tức là quý bốn, dù số yêu cầu về lao động có giảm gần nửa triệu thì các doanh nghiệp vẫn thiếu thợ. Nghĩa là nhiều người về quê ăn Tết là về luôn mà không trở lại. Vì vậy, mủa Tết vừa qua lãnh đạo mới bức xúc!
Việt Long: Vì sao lại có hiện tượng đó" Xin ông nói về bản chất bên dưới hiện tượng này.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chúng ta nhớ lại chuyện "nhất quốc tam kinh" một quốc gia có ba nền kinh tế và sự phồn thịnh tập trung vào các tỉnh miền Đông, chủ yếu trong vùng châu thổ Dương Tử và Châu giang của Quảng Đông. Đây là khu vực đất chật người đông và tạo ra hình ảnh trù phú đầy ấn tượng và ảo giác cho Trung Quốc.
- Từ sự kiện ấy, xứ này mới có hiện tượng mà chính họ gọi là "dân công" là mấy trăm triệu người từ các tỉnh nội địa mò ra vùng duyên hải để kiếm việc và gửi tiền về cho gia đình. Không có hộ khẩu vì chế độ hộ khẩu vẫn còn và chưa cải sửa cho thích hợp, số dân công này sống cực khổ và bấp bênh khi bệnh tật hay thất nghiệp nên là một vấn dề xã hội. Hàng năm, lực lượng này cứ về quê ăn Tết là các tỉnh miền Đông thấy việc kiếm người lại rất căng. Quà cáp đem về cho gia đình cũng gây một sức ép bất thường về vật giá.
- Bây giờ, không chỉ khu vực miền Đông mà các tỉnh nằm sâu trong nội địa như Tứ Xuyên, An Huy hay Hồ Bắc cũng manh nha thấy ra hiện tượng đó. Nghĩa là thay vì là một vựa người có thể xuất khẩu cho các tỉnh duyên hải, nay các tỉnh nội địa cũng thiếu người. Các doanh nghiệp miền Đông mà cần nhân công và hỏi tới các cơ quan giới thiệu ở bên trong thì bị từ chối!
Việt Long: Thưa ông, nguyên nhân sâu xa ở bên dưới là những gì mà các tỉnh nội địa cũng lại thiếu người"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thuộc về chu kỳ kinh tế là thăng trầm theo mùa thì vật giá quá đắt đỏ nơi vùng duyên hải khiến nhiều người thấy là đi xa - mà xa tới cả ngàn cây số - quả là chẳng bõ. Đó là một lý do dù sao vẫn còn nhỏ. Lý do lớn thì phải tìm thấy trong chính sách: vì sợ động loạn với 150 triệu dân công dật dờ và sự khác biệt quá lớn của các tỉnh quá lạc hậu bên trong, lãnh đạo Bắc Kinh đã lại đẩy mạnh nỗ lực "Tây tiến", là ráo riết đầu tư vào nội địa.
- Một số doanh nghiệp cũng tới đó để tìm nơi sản xuất rẻ hơn với mức lương thấp hơn. Nhiều địa phương muốn giữ lao động cho mình nên có nới lỏng chế độ hộ khẩu và không coi họ là di dân từ nông thôn nữa. Ba năm sau, nỗ lực này có đem lại kết quả khi các thành phố nội địa như Tây An, Vũ Hán và nhất là Thành Đô của Tứ Xuyên đã tiếp nhận được đầu tư nước ngoài. Những vụ đình công đòi tăng lương ở các tỉnh miền Đông trong suốt năm qua càng thúc đẩy chiều hướng ấy. Nghĩa là miền Đông thiếu thợ mà miền Tây đã có việc làm. Nhiều người trở về rồi không quay lại kiếp tha phương cầu thực nữa là vì lý do đó.
Việt Long: Nhưng như vậy thì có phải là Trung Quốc đã bắt đầu giải quyết được sự chênh lệch giữa hai miền trong và ngoài không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Đúng là họ bắt đầu giải quyết một vấn đề đã được đặt ra từ năm 1998 dưới thời Giang Trạch Dân và Chu Dung Cơ mà không thành. Rồi thế hệ Hồ Cẩm Đào, Ôn Gia Bảo muốn giải quyết từ năm 2004 mà mãi đến 2008 mới khởi sự và nay mới có kết quả đầu tiên. Nhưng nằm sâu hơn bên dưới lại còn một yếu tố thuộc về cơ cấu dân số: đó là vựa người đang cạn.
Việt Long: Ông nói rằng vựa người đang cạn, nghĩa là dân số Trung Quốc hết tăng như xưa"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Từ năm 1978, Trung Quốc tiến hành kế hoạch hóa gia đình với quốc sách "mỗi hộ một con". Kết quả là ngày nay, thành phần dân số ở tuổi lao động sung mãn nhất đã giảm hẳn và còn giảm nữa trong những thập niên tới. Loại lao động dân công thường là những người trẻ và khỏe, ở lớp tuổi 25 đến 35, cũng bắt đầu ít dần. Vì vậy, nạn khan hiếm lao động đang bắt đầu tại Trung Quốc khi xã hội lão hóa dần, như Nhật Bản đã thấy. Hậu quả là lương lậu từ nay chỉ tăng chứ không giảm. Ưu thế của chiến lược khai thác lao động rẻ để chiếm thị trường xuất khẩu bằng mọi giá đã đi hết sự vận hành của nó. Do đó chúng ta mới thấy một khúc quanh, mà là một khúc quanh dễ lật.
Việt Long: Vì sao ông lại cho rằng đó là khúc quanh dễ lật" Trung Quốc cũng có thể bước lên trình độ sản xuất cao hơn với công nghệ hiện đại và dùng ít nhân công hơn như các xứ Đông Á kia, ông nghĩ sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Tôi e là chưa kịp lên đến đó thì đã loạn!
- Lý do là trong hiện tại, hơn phân nửa số yêu cầu về lao động là lực lượng bắp thịt với trình độ học vấn từ trung học trở xuống. Kế đó mới là những người có tú tài và cao đẳng kỹ thuật. Và đói việc nhất là những người có bằng đại học! Trong 10 năm qua, sĩ số tốt nghiệp đại học tăng gấp năm lần mà cả cơ chế sản xuất thì vẫn cứ theo chiến lược thâm dụng nhân công thay cho tư bản và máy móc.
- Trung Quốc đang bị "hiệu ứng Trung Đông" là một thế hệ trẻ có bằng cấp và kiến thức mà lại không kiếm ra việc. Họ có kiến thức để thấy mình không có tương lai và tốt nghiệp xong mà thất nghiệp, khi kinh tế phát triển thì doanh nghiệp lại tuyển người mới tốt nghiệp của các khóa sau! Nghĩa là có một thế hệ bị lỡ trớn và sẵn sàng xuống đường.
- Tựu trung, xứ này đang mất ưu thế của một chiến lược lỗi thời và đối mặt với sự đình đọng kéo dài vì dân số cao niên ngày càng đông trong khi tuổi trẻ có hiểu biết thì ngày càng bất mãn. Bây giờ lại đứng hạng nhì hoàn vũ và hung hăng uy hiếp thiên hạ thì không thể cào mặt ăn vạ rằng mình bị thiên hạ tấn công trong lịch sử và dù sao cũng chỉ là một quốc gia mới phát triển!
Việt Long: Xin cảm tạ ông Nguyễn Xuân Nghĩa.

Ý kiến bạn đọc
17/02/201110:02:42
Khách
GDP của Trung Quốc là một con số giả mạo được chính phủ thổi phồng lên nhằm mục đích khoe khoan, chứ thật ra GDP của Trung Quốc nhỏ hơn công bố rất nhiều chưa thể vượt Nhật cho được.
18/02/201117:28:12
Khách
Hang do TC san xuat ban ra khap noi nhung dan chung TC khong co kha nang mua duoc gi ca. Trai lai o My khong san xuat gi ca ma muon mua thu gi thi co the mua thu ay. Ai ma tin vao nhung con so ma TC dua ra. Ban khong the nao tin tuong vao nhung gi tu cac nuoc CS dua ra de suy luan. Neu ban co dip di TC va tham hang xuong vi viec lam cua minh thi se thay hoi oi. Sorry, viet tieng Viet co dau doesn't work on my computer.
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.