Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cách Mạng Trong Ly Ruợu

28/12/200500:00:00(Xem: 8644)
- Trong dịp lễ lạc cuối năm, làm sao trình bày đề tài kinh tế khô khan mà vẫn mua vui cho thính giả"

Diễn đàn Kinh tế Đài RFA nêu yêu cầu ấy cho kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa và sẽ đặc biệt nói về chiến thắng bất ngờ của rượu chát California, xảy ra 30 năm trước và là cuộc cách mạng về rượu vang trên thế giới. Tiết mục chuyên đề này do Việt Long thực hiện với lời chúc mừng một năm 2006 yên vui và thành công cho mọi người.

Hỏi: Vào dịp cuối năm khi nơi nơi đều nô nức đón mừng năm mới, chúng tôi xin đề nghị là tiết mục kinh tế cũng nên góp vui mà vẫn có phần bổ ích. Vì vậy, thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa ta sẽ nói đến một biến cố xảy ra 30 năm về trước tại Paris mà đã châm ngòi cách mạng trong kỹ nghệ rượu chát trên thế giới. Trước tiên, xin ông trình bày cho bối cảnh của sự việc này…

- Thưa vâng, và với hy vọng là mua vui cũng được một vài trống canh!

Năm 1976, Hoa Kỳ chào mừng sinh nhật thứ 200, sau khi thất bại nặng nề tại Việt Nam, và dư luận Mỹ còn bàng hoàng về vụ Watergate, rồi một nhân vật hiền lành, thậm chí phi chính trị, đã đắc cử tổng thống là ông Jimmy Carter. Năm ấy, Âu châu và có lẽ cả thế giới đã nói đến một nước Mỹ ngã bệnh và nói chung không ai chờ đợi một điều gì ngoạn mục từ Hoa Kỳ.

Vậy mà năm đó, ngay tại thủ đô Paris, một số nhân vật Pháp được coi là có thẩm quyền về rượu chát đã được mời nếm thử rượu để so sánh phẩm chất của rượu chát Pháp với rượu chát California. Điều bất ngờ và gây lúng túng thậm chí xấu hổ cho cả ban giám khảo lẫn dư luận Pháp là họ đã chấm rượu chát cả trắng và đỏ của California là hơn rượu Pháp. Nếu theo dõi thăng trầm của thị trường rượu chát trên thế giới, biến cố ấy thực sự là một bước ngoặt chấm dứt uy thế ngàn năm của rượu Pháp và báo hiệu sự bành trướng của rượu chát tại các xứ khác.

Hỏi: Câu chuyện có vẻ ly kỳ, nhưng, ông giải thích rõ hơn một chút về loại rượu ông gọi là "rượu chát" đó.

- Cơ bản là rượu cất bằng nho, Việt Nam ta gọi là rượu chát, xưa kia còn gọi là rượu vang, từ chữ "vin" của Pháp. Chúng ta học nhiều thứ và bị ảnh hưởng rất nhiều của Pháp cũng như của Tầu. Dân uống rượu ưa phản ánh điều đó ở một câu đầy hào khí văn hóa Trung Hoa và ẩm thực Pháp là "phải có vang gì với núi sông". Vang danh là vậy! Tôi sở dĩ gọi là "bị" vì ta có thể kiểm chứng điều ấy qua câu chuyện cuối năm về kinh tế học của rượu vang.

Hỏi: Về cuộc "đấu rượu" ông vừa nhắc tới, nước Pháp xưa nay vẫn dẫn đầu thế giới về rượu chát hay rượu vang, vì sao lần ấy lại thua" Và vì sao ông gọi đó là bước ngoặt lịch sử"

- Tôi xin bắt đầu với một giai thoại có thể khiến hải quan hay du lịch của Việt Nam cần chú ý. Có một doanh gia người Anh mở tiệm bán rượu tại khu sang trọng bên hữu ngạn sông Seine của Paris. Hơn 30 năm trước, có lần Nữ hoàng Anh chính thức thăm nước Pháp, có lẽ để cảm tạ việc Pháp hết chặn cửa Anh vào Âu châu. Tại Paris, Nữ hoàng Elizabeth Đệ nhị mở dạ tiệc khoản đãi Tổng thống Pháp khi ấy là ông George Pompidou. Sứ quán Anh mới yêu cầu nhà bán rượu đó cung cấp một số rượu vang trắng sản xuất tại Anh.

Công ty này hoàn thành thủ tục nhập khẩu và rượu được gửi tới Paris, nhưng suýt nữa không có mặt trong quốc yến của Nữ hoàng. Hải quan Pháp từ chối vì họ không có rượu vang của Anh trong danh mục hàng hóa, nhân viên cấp dưới không biết xử lý ra sao với mấy thùng rượu nằm dưới chân. Nhà bán rượu phải chạy đi chạy lại nhiều lần trong hai ngày và yêu cầu can thiệp từ nhiều nơi mới kịp đưa rượu vào bàn tiệc.

Câu chuyện có thật ấy cho thấy là dù vô địch về rượu vang, người Pháp không biết và không thèm biết về rượu vang của các xứ khác. Đã mù mờ về thị trường bên ngoài, họ còn bị ách tắc hành chính và cửa quyền với các tác nhân kinh tế trong đời sống. Sau đấy mới có vụ đại thắng mùa Xuân của rượu Mỹ tại Paris, do các tay sành rượu của Paris phê chuẩn và khi họ mở nhãn biết ra sự thật thì ân hận, giận dữ. Ý nghĩa lịch sử của chuyện này là rượu California, Úc, New Zealand, Chile và cả Nam Phi đang chinh phục thế giới, trong khi nông gia Pháp có khi đem xe vận tải đổ nho ra đường để đòi chính quyền trợ cấp, cứu giúp.

Hỏi: Xin ông nói qua về trận đấu rượu ấy tại Paris, rồi ta sẽ đi vào phần phân tách kinh tế.

- Doanh gia người Anh ở chuyện trên mê Pháp và mê rượu Pháp. Ông ta chủ yếu bán rượu Pháp cho khách ngoại quốc tại Paris và còn mở lớp huấn luyện về cách thưởng thức rượu rồi ngạc nhiên vì Pháp chưa hề có một nơi nào như vậy trên toàn quốc, có lẽ vì dân Pháp tưởng rằng sinh ra đã biết uống rượu! Tháng Năm năm 1976, ông này tổ chức một buổi hội ngộ để luận về rượu, nhân tiện nếm thử một loại rượu trẻ mới xuất hiện trên thị trường, và phải nói là bị giới sành rượu ở Pháp coi thường, đó là rượu California.

Ông ta mời một số nhân vật Pháp có thẩm quyền về rượu chát đến nếm thử và chọn cả rượu Pháp lẫn rượu California. Theo phép chấm điểm khách quan, họ không cho giám khảo biết nhãn rượu. Khi họ nếm rồi chấm điểm thì cả rượu trắng lẫn rượu đỏ California đều dẫn đầu. Mà các chai được chấm nhất thực ra không đắt, chỉ 7-8 đô la, bằng một phần năm hay một phần 10 so với các chai tương đương của Pháp. Kết luận là sự bẽ bàng của Pháp và chiến thắng bất ngờ của Califronia khiến các nước khác cũng tự hỏi là vì sao mình không trồng nho cất rượu"

Hỏi: Dư luận khi đó phản ứng ra sao, truyền thông báo chí có nói gì không"

- Đây lại là một ví dụ khác của tính chủ quan kiêu mạn của thành phần ưu tú tại Pháp. Dù được mời, không tờ báo nào của Pháp gửi phóng viên ký giả tới. Nhà báo duy nhất có mặt là đặc phái viên của tuần báo Time của Mỹ. Ông George Taber ấy không ngờ là đã chứng kiến chuyện hy hữu. Tháng này ông vừa xuất bản cuốn sách kể lại chuyện 30 năm cũ và nêu ra nhiều phân tách hay lý giải rất mới về thị trường rượu trên thế giới.

Nếu không có nhà báo George Taber quan sát và tường thuật trên tờ Time, biến cố ấy có lẽ cũng như cây đổ trong rừng, tức là không tiếng vang. Nhưng nhờ bài tường thuật trên tờ Time, số đề ngày mùng một tháng Sáu, 1976, dư luận bắt đầu rúng động vì vụ đó đánh sụt vị trí thiêng liêng của rượu Pháp. Cho nên, đầu năm mình cũng… "mèo khen mèo dài đuôi" một tí: thiếu báo chí, nhiều sự việc quan trọng có thể xảy ra không âm vang mà vẫn có ảnh hưởng. Sau đấy dư luận mới ngạc nhiên và có khi bị bất ngờ, bị lỗ lã, vì những ảnh hưởng ấy.

Hỏi: Tất nhiên, ông có tham khảo cuốn sách của nhà báo Taber này và ông có nên "thành thật khai báo" là cũng thích rượu California hơn rượu Pháp dù bản thân ông đã học tại Pháp"

- Cuốn sách ấy có tựa đề là Judgement of Paris: California vs. France and the Historic 1976 Paris Tasting That Revolutionized Wine - nôm na là "Phán xét của Paris: "Trận đấu giữa California và Pháp và cuộc Nếm rượu Lịch sử năm 1976 đã dẫn tới Cách mạng Rượu vang." Xin nói ngay là đọc rất lý thú và bổ ích trên cả hai diện, thứ nhất là uống rượu, thứ nhì là tìm hiểu về động lực kinh tế lẫn trì lực văn hóa trong sản xuất và kinh doanh.

Về câu hỏi thứ hai thì xin nói là mình vẫn uống rượu Pháp tại California vì một lý do kinh tế: cùng cấp độ về hương vị màu sắc và sự hài hòa giữa ba yếu tố ấy thì rượu California ngày nay có thể đắt gấp ba chai rượu nhập khẩu từ Pháp! Đã có một cuộc cách mạng âm thầm về rượu trên thế giới mà nhiều người không biết, nhất là người Pháp, sau 15 thế kỷ ngự trị trên đỉnh cao, hoặc chìm sâu dưới đáy chai.

Bài học ấy thực ra có thể áp dụng cho mọi quốc gia tự mê hoặc hay tự dối lòng mà không thấy nhiều đổi thay của thế giới. Và áp dụng ngay cho các nhà sản xuất rượu chát tại Mỹ khi rượu Mỹ càng ngày càng đắt nếu so với rượu Úc, rượu Chile hay nhiều nước mới nổi sau này.

Hỏi: Thính giả có lẽ muốn biết ngay vì sao có chai rượu trị giá thí dụ như 10 đô la mà có chai đắt gấp 10, thậm chí đến hai ba trăm đồng" Vì thổ ngơi, kỹ thuật hay nghệ thuật cất rượu"

- Tôi xin mạn phép trả lời rất ngắn là danh tiếng cao mà sản lượng thấp khiến ta có chai rượu ba trăm bạc, bình quân thì năm chục đô la một ly! Nước Pháp có vùng sản xuất loại rượu quý ấy trên một diện tích không thay đổi kể từ thời Tây Sơn của nước ta đến nay. Vỏn vẹn có năm nhà thuộc loại thế gia vọng tộc ấy. Trong khi đó, từ chục năm nay, thế giới uống rượu vang nhiều hơn và quy luật cung cầu khiến rượu Pháp loại đó bốc lên trời.

California đi sau mà cũng có loại rượu quý tộc như vậy. Năm 1999 tại vùng Napa Valley nổi tiếng về sản xuất rượu đã có một cuộc bán đấu giá chai Screaming Eagle để giúp hội từ thiện. Chai rượu được bán cho một doanh gia đang đắc thời nhờ siêu kỹ thuật điện toán với giá nửa triệu đô la, nhấp một chút đã mất vài chục ngàn!

Nhưng đồng thời nhà sản xuất Cali cũng nhắm vào thị trường đại chúng và chiếm thị phần lớn hơn trên thị trường thế giới. Phải nói thêm là California còn có các trung tâm nghiên cứu rượu thuộc loại nhất thế giới như Đại học U.C. tại Davis ở miền Bắc. Các nhà sản xuất, kể cả Pháp, đều gửi người tới nghiên cứu học hỏi. Người ta không còn tinh thần gia truyền bí truyền thời xưa, cái gì cũng có thể học được và biết áp dụng vào thị trường thì thành công.

Hỏi: Câu hỏi cuối thưa ông, nghệ thuật cất rượu thì mình có thể học được, nhưng còn giống nho, rồi thổ nhưỡng, khí hậu lẫn các vật liệu cần thiết cho việc sản xuất hay tồn trữ nữa chứ" Chẳng lẽ xứ nào nơi đâu cũng có thể sản xuất rượu nho hay sao"

- Điều đó đúng, vì ta khó sản xuất rượu tại Bắc cực, Tây Bá Lợi Á hay sa mạc Sahara. Nhưng, từ sau 1950, xứ Israel đã áp dụng kỹ thuật cao về nông nghiệp ngay giữa sa mạc để giải quyết bài toán về khí hậu, tiêu tưới trong lồng kính có bơm phân bón. Thí dụ ấy cho thấy nhiều nước có thể trồng nho và nếu học hỏi về kỹ thuật lẫn nghiên cứu thị trường cho chính xác thì vẫn có thể góp mặt với đời, như Chile hay Úc, là hai xứ đang làm rượu California bị xóc.

Lý do là California say đòn, mua đất trồng nho với giá lên trời, quá đắt. Một số người Mỹ giàu có cứ tưởng rằng mình mà có ruộng nho và trại cất rượu là có thể thành quý tộc điền chủ như Tây. Thành thử, bài học 30 năm trước vẫn còn giá trị! Sang năm ta sẽ nói về hiện tượng đào thải này, khi đề cập tới trường hợp Việt Nam. Xin chúc mừng năm mới!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sự tăm tối và độ hoang tưởng của các chú – xem ra – cũng ngang ngửa với các bác, chứ chả kém cạnh gì. Cỡ Lê Duẩn, Đỗ Mười, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Xuân Phúc… e cũng chỉ “ngoan cố” và “ngu dốt” đến cỡ đó là cùng. Tuổi trẻ và những năm du học, ngó bộ, không giúp cho các chú đỡ “gù” hơn các bác bao nhiêu. Vậy mà các chú vẫn được coi như những ngôi sao đang lên (rising stars) trên chính trường nước Việt, một đất nước là vô phúc. Thiệt là họa vô đơn chí!
Trump có tâm tính độc tài nhưng nhiều cử tri vẫn ủng hộ tin rằng nền dân chủ Mỹ sẽ tiếp tục đứng vững cho dù có phải chao đảo thêm bốn năm nửa do những quyết định độc đoán của Trump. Cho nên bỏ phiếu cho Trump là cái giá cần phải trả vì Trump chống Tàu và sẽ ngăn chận khuynh hướng xã hội chủ nghĩa của phe cấp tiến trong đảng Dân Chủ. Điều này chẳng khác gì bán linh hồn cho ác quỷ vì không kẻ nào thương lượng với quỷ dữ trước đó nghĩ rằng mình sẽ suốt đời trở thành nô lệ cho cái ác.
(Lời người dịch: Là một trong những nhân vật cuối cùng còn sót lại của nhóm Big Six, sáu lãnh tụ chính yếu của phong trào dân quyền Hoa Kỳ vào thập niên 60, Dân Biểu John Lewis vừa qua đời vào ngày 17/07/2020 vừa qua, hưởng thọ 80 tuổi. Tốt nghiệp Thần Học và trở thành Mục sư, Dân Biểu John Lewis đã sát cánh cùng Mục Sư Luther King Jr. để trở thành một biểu tượng của phong trào dân quyền và nhân quyền Hoa Kỳ, cũng như là một dân biểu Quốc Hội có tầm ảnh hưởng lớn lao trong suốt hơn 30 năm qua. Tang lễ của ông được tổ chức trang trọng với sự tham dự và phát biểu của các tổng thống tiền nhiệm như Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama. Chúng tôi xin lược dịch bài điếu văn của Tổng Thống Obama đọc trong tang lễ của ông vừa được tổ chức tại thành phố Atlanta, Georgia hồi cuối tuần qua).
Ngày 24/6/2020, Cố vấn an ninh quốc gia Robert O’Brien nêu lên một sự thật phũ phàng là gần nửa thế kỷ qua các chính trị gia cả hai đảng, các nhà khoa bảng, nhà giáo dục, nhà báo, nhà kinh doanh Mỹ đều thụ động và ngây thơ (passivity and naivety) trước Trung cộng. Người Mỹ không biết sự khác biệt giữa người dân Trung Hoa và đảng Cộng sản, một tổ chức theo chủ nghĩa Marxist-Leninist, mà Tập Cận Bình là hiện thân của Joseph Stalin.
Giống như hầu hết các nước trên thế giới, Hoa Kỳ đang cố gắng vượt qua trận đại dịch COVID-19 và cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng do lệnh đóng cửa của chính phủ. Tính theo tỷ lệ thường niên, nền kinh tế Mỹ đã giảm 5% trong quý đầu năm 2020 và trong quý hai vừa kết thúc, có thể giảm đến 40%, mức suy sụp mạnh nhất kể từ thời Đại Suy thoái năm 1930. Hơn nữa, hàng chục triệu công nhân đã mất việc, khiến tỷ lệ thất nghiệp trong tháng Tư tăng vọt lên mức cao sau Đại Khủng hoảng là 14,7%. Dù 70% những người bị sa thải hy vọng sẽ được gọi làm việc lại, nhưng không phải tất cả sẽ có việc, vì nhiều doanh nghiệp sẽ sát nhập, di dời hoặc tổ chức lại. Đúng vậy, lúc đầu, sự mở cửa lại của nền kinh tế đã dẫn đến tình trạng phục hồi mạnh mẽ, nó được dự kiến là sẽ tiếp tục trong quý ba. Việc làm đã tăng 2,5 triệu trong tháng Năm, trong khi dữ liệu từ các thẻ tín dụng và theo dõi di động cho tháng Năm và tháng Sáu cho thấy, mức phục hồi khá lớn từ lúc thấp trong tháng Tư, với hoạt động trong
Bộ Ngoại giao Cộng sản Việt Nam đã kín đáo bắn tiếng muốn Mỹ nhảy vào giải quyết xung đột ở Biển Đông, nhưng Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị của Trung Cộng đã cảnh giác Việt Nam “không dành bất cứ cơ hội nào cho sự quấy rối và phá hoại của thế lực bên ngoài”. Đề nghị bán chính thức của Việt Nam đưa ra ngày 17/7/2020, bốn ngày sau khi Bộ trưởnng Ngoại giao Mỹ, Mike Pompeo gọi hành động đe dọa các nước nhỏ để chiếm đoạt và mưu toan cướp chủ quyền nguồn tài nguyên ở phần lớn Biển Đông của Trung Quốc là “phi pháp”.
Tôi tình cờ “nhặt” trên FB một tác phẩm khá độc đáo của Marc Riboud. Ông “chớp” được cảnh một anh bộ đội (với con búp bê nằm dưới nắp ba lô, và cái sắc cầm tay) đang trên đường trở về quê cũ. Cùng với bức ảnh là lời bình, cũng độc đáo không kém, của face booker Nguyễn Hoàng : “Thằng này coi vậy mà hiền, chỉ lấy con búp bê cho con và cái bóp đầm cho vợ mà thôi.”
Tất cả họ đều nói cùng một giọng, và làm chung một điệu – theo nhận xét của Huỳnh Ngọc Chênh: Ông Đinh Thế Huynh bị bệnh nặng phải qua Nhật chữa. Trước đó ông Phùng Quang Thanh thì đi Pháp, ông Nguyễn Bá Thanh thì bỏ cả tiền triệu đô la qua tận nước Mỹ để nhờ họ cứu mạng. Nghe nói hai ông Chung và Thưởng vừa rồi lâm bệnh cũng đi Nhật và Pháp điều trị.
Vào thời Ronald Reagan làm tổng thống gần 40 năm trước, hầu hết người Mỹ lấy tin tức từ tờ báo và các đài truyền hình địa phương. Những tổ chức này có tính chuyên nghiệp, dồi dào tài chính, và cố gắng đăng tải quan điểm của cả đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ. Người dân đồng thuận về sự thật nói chung, và bất đồng về phương cách giải quyết. Những công ty này cũng đưa ra sự thật, vì họ sẽ mất quảng cáo, mất độc giả dài hạn và có thể bị tòa án phạt nếu họ loan tải tin giả, nhất là nếu tin giả đó gây ra tai hại cho người khác.
Chiều Thứ Ba 21 Tháng 7 Năm 2020, hoàn toàn bất ngờ, Lãnh Sự Quán Trung Cộng tại Houston, Texas nhận được quyết định của chính phủ Hoa Kỳ đóng cửa lãnh sự quán của họ, và toàn thể nhân viên trong lãnh sự này có 72 giờ đồng hồ để thu xếp ra khỏi trụ sở này và trở về Hoa Lục. Đồng hương người Việt tại Houston, tiểu bang Texas, Hoa Kỳ, đã đổ xuống đường biểu tình ăn mừng, và cộng đồng người Việt khắp nơi trên thế giới đón nhận tin vui này như nắng hạn gặp cơn mưa rào.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.