Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đọc ‘đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ’ Của Gs Nguyễn Lý-tưởng

19/12/200500:00:00(Xem: 4965)
- Ông Nguyễn Lý-Tưởng hoạt động trong nhiều lãnh vực: Dân biểu, nhà giáo, nhà hoạt động chính trị, nhà hoạt động văn hóa. Ngay về mặt văn hóa, ông cũng đã có nhiều địa hạt: nhà văn (Đàn Bướm Lạ Trong Vườn, Thu Còn Vương Nắng...), nhà thơ (Theo Dấu Chân Chim, Tình Khúc Mùa Xuân), nhà nghiên cứu lịch sử (Thuyền Ai Đợi Bến Văn Lâu, Nhà Bè Nước Chảy Chia Hai...), nhà dịch thuật (Đại Nam Liệt Truyện Tiền Biên...), nhà báo (Chủ nhiệm, chủ bút nhật báo Da Vàng) và nhà..."Tù cải tạo" (2 lần tù, cộng 14 năm).

Trong ngôn ngữ Việt, theo hiểu biết hạn hẹp, tôi chưa tìm ra được danh từ nào tiêu biểu cho từng ấy thứ như vừa kể. Do vậy, không hiểu phải chọn danh xưng nào để đặt trước tên ông cho chính xác khi tôi viết về ông. Đành chọn danh từ Giáo sư như nhiều người vẫn thường gọi, mặc dù cảm thấy không ổn vì điều tôi định viết là một cuốn sách của ông mang chủ đề nghiên cứu lịch sử.

Thật ra, hầu hết những tác phẩm của ông tôi đều đọc, thế nhưng viết những suy nghĩ sau khi đọc xong, thì chưa. Đó là món nợ tinh thần tôi thiếu . Do vậy lần này tôi muốn có đôi lời giới thiệu về tác phẩm mới nhất mà GS Nguyễn Lý-Tưởng vừa xuất bản tháng vừa qua:"Đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ".

Đúng ra, đây chỉ là cuốn thứ nhất, cuốn thứ hai theo lời tác giả, sẽ ra mắt bạn bè vào đầu năm tới. Cuốn này bao gồm 326 trang chia thành 11 tiểu đề khác nhau, đầu tiên "Lửa Trường Sơn" và cuối cùng, những bài "Phát biểu của các bạn tù, nhân chứng về Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận". Bìa sách trình bày trang nhã, một chiếc thuyền đang bồng bềnh trên đại dương, chập chùng những đợt sóng vỗ, biểu tượng cho nỗi khổ muôn đời của Miền Trung, gợi cho ta man mác nỗi buồn sâu thẳm...

Ngay từ chương mở đầu, bạn đọc có thể hiểu được tâm tình của tác giả: Quê ông ở Miền Trung, nơi mà núi rừng nhiều hơn đất ruộng, dân lại đông, nên nghèo khó nhất nước. Chẳng những thế, thiên tai hạn hán hầu như xảy ra nhiều nhất so với hai miền Bắc và Nam của đất nước. Ý của Trời chăng" Không rõ, nhưng bù lại, chính vùng đất này lại sản sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt để dựng nước và giữ nước. Hãy nghe tác giả tâm tình:

"Người ta thường nghĩ đến Miền Trung với những hình ảnh quê nghèo đất cày lên sỏi đá, mùa Đông thiếu áo, mùa Hè thiếu cơm, thiên tai bão lụt, chiến tranh tàn khốc...Nhưng chính nơi đó cũng là nơi tôi sống, nơi tôi lớn lên trong tiếng hát ca dao của mẹ hiền bên nôi, nơi tôi có họ hàng bà con nội ngoại hằng thương yêu ấp ủ, nơi tôi cùng bạn bè vui đùa chuỗi thời thơ ấu, được thưởng thức những món ăn ngon, được tham dự những hội hè, đình đám vào những dịp lễ, Tết, giỗ, chạp...Nơi mà lúc nào đi xa trở về tôi đều thấy bà con mừng rỡ, hỏi han, chào đón...Tuy là quê nghèo, nhưng nơi đó đã cho tôi nhiều tình cảm gắn bó, đi xa thì nhớ thì thương.

"Những hình ảnh bình minh trên cánh đồng, chiều tà trên đỉnh núi, tiếng ve da diết vào buổi trưa Hè oi nắng, gió Tây Nam làm cho tôi say giấc, ngày mùa với tiếng hò giã gạo, trâu đạp lúa trên sân, tát nước đêm trăng...đã đi vào tâm hồn tôi...Tôi không thể nào quên được hình ảnh quê hương đó."

Trong ý hướng đó, ông viết cuốn "Đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ" để giới thiệu những thăng trầm của một số dòng họ có tên tuổi và những nhân vật lịch sử xuất thân từ Miền Trung; từ những bậc vua chúa đến danh tướng; từ các nhà khoa bảng đến các nhà cách mạng, từ các nghệ sĩ đến các học giả...

Các chương kế tiếp mở rộng và đề cập đến nhiều lĩnh vực khác nhau, để triển khai những vấn đề như vừa kể. Từ đó có thể giúp cho người đọc hiểu rộng hơn những đề tài, mà từ trước đến nay ít có tác giả nào đề cập đến, chẳng hạn chương giới thiệu về "Sự nghiệp văn hóa của Léopold-Mitchel Cadière".

Ngoài chức năng Linh Mục, ông còn là một nhà văn hóa, mở đầu môn Việt Nam học, đã tận tụy phục vụ và chết cho Việt Nam từ lúc 23 tuổi đến khi ông 86 tuổi (1869-1955). Linh Mục là người tìm ra được cuốn tự điển chép tay Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes (thế kỷ 17), là người sáng lập "Hội những người bạn của cố đô Huế" vào năm 1914 và xuất bản tập san của hội, có giá trị nhất Đông Dương thời đó, sau Tập san của Trường Viễn Đông Bác Cổ.

Linh Mục Léopold Mitchel Cadière đã bị Việt Minh bắt giam 7 năm, nhưng nay chính báo Cộng Sản cũng phải thừa nhận: (Nguyễn Đắc Xuân trong bài "Tưởng nhớ nhà Huế học Léopold Cadière" đăng trên báo Lao Động ngày 23-6-1994):

"Huế đã được công nhận di sản văn hóa thế giới. Để có được sự công nhận ấy, một thế kỷ qua nhiều nhà Huế học, nhà văn, nhà nghiên cứu đã đóng góp biết bao công trình để giới thiệu Huế với thế giới. Người được tôn là bậc thầy trong công việc này là Léopold Cadière(...) Duy có "một điều lạ" là không có mấy người biết về cuộc đời Léopold Cadière. Nguyên nhân vì đức khiêm tốn, lúc sinh thời ông cho rằng những gì nói về ông là không cần thiết".

Sang các chương khác, GS Nguyễn Lý-Tưởng cũng đã giúp cho người đọc khám phá nhiều điều mới lạ, hoặc đính chính những sai sót mà một số tác giả trước ông đã viết. Trong hoàn cảnh hiện nay tại xứ người, sống và viết chẳng phải là điều đơn giản, nhất là viết về những chủ đề đòi hỏi tính thận trọng và nghiên cứu nghiêm túc, nếu không có được sự đam mê. GS Nguyễn Lý-Tưởng tâm tình:

"Tôi đã bỏ ra nhiều công phu, thời giờ và tiền bạc, nhiều lần đến các thư viện Âu Châu, Đài Loan, Hồng Kông, Huế, Sài Gòn (trước 1975 cũng như kể từ ngày tôi được định cư tại Hoa Kỳ năm 1994 đến nay) để sưu tầm và đối chiếu các tài liệu, tiếp xúc với các nhân chứng, chụp hình các di tích, tìm hiểu các văn bản trên các bia mộ, gia phả...nhất là các bộ chính sử bằng Hán văn do Quốc Sử Quán triều Nguyễn biên soạn dưới triều Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức,v,v..."

Thời đại bây giờ, người lớn tuổi, suốt ngày đã có phim bộ, thế hệ trẻ hơn sau giờ làm cuối ngày, đã có DVD, CD, Karaoke và cuối tuần thì có khiêu vũ trường và phòng trà, do vậy người đọc sách ngày càng hiếm hoi. Thế mà GS Nguyễn Lý-Tưởng vẫn đam mê viết và xuất bản đều đặn. Đó là điều đáng làm cho tôi trân quý ông.

Nguyễn Vạn Hùng

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.