Đọc ‘đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ’ Của Gs Nguyễn Lý-tưởng

19/12/200500:00:00(Xem: 5377)
- Ông Nguyễn Lý-Tưởng hoạt động trong nhiều lãnh vực: Dân biểu, nhà giáo, nhà hoạt động chính trị, nhà hoạt động văn hóa. Ngay về mặt văn hóa, ông cũng đã có nhiều địa hạt: nhà văn (Đàn Bướm Lạ Trong Vườn, Thu Còn Vương Nắng...), nhà thơ (Theo Dấu Chân Chim, Tình Khúc Mùa Xuân), nhà nghiên cứu lịch sử (Thuyền Ai Đợi Bến Văn Lâu, Nhà Bè Nước Chảy Chia Hai...), nhà dịch thuật (Đại Nam Liệt Truyện Tiền Biên...), nhà báo (Chủ nhiệm, chủ bút nhật báo Da Vàng) và nhà..."Tù cải tạo" (2 lần tù, cộng 14 năm).

Trong ngôn ngữ Việt, theo hiểu biết hạn hẹp, tôi chưa tìm ra được danh từ nào tiêu biểu cho từng ấy thứ như vừa kể. Do vậy, không hiểu phải chọn danh xưng nào để đặt trước tên ông cho chính xác khi tôi viết về ông. Đành chọn danh từ Giáo sư như nhiều người vẫn thường gọi, mặc dù cảm thấy không ổn vì điều tôi định viết là một cuốn sách của ông mang chủ đề nghiên cứu lịch sử.

Thật ra, hầu hết những tác phẩm của ông tôi đều đọc, thế nhưng viết những suy nghĩ sau khi đọc xong, thì chưa. Đó là món nợ tinh thần tôi thiếu . Do vậy lần này tôi muốn có đôi lời giới thiệu về tác phẩm mới nhất mà GS Nguyễn Lý-Tưởng vừa xuất bản tháng vừa qua:"Đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ".

Đúng ra, đây chỉ là cuốn thứ nhất, cuốn thứ hai theo lời tác giả, sẽ ra mắt bạn bè vào đầu năm tới. Cuốn này bao gồm 326 trang chia thành 11 tiểu đề khác nhau, đầu tiên "Lửa Trường Sơn" và cuối cùng, những bài "Phát biểu của các bạn tù, nhân chứng về Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận". Bìa sách trình bày trang nhã, một chiếc thuyền đang bồng bềnh trên đại dương, chập chùng những đợt sóng vỗ, biểu tượng cho nỗi khổ muôn đời của Miền Trung, gợi cho ta man mác nỗi buồn sâu thẳm...

Ngay từ chương mở đầu, bạn đọc có thể hiểu được tâm tình của tác giả: Quê ông ở Miền Trung, nơi mà núi rừng nhiều hơn đất ruộng, dân lại đông, nên nghèo khó nhất nước. Chẳng những thế, thiên tai hạn hán hầu như xảy ra nhiều nhất so với hai miền Bắc và Nam của đất nước. Ý của Trời chăng" Không rõ, nhưng bù lại, chính vùng đất này lại sản sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt để dựng nước và giữ nước. Hãy nghe tác giả tâm tình:

"Người ta thường nghĩ đến Miền Trung với những hình ảnh quê nghèo đất cày lên sỏi đá, mùa Đông thiếu áo, mùa Hè thiếu cơm, thiên tai bão lụt, chiến tranh tàn khốc...Nhưng chính nơi đó cũng là nơi tôi sống, nơi tôi lớn lên trong tiếng hát ca dao của mẹ hiền bên nôi, nơi tôi có họ hàng bà con nội ngoại hằng thương yêu ấp ủ, nơi tôi cùng bạn bè vui đùa chuỗi thời thơ ấu, được thưởng thức những món ăn ngon, được tham dự những hội hè, đình đám vào những dịp lễ, Tết, giỗ, chạp...Nơi mà lúc nào đi xa trở về tôi đều thấy bà con mừng rỡ, hỏi han, chào đón...Tuy là quê nghèo, nhưng nơi đó đã cho tôi nhiều tình cảm gắn bó, đi xa thì nhớ thì thương.

"Những hình ảnh bình minh trên cánh đồng, chiều tà trên đỉnh núi, tiếng ve da diết vào buổi trưa Hè oi nắng, gió Tây Nam làm cho tôi say giấc, ngày mùa với tiếng hò giã gạo, trâu đạp lúa trên sân, tát nước đêm trăng...đã đi vào tâm hồn tôi...Tôi không thể nào quên được hình ảnh quê hương đó."

Trong ý hướng đó, ông viết cuốn "Đưa Em Tới Chốn Nhà Hồ" để giới thiệu những thăng trầm của một số dòng họ có tên tuổi và những nhân vật lịch sử xuất thân từ Miền Trung; từ những bậc vua chúa đến danh tướng; từ các nhà khoa bảng đến các nhà cách mạng, từ các nghệ sĩ đến các học giả...

Các chương kế tiếp mở rộng và đề cập đến nhiều lĩnh vực khác nhau, để triển khai những vấn đề như vừa kể. Từ đó có thể giúp cho người đọc hiểu rộng hơn những đề tài, mà từ trước đến nay ít có tác giả nào đề cập đến, chẳng hạn chương giới thiệu về "Sự nghiệp văn hóa của Léopold-Mitchel Cadière".

Ngoài chức năng Linh Mục, ông còn là một nhà văn hóa, mở đầu môn Việt Nam học, đã tận tụy phục vụ và chết cho Việt Nam từ lúc 23 tuổi đến khi ông 86 tuổi (1869-1955). Linh Mục là người tìm ra được cuốn tự điển chép tay Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes (thế kỷ 17), là người sáng lập "Hội những người bạn của cố đô Huế" vào năm 1914 và xuất bản tập san của hội, có giá trị nhất Đông Dương thời đó, sau Tập san của Trường Viễn Đông Bác Cổ.

Linh Mục Léopold Mitchel Cadière đã bị Việt Minh bắt giam 7 năm, nhưng nay chính báo Cộng Sản cũng phải thừa nhận: (Nguyễn Đắc Xuân trong bài "Tưởng nhớ nhà Huế học Léopold Cadière" đăng trên báo Lao Động ngày 23-6-1994):

"Huế đã được công nhận di sản văn hóa thế giới. Để có được sự công nhận ấy, một thế kỷ qua nhiều nhà Huế học, nhà văn, nhà nghiên cứu đã đóng góp biết bao công trình để giới thiệu Huế với thế giới. Người được tôn là bậc thầy trong công việc này là Léopold Cadière(...) Duy có "một điều lạ" là không có mấy người biết về cuộc đời Léopold Cadière. Nguyên nhân vì đức khiêm tốn, lúc sinh thời ông cho rằng những gì nói về ông là không cần thiết".

Sang các chương khác, GS Nguyễn Lý-Tưởng cũng đã giúp cho người đọc khám phá nhiều điều mới lạ, hoặc đính chính những sai sót mà một số tác giả trước ông đã viết. Trong hoàn cảnh hiện nay tại xứ người, sống và viết chẳng phải là điều đơn giản, nhất là viết về những chủ đề đòi hỏi tính thận trọng và nghiên cứu nghiêm túc, nếu không có được sự đam mê. GS Nguyễn Lý-Tưởng tâm tình:

"Tôi đã bỏ ra nhiều công phu, thời giờ và tiền bạc, nhiều lần đến các thư viện Âu Châu, Đài Loan, Hồng Kông, Huế, Sài Gòn (trước 1975 cũng như kể từ ngày tôi được định cư tại Hoa Kỳ năm 1994 đến nay) để sưu tầm và đối chiếu các tài liệu, tiếp xúc với các nhân chứng, chụp hình các di tích, tìm hiểu các văn bản trên các bia mộ, gia phả...nhất là các bộ chính sử bằng Hán văn do Quốc Sử Quán triều Nguyễn biên soạn dưới triều Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức,v,v..."

Thời đại bây giờ, người lớn tuổi, suốt ngày đã có phim bộ, thế hệ trẻ hơn sau giờ làm cuối ngày, đã có DVD, CD, Karaoke và cuối tuần thì có khiêu vũ trường và phòng trà, do vậy người đọc sách ngày càng hiếm hoi. Thế mà GS Nguyễn Lý-Tưởng vẫn đam mê viết và xuất bản đều đặn. Đó là điều đáng làm cho tôi trân quý ông.

Nguyễn Vạn Hùng

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
Người cộng sản là những “kịch sĩ” rất “tài”, nhưng những “tài năng kịch nghệ” đó lại vô phúc nhận những “vai kịch” vụng về từ những “đạo diễn chính trị” yếu kém. – Nguyễn Ngọc Già (RFA).. Mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của phó thường dân/ nhà văn Tưởng Năng Tiến để nhìn thấy thêm chân diện của người cộng sản.
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.