Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Vn Kiện Mỹ Về Thuế Chống Bán Phá Giá Tôm

08/02/201000:00:00(Xem: 6022)

VN Kiện Mỹ Về Thuế Chống Bán Phá Giá Tôm

Đức Tâm RFI & Nguyễn Xuân Nghĩa 

...xu hướng bảo hộ mậu dịch nổi lên rất mạnh vì thế lực nghiệp đoàn...

Đầu tháng 2 vừa qua, Việt Nam cho biết đã khởi động thủ tục kiện lên Tổ chức Thương mại Quốc tế về việc Hoa Kỳ áp dụng thuế chống bán giá phá đối với tôm đông lạnh xuất khẩu.
Từ cuối 2004, bộ Thương mại Mỹ đã ra phán quyết là tôm đông lạnh và đóng hộp của Việt Nam bán phá giá trên thị trường Hoa Kỳ. Mức thuế áp dụng là từ 4,13% đến 25,76%. Vừa qua, bộ Thương mại Hoa Kỳ có ý định xem xét lại quyết định này, nhưng Hiệp hội các nhà chế biến tôm Mỹ đã đòi duy trì mức thuế này vì cho rằng các sản xuất tôm Mỹ vẫn bị thiệt hại do tôm nhập khẩu của Việt Nam cũng như một số nước. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã tiến hành các thủ tục kiện Mỹ trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới.
Sau đây là phân tích của chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa từ California, Hoa Kỳ.
RFI: Thưa anh, Việt Nam đang làm thủ tục khiếu nại trước Tổ chức Thương mại Thế giới về việc Hoa Kỳ đòi tăng thuế suất đánh trên tôm đông lạnh Việt Nam xuất khẩu qua Mỹ. Đây là lần đầu kể từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại mà Việt Nam muốn sử dụng cơ chế quốc tế để chống lại quyết định của một thành viên khác. Anh theo dõi vụ việc từ lâu, kể cả trận đánh về cá da trơn mà anh đã phân tích cho thính giả của RFI hồi đầu tháng Bảy năm ngoái, nên RFI xin yêu cầu anh trình bày lại bối cảnh của vấn đề.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nói về bối cảnh thì ta có một lúc rất nhiều hồ sơ dồn dập về mậu dịch hay ngoại thương của Việt Nam. Cho nên mình cần nhìn thấy toàn cảnh trước khi nói riêng về số phận của con tôm Việt Nam trên bàn ăn của Mỹ.
- Trước hết, kinh tế thế giới vừa ra khỏi vụ tổng suy trầm toàn cầu nên xứ nào cũng gặp nhiều khó khăn để hồi phục thị trường ngoại thương và chính quyền nào cũng ưu tiên bảo vệ quyền lợi kinh tế và xã hội ở nhà. Cho nên tranh chấp về mậu dịch giữa các nước đã trở thành gay gắt hơn. Thí dụ như hôm Thứ Năm mùng bốn vừa qua, Liên hiệp Âu châu quyết định triển hạn thêm 15 tháng nữa việc tăng thuế nhập nội phụ trội trên giày dép do Trung Quốc và Việt Nam bán vào Âu Châu. Giày Việt Nam sẽ chịu thuế suất phụ trội là 9,7%. Trung Quốc lập tức khiếu nại với Tổ chức Thương mại Thế giới về chuyện ấy, và nếu Việt Nam có đi theo để lập thủ tục tương tự thì ta không nên ngạc nhiên. Hồ sơ giày dép ấy khiến ta chú ý là kinh tế Âu Châu chưa phục hồi và nhiều nước miền Nam còn đang bị nguy cơ khủng hoảng, trong đó có Ý Đại Lợi và Tây Ban Nha là hai nước sản xuất giày đáng kể nhất. Vì vậy, ta nên chờ đợi một trận chiến về giày dép.
- Riêng tại Mỹ thì dù kinh tế đã hồi phục mà còn bấp bênh và thất nghiệp vẫn quá cao. Dù đảng Dân Chủ đang kiểm soát cả Hành pháp và Tư pháp mà chưa biết xoay trở ra sao trong khi xu hướng bảo hộ mậu dịch nổi lên rất mạnh vì thế lực của các nghiệp đoàn và trung tâm vận động vào hành lang chính trị. Vì vậy mà việc Việt Nam hay bất cứ xứ nào muốn xuất khẩu qua Mỹ để thoát cơn suy trầm đều gặp sự chống đối từ bên trong nước Mỹ. Năm ngoái, việc Đạo luật Canh nông mới tạo cơ hội cho hiệp hội ngư sản Mỹ gây vấn đề về nhãn hiệu cá da trơn của Việt Nam chỉ là một phần thôi. Bây giờ, nếu Việt Nam mà muốn nhấn tới và kiện ngược Hoa Kỳ về tôm đông lạnh thì tôi cho là cần thiết và chính đáng, chỉ cách đó mới dẫn đến việc thương thảo và nói chuyện phải quấy. Nhưng trận đánh này sẽ còn dai dẳng và liên hệ đến nhiều hồ sơ khác nữa.
RFI: Vẫn nói về bối cảnh, thưa anh, thị phần tôm đông lạnh và tôm đóng hộp của Việt Nam hay một số quốc gia Á châu khác trên thị trường Mỹ là nhiều hay ít mà ta có trận chiến về tôm cá như vậy"


Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nói chung, ngư nghiệp Hoa Kỳ thuộc loại tiên tiến nhất thế giới về các ngành đánh lưới cận duyên và viễn duyên. Riêng về các ngành nuôi tôm cá trong lục địa thì thật ra lại rất nhỏ, chủ yếu vẫn là nhập vào từ các nước Á châu, nhất là Thái Lan, và sau này các nước Mỹ châu La tinh. Các loại tôm nhập nội như vậy có thể chiếm một thị phần lớn, có khi đến 90% vì một nghịch lý là Hoa Kỳ lại thua kém hơn nhiều nước Á châu về kỹ nghệ nuôi tôm ấy. Nhưng, dù chỉ tập trung tại các tiểu bang miền Nam và quy tụ vài vạn ngư phủ, kỹ nghệ này vẫn tác động mạnh vào chính trường Mỹ, nhất là trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn hiện nay. Vì vậy, từ năm năm rồi, họ đòi kiện mấy nước Á châu và Nam Mỹ vì tội bán phá giá vào Mỹ mà rốt cuộc thì chỉ kiện được Trung Quốc hay Việt Nam vì hai xứ này chưa có chế độ kinh tế thị trường đích thực.
- Trong khi ấy, và nhìn từ Việt Nam thì ngư nghiệp xứ này là thành phần hiếm hoi đã được tư nhân hoá, hoạt động mạnh tại khu vực đồng bằng Cửu Long và đóng góp nhiều cho xuất khẩu với chỉ tiêu có thể lên tới nhiều tỷ đô la trong một năm. So với Mỹ thì chưa thấm tháp gì nhưng thật sự nuôi sống cả triệu người Việt ở trong nước. Ở đây, tôi không nói đến yêu cầu đầu tư về kỹ thuật, kiểm phẩm và vệ sinh để tôm cá của mình cũng có giá trị như của Thái Lan.
RFI: Như vậy thì vì sự vận động vào hành lang chính trị Mỹ mà tôm đông lạnh hay cả cá da trơn Việt Nam đều bị chiếu cố, thế Việt Nam có thể làm được những gì" Và thủ tục kiện tụng sẽ tiền hành ra sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Năm 2010 này là năm tranh cử tại Mỹ nên giới dân cử phải quan tâm đến yêu cầu hay khiếu nại của cử tri và các hiệp hội tư nhân của họ vận động mạnh vào chính trường. Quan trọng nhất là thành phần cử tri tại các tỉnh miền Nam xưa hay vốn dĩ không mấy tin tưởng đảng Dân Chủ. Vì vậy, bộ Thương mại Hoa Kỳ không dễ gì gạt qua một bên những chuyện khiếu nại và vận động ấy, nhất là trong hoàn cảnh bấp bênh chính trị của Hành pháp và cả Lập pháp Dân chủ. Vài vạn người của họ tác động mạnh hơn cả triệu ngư dân đang nuôi tôm cá tại Việt Nam. Đấy là một thực tế phũ phàng.
- Nhưng về phía Việt Nam thì ta không quên rằng Hoa Kỳ có một xã hội đa nguyên và nhiều thành phần nghề nghiệp lại có lợi khi nhập cảng và phân phối ngư sản Á châu và Việt Nam với giá rẻ nếu có phẩm chất an toàn. Các thành phần này, thí dụ như hiệp hội các nhà nhập cảng và hàng ăn, cũng có thể tác động theo chiều hướng có lợi cho mình, nếu mình biết và biết dùng đòn bẩy. Ta có thấy điều ấy trong cơ chế Âu châu khi nhiều nước chưa chắc đã đồng ý với việc tăng thuế trên giày dép hay hàng dệt sợi của Việt Nam hoặc Trung Quốc. Điều đáng tiếc là Hà Nội không bênh vực ngư phủ Việt Nam khi họ bị Trung Quốc ức hiếp thì làm sao kêu gọi người Việt tại Mỹ chú ý đến số phận của ngư phủ ở nhà và bênh vực con tôm con cá Việt Nam ngoài chợ hay trên bàn ăn của Mỹ"
- Phần thứ ba của câu hỏi là về thủ tục kiện tụng. Việt Nam chính thức thông báo cho Tổ chức Thương mại Thế giới việc khiếu nại với Mỹ, sau đó trực tiếp tống đạt một bản tham vấn với đại diện Hoa Kỳ tại tổ chức này. Phía Hoa Kỳ có 60 ngày để trả lời hoặc dàn xếp hoặc thu hồi quyết định tăng thuế xuất trên tôm Việt Nam. Nếu việc ấy không thành thì đầu Tháng Tư, việc kiện tụng mới là chính thức và Tổ chức Thương mại Thế giới sẽ bổ nhiệm một cơ chế trọng tài để cứu xét đơn khiếu nại của Việt Nam. Cơ chế ấy sẽ điều tra, nghiên cứu và tham khảo ý kiến của các phe liên hệ trước khi ra phán quyết. Việc ấy đòi hỏi thời gian vì Tổ chức này phải thụ lý cả ngàn hồ sơ tương tự từ gần hai trăm thành viên.
- Từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới thì đây là lần đầu mà Việt Nam tiến vào lĩnh vực pháp lý để đánh một trận mà thật ra chưa có nhiều kinh nghiệm và có lẽ nên học hỏi kinh nghiệm tương tự của Thái Lan vì Thái đã kiện Mỹ về chuyện này từ năm năm về trước. Thuần về lý thì Việt Nam có thể thắng với xác suất khá cao. Nhưng, vấn đề không đơn giản như vậy và quan hệ với Mỹ không chỉ có con tôm đông lạnh với hệ quả chính trị của nhiều hồ sơ khác cũng là tất yếu. Quan trọng nhất là trong mối quan hệ ấy Việt Nam có hành xử độc lập hay chỉ mở đường kiện Mỹ cho quyền lợi tương đồng của Trung Quốc hay không"
RFI: Đài Phát thanh Quốc tế Pháp xin thành thật cảm ơn chuyên gia Nguyễn Xuân Nghĩa.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 2012, 8 quốc gia trong khu vực châu Á Thái Bình Dương đang cùng Hoa Kỳ thương lượng Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì cũng bắt đầu thương thuyết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với Trung cộng.
Bà chị đi lấy chồng vào đúng lúc tôi chia tay với cá, chim, dế, diều, bông vụ, nút phéng, giây thung, ná cao su, bong bóng … Giã từ tuổi thơ (adieu, những đứa bạn của thưở ấu thời) cùng những buổi chiều sôi nổi: tạt lon, dích hình, bắn bi, rượt bắt cứu tù, rồng rắn lên mây, và những đêm chơi năm mười bịt mắt mãi trốn tìm.
Trung Quốc tuy theo mô hình Tư Bản Nhà Nước nhưng ngân sách chính thức của nhà cầm quyền tính theo GDP lại thấp hơn nhiều so với các nước Âu-Mỹ [1] Bài viết này nhằm tìm hiểu nguyên nhân của mâu thuẩn đó.
Trong những trang sổ tay trước, chúng tôi đã có dịp đề cập đến vài mảnh đời lưu lạc của đồng bào H’mong đến từ Mường Nhé. Những dòng chữ còn lại của S.T.T.D hôm nay xin được dành riêng cho những đồng bào Thượng đi từ Tây Nguyên mà chúng tôi đã có dịp tiếp chuyện – nhiều lần – ở ven đô Bangkok.
Hôm nay 24/11/20, theo tin AFP, ông TT.Trump bật đèn xanh cho ông Joe Biden đắc cử Tổng thống trong cuộc bầu cử hôm 3/11 tiếp cận chương trình chuyển giao quyền lực tuy ông Trump vẫn chưa thừa nhận sự thắng cử của ông Biden.
Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ. Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.
Qua bao nhiêu mùa lễ Tạ Ơn trên đất Hoa Kỳ, năm nào tôi cũng thầm tạ ơn đất nước này đã cho tôi một nếp sống tự do, một mái nhà ấm cúng dung dưỡng gia đình tôi từ ngày tôi rời Việt Nam. Năm nay là lần đầu tiên tôi nghĩ mình nên trải lòng biết ơn sâu xa này xuống mà nói thành lời. Nguyên nhân chính có lẽ vì biến cố đại dịch và sự mâu thuẫn chính trị của nước Mỹ tác động mạnh đến tôi và cuộc sống của triệu triệu người dân.
Xét lại lịch sử đảng, bài học hàng hàng lớp lớp Thanh niên-Trí thức đã xếp bút nghiên theo tiếng gọi kháng chiến chống Pháp giàng độc lập trước 1945, để sau này phải hối hận vì đã sai lầm để cho đảng Cộng sản cướp công kháng chiến, biến hành động gọi là Cách mạng tháng Tám thành bệ phóng cho đảng lên nắm quyền cai trị độc tài Cộng sản.
Số dân Việt Nam đang trôi nổi ở xứ Chùa Tháp thì không. Họ là thứ sắc dân vô tổ quốc (stateless ethnic Vietnamese, theo như cách gọi chính thức của các N.G.O đang hoạt động ở Cambodia) nên không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai, và buộc phải chấp nhận một nếp sống rất bồng bềnh, và vô cùng bấp bênh – như hiện cảnh.
Một vài ghi chép lại trong nhiều tháng qua là như vậy. Câu chuyện về những người Việt ủng hộ Trump và chống Trump sẽ vẫn kéo dài thêm một thời gian nữa. Nó sẽ khép lại, hay mở rộng thêm còn tùy vào nghiệp lực của nước Mỹ, của cộng đồng người Việt ở Mỹ. Qui luật nhân quả vẫn sẽ vận hành như một qui luật muôn đời của vũ trụ.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một cựu quan chức tình báo Mỹ cho rằng việc chính quyền Biden đàm phán cấp chuyên viên với Triều Tiên là "khởi đầu tốt" để nối lại các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa vốn đã bị đình trệ bấy lâu.
Bộ Tư pháp Mỹ đang điều tra nghi vấn về đường dây liên quan đến Nhà Trắng - "đổi tiền lấy ân xá" của Tổng thống Donald Trump, theo lệnh của chánh án tòa liên bang.
Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng, lưỡng viện Mỹ đề xuất gói ngân sách 908 tỷ USD để cứu trợ trong đại dịch Covid-19, giữa lúc các lãnh đạo chịu áp lực phải đạt được thỏa thuận.
Các thiên hà xoắn ốc lớn dường như nhận được mọi vinh quang
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell nhấn mạnh tầm quan trọng của các chương trình cho vay mà ngân hàng trung ương triển khai trong đại dịch Covid-19.