Hôm nay,  
Việt Báo Online

Già Nhân Ngãi, Non Vợ Chồng

26/10/200900:00:00(Xem: 4990)
Già Nhân Ngãi, Non Vợ Chồng

Già Nhân Ngãi, Non Vợ Chồng

Trần Bình Nam
Đó là cách miêu tả của người Anh về quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung quốc trước chuyến công du Bắc Kinh của tổng thống Obama tháng tới (11/2009). Cách miêu tả này được trình bày trong bài báo “The Odd couple” của tuần báo The Economist số ngày 24-30/10/2009 (*)
 Bài báo viết:
Các chính trị gia Tây phương khi đọc diễn văn trước một cử tọa người Trung quốc thường muốn tìm dẫn chứng từ nguồn văn học của Trung quốc để tô điểm cho bản văn. Tổng thống Obama đọc diễn văn trước người Trung quốc và một số những nhà lãnh đạo khác tháng 7 vừa qua (TBN: hội nghị G-8 tại Ý) đã dẫn một thành ngữ của Mạnh Tử (TBN: một triết gia Trung quốc, kế thừa triết lý của đức Khổng Phu Tử, sống vào thế kỷ thứ 3 và thứ 4 trước Công nguyên) và sau này đã được Yao Minh một tay chơi bóng rổ người Trung quốc nổi tiếng thế giới dùng: “Dù anh là thành phần mới hay cũ trong một tập thể anh cũng cần có thời gian để thích ứng với các thành phần khác.” Trong ý nghĩa đó tổng thống Obama muốn nói, dù Hoa Kỳ và Trung quốc tái thiết lập bang giao với nhau đã 30 năm hai nước vẫn có nhu cầu thích ứng và tìm hiểu nhau.
Vấn đề chính là Hoa Kỳ và Trung quốc đều không biết chắc quan hệ của hai nước sẽ dẫn tới đâu, mặc dù hai nước có rất nhiều điểm chung. Trong 10 năm qua kinh tế hai nước gắn chặt hữu cơ với nhau. Hoa Kỳ là nước vay nợ nhiều nhất và Trung quốc là nước chủ nợ lớn nhất. Hoa Kỳ và Trung quốc cũng là hai quốc gia đang hợp tác nhau để giải quyết hai vấn nạn lớn thế giới đang đối diện là (1) sự nóng dần của khí quyển, và (2) khủng  hoảng kinh tế toàn cầu. 
Hoa Kỳ và Trung quốc đều có một mối lo chung là quan hệ hiện nay có thể sẽ dẫn tới một cuộc chiến tranh lạnh dai dẵng hay một cuộc đụng độ vũ trang. Trung quốc đang có chương trình xây dựng lực lượng quân sự để một mai có thể cạnh tranh với Hoa Kỳ tại Á châu và bảo vệ Đài Loan. Trung quốc đang âm thầm đóng Hàng không mẫu hạm và các tướng lãnh Trung quốc không hề hé răng với bất cứ ai về vấn đề này.
Sau lưng nỗ lực bành trướng này là sức mạnh kinh tế của Trung quốc. Các công ty của Trung quốc đã “mua đứt” nhiều nước tại Phi châu và Nam Mỹ, và kết bạn với các quốc gia mà các nước Tây phương tránh xa (TBN: vì độc tài hoặc vi phạm nhân quyền trắng trợn chẳng hạn). Với nguồn ngoại tệ phong phú và khả năng trời cho trong nghề làm ăn buôn bán, số tiền đầu tư của Trung quốc tại các nước Tây phương càng ngày càng lớn. Và trên hết Hoa Kỳ nợ Trung quốc 800 tỉ mỹ kim là một lưỡi gươm treo lủng lẳng trên đầu nền kinh tế Hoa Kỳ.
Các quan sát viên trên thế giới cho rằng quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung quốc sẽ căng thẳng hơn trong những năm tới vì hai nguyên nhân: Thứ nhất, năm 2012 có hai cuộc bầu cử quan trọng tại Hoa Kỳ và Đài Loan, và đại hội 18 của đảng cộng sản Trung quốc. Thứ hai hai nước có nhu cầu điều chỉnh chính sách trước tương quan lực lượng mới. Thế giới đang nói tới khối G2 gồm Hoa Kỳ và Trung quốc, cho rằng nền kinh tế hai nước xem như ngang ngữa nhau và Hoa Kỳ và Trung quốc phải hợp tác nhau mới giải quyết được các vấn nạn chính của thế giới (TBN: The Economist cho rằng quan niệm này không sát thực tế nếu không muốn nói là nguy hiểm.)
Nền kinh tế Trung quốc hiện chỉ bằng 1/3 Hoa Kỳ và GDP tính theo đầu người chỉ bằng 1/14 của Hoa Kỳ, và khả năng sáng tạo của Trung quốc còn thua xa Hoa Kỳ. Ngân sách quốc phòng của Hoa Kỳ hiện lớn gấp 6 lần ngân sách quốc phòng Trung quốc. Vũ khí duy nhất của Trung quốc là chủ nợ của Hoa Kỳ, nhưng  Trung quốc cũng không dễ dàng gì để khai thác (TBN: như bán đổ công khố phiếu của Hoa Kỳ ra thị trường) vì khai thác thì đồng mỹ kim mất giá, kinh tế của Trung quốc cũng bị ảnh hưởng lây. Khi dân chúng Mỹ giảm tiêu thụ, trong khi Trung quốc tung tiền đẩy mạnh sự tiêu thụ trong nước, cán cân thương mãi đang bất lợi cho Hoa Kỳ sẽ được giảm thiểu. Trong khi đó, nếu Trung quốc đẩy mạnh sức ép kinh tế của mình ra các nước khác, thế giới sẽ có khuynh hướng co cụm, nhất là tại Hoa Kỳ chỉ số thất nghiệp đang lên cao làm cho khuynh hướng bảo hộ công nghiệp trong nước (protectionism) càng mạnh.
Về phương diện địa chính trị (geopolitics) Trung quốc chưa có sức cũng như chưa có ý định đối đầu với Hoa Kỳ. Trên mặt quốc tế Trung quốc có nhiều ưu thế và tự tin, nhưng trong nước họ phải đối đầu với sự bất mãn triền miên của dân chúng với hàng chục ngàn vụ biểu tình phản đối hằng năm. Tuy kinh tế phát triển nhưng tình hình trong nước khá căng thẳng về các mặt xã hội, văn hóa, dân số và tôn giáo. Điều này giải thích tại sao chính quyền Bắc Kinh hay nói tới tinh thần dân tộc. Trong bối cảnh đó Hoa Kỳ không nhất thiết cần áp dụng một đối sách cứng rắn với Trung quốc vì cho rằng mình đang bị Trung quốc đe dọa.
Sẽ là một sai lầm nếu Hoa Kỳ do lo sợ sự lớn mạnh của Trung quốc mà gắt gao với Trung quốc về mặt kinh tế, đặc biệt là mậu dịch, mà lơ là về mặt nhân quyền. Việc tổng thống Obama mới đây tăng thuế đối với vỏ bánh xe do Trung quốc chế tạo chẳng có lợi gì nếu không muốn nói chỉ khuyến khích tinh thần bảo hộ công nghiệp tại Hoa Kỳ. Đứng trước chỉ số thất nghiệp xấp xỉ 10%, quốc hội Hoa Kỳ sẽ có khuynh hướng chỉ trích chính sách xuất cảng ồ ạt của Trung quốc và giá trị quá thấp của đồng yuan (TBN: đồng yuan thấp, phẩm vật và hàng hóa Hoa Kỳ nhập cảng vào Trung quốc với giá bằng đồng yuan cao nên khó bán) và có thể tạo ra một trận chiến tranh mậu dịch giữa Hoa Kỳ và Trung quốc. Trong trường hợp này cả hai nước đều bị tổn thương.
Trong chuyến công du Bắc Kinh sắp tới, chắc chắn rằng tổng thống Obama không từ bỏ cái giá trị thứ nhất của Hoa Kỳ là tự do mậu dịch thì tổng thống Obama cũng không nên từ bỏ cái giá trị thứ hai là quyền tự do của con người (personal freedom). Hoa Kỳ không thể quan niệm rằng vì Trung quốc đang lớn mạnh nên Trung quốc có quyền độc tài, và Hoa Kỳ chỉ dùng đến vũ khí nhân quyền để áp lực Trung quốc khi có lợi cho mình. Tổng thống Obama cần Trung quốc hợp tác để giải quyết sự khủng hoảng kinh tế thế giới và điều tiết khí hậu địa cầu không có nghĩa ông Obama phải im lặng không dám chỉ trích chế độ chính trị của Trung quốc. Thí dụ như mới đây tổng thống Obama ngần ngại không tiếp đức Đạt Lai Lạt Ma của Tây Tạng để lấy lòng Trung quốc chuẩn bị cho chuyến đi tới của ông qua Tàu là một sự tránh né không cần thiết. Đảng cộng sản Trung quốc có nhu cầu tạo uy tín đối với nhân dân Trung quốc nên cũng mong muốn chuyến thăm viếng này là một thành công như tổng thống Obama muốn. (TBN: The Economist lấy tâm lý của Mao Trạch Đông đối với cuộc thăm viếng Bắc Kinh của tổng thống Nixon năm 1972 để áp dụng vào cuộc thăm viếng này. Nhưng vị thế hai nước đã rất khác xa nhau trong hai trường hợp. Tuy Hoa Kỳ vẫn còn ưu thế đối với Trung quốc nhưng lần này tổng thống Obama lên đường trong một tư thế tương đối yếu hơn lúc tổng thống Nixon đi Trung quốc nhiều).
Tổng thống Obama cần chứng tỏ cho Trung quốc và thế giới thấy rằng chế độ dân chủ vẫn là một chế độ tốt hơn. Lúc này thế giới có vẻ khen Trung quốc về cung cách Trung quốc hợp tác giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, sự nóng dần của khí quyển và nỗ lực chống sự lan tràn của dịch cúm heo, nhưng đừng quên rằng Trung quốc vẫn giải quyết các vấn đề trên theo cung cách một nước độc tài. Lấy thí dụ về chính sách trồng cây xanh (greenery) để chống sự nóng dần của khí quyển. Do chế độ tập quyền không cần thảo luận dân chủ với dân và với các nước khác trên thế giới, Trung quốc thực hiện kế hoạch trồng cây xanh một cách ồ ạt và nhanh chóng, trong khi đáng lẽ cần giáo dục cho dân chúng biết sự quan trọng của kế hoạch (TBN: đối với tương lai của sự sống trên địa cầu để dân chúng hợp tác bảo vệ kế hoạch) và sắp xếp để trao đổi kỹ thuật trồng cây xanh với các nước khác trên thế giới thế nào để các nước có kỹ thuật tân tiến này không ngại sự hiểu biết của mình sẽ bị đánh cắp.
Dưới bề mặt hoành tráng của cuộc diễn binh kỷ niệm 60 năm ngày thành lập chế độ cộng sản tại Trung quốc hôm 1 tháng 10 vừa qua tại Bắc Kinh là dấu hiệu của sự yếu đuối của chế độ. Đảng cộng sản Trung quốc đã không cho dân chúng tự do đến xem diễn binh vì ngại các cuộc biểu tình phản đối của dân trước bàng quang thiên hạ.
Trung quốc càng giàu mạnh, sự bất ổn trong nước càng lớn. Đảng cộng sản Trung quốc đã bắt giam các nhà đấu tranh dân chủ, nhưng chính sách này sẽ không hữu hiệu về lâu về dài và sẽ thất bại. Trong chuyến thăm viếng Bắc Kinh sắp tới tổng thống Obama nên gặp vài nhà đấu tranh dân chủ thì sẽ thấy. Nếu Bắc Kinh có giận dữ thì nên để họ giận dữ cho quen. (TBN: nói dễ hơn làm. Tháng 11 năm 2007 khi tổng thống Bush đến Hà Nội tham dự hội nghị APEC ông Bush đã không dám gặp các nhà đấu tranh dân chủ Việt Nam đang bị canh gác và chận cửa ngày đêm thì cũng khó mà tổng thống Obama gặp các nhà đấu tranh Trung quốc đang bị chính quyền Trung quốc giam giữ).
Trần Bình Nam
Oct. 25, 2009
binhnam@sbcglobal.net
www.tranbinhnam.com
(*) Nguyên văn Anh ngữ:
“The odd couple” --
From The Economist print edition October 24th-30th, 2009.

18/10/2019(Xem: 207)
Cũng như thời gian bà con ta đã từng sống với ngục tù Cộng Sản, các nạn nhơn của chế độ Cộng Sản – một chế độ coi thường nhơn quyền, coi thường tình thương nhơn loại, nên chế độ đối đãi người tù thường đặt vào hạng chót.
18/10/2019(Xem: 354)
Cường độ sợ Tầu và miệt thị Trí thức đã gia tăng trong ngôn ngữ và hành động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và của Ban Chấp hành Trung ương đảng CSVN.
18/10/2019(Xem: 310)
Thế là gã thành thi sĩ, sau bao nhiêu năm đăng rải rác trên báo. Giờ gã in riêng cho mình một tập. Bạn bè, người thân chúc mừng nhiều lắm.
17/10/2019(Xem: 269)
Tuyển tập Thong Dong Khắp Mọi Nẻo Đường của Tiến Sĩ Bạch Xuân Phẻ (Cư sĩ Tâm Thường Định) tập trung nhiều bài viết trong nhiều chủ đề -- Giáo Dục, Quê Hương, Đạo Pháp, Văn Học Nghệ Thuật
17/10/2019(Xem: 486)
Tôi cũng là người may mắn, vì nếu rời Oakland sớm hơn chút nữa thì xe của tôi cũng đã nằm dưới đường xa lộ Cypress hai tầng bị xập khi động đất, làm 42 người thiệt mạng
17/10/2019(Xem: 586)
Phong trào thơ mới ra đời sau năm 1930, thi sĩ không còn bị gò bó trong những nguyên tắc phức tạp của thơ Đường, thi sĩ tự do diễn đạt cảm nghĩ và cảm xúc của mình.
17/10/2019(Xem: 349)
Sau ba năm lưu lạc nơi xứ người, bài thơ Đêm, Nhớ Trăng Sài Gòn của nhà thơ Du Tử Lê sáng tác năm 1978, mang nỗi buồn xót xa của kẻ mất quê hương, nhớ lại hình ảnh xa xưa với bao kỷ niệm đã in sâu trông tâm khảm
17/10/2019(Xem: 1081)
Cũng chẳng có gì lạ. Tự nhiên, con người sẽ làm đủ mọi cách có thể làm được để sống… sống lâu hơn, để khỏi chết sớm.
17/10/2019(Xem: 1026)
Trong sự phát triển của Hà Nội, Sài Gòn ngày nay gồm đủ những cái bậy từ tầng lớp lãnh đạo: ăn bậy nhũng lạm cả trăm ngàn tỷ; ngủ bậy không một cán bộ cộng sản nào không trụy lạc
17/10/2019(Xem: 776)
Mấy hôm nay tiệm sao mà như cái nồi áp suất, chỉ chờ chực một tí lửa là bung lên ngay. Người nào cũng mặt mày bí xị, chẳng ai nói với ai tiếng nào; hổng ưa nhau nhưng vì cơm áo nên ai cũng phải ngày ngày đến đây để…kiếm cơm, để xụ mặt.
16/10/2019(Xem: 390)
Sách do Ni sư Thích Nữ Giới Hương biên soạn - Sách này sẽ nằm trong nhóm 300 đầu sách triển lãm tại Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
16/10/2019(Xem: 971)
Chính sách liên tục thay đổi, nội bộ các đảng chính trị liên tục bất đồng, các đảng chính trị liên tục tranh cãi, luận tội, truất phế, là đặc tính nổi bật trong sinh hoạt chính trị tại Hoa Kỳ.
16/10/2019(Xem: 708)
Lào đã rất khôn ngoan hiểu rõ rằng từ nay 2007, trên thực tế – de facto, mọi phản đối của Việt Nam nếu có cũng chỉ là chiếu lệ... Hà Nội bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, và đã bị khuất phục và quy hàng trước chiến lược thủy điện của Lào
16/10/2019(Xem: 1032)
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh việc “chỉnh đốn Đảng … để lấy lại niềm tin và tình thương yêu, quý trọng của nhân dân.” Sao không “chỉnh cái mả mẹ đốn cái mả cha của chúng mày đi” cho nó xong chuyện!
16/10/2019(Xem: 1084)
Chúng ta đang sống trong thời cách mạng thông tin. Nơi đó, lợi và hại cùng đi bên nhau, thiện và ác cùng sinh khởi dễ dàng từ một bàn phím. Chiến trường có khi hiện ngay trên màn hình vi tính, đao kiếm là những ngón tay quẹt trên điện thoại
Tin công nghệ
Tháng 10/2019, hãng hàng không Qantas Airways của Australia sẽ khai thác một chuyến bay thương mại dài nhất trong lịch sử. Dự kiến, máy bay sẽ cất cánh ở New York vào ngày 18/10/2019, chuyến bay sẽ vượt qua 16,200 km trong suốt 19 giờ 30 phút để hạ cánh ở Sydney.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Mozilla đang xuất bản các giai thoại về việc xem YouTube có thể trở nên tồi tệ như thế nào, thông qua một trang web riêng.
Apple đã rất thành công trong kinh doanh thiết bị đeo với Apple Watch, chiếc smartwatch phổ biến nhất trên thế giới. Công ty cũng sản xuất một trong những thiết bị đeo tai (ear-worn devices) bán chạy nhất thế giới – AirPods. Chuyên gia phân tích uy tín Ming-Chi Kuo còn tiết lộ rằng Apple Glass AR sẽ chính thức ra mắt vào đầu năm 2020.
Lúc 10 giờ của một buổi sáng cuối tháng 11/2017, nhân viên ngân hàng tại Freiburg, Đức phát hiện thấy hệ thống báo cây ATM đã gặp lỗi. Vụ việc được trình báo lên cơ quan chức năng, và theo lời người trong cuộc, cái máy ATM đã bị nhiễm một loại malware có tên là “Cutlet Maker”, có khả năng ép máy ATM nhả ra tất cả tiền có trong máy.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trận lũ lụt ở Nhật Bản từ bão Hagibis đã phá huỷ 1/3 đoàn tàu cao tốc tương lai có giá trị khoảng 32.8 tỷ Yên (300 triệu USD)
Từ lâu, ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như smartphone, laptop, tivi... đã bị buộc tội là nguyên nhân gây mất ngủ, thậm chí tổn thương mắt. Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn, có nghĩa là nó mang năng lượng cao và có thể làm hỏng các mô tế bào thị giác.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triệt phá thành công một trong các trang web khai thác trẻ em lớn nhất trên Dark Web.
Khoảng giữa tháng 10/2019, hãng nước ngọt Coca Cola thông báo đã sản xuất thành công lô vỏ chai đầu tiên làm từ nhựa của các loại chất thải nhựa đang trôi nổi trên các đại dương.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.