Đọc Báo Y Khoa: Những Loại Bệnh Thường Gặp

03/02/200700:00:00(Xem: 4668)

Đọc Báo Y Khoa: Những Loại Bệnh Thường Gặp

Trong báo Journal of Family Practice, December 2006, có mấy vấn đề cần lưu ý khi trẻ em tới phòng mạch khám bệnh:

1) Chích ngừa thuốc chủng HPV (Gardesil) cho trẻ em gái hay phụ nữ từ 9 tới 26 tuổi. Đây là thuốc chủng đầu tiên ngừa ung thư cổ tử cung. Thuốc chống siêu vi trùng herpes số 6, 11, 16, và 18, và 80% siêu vi trùng loại này gây ung thư cổ tử cung. Khuyến cáo nên chích ngừa cho tất cả phụ nữ từ 9 tới 26 tuổi nhưng tốt nhất cho những ai chưa có tình dục. Thuốc chủng ngừa ung thư cổ tử cung chích 3 lần: 0, 2 và 6 tháng và có thể chích chung với những thuốc chủng khác như MCV4. Tdap và Td.

2) Không thể bỏ qua những chích ngừa khác cho trẻ vị thành niên như: chích ngừa sưng màng óc (meningococcal vaccine). Trẻ em tuổi từ 11-12 nên chích ngừa sưng màng óc (meningitis). Trẻ em lớn tuổi cũng nên chích ngừa sưng màng óc đặc biệt những sinh viên phải ở trong cư xá (dorm). Chích ngừa phong đòn gánh và bạch hầu Tdap nên dành cho trẻ em từ 11 hay 12 tuổi, nhưng cũng có thể chích cho những người lớn tuổi hơn, tùy theo thuốc chủng, như Boostrix cho những người từ 11 tới 18, hoặc Adacel cho người từ 11 tới 64. Bây giờ cũng khuyến cáo chủng ngừa bệnh trái rạ cho trẻ từ 12-15 tháng và 4-6 tuổi. Chích MMR (ban đỏ, quai bị và bệnh sởi Đức, Rubella) dùng loại thuốc chủng mới MMRV (Proquad).

Ngay cả trẻ vị thành niên hay người lớn, nếu chưa bị trái rạ, cũng nên chích 2 liều, cách 3 tháng một lần. Nếu đã chích một mũi rồi thì nên chích mũi thứ 2.

3) Ngoài ra, bệnh nhân cần khám tổng quát, cân đo chiều cao, đo huyết áp, chỉ dẫn cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục, và kiểm soát ghiền ma túy. Truy tầm vi trùng Chlamydia hay Gonococcus cho phụ nữ trong thời kỳ tình dục kể cả siêu vi trùng liệt kháng HIV.

Truy tầm bệnh trẹo xương sống (scoliosis), truy tầm ung thư tinh hoàn cho các em trai, truy tầm siêu vi trùng herpes, tìm hiểu vấn đề uống rượu, truy tầm cao huyết áp, vấn đề ưu trầm, bạo lực trong gia đình, truy tầm hút thuốc lá, bệnh mập, ma túy, chỉ dẫn những cách tránh thương tích (JFP, 55: 1054, 2006).

4) Để ý bệnh viêm cuống họng và sưng thịt dư cổ họng (pharyngotonsillitis) do vi trùng nhóm A beta-hemolytic streptococci. Phải định bệnh kịp thời, phòng ngừa phong thấp "rheumatic fever", điều trị bằng trụ sinh hay kháng sinh. Chích Penicilline thường dùng nhất nhưng bây giờ chỉ hiệu nghiệm khoảng 35%. Tùy theo trường hợp cá nhân nhưng bây giờ có thể dùng cephalosporins, nếu có vấn đề dị ứng với penicillin. Một số khuyến cáo dùng Cephalosporins trong trường hợp bệnh nhân có vi trùng tiết chất beta-lactamase, đã từng dùng kháng sinh vì bị đau viêm sưng cuống họng và thịt dư cổ họng trở đi trở lại nhiều lần, hoặc đã không thành công trong việc điều trị viêm sưng thịt dư (Tonsillitis) và đau cổ họng (Pharyngitis), hoặc đã từng bị kháng trụ sinh (JFP, 55: S1, 2006).

Trong báo Current Obstetrics and Gynocology, 16: 315, 2006, có bài Sản Phụ Bị Cao Huyết Áp. Bs Fatimir Soydemir và Bs Louise Kenny thuộc Đại Học Manchester, Anh Quốc, và Đại Học Cork, Ái Nhĩ Lan, nghiên cứu phụ nữ có bầu bị cao huyết áp vơí tiền kinh sản (Preeclampsia). Bệnh Preeclampsia đứng đầu nguyên nhân tử vong khi phụ nữ có thai.

Theo WHO thì mỗi năm có khoảng 100,000 sản phụ bị tử vong trên thế giới vì Preeclampsia. Nguyên nhân thứ hai khiến sản phụ bị biến chứng vì cao huyết áp là do chảy máu não, tai biến mạch máu não. Phòng ngừa tai biến mạch máu não cho sản phụ bị cao huyết áp chưa được hoạch định rõ ràng. Các tác giả khuyến cáo cần hiểu rõ thêm cơ nguyên tai biến máu não và cao huyết áp của sản phụ để hy vọng tìm kiếm phương pháp điều trị hữu hiệu hơn.

(Chú thích: Khi nói sản phụ bị cao huyết áp tức là huyết áp cao hơn 140/90. Khi đàn bà có thai thì việc đầu tiên phải là kiểm chứng huyết áp. Sản phụ bị Preeclampsia vì huyết áp cao là biến chứng nguy hiểm nhất trong khi có bầu, vì hiện nay chưa biết rõ nguyên nhân. Có người cho rằng bệnh xuất phát từ lúc bào thai bắt đầu trong tử cung. Bình thường thì mạch máu thư dãn trong lúc bào thai nằm trong tử cung. Nhưng khi mạch máu co lại sẽ gây bệnh cao huyết áp. Một số nguy cơ giữa khi có bầu và cao huyết áp như: có con lần đầu tiên, có tiểu sử bệnh tiểu đường, có tiểu sử cao huyết áp trước khi có bầu, hoặc sản phụ có thể sinh 2 hay 3 con. Khi có thai bị máu cao có 3 trường hợp:

1) có bầu mà chỉ bị cao huyết áp,

2) Bị tiền kinh sản (Preeclampsia), nước tiểu có bạch đản (protein).

3) Bị kinh sản (Eclampsia) lên cơn kinh phong và hôn mê, thường phát hiện lúc sắp sinh con. Một số triệu chứng có thể xuất hiện khi có bầu bị cao máu như:

1. áp xuất cao 140/90 hay cao hơn,

2. thận suy khiến bạch đản xuất hiện trong nước tiểu,

3. sưng chân, đặc biệt sưng mặt hay sưng cổ,

4. cân lượng tăng cao,

5. mắt mờ hay nhìn một vật thành hai vật,

6. nhức đầu,

7. ánh sáng lóe trong mắt,

8. tiểu ít,

9. đau bụng,

10. ói mửa hay chóng mặt.

Trong báo Seminar Muscular Skeletal Radiology, 10: 197, 2006, có bài Chụp Hình MRI Cho Lực Sĩ Bị Đau Háng. Bs Eoin C. Kavanath và các đồng nghiệp dùng MRI chụp hình háng khi lực sĩ  bị đau háng. Nhờ chụp MRI có thể phân biệt được những nguyên nhân gây bệnh đau háng của lực sĩ. Cũng nhờ đó điều trị hữu hiệu và chính xác hơn.Trong bài này, các tác giả trình bày những hình ảnh khác nhau, những trường hợp khác nhau, khi bệnh nhân lực sĩ bị đau háng. Các tác giả bàn luận cơ nguyên gây thương tích háng của lực sĩ, đồng thời trình bày những hình ảnh MRI và những triệu chứng khác nhau khi lực sĩ bị đau háng.

(Chú thích: Khoảng 5% lực sĩ bị đau háng kinh niên. Nhiều lực sĩ bị đau háng cả năm mà không bao giờ đi khám bệnh. Nạn sa ruột (hiatal hernia) cũng làm đau háng, thông thường nhất khi lực sĩ chơi hockey hay đá banh. Thường thì bệnh nhân cảm thấy đau sâu trong háng, nhất là sau khi tập thể thao. Nhưng dần dần bệnh nhân bị đau háng nhiều hơn, nhất là khi lên xe hay xuống xe. Nếu đã bị thương tích ở háng một lần rồi thì dễ bị đau trở lại. Có khi đau háng kinh niên làm bắp thịt co lại khiến háng bị lệch. Chụp hình MRI có thể xác định được độ trầm trọng thương tích khi lực sĩ bị đau háng).

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D.; E-mail: nmtran@hotmail.com; Xin mời quí vị ghé thăm Y Dược Ngày Nay (www.yduocngaynay.com), một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.