Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Rong Chơi San Francisco, Đi Tìm Văn Hoá Cội Nguồn

15/08/200800:00:00(Xem: 5706)

Các hình ảnh Châu Á độc đáo trên nước Mỹ.(ảnh Bùi Văn Phú)

San Francisco là thành phố du lịch có tiếng ở miền tây nước Mỹ. Ở đó có cây cầu đỏ, là cửa ngõ Hoa Kỳ nhìn ra biển, nơi cuối chân trời xanh thăm thẳm là quê hương của Tần Thuỷ Hoàng, Minh Trị Thiên Hoàng, của Lý Thừa Vãn, Suharto, của Hồ Chí Minh, Tưởng Giới Thạch của những dân tộc mới chỉ chính thức chia xẻ với người Mỹ vị mặn của muối biển Thái Bình Dương trong vòng hơn hai trăm năm qua.

150 năm trước người Á Đông đã đến Mỹ lập nghiệp, tìm vàng, xây dựng những tuyến đường hoả xa. Đông nhất là người Hoa.

Đầu thế kỉ trước người Mỹ ít để ý đến văn hoá châu Á. Sau Thế Chiến Thứ Hai và từ ngày Cộng Hoà Nhân Dân Trung Quốc mở cửa với thế giới bên ngoài, sản phẩm của Nhật, Trung Hoa tràn vào thị trường Hoa Kỳ; cùng lúc quan hệ ngoại giao phát triển qua trao đổi giáo dục, văn hoá, nghệ thuật nên văn minh Châu Á không còn xa lạ với người Mỹ.

Ngày nay San Francisco có Bảo Tàng Nghệ Thuật Châu Á, tên chính thức là Chong-Moon Lee Center for Asian Art and Culture, nằm đối diện toà thị chính. Đây là một kho lưu trữ lớn nhất ở phương Tây dành cho những cổ vật văn minh Châu Á. Với hơn 15 nghìn di vật lưu giữ, dấu tích 6 nghìn năm lịch sử Châu Á, trong đó khoảng 2.500 cổ vật được thường xuyên trưng bày.

*

Một ngày cuối tuần mới đây, tôi và gia đình theo chân du khách tham quan bảo tàng để tìm về cội nguồn văn minh Châu Á.

Hè năm nay, bảo tàng có trưng bày đặc biệt về Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa (1368 – 1644) qua chủ đề: Power and Glory: Court Arts of China’s Ming Dynasty - Quyền Lực và Vinh Quang: Nghệ Thuật Cung Đình Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa. Cuộc triển lãm trên 200 cổ vật, một số từ Cấm Thành, được thực hiện với sự hợp tác của nhiều bảo tàng Trung Hoa như Palace Museum, Nanjing Municipal Museum và Shanghai Museum.

Hình hàng đầu, trái: Chân dung Hoàng Tử Zhu Youyuan trong phẩm phục nghi lễ hoàng cung, triều Vua Jiajing (1522 – 1566). Bộ áo là một tác phẩm thêu với nét hoa văn gồm biểu tượng rồng, mây. Trong khi thêu, vẽ trên vải phản ánh một loại hình nghệ thuật cao của văn minh Châu Á thời bấy giờ thì trình độ nghệ thuật có sử dụng kim loại, như kèn đồng, kiếm sắt hay nữ trang bằng vàng có đường nét mỹ thuật kém hơn những nền văn minh khác cùng thời từ Châu Âu và Ai Cập.

Hình hàng đầu, giữa: Ngoài Triều Đại nhà Minh, sinh hoạt bình thường của bảo tàng là về văn minh Châu Á và thỉnh thoảng có triển lãm những tác phẩm đương đại của nghệ sĩ từ châu lục này. Hiện nay bảo tàng đang trưng bày tác phẩm của những nghệ sĩ Nam Hàn, thiết kế theo thể loại dùng vải chắp, vá để sáng tác, như tác phẩm có trong hình trên, tựa là Self-Container No.4 của Youn Sooran, sinh năm 1967.
Hình hàng đầu, phải: Văn minh Châu Á nổi bật là ảnh hưởng của đạo Hindu và đạo Phật với cả trăm hình tượng các vị thần hay Đức Phật bằng sa thạch, gỗ, đồng tìm thấy từ Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan, Cam Bốt.

Hình hàng giữa, trái: Biểu tượng cho văn minh Việt Nam chỉ có hai tượng đá đặc trưng của văn hoá Champa (1075 – 1125) tìm được trong tháp Thủ Thiện, Bình Định và bộ đồ gốm gồm 11 vật của hai giai đoạn: 2 bát trắng (1200 - 1400), bị khách che khuất; và những bình, điã gốm xanh (1400 – 1600) khai quật được ở miền Bắc Việt Nam.

Hình hàng giữa, phải: Song song với trưng bày cổ vật Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa, bảo tàng còn có chương trình giới thiệu nghệ thuật thêu tranh của gia đình họ Gu, đã có từ năm 1556 và ngày nay môn học nghệ thuật này đang được giảng dạy tại đại học. Nghệ nhân dùng những sợi chỉ nhỏ hơn tóc và bằng 10 loại mũi thêu khác nhau để tái tạo lại những bức tranh cổ thành tranh thêu với sắc mầu như tranh vẽ. Hình trên: nghệ nhân Chen Hong-Ying, 35 tuổi, đến từ Trung Hoa, đang biểu diễn thêu tranh. Cách thêu này đã đạt tới trình độ nghệ thuật cao. Tranh thêu của Việt Nam ở Đà Lạt còn thua kém vài bậc.

*

Đi xem hết một vòng bảo tàng viện với hàng nghìn cổ vật của các nên văn minh: từ những tấm tranh, chiếc áo bào, chiếc lư, bình sứ, đàn koto, đến những hình tượng nhỏ bằng cẩm thạch, hay những bức tượng lớn bằng đá, bằng đồng mà lòng tôi không khỏi hoang mang về cội nguồn của mình. Có gì biểu hiện văn hoá cá biệt hơn 4 nghìn năm của người Việt Nam trong đó. Mấy chiếc bình, chiếc điã" Trung Hoa có vô số di vật như thế. Còn biểu tượng con rồng cháu tiên hay con hồng cháu lạc từ đâu mà có" Cổ vật của người Hoa có đủ những con vật đó: rồng bay trên áo, rồng khắc trên gươm, trên đá, trên những bình cổ làm bằng kim loại, sơn vẽ trên bình lọ, chén bát. Họ cũng có cả những con lân, con ly. Thế thì người Việt ta có gì cá biệt hay chỉ là một chi tộc của một giòng Hán tộc nào đó"

Những cổ vật không chứng minh được nguồn gốc dân Việt, nhưng một tấm bản đồ đã đem lại cho tôi niềm tự hào dân tộc. Bản đồ Triều Đại nhà Minh phát cho du khách có ghi rằng trước nhà Minh, Trung Hoa bị cai trị bởi triều đại nhà Yuan của Mông Cổ. Tấm bản đồ với những mảng mầu khác biệt cho thấy Việt Nam thời đó không bị quân Mông Cổ hay bị nhà Minh chiếm đóng, đô hộ.

Thôi. Chuyện nguồn gốc hãy để qua một bên vì thời tiền sử mơ hồ lắm. Chỉ có chuyện lịch sử của những di dân đến Mỹ lập nghiệp từ hơn thế kỉ qua là rõ ràng.

Người Hoa đến Hoa Kỳ định cư đầu tiên, tiếp đến là làn sóng người Nhật, người Hàn rồi người Việt đến đây sinh sống. Dấu ấn văn hoá Châu Á đã in đậm ở thành phố mà tên gọi của nó phát âm theo tiếng Quảng là “Cựu Kim Sơn”. Ở đây đã có phố Tàu cả trăm năm, hiện tại là trung tâm thương mại lớn nhất của người Hoa nằm bên ngoài nước Trung Hoa, có văn hoá Châu Á được phô diễn trong ngày diễn hành Chinese Parade vào dịp đầu năm âm lịch. Ngoài phố Tàu – China Town - San Francisco cũng đã có Japan Town và mới đây là Little Saigon.

Hình hàng cuối: Cổng chào dẫn vào Little Saigon, San Francisco.

Tham quan bảo tàng xong, ra khỏi cửa chính, nhìn về phiá tay phải bạn sẽ thấy những tấm phướn treo cao dọc theo đường Larkin và bảng chỉ đến Little Saigon. Đi bộ hai lốc đường bạn sẽ gặp hai con lân trắng đứng trên bệ cao bằng đá hoa cương mầu nâu chào đón du khách. Hai cột đá mới được quan chức thành phố cắt băng khánh thành cách đây hai tuần để chính thức công nhận khu phố thương mại của người Việt. Little Saigon ở San Francisco khiêm nhượng lắm, không thể so sánh được với quận Cam hay San Jose, nhưng điạ điểm ở đây thuận tiện cho khách du lịch vì gần trung tâm thành phố.

Số cửa tiệm của người Việt trên đoạn đường này không nhiều - rẽ phải sẽ có thêm những cửa hàng khác - chỉ trên dưới hai chục cơ sở, với dăm bẩy hàng quán ăn uống.

Gió chiều lành lạnh, muốn ăn bún riêu thì mời bạn vào quán Mangosteen. Muốn phở bắc chính gốc có nhà hàng Tháp Ruà mà theo lời bà chủ quán - với giọng Hà Nội của những năm sau 1954 - là loại “phở bánh to, không rau, không giá, không tương đen”. Quán này bình dân, xập xệ như nhiều quán phở trên phố Lý Thái Tổ hay Tràng Thi ở Hà Nội. Vào đây bạn sẽ gặp lại Hà Nội của hơn thế kỉ trước với phố Huế, phố Sinh Từ, Ô Quan Chưởng, cầu Long Biên, nhà thờ Lớn, chuà Một Cột, chợ Đồng Xuân. Gần Tháp Ruà có quán Bodega Bistro cũng chuyên phở bắc. Nếu bạn quen những món ăn miền bắc lai miền nam thì bước xa hơn một chút đến nhà hàng Việt Nam, rộng hơn và có nhiều món ăn của dân Sài Gòn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cùng với số phận chung của Thế giới, nạn dịch Covid-19 đã phủ mây mù lên nền kinh tế của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2021. Khoảng 80,000 Doanh nghiệp đóng cửa và hàng chục triệu công nhân mất việc làm. Việt Nam đã nhập siêu 2,7 Tỷ Dollars trong thời gian này, trong khi tình hình dịch Covid-19 vẫn còn nghiêm trọng.
Mười một năm trời ròng rã, mỗi lần nghĩ tới anh là tôi nghĩ tới Nelson Mandela, chỉ ra được khỏi tù sau 27 năm, vì những người khác đã tranh đấu thành công để có một cuộc thay đổi toàn diện trong xã hội. Ngay sau khi ra tù, Mandela đã được bầu làm lãnh đạo một cuộc thương nghị với nhà cầm quyền cho vấn đề hòa giải dân tộc.
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này? Người viết xin vắn tắt ghi lại sau đây để người đọc tiện theo dõi và hiểu rõ hơn quan điểm của hai ông, đồng thời cũng xin ghi thêm một vai chi tiết liên quan tới ngày 19/8/1945 ít được mọi người biết tới hay chỉ biết mơ hồ, trong đó có chuyện tấm ảnh của Tướng Cọp Bay Chennault ký tặng Hồ Chí Minh, chuyện Việt Minh lấy đồ trong cung vua đem ra chợ bán, chuyện bốn tấn bạc người Nhật trả lại cho Chính Phủ Việt Nam, chuyện Việt Minh tịch thu của cải của nhà giầu...
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.