Hôm nay,  

Rong Chơi San Francisco, Đi Tìm Văn Hoá Cội Nguồn

15/08/200800:00:00(Xem: 6791)

Các hình ảnh Châu Á độc đáo trên nước Mỹ.(ảnh Bùi Văn Phú)

San Francisco là thành phố du lịch có tiếng ở miền tây nước Mỹ. Ở đó có cây cầu đỏ, là cửa ngõ Hoa Kỳ nhìn ra biển, nơi cuối chân trời xanh thăm thẳm là quê hương của Tần Thuỷ Hoàng, Minh Trị Thiên Hoàng, của Lý Thừa Vãn, Suharto, của Hồ Chí Minh, Tưởng Giới Thạch của những dân tộc mới chỉ chính thức chia xẻ với người Mỹ vị mặn của muối biển Thái Bình Dương trong vòng hơn hai trăm năm qua.

150 năm trước người Á Đông đã đến Mỹ lập nghiệp, tìm vàng, xây dựng những tuyến đường hoả xa. Đông nhất là người Hoa.

Đầu thế kỉ trước người Mỹ ít để ý đến văn hoá châu Á. Sau Thế Chiến Thứ Hai và từ ngày Cộng Hoà Nhân Dân Trung Quốc mở cửa với thế giới bên ngoài, sản phẩm của Nhật, Trung Hoa tràn vào thị trường Hoa Kỳ; cùng lúc quan hệ ngoại giao phát triển qua trao đổi giáo dục, văn hoá, nghệ thuật nên văn minh Châu Á không còn xa lạ với người Mỹ.

Ngày nay San Francisco có Bảo Tàng Nghệ Thuật Châu Á, tên chính thức là Chong-Moon Lee Center for Asian Art and Culture, nằm đối diện toà thị chính. Đây là một kho lưu trữ lớn nhất ở phương Tây dành cho những cổ vật văn minh Châu Á. Với hơn 15 nghìn di vật lưu giữ, dấu tích 6 nghìn năm lịch sử Châu Á, trong đó khoảng 2.500 cổ vật được thường xuyên trưng bày.

*

Một ngày cuối tuần mới đây, tôi và gia đình theo chân du khách tham quan bảo tàng để tìm về cội nguồn văn minh Châu Á.

Hè năm nay, bảo tàng có trưng bày đặc biệt về Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa (1368 – 1644) qua chủ đề: Power and Glory: Court Arts of China’s Ming Dynasty - Quyền Lực và Vinh Quang: Nghệ Thuật Cung Đình Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa. Cuộc triển lãm trên 200 cổ vật, một số từ Cấm Thành, được thực hiện với sự hợp tác của nhiều bảo tàng Trung Hoa như Palace Museum, Nanjing Municipal Museum và Shanghai Museum.

Hình hàng đầu, trái: Chân dung Hoàng Tử Zhu Youyuan trong phẩm phục nghi lễ hoàng cung, triều Vua Jiajing (1522 – 1566). Bộ áo là một tác phẩm thêu với nét hoa văn gồm biểu tượng rồng, mây. Trong khi thêu, vẽ trên vải phản ánh một loại hình nghệ thuật cao của văn minh Châu Á thời bấy giờ thì trình độ nghệ thuật có sử dụng kim loại, như kèn đồng, kiếm sắt hay nữ trang bằng vàng có đường nét mỹ thuật kém hơn những nền văn minh khác cùng thời từ Châu Âu và Ai Cập.

Hình hàng đầu, giữa: Ngoài Triều Đại nhà Minh, sinh hoạt bình thường của bảo tàng là về văn minh Châu Á và thỉnh thoảng có triển lãm những tác phẩm đương đại của nghệ sĩ từ châu lục này. Hiện nay bảo tàng đang trưng bày tác phẩm của những nghệ sĩ Nam Hàn, thiết kế theo thể loại dùng vải chắp, vá để sáng tác, như tác phẩm có trong hình trên, tựa là Self-Container No.4 của Youn Sooran, sinh năm 1967.
Hình hàng đầu, phải: Văn minh Châu Á nổi bật là ảnh hưởng của đạo Hindu và đạo Phật với cả trăm hình tượng các vị thần hay Đức Phật bằng sa thạch, gỗ, đồng tìm thấy từ Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan, Cam Bốt.

Hình hàng giữa, trái: Biểu tượng cho văn minh Việt Nam chỉ có hai tượng đá đặc trưng của văn hoá Champa (1075 – 1125) tìm được trong tháp Thủ Thiện, Bình Định và bộ đồ gốm gồm 11 vật của hai giai đoạn: 2 bát trắng (1200 - 1400), bị khách che khuất; và những bình, điã gốm xanh (1400 – 1600) khai quật được ở miền Bắc Việt Nam.

Hình hàng giữa, phải: Song song với trưng bày cổ vật Triều Đại nhà Minh, Trung Hoa, bảo tàng còn có chương trình giới thiệu nghệ thuật thêu tranh của gia đình họ Gu, đã có từ năm 1556 và ngày nay môn học nghệ thuật này đang được giảng dạy tại đại học. Nghệ nhân dùng những sợi chỉ nhỏ hơn tóc và bằng 10 loại mũi thêu khác nhau để tái tạo lại những bức tranh cổ thành tranh thêu với sắc mầu như tranh vẽ. Hình trên: nghệ nhân Chen Hong-Ying, 35 tuổi, đến từ Trung Hoa, đang biểu diễn thêu tranh. Cách thêu này đã đạt tới trình độ nghệ thuật cao. Tranh thêu của Việt Nam ở Đà Lạt còn thua kém vài bậc.

*

Đi xem hết một vòng bảo tàng viện với hàng nghìn cổ vật của các nên văn minh: từ những tấm tranh, chiếc áo bào, chiếc lư, bình sứ, đàn koto, đến những hình tượng nhỏ bằng cẩm thạch, hay những bức tượng lớn bằng đá, bằng đồng mà lòng tôi không khỏi hoang mang về cội nguồn của mình. Có gì biểu hiện văn hoá cá biệt hơn 4 nghìn năm của người Việt Nam trong đó. Mấy chiếc bình, chiếc điã" Trung Hoa có vô số di vật như thế. Còn biểu tượng con rồng cháu tiên hay con hồng cháu lạc từ đâu mà có" Cổ vật của người Hoa có đủ những con vật đó: rồng bay trên áo, rồng khắc trên gươm, trên đá, trên những bình cổ làm bằng kim loại, sơn vẽ trên bình lọ, chén bát. Họ cũng có cả những con lân, con ly. Thế thì người Việt ta có gì cá biệt hay chỉ là một chi tộc của một giòng Hán tộc nào đó"

Những cổ vật không chứng minh được nguồn gốc dân Việt, nhưng một tấm bản đồ đã đem lại cho tôi niềm tự hào dân tộc. Bản đồ Triều Đại nhà Minh phát cho du khách có ghi rằng trước nhà Minh, Trung Hoa bị cai trị bởi triều đại nhà Yuan của Mông Cổ. Tấm bản đồ với những mảng mầu khác biệt cho thấy Việt Nam thời đó không bị quân Mông Cổ hay bị nhà Minh chiếm đóng, đô hộ.

Thôi. Chuyện nguồn gốc hãy để qua một bên vì thời tiền sử mơ hồ lắm. Chỉ có chuyện lịch sử của những di dân đến Mỹ lập nghiệp từ hơn thế kỉ qua là rõ ràng.

Người Hoa đến Hoa Kỳ định cư đầu tiên, tiếp đến là làn sóng người Nhật, người Hàn rồi người Việt đến đây sinh sống. Dấu ấn văn hoá Châu Á đã in đậm ở thành phố mà tên gọi của nó phát âm theo tiếng Quảng là “Cựu Kim Sơn”. Ở đây đã có phố Tàu cả trăm năm, hiện tại là trung tâm thương mại lớn nhất của người Hoa nằm bên ngoài nước Trung Hoa, có văn hoá Châu Á được phô diễn trong ngày diễn hành Chinese Parade vào dịp đầu năm âm lịch. Ngoài phố Tàu – China Town - San Francisco cũng đã có Japan Town và mới đây là Little Saigon.

Hình hàng cuối: Cổng chào dẫn vào Little Saigon, San Francisco.

Tham quan bảo tàng xong, ra khỏi cửa chính, nhìn về phiá tay phải bạn sẽ thấy những tấm phướn treo cao dọc theo đường Larkin và bảng chỉ đến Little Saigon. Đi bộ hai lốc đường bạn sẽ gặp hai con lân trắng đứng trên bệ cao bằng đá hoa cương mầu nâu chào đón du khách. Hai cột đá mới được quan chức thành phố cắt băng khánh thành cách đây hai tuần để chính thức công nhận khu phố thương mại của người Việt. Little Saigon ở San Francisco khiêm nhượng lắm, không thể so sánh được với quận Cam hay San Jose, nhưng điạ điểm ở đây thuận tiện cho khách du lịch vì gần trung tâm thành phố.

Số cửa tiệm của người Việt trên đoạn đường này không nhiều - rẽ phải sẽ có thêm những cửa hàng khác - chỉ trên dưới hai chục cơ sở, với dăm bẩy hàng quán ăn uống.

Gió chiều lành lạnh, muốn ăn bún riêu thì mời bạn vào quán Mangosteen. Muốn phở bắc chính gốc có nhà hàng Tháp Ruà mà theo lời bà chủ quán - với giọng Hà Nội của những năm sau 1954 - là loại “phở bánh to, không rau, không giá, không tương đen”. Quán này bình dân, xập xệ như nhiều quán phở trên phố Lý Thái Tổ hay Tràng Thi ở Hà Nội. Vào đây bạn sẽ gặp lại Hà Nội của hơn thế kỉ trước với phố Huế, phố Sinh Từ, Ô Quan Chưởng, cầu Long Biên, nhà thờ Lớn, chuà Một Cột, chợ Đồng Xuân. Gần Tháp Ruà có quán Bodega Bistro cũng chuyên phở bắc. Nếu bạn quen những món ăn miền bắc lai miền nam thì bước xa hơn một chút đến nhà hàng Việt Nam, rộng hơn và có nhiều món ăn của dân Sài Gòn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Làm thế nào để ngăn chặn Trung Quốc tiến hành một cuộc xâm lược quân sự toàn diện nhằm chiếm Đài Loan bằng vũ lực? Sau đây là một số suy nghĩ cá nhân về vấn đề quan trọng này, tôi trình bày với tư cách là một học giả về Trung Quốc và không phải là đại diện chính thức của chính phủ Úc...
Tôi không thân thiết, và cũng chả quen biết chi nhiều với Trương Văn Dũng (TVD). Thản hoặc, mới có chút chuyện cần – cần phải trao đổi đôi ba câu ngăn ngắn – thế thôi. Tuy thế, tôi hoàn toàn không ngạc nhiên khi nghe ông bị “túm”, và bị kết án tù. Dù rất ngại làm mất lòng thiên hạ (và cũng rất sợ gạch đá tán loạn, từ khắp bốn phương) nhưng tôi vẫn phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông Tô Lâm chưa hề bắt “lộn” một nhân vật bất đồng chính kiến nào (ráo trọi) nhất là trường hợp của TVD!
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.