Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trung Quốc Tuột Đỉnh

18/06/200800:00:00(Xem: 8005)
...hậu quả là nhiều ngân hàng sụp đổ vì mất nợ, doanh nghiệp phá sản, công nhân mất việc...

Sau khi Bắc Kinh nâng dự trữ pháp định của ngân hàng thêm 1%, các thị trường chứng khoán Thượng Hải và Thẩm Quyến đã qua tám phiên tuột đốc, có hôm mất hẳn gần 8% nội một ngày. Phân tích sự kiện đó từ một giác độ khác, kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa cho rằng Trung Quốc đã lên tới đỉnh cao và bắt đầu tuột dốc từ cuối năm nay qua suốt thập niên tới. Nối tiếp loạt bài tháng trước về "huyền thoại Trung Quốc", mục Diễn đàn Kinh tế đài RFA sẽ trình bày mặt trái của phép lạ Trung Quốc, qua phần thực hiện của Việt Long.

Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, từ hôm mùng 10 và suốt tuần qua, các thị trường cổ phiếu Trung Quốc liên tục mất giá, với mức độ nghiêm trọng bất ngờ. Giới quan sát cho rằng nguyên do là một quyết định ngăn ngừa lạm phát của Ngân hàng Trung ương Bắc Kinh là sẽ nâng dự trữ pháp định của các ngân hàng thêm 1%. Ông nhận định ra sao về biến cố này"

- Đây chỉ là một biến động nhỏ ở trên nhưng tiên báo nhiều cơn địa chấn lớn ở dưới. Có thể là Trung Quốc bắt đầu đụng đỉnh, sẽ suy trầm dần từ cuối năm nay, và lâm khủng hoảng trong suốt 10 năm tới. Đây cũng là cơ hội cho chúng ta nhìn ra mặt trái của phép lạ Trung Quốc mà diễn đàn này đã đề cập tới qua các chương trình ngày 13 và 21 tháng Năm.

Hỏi: Vì sao từ một việc nâng mức dự trữ ngân hàng tới nạn cổ phiếu mất giá mà ông lại đưa ra những tiên đoán nhiêm trọng như vậy" Ông có thể giải thích cho rõ hơn được không"

- Số là mùng bảy vừa qua, Bắc Kinh quyết định nâng dự trữ pháp định của các ngân hàng thêm 1%, thi hành qua hai đợt, nửa phần trăm kể từ hôm 15 và thêm phân nửa từ ngày 25 tới. Đây là lần thứ năm nội trong 5 tháng của 2008 mà họ phải tăng dự trữ pháp định lên tới 17,5% để giới hạn lượng tín dụng của ngân hàng. Khác với mọi lần trước, lần này mức độ gia tăng lại lên tới 100 điểm cơ bản, cao gấp đôi, gấp bốn mọi khi.

- Tương tự như trường hợp Việt Nam, giữa tăng trưởng và ổn định vật giá, Trung Quốc đành chấp nhận đà tăng trưởng thấp hơn. Hậu quả là cổ phiếu Trung Quốc sụt giá 50% từ đỉnh cao hồi tháng 10 năm ngoái và mất toi 1.740 tỷ đô la, là một con số rất lớn, còn cao hơn khối dự trữ ngoại tệ của xứ này. Cùng lúc ấy, Tổng cục phó Tổng cục Thống kê Trung Quốc phát biểu rằng thời của tốc độ tăng trưởng hai số, tức là 10% trở lên, nay đã hết.

- Ta có thể gọi đó là lên tới tột đỉnh và sẽ phải xuống. Hạ cánh an toàn hay hạ cánh tan tành là điều chưa ai rõ, nhiều phần là khó an toàn vì đặc tính riêng của Trung Quốc mà Việt Nam nên nhìn ra và ứng phó, nếu còn kịp.

Hỏi: Từ nhiều năm nay, ông có trình bày trên diễn đàn này rằng Trung Quốc bị nguy cơ nóng máy kinh tế vì đà tăng trưởng quá cao cho nên sẽ phải có biện pháp hạ nhiệt. Nếu sau nhiều thập niên tăng trưởng ngoạn mục mà kinh tế Trung Quốc phải hãm đà tăng trưởng thì cũng là điều cần thiết. Các quốc gia Đông Á như Nhật Bản rồi Nam Hàn, Đài Loan cũng qua cả chục năm tăng trưởng 8-9% và nay đã lớn mạnh cho nên có tốc độ tăng trưởng chậm hơn. Liệu Trung Quốc có bước qua thời kỳ đó không"

- Trường hợp của Trung Quốc có khác với ba nước nói trên vì cái ta gọi là màu sắc Trung Quốc. Thứ nhất là họ phát triển kém phẩm chất, thiếu bình đẳng, đầy tham nhũng nên dẫn tới phân hóa xã hội là điều không có ở Đông Bắc Á. Thứ hai, quy luật tăng trưởng của Trung Quốc là nền kinh tế đi xe đạp, xe mà không lăn bánh là sẽ đổ.

Hỏi: Xin đề nghị ông giải thích thêm về "quy luật đi xe đạp" ấy cho thính giả hiểu rõ hơn.

- Đầu tiên, hệ thống ngân hàng của họ cho vay mà khỏi tính toán về rủi ro tín dụng, nên ngồi trên một núi nợ khó đòi, tức là nợ sẽ mất. Sở dĩ như vậy vì ngân hàng có chức năng xã hội là bơm tiền cho doanh nghiệp sản xuất mà bất cần lời lỗ, chỉ để tạo ra việc làm cho dân chúng. Trung Quốc sản xuất cực rẻ để xuất khẩu và ngân hàng tài trợ doanh nghiệp thi hành nhiệm vụ đó như chiếc xe đạp cứ phải lao về phía trước thì khỏi đổ.

- Bây giờ giá nguyên nhiên vật liệu và lương thực cứ tăng vọt với đà phi mã, nên Bắc Kinh gặp nhiều bài toán nan giải. Thí dụ như nếu kiểm soát giá cả thì gặp nạn khan hiếm hay buôn lậu, bị các doanh nghiệp dầu khí chống đối hay phá hoại; nếu nâng tỷ giá đồng bạc để chặn lạm phát thì xuất khẩu giảm; mà thả nổi giá cả thì doanh nghiệp phá sản, thất nghiệp tăng.

- Một thí dụ kỳ lạ là hôm Thứ Hai 16 vừa qua, Trung Quốc thông báo là lần đầu tiên họ phải nhập khẩu xăng dầu vì sản lượng lọc dầu nội địa sút giảm mạnh. Lý do là các tổng công ty xăng dầu như Sinopec và PetroChina thấy nhập khẩu xăng và dầu cặn tức là diesel còn có lợi hơn là tinh chế lấy vì bề nào họ bán ra cũng lỗ khi giá bán bị trung ương ấn định quá thấp. Thí dụ ấy cho thấy giới hạn quản lý của trung ương trước các thế lực kinh tế khác ở bên trong. Trước các bài toán đó, Bắc Kinh đành chọn giải pháp đạp thắng, xiết chặt tiền tệ và và chịu hậu quả là nhiều ngân hàng sụp đổ vì mất nợ, doanh nghiệp phá sản, công nhân viên mất việc.

Hỏi: Bây giờ, từ chuyện mà ông gọi là nhỏ ở trên ngọn, xuống đến cái gốc là Trung Quốc có thể lâm vào một chuỗi dài những cơn địa chấn của một chuyển động lớn lao, ông có thể phân tích điều ấy cho rõ hơn được không"

- Ta thường nghĩ Trung Quốc là đại lục rộng lớn có diện tích gần 10 triệu cây số vuông, với dân số hơn một tỷ 300 triệu, lớn nhất địa cầu. Thực tế nó phức tạp hơn thế. Về địa dư, lãnh thổ xứ này gồm có hai khu vực ta cứ gọi là trong và ngoài, thực ra là ba khu vực khác nhau về kinh tế.

- Khu vực thứ nhất là các tỉnh miền Đông, từ Lưỡng Quảng, là Quảng Tây Quảng Đông, lên tới Bắc Kinh, là vùng duyên hải, lưu vực của ba dòng sông lớn của nền văn minh Hoa Hạ, là Hoàng hà, Dương tử và Châu giang tại Quảng Đông. Khu vực này có độ ẩm đủ cao để trồng trọt và có cửa biển tiếp xúc với bên ngoài. Nhưng diện tích khu vực này thật ra rất nhỏ so với toàn quốc mà tập trung đến 400 triệu dân, nên có mật độ dân số rất cao. Một chi tiết ít ai để ý là đất canh tác cho một đầu người ở tại đây chỉ bằng một phần ba số bình quân của thế giới. Khu vực chật chội ấy trù phú hơn cả và tạo ra ấn tượng phép lạ nhờ sự tường thuật của truyền thông.

- Khu vực thứ hai là các tỉnh bị khoá sâu trong lục địa, một địa bàn rộng lớn trải ngang thảo nguyên hay sa mạc khô cằn, có mức phát triển thấp cho một dân số gần 900 triệu người, nếu có lợi tức mỗi tháng chừng trăm đô la là may. Khu vực này bị thời sự và lịch sử bỏ quên, nhưng là vựa người lầm than đã cung cấp nhân lực cho các biến động lịch sử gọi là "khởi nghĩa" hay "cách mạng". Lần cuối là cuộc "vạn lý trường chinh" của Mao Trạch Đông.

- Khu vực thứ ba là các vùng phiên trấn, nơi đồn trú quân đội để trấn áp lân bang và chặn đà xâm lăng của các dị tộc, từ cao nguyên Thanh Tạng là Thanh Hải Tây Tạng đến Tân Cương ở miền Tây lên tới Nội Mông và Mãn Châu ở miền Bắc và Đông Bắc. Đây là khu vực hiểm trở của vực sâu, biển cát hay núi tuyết đã bảo vệ Trung Nguyên trong mấy ngàn năm lịch sử Trung Quốc. Nhưng khi triều đình trung ương bị suy yếu thì đấy cũng là nơi xuất phát các triều đại đã khuất phục Hán tộc, như Kim, Liêu, Nguyên Mông hay Mãn Thanh.

Hỏi: Vẫn biết rằng kinh tế không thể tách rời khỏi các định đề về địa dư chính trị và văn hóa của từng nước, nhưng xin hỏi ông rằng địa dư hình thể ấy của Trung Quốc có liên hệ gì tới cuộc khủng hoảng mà ông dự báo hay không"

- Từ xưa tới nay, mọi triều đại Trung Quốc đều có ba ưu tiên, là ổn định Trung Nguyên để củng cố ưu thế Hán tộc, là trấn áp tứ di để bảo vệ vùng phiên trấn, và là ngăn ngừa mối nguy xuất phát từ biển Đông, từ Nhật Bản hay các nước Tây phương, là điều đã xảy ra trong thế kỷ 19 và 20.

- Trong quá khứ, ba bài toán sinh tử ấy không là vấn đề kinh tế vì chính sách tự cung tự cấp của nền kinh tế truyền thống. Khi có vấn đề, Mao Trạch Đông chẳng hạn đã có thể hy sinh kinh tế và tính mệnh của cả chục triệu dân để khống chế phiên trấn hay bảo vệ quyền lực trung ương, kể cả bằng chủ nghĩa dân tộc cực đoan nhuốm mùi bài ngoại hay chính sách bần cùng hóa. Nhưng cái gọi là sự ổn định ấy lại khiến xứ sở lụn bại dần trong chế độ kinh tế cào bằng.

- Đặng Tiểu Bình là người hiểu rõ bài toán và lấy một quyết định lịch sử là mở cửa Trung Quốc để tiếp nhận tư bản và công nghệ tiên tiến hầu nâng cao mức sống người dân. Kết quả là 30 năm sau khi cải cách, kinh tế có tăng trưởng và mấy trăm triệu người đã ra khỏi sự khốn cùng.

- Nhưng việc cải cách ấy cũng dẫn tới nan đề ngàn năm của Trung Quốc: trong khi các tỉnh duyên hải phát triển mạnh và bước vào thế kỷ 21, khu vực nội địa vẫn lạc hậu và càng ý thức được sự lạc hậu ấy vì cuộc cách mạng về công nghệ thông tin. Trước sự phồn thịnh của 400 triệu dân sống tại 15 tỉnh thành ở duyên hải thì nỗi cơ cực của 900 triệu người còn lại ở bên trong là vấn đề!

Hỏi: Ông đang phân tích chuyện hiện đại với cái nhìn về địa dư chính trị của Trung Quốc truyền thống" Chuyện ấy liên hệ gì đến vấn đề xuất khẩu hay sự sụp đổ của hệ thống ngân hàng"

- Trung Quốc đang thành đầu máy xuất khẩu cho kinh tế thế giới. Muốn xuất khẩu thì phải nhập nguyên nhiên vật liệu và thiết bị, và nhất là phải có thị trường mua hàng của mình, dù là bán với giá rẻ mạt như họ cố làm từ cả chục năm nay. Bây giờ, với nạn lạm phát giá thương phẩm và mức sống dân cư duyên hải cải tiến khiến lương bổng gia tăng, lợi thế bán hàng rẻ đang mất dần. Xuất khẩu mà giảm -là điều đã bắt đầu vì xuất siêu của họ giảm 10% so với năm ngoái- thì doanh nghiệp và ngân hàng càng phá sản và thợ thuyền càng mất việc.

- Dù có ngồi trên một khối dự trữ ngoại tệ vĩ đại và có đội quân hùng hậu, Trung Quốc không thể chi phối được giá năng lượng hay nông sản thế giới và thực tế lại lệ thuộc vào sức mua của thiên hạ, nhất là của thị trường Hoa Kỳ. Đó là một nghịch lý mà ít ai để ý nhưng lãnh đạo Bắc Kinh thì biết rất rõ.

- Vấn đề thứ hai, còn nghiêm trọng hơn thế, là các tỉnh duyên hải và các đảng bộ địa phương nay đang thấy là quyền lợi của họ gắn bó với bên ngoài, với các tổ hợp ngoại quốc hay thị trường quốc tế. Họ trở nên giàu có và thực tế hội nhập vào thế giới toàn cầu hoá. Trong khi ấy, các tỉnh nằm sâu trong lục địa thấy bị bỏ rơi và cần chính quyền trung ương tái phân lợi tức cho mình. Các tỉnh ấy không có nhiều tiền nhưng có nhiều dân bất mãn.

 Hỏi: Tức là tình hình kinh tế hiện nay khiến cho hai khu vực trong và ngoài đang bị tách đôi. Trung Quốc có thể làm gì trước bài toán nguy ngập ấy"

- Đấy mới là vấn đề vì ngày nay, lãnh đạo Bắc Kinh phải thỏa mãn cả hai thành phần nói trên mà không thể áp dụng giải pháp cào bằng đầy sắt máu kiểu Mao. Kinh tế thế giới càng bị nguy cơ suy trầm và tiết giảm nhập cảng và giá cả càng tăng thì các tỉnh duyên hải sống nhờ xuất khẩu càng điêu đứng và khó chấp nhận những đòi hỏi san xẻ của các tỉnh lục địa.

- Rốt cuộc thì Trung Quốc không chi phối được thế giới mà lại bị thị trường quốc tế tác động vào lãnh vực sinh tử nhất là sự thuần nhất hài hòa của xã hội. Trong lịch sử xứ này, trường hợp ấy đã từng xảy ra khiến nhiều triều đại bị sụp đổ. Cho nên cơn địa chấn đang manh nha có thể báo hiệu một chuỗi biến động trong các năm tới, sau khi hội hè của Thế vận hội Bắc Kinh hạ màn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này? Người viết xin vắn tắt ghi lại sau đây để người đọc tiện theo dõi và hiểu rõ hơn quan điểm của hai ông, đồng thời cũng xin ghi thêm một vai chi tiết liên quan tới ngày 19/8/1945 ít được mọi người biết tới hay chỉ biết mơ hồ, trong đó có chuyện tấm ảnh của Tướng Cọp Bay Chennault ký tặng Hồ Chí Minh, chuyện Việt Minh lấy đồ trong cung vua đem ra chợ bán, chuyện bốn tấn bạc người Nhật trả lại cho Chính Phủ Việt Nam, chuyện Việt Minh tịch thu của cải của nhà giầu...
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.