Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đòn Chính Trị Trong Giải Nobel

16/10/200900:00:00(Xem: 8203)

Đòn Chính Trị Trong Giải Nobel

Nguyễn Xuân Nghĩa

Xứ Na Uy Đòi Chiếu Bí Hoa Kỳ...
Khi Tổng thống Barack Obama được dựng đầu dậy với tin mừng là đã đoạt giải Nobel Hoà bình 2009, có lẽ ông phải suy nghĩ rất nhanh về hậu quả. Phải chăng là quá nhanh nên nói sảng, rằng con gái ông đã báo tin này, và tin mừng đó đến cùng ngày sinh nhật với con chó nuôi trong nhà! Hay là ông tìm ra cách trả lời thâm thúy cho một gói quà khó nuốt tựa khúc xương"
Khác với các giải Nobel kia - như Y khoa, Vật lý, Hoá học và cả Văn chương - là do Hàn lâm viện Thụy Điển tuyển chọn, hoặc giải Kinh tế là do Ngân hàng Trung ương Thụy Điển đề xướng, giải Nobel Hoà bình lại do Quốc hội Na Uy tuyển chọn. Người lập giải là ông Alfred Nobel đã quyết định như vậy. Quốc hội Na Uy đề cử một ủy ban năm người để thi hành việc tuyển chọn. Và nhờ Nobel 2009 cho Obama, ủy ban này bỗng nổi danh như cồn.
Trước đó, chẳng ai biết năm nhân vật mờ nhạt này là những ai!
Đó là ông chủ tịch Thorbjorn Jagland, người chính thức công bố kết quả vào tuần trước, rồi sau đó phải biện bạch, giải thích. Ông là Chủ tịch Quốc hội Na Uy (gọi là Storting), là nguyên Thủ tướng và Ngoại trưởng thuộc đảng Lao Động bên cánh tả. Các nhân vật còn lại là Kaci Kullman Five, nguyên Dân biểu và Chủ tịch đảng Bảo Thủ; là Sissel Marie Ronbeck, nguyên Dân biểu của đảng Dân Chủ Xã Hội; Inger-Marie Ytterhorn, nguyên Dân biểu và đương kim cố vấn của đảng Tiến Bộ theo xu hướng thủ cựu; và Agot Valle, đương kim Dân biểu đồng thời cũng là phát ngôn viên về đối ngoại của đảng Xã Hội Thiên Tả (Socialist Left Party).
Nói vắn tắt là ủy ban này có đa số chính khách thiên tả. Như chính trường Na Uy.
Là chính khách, họ lấy quyết định chính trị, dù có còn ở trong Quốc hội Storling hay không. Và quyết định của họ có tính chất tiêu biểu cho chính trường Na Uy. Vì ý muốn của chính ông Alfred Nobel từ cả trăm năm trước, giải Nobel Hoà bình là kết quả của một hành động chính trị và vì vậy, thường gây bất ngờ, hoặc tranh cãi.
Một Tổng thống đương nhiệm của Mỹ được Nobel Hoà bình năm 1906 là Theodore Roosevelt, chính thức là vì ông đã dàn xếp đàm phán giữa Nga với Nhật để kết thúc chiến tranh giữa hai nước. Việc dàn xếp ấy của Roosevelt thực ra nhắm vào việc ngăn chặn Nhật Bản không thừa thế lấn lướt tại Á châu Thái bình dương, một quyết định chính trị khiến Nhật Bản bực bội không ít. Hoa Kỳ thời đó còn muốn nhảy vào can thiệp để bênh vực Đế quốc Nga! Chuyện vãn hồi hòa bình Nhật-Nga chỉ là phụ thuộc... nhưng vẫn được tuyên dương bằng Giải Nobel.
Cũng thế, quyết định trao giải cho Henry Kissinger và Lê Đức Thọ năm 1973 là hành động chính trị, bất chấp sự thể là thành tích của hai người - Hiệp định Paris - dẫn tới việc Việt Nam Cộng Hoà bị bức tử hai năm sau. Giải Nobel Hoà bình cho Yasser Arafat và Yitzhak Rabin cũng thuộc loại bất thường và gây tranh luận về chính trị vì mâu thuẫn giữa Israel và Palestine vẫn chưa được giải quyết... Chúng ta còn nhiều thí dụ khác về một giải thưởng chính trị, như việc trao giải cho Jimmy Carter (2002), cho Chủ tịch Nguyên tử lực cuộc IAEA của Liên hiệp quốc là Mohammed ElBaradei năm 2005, cho nguyên Phó Tổng thống Al Gore năm 2007, là những quyết định có mục tiêu tấn công Tổng thống đương nhiệm của Mỹ khi đó là George W. Bush...
Những chuyện ấy, ai cũng biết và bán tán trong suốt tuần qua.
Nhưng vấn đề không chỉ có vậy.
Khi đặt ra giải thưởng và đề nghị các chính trị gia Na Uy trao giải, có thể là Alfred Nobel cũng lấy một quyết định chính trị - sự thật ấy, ít ai nhìn ra - là cho xứ Na Uy nhỏ bé cơ hội tạo ra ảnh hưởng lớn lao hơn thực lực của mình. Vương quốc Na Uy bằng cái dải áo ở miền cực Bắc của Âu Châu chỉ vỏn vẹn có năm triệu dân và chẳng có ảnh hưởng gì khả dĩ gọi là chiến lược. Nếu có nằm kẹp giữa Nga và Đức thì xứ này chỉ là phận chư hầu bị cả hai cường quốc chà xát. Nếu ở sát nách Trung Quốc thì cũng hùng mạnh như... nước Lào.
Năm chính khách Na Uy có thẩm quyền chọn người đoạt giải là năm nhân vật hoàn toàn vô danh tiểu tốt, cho đến khi trao giải theo kiểu độc đáo như vừa qua. Nếu họ có chọn Obama thì ta chẳng ngạc nhiên vì đấy là cách quảng cáo hay nhất cho nước Na Uy. Vì giải thưởng mà thiên hạ sẽ chú ý đến xứ này. Và giải Nobel Hoà bình trở thành vật trang trí! Tội nghiệp cho Nobel.
Nhưng, xuyên qua giải thưởng và vượt khỏi khuôn khổ Na Uy, người ta còn có thể nghĩ tới nhận thức chung của các nước Âu Châu về Obama. Là chuyện mình nên tìm hiểu.
Nói về Âu Châu thì Liên bang Nga hay các nước Đông Âu đều không coi cậu bé quàng khăn đỏ Obama này là lãnh tụ đáng kể. Họ không bị "hội chứng Obamê". Từ hai giác độ khác nhau, Vladimir Putin hay các lãnh tụ Ba Lan, Tiệp và Khắc đã nhiều lần cho thấy như vậy. Kể cả Vaclav Havel hay Lech Waleza là những người hiếu hòa mà quyết liệt đấu tranh cho dân chủ và công khai phàn nàn về sự ngây thơ đầy nguy hiểm của Obama trước đòn phép của Putin tại Trung Âu.
Nhưng ngoài miền Đông ấy, các nước Âu Châu khác ở miền Tây và miền Bắc thì không che giấu cảm tình của họ với tân Tổng thống Mỹ. Các chính khách Na Uy chỉ ngả theo xu hướng đó của Âu Châu. Vì sao lại như vậy" Câu trả lời là: vì Obama là người được việc cho họ. Bảo rằng vì ông thuộc thành phần thiểu số da đen là sai nếu ta thấy ra số phận của dân thiểu số tại nhiều nước Tây Âu: họ không có quyền bình đẳng và hội nhập như dân thiểu số da màu tại Mỹ. Nhìn váo các Quốc hội Âu Châu thì rõ.


Vì sao Obama lại có vẻ được việc cho họ" Một chuyện rất dài về địa dư chiến lược...
Toàn cõi Âu Châu này, từ Đại tây dương vào tới rặng Urals, đã tự chém giết nhau nhiều lần trong thế kỷ 20 và ra khỏi Thế chiến II trong kiệt quệ nghèo khốn. Kết cuộc là một khu vực rộng lớn đã thành vùng tranh chấp ảnh hưởng giữa Hoa Kỳ và Liên bang Xô viết. Vận mệnh - trước hết là kinh tế và an ninh Âu Châu - nằm tại Washington và Moscow. Trong khi Đông Âu thu mình dưới đế giày đinh của Liên bang Xô viết thì cả một khu vực Tây Âu được tái thiết và phát triển, rồi được bảo vệ suốt thời Chiến tranh lạnh nhờ sức mạnh rất thiếu tế nhị của Hoa Kỳ! Càng khiếp sợ Liên Xô thì họ càng cần nương tựa vào Mỹ và càng thầm oán trách một nước đồng minh thiếu văn hoá, mà họ cho là chỉ có lợi thế là được một đại dương rộng lớn bảo vệ...
Thói thường, người ta không thích ân nhân vì ân nghĩa ấy nhắc tới sự yếu kém của mình.
Chưa kể là Hoa Kỳ thường dũng mãnh đối đầu với Liên Xô khiến cả Tây Âu khiếp vía. Lỡ có gì thì mình ưu tiên chết trước. Khẩu hiệu "thà đỏ hơn chết" của dân Đức dưới thời Ronald Reagan cương cường có phản ảnh tâm lý chung của các nước Tây Âu. Chẳng những vậy, nước Mỹ có hùng hổ đối đầu với khối Xô viết ở bất cứ nơi đâu - Cuba hay Việt Nam hay Trung Đông, Phi Châu - Tây Âu cũng sợ bị vạ lây và tìm các can gián. Hãy nhớ đến lập trường của Thủ tướng Harold Wilson của Anh hay Tổng thống Charles de Gaulle của Pháp về chiến tranh Việt Nam thì rõ. Sáu chục sư đoàn của Hồng quân Liên Xô ở bên kia biên giới khiến Âu Châu nhìn mọi sự xoay trở của Hoa Kỳ trên thế giới như một án treo lơ lửng ở trên đầu mình.
Ấn tượng ấy đã kéo dài nhiều thập niên cho tới khi Liên Xô tan rã, Chiến tranh lạnh kết thúc, nước Đức được thống nhất và Đông Âu được giải phóng. Các nước Đông Âu thì vui mừng và cảm ơn Hoa Kỳ thời Reagan-Bush (1981-1992) chứ các nước Tây Âu thì thở ra nhẹ nhõm: từ nay khỏi cần nép mình dưới sự bảo bọc của Hoa Kỳ nữa! Reagan và Bush (cha) không thể nào trúng giải Nobel dù có góp phần kết thúc Chiến tranh lạnh và giải phóng các nước Đông Âu.
Sau Chiến tranh lạnh, từ 1991 trở đi, các nước Âu Châu đã thịnh vượng và hết sợ chết nên ôm ấp một giấc mơ thịnh vượng trong một thế "Tam quốc" - một thế giới đa cực giữa Nga-Mỹ-Âu - trong đó, Âu Châu sẽ xây dựng những định chế thống nhất để trở thành siêu cường đa quốc và có chủ trương riêng về thiên hạ sự. Hãy nhớ đến Thỏa ước Maastricht năm 1992, việc thống nhất tiền tệ năm 1999, và nỗ lực hội nhập Âu Châu thành một chế độ gần như liên bang... Thời hoàng kim ấy kéo dài mười năm - chuyện Liên bang Nam Tư tan rã hay NATO phải nhảy vào Kosovo chỉ là những vấp váp vụn vặt khiến Hoa Kỳ vẫn phải can thiệp vào Âu Châu!
Thế rồi, vụ khủng bố 9-11 năm 2001 bỗng đảo lộn tất cả!
Dù có thiện cảm với dân Mỹ, các nước Tâu Âu đều nghĩ rằng George W. Bush phản ứng quá mạnh. Sự thật thì Chính quyền Bush có tham khảo các đồng minh Âu Châu về từng chuyện, kể cả quyết định khai mở chiến dịch Iraq, tiến hành rất trễ sau vụ khủng bố năm 2001. Nhưng Tây Âu hèn nhát chối phăng chuyện đó, và còn chối mạnh để mong là khủng bố sẽ không tấn công vào ruột gan của họ. Sự lật lọng của Ngoại trưởng Pháp Dominique de Villepin trước diễn đàn Liên hiệp quốc hoặc những quan hệ kinh tế sâu đậm của Đức với cả Iran và Iraq đã không được truyền thông và dư luận Âu Châu nhắc tới. Chỉ một thái độ ngang tàng của tay cao bồi Texas trong tòa Bạch Cung đủ là lý do.
Truyền thông thông ngôn của Việt Nam - tức là phiên dịch mà khỏi cần khả năng xét đoán độc lập - cũng suy luận tiếp như vậy!
Hoa Kỳ là một siêu cường thiếu tinh tế, có nền văn hoá rất thô thiển và chẳng biết gì về lịch sử... nên trở thành mối bất an vì phản ứng phiêu lưu của một Tổng thống ngang ngược và nông cạn. Đấy là kết luận của Tây Âu. Chìm sâu bên dưới tâm lý đó là ý chí - ý muốn dũng mãnh - thoái thác trách nhiệm, trong và ngoài khuôn khổ của Minh ước NATO. Với Âu Châu này, sự thịnh vượng mới là mục tiêu tối hậu, nhưng thịnh vượng kiểu Âu Châu vẫn cao cả hơn tinh thần lý tài thực dụng của tư bản Mỹ!
Trong khi Bush táo bạo muốn đi tiền và nhấn tới thì Tây Âu chỉ muốn quay bài bỏ chạy. Nhưng vẫn ngoái cổ về dạy dỗ nước Mỹ về sự khôn ngoan sâu sắc của Âu Châu muôn thuở...
Bây giờ, nước Mỹ đã có lãnh đạo mới, một nhân vật tinh tế đầy nét văn hoá hùng biện và đã đấm ngực thề thốt là từ nay làm gì cũng sẽ tham khảo ý kiến Âu Châu. Họ bèn bế cậu bé lên bệ để nước Mỹ từ nay sẽ ngoan ngoãn cư xử đầy vẻ tương kính với các đồng minh. Giải Nobel là vòng nguyệt quế tất nhiên, mặc dù Obama mới tuyên thệ nhậm chức có 11 ngày là đã được tuyển vào danh sách 205 nhân vật hay tổ chức có thể được giải. Na Uy và các nước Âu Châu không cần thành tích của quá khứ mà chỉ cần một hy vọng vào tương lai.
Đấy là ý nghĩa của Giải thưởng vừa bị phá sản vì sự lộ liễu quá trắng trợn của một hành động chính trị. Còn lại"
Còn lại, Barack Obama đang sống trong thế kỷ 21 rất lạnh lùng tàn khốc, và phải xử trí với các lực lượng khủng bố tại Afghanistan, chế độ hung đồ tại Iran hay lãnh tụ gian hùng tại Liên bang Nga. Ông phải bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ hơn là hư danh do Âu Châu quàng lên cổ mình. Các thành phần đối thủ của Mỹ coi chuyện Nobel Hoà bình là trò vặt. Và rất vui khi thấy Obama nay đã có sợi dây xích lóng lánh trên cổ.
Obama có dám tháo sợi dây đó hay không mới là vấn đề đáng theo dõi...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.