Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Câu Chuyện Thể Thao – Tiền Đạo

28/06/200900:00:00(Xem: 1482)

Câu Chuyện Thể Thao – Tiền Đạo

Trong phần Câu Chuyện Thể Thao lần này, xin mời quý độc giả cùng tìm hiểu về môn “Mã Thuật”, tức “Nghệ Thuật Cưỡi Ngựa” (Equestrianism).
Mã Thuật là môn nghệ thuật được biểu diễn qua hình thức người kỵ mã ngồi trên lưng ngựa để điều khiển ngựa đi hoặc chạy theo những động tác chính xác và linh hoạt. Đồng thời, Mã Thuật cũng là một môn thể thao thi đấu chính thức tại Thế Vận Hội. Với tính cách là bộ môn thể thao tranh tài, hiện nay Mã Thuật còn được chia làm hai trường phái chính: “Mã Thuật British” xuất phát tại Châu Âu và “Mã Thuật Western” được khởi nguồn từ việc sử dụng ngựa trong ngành chăn nuôi của những tay “Cowboy” ở lục địa Châu Mỹ.
Tại Châu Âu, nghệ thuật cưỡi ngựa đã phát triển rất sớm từ thời cổ đại Hy Lạp và được thế giới biết đến qua quyển tối cổ thư “On Horseman” ghi chép về Mã Thuật của nhà văn Xenophon (430 – 345 trước Công Nguyên) vốn xuất thân từ giai cấp kỵ mã của kinh thành Athens. Tuy nhiên, đến thời kỳ Phục Hưng (Renaissance), tại Ý Đại Lợi đã xuất hiện trào lưu “xét lại” những nhận định của Xenophon về Mã Thuật và từ đó bắt nguồn cho nền nghệ thuật cưỡi ngựa cận đại Châu Âu. Vào thế kỷ thứ 18, một nhân vật người Pháp tên Francois Robichon de la Guerinière (1688 -1751) được xem là “cha đẻ” của nghệ thuật cưỡi ngựa cận đại vì ông chuyên nghiên cứu những phương pháp huấn luyện nghệ thuật cưỡi ngựa và rất nổi tiếng trong sự nghiệp sưu tập, biên khảo những tài liệu về Mã Thuật . Sau đó, đến thứ kỷ thứ 19 thì một mã thuật gia người Đức là Gustav Steinbrecht đã có công sáng chế những tư thế và động tác cơ bản cho nền nghệ thuật cưỡi ngựa hiện đại Đức Quốc. Hơn nữa, những phương pháp huấn luyện của ông Steinbrecht về các động tác lên yên, cưỡi ngựa, điều khiển ngựa v.v…cũng chính là nền tảng của môn “Cưỡi Ngựa Nghệ Thuật” hiện nay.
Tại Thế Vận Hội, tuy Mã Thuật có 3 bộ môn tranh tài là “Cưỡi Ngựa Nghệ Thuật (Dressage), “Cưỡi Ngựa Vượt Chướng Ngại Vật” (Show Jumping) và “Mã Thuật Tổng Hợp (Eventing) nhưng tại giải “Vô Địch Mã Thuật Thế Giới” thì được tăng thêm 3 bộ môn thi đấu khác là “Đua Xe Ngựa ”, “Biểu Diễn Thể Thao Trên Lưng Ngựa” (Vaulting), “Đua Ngựa Cự Ly Dài” (Long Distance Ride), tức tổng cộng có 6 bộ môn. Trong lĩnh vực của bộ môn “Cưỡi Ngựa Nghệ Thuật” và “Mã Thuật Tổng Hợp”, các tuyển thủ thường có khuynh hướng ngã người về phía trước theo tư thế kỵ mã cơ bản được sáng chế từ trường Kỵ Binh Caprili của Ý Đại Lợi từ khoảng đầu thế kỷ 20.
Trước đây, tại kỳ Thế Vận Hội Paris 1900 còn có bộ môn “Cưỡi Ngựa Nhảy Cao” và “Cưỡi Ngựa Nhảy Xa”, nhưng vì tính cách nguy hiểm của những trường hợp bị ngã ngựa nên sau đó hai bộ môn này đã bị hủy bỏ. Ngoài ra, bộ môn “Cưỡi Ngựa Biểu Diễn (Figure) cũng chỉ được công nhận một lần tại kỳ Thế Vận Hội Antwerp tổ chức tại Bỉ Quốc vào năm 1920. Trong lịch sử Thế Vận Hội cận đại, từ trước kỳ Thế Vận Helsinki 1952 chỉ có quân nhân mới được tranh tài các bộ môn Mã Thuật. Hiện nay, Mã Thuật là môn thể thao duy nhất được sử dụng động vật và không phân biệt giới tính tuyển thủ tại vũ đài Thế Vận Hội.
Tuy giữa hai trường phái “Mã Thuật British” và “Mã Thuật Western” có nhiều điểm dị biệt về hình thức và nghệ thuật điều khiển cương ngựa nhưng lại có điểm tương đồng duy nhất là luôn yêu quí ngựa. Riêng tại Nhật Bản, từ thời Trung Cổ, nghệ thuật cưỡi ngựa là một hình thức võ nghệ đi đôi với thuật bắn cung nên được gọi chung là “Cung Mã Đạo”, vốn là một trong “Thập Bát Ban Võ Thuật” của xứ Phù Tang. Thế nhưng, từ sau thời đại Edo (1603 -1867) môn nghệ thuật cưỡi ngựa cổ truyền của Nhật Bản không còn được ưa chuộng như xưa. Nguyên do là vì xã hội Nhật Bản đã trải qua một thời kỳ thanh bình lâu dài nên võ nghệ không còn được trọng dụng bằng các hoạt động mang tính cách kinh tế hoặc chính trị.


Về đặc điểm, trường phái “Mã Thuật British” phản ảnh những cung cách sinh hoạt của giới quý tộc Châu Âu qua những động tác điều khiển ngựa rất chính xác, trông nhẹ nhàng khoan thai nhưng rất uy nghi và ngoạn mục. Để biểu lộ tinh thần tôn trọng lễ nghi, phép tắc xã giao và tỏ ra lịch sự, phong độ, các tuyển thủ “Mã Thuật British” luôn chú trọng tư thế ngồi vững thẳng lưng, khuôn mặt nghiêm nghị trầm tĩnh, cầm cương hai tay để điều khiển ngựa bằng những động tác chi tiết, nhỏ nhặt ở từng bước đi, thế đứng. Đồng thời, ngay cả khi xuất hiện tại những nơi công cộng, các tuyển thủ “Mã Thuật British” đều bận lễ phục rất chỉnh tề. Phái nam thường mặc đồng phục dạ hội “Evening Dress”, đầu đội mũ nỉ “Bowler hat” hoặc mặc quân phục. Phái nữ cũng bận áo dạ vũ “Long Dress” trên ngực có gắn các loại hoa và đội mũ rộng vành.
Khi tranh tài các bộ môn cưỡi ngựa vượt qua chướng ngại vật, các tuyển thủ “Mã Thuật British” phải mặc áo đuôi tôm (tuxedo), quần bó sát, mang giày cao cổ và đội mũ an toàn. Trong khi đó, ở bộ môn “Cưỡi Ngựa Nghệ Thuật” thì mặc áo đuôi tôm hoặc y phục dạ hội, quần bó sát, mang giày cao cổ và đội mũ nỉ có vành nhô ra phía trước. Áo đuôi tôm có hai loại: màu đỏ và màu đen nhưng thông thường các tuyển thủ đều dùng áo màu đen. Áo màu đỏ được xem là biểu tượng của người dẫn đầu đoàn đi săn chồn, cáo và tập quán này xuất phát từ trò tiêu khiển cưỡi ngựa đi săn của giới quý tộc Anh Quốc từ sau thế kỷ 17. (Trong đó, săn chồn cáo là một hình thức giải trí được ưa chuộng nhất và luôn có một kỵ mã mặc áo đỏ hướng dẫn đoàn săn bắn đi sau để dễ nhìn theo vì màu sắc nổi bật. Tuy nhiên từ năm 2004, Hạ Nghị Viện Anh Quốc đã thành lập bộ luât Cấm Săn Bắn Chồn, Cáo) Tóm lại, các bộ môn liên quan đến Mã Thuật được tranh tài tại Thế Vận Hội và các giải Vô Địch Thế Giới hiện nay hầu như đều bắt nguồn từ những tiêu chuẩn căn bản của “Mã Thuật British.
Kế đến, “Mã Thuật Western” là những kỹ thuật điều khiển ngựa đường dài được phát sinh từ giới “cowboy” trong thời kỳ khai hoang vùng tân lục địa Châu Mỹ qua hình thức canh tác, trồng trọt và chăn nuôi. Nói cách khác, “Mã Thuật Western” là những kỹ thuật phát sinh từ công việc và sinh hoạt của giới “cowboy”. Do đó, y phục của các tuyển thủ “Mã Thuật Western” cũng mang kiểu mẫu của giới “cowboy” miền viễn Tây như: mũ “cowboy”, quần Jean, áo sơ mi, áo gillet, cổ quấn khăn v.v…Để duy trì thể lực trong một thời gian dài ngồi trên lưng ngựa, trường phái “Mã Thuật Western” sử dụng loại yên ngựa cứng có đồ chận phía trước hạ bộ và cũng không cột chặt dây cương để đầu ngựa có thể cử động tự do nhằm dễ dàng tạo thế thăng bằng cho kỵ mã. Đây là điểm cơ bản của “Mã Thuật Western” khác biệt hẳn trường phái “Mã Thuật British” qua đặc tính không tạo áp lực trực tiếp vào miệng ngựa từ dây cương mà chỉ điều khiển ngựa bằng cách dùng dây cương chạm vào cổ ngựa.
Các bộ môn tranh tài của “Mã Thuật Western” gồm có: “Western Horseman Ship”, “Reining”, “Barrel Racing”, “Cutting” v.v...Ngoài ra, còn có bộ môn “Rodeo” (cưỡi ngựa chứng, bò hung) tuy cũng ứng dụng các kỹ thuật tương cận nhưng không được xếp vào danh sách thi đấu của “Mã Thuật Western”.
Thêm một đặc tính thường thấy trong trường phái “Mã Thuật Western” là kỹ thuật nắm dây cương một tay. Động tác này phát xuất từ thói quen thuận tay của những “cowboy” trong quá trình làm việc, tuy trông qua hình thức rất đơn giản nhưng trên thực tế lại đòi hỏi sự tập luyện công phu mới đạt đến trình độ điều khiển ngựa bằng một tay cầm dây cương. Do đó, ngoài những môn tranh tài ở đẳng cấp cao quy định cầm cương ngựa một tay, còn lại trên căn bản các bộ môn thi đấu khác của “Mã Thuật Western” đều sử dụng hai tay nắm dây cương. Đối lại, trong kỹ thuật điều khiển ngựa của “Mã Thuật British” cũng sử dụng hình thức nắm dây cương một tay qua bộ môn “cưỡi ngựa tranh cầu” (Polo) hoặc những nghi thức diễn hành của các đội kỵ binh.
Tổ chức duy nhất vận hành các giải đấu “Vô Địch Mã Thuật British Thế Giới” là “Liên Đoàn Mã Thuật Quốc Tế” (FEI: Fédération Equestre Internationale), đặt trụ sở tại thành phố Lausanne -Thụy Sĩ. FEI được các Hiệp Hội Mã Thuật của 8 quốc gia gồm Bỉ Quốc, Đan Mạch, Pháp Quốc, Ý Đại Lợi, Na Uy, Thụy Điển, Nhật Bản và Hoa Kỳ, thành lập từ năm 1921. Hiện nay, FEI có 314 thành viên bao gồm các Hiệp Hội Mã Thuật của các quốc gia và khu vực.
Trong khi đó, các giải đấu quốc tế của “Mã Thuật Western” phần lớn đều do “Liên Đoàn Mã Thuật Hoa Kỳ” (USEF: United States Equestrian Federation) và Hiệp Hội AQHA (American Quarter Horse Association) tổ chức.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.