Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Chất Béo Trans Và Bệnh Tim Mạch

26/06/200900:00:00(Xem: 6342)
CHẤT BÉO TRANS VÀ BỆNH TIM MẠCH
Nguyễn Thượng Chánh, DVM
Cũng như chất béo bão hòa và cholesterol, Trans fat cũng là một chất béo rất xấu. Cả ba loại chất béo nầy đều có thể là nguyên nhân của các bệnh lý nghẽn mạch.
  Trans fat từ đâu mà có"
Phần lớn 90 % chất béoTrans đều do kỹ nghệ bánh kẹo và kỹ nghệ  sản xuất margarine tạo ra thông qua việc sử dụng phương pháp hydro hóa (hydrogénation) các loại dầu thực vật và chuyển chúng từ thể lỏng sang thể bán lỏng hoặc thể rắn chắc hơn.Quá trình hydro hóa nầy làm nẩy sinh ra một loại chất béo xấu, đó là  acid béo Trans. Mục đích chánh  của phương pháp hydro hóa dầu thực vật là để giúp cho sản phẩm được tươi ráo hơn, không bời rời, có thời gian tồn trữ lâu hơn, sản phẩm có vẻ ngon nên dễ hấp dẫn người mua hơn. Khi chúng ta nhìn thấy trên nhãn hiệu có đề câu Shortening, made from hydrogenated, hoặc partially hydrogenated vegetable oil  là chắc chắn có chất béo Trans trong sản phẩm rồi.
Một số ít chất béo Trans (dưới 10%)  được vi khuẩn tổng hợp trong bao tử của các loài thú nhai lại như trâu, bò, dê và cừu. Thịt và sữa của các loài vật nầy vì vậy cũng có chứa một cách tự nhiên  một tỷ lệ nào đó chất acid béo Trans. Chất béo Trans chiếm lối 3.5% trên tổng số chất béo của sữa.
Lối 2 % acid béo Trans cũng có thể có được qua quá trình tinh chế hóa một vài loại dầu thực vật, chẳng hạn như dầu Canola (colza). Mặc dù có chứa một số acid béo Trans  như thế, nhưng chúng ta không thể không sử dụng dầu nầy được vì chúng cũng đồng thời là nguồn cung cấp các acid béo thiết yếu oméga 3 và oméga 6.
Thức ăn nào có chứa nhiều Trans fat"
  Có thể thấy Trans fat trong hầu hết các loại bánh ngọt (patisserie), chocolat, kẹo, bánh biscuit, cookies, cracker, bánh donuts, muffin , bánh trung thu , bánh croissant,  thức ăn chiên bán trong tiệm như khoai Tây chiên (French fries) và gà rán, và trong các loại margarine cứng. Tất cả đều có chứa rất nhiều Trans fat. Các thỏi bánh ngọt tạo năng lực hay energy bar  cũng có chứa khá nhiều (2% - 4%)  Trans fat . Nếu dùng các loại dầu thực vật đã được hydro hóa (Hydrogenated  vegetable oil ) hay shortening để làm bánh thì  cũng cầm chắc có rất nhiều Trans fat trong đó!
Trans fat làm tăng cholesterol xấu LDL và đồng thời cũng làm hạ cholesterol tốt HDL xuống. Nói tóm lại chúng ta nên tránh dùng những thực phẩm nào có chứa một tỷ lệ Trans fat quá cao.   
  Kỹ nghệ thực phẩm có nên hoàn toàn loại bỏ Trans fat hay không"
  Theo các nhà chuyên môn Hoa Kỳ thì không nên vì theo họ nếu làm như vậy thì người tiêu thụ sẽ thiếu đi một số dưỡng chất vô cùng cần thiết  hiện diện đồng thời  với Trans fat trong một vài loại thực phẩm  như sữa, thức ăn làm từ sữa và trong thịt bò  và thịt cừu. Còn phía Canada thì có vẻ cứng rắn hơn với vấn đề Trans fat.  Bộ Y tế Canada không ngừng làm áp lực và đòi hỏi giới kỹ nghệ thực phẩm phải bằng mọi cách đem tỷ lệ Trans fat trong sản phẩm xuống thật thấp  hoặc là không có Trans fat ( zero Trans fat  ) thì càng tốt.  Canada là quốc gia đi tiên phong trên thế giới bắt buộc các nhà sản xuất thực phẩm kể từ ngày 12 Dec 2005 phải liệt kê tỷ lệ Trans fat trên nhãn hiệu của món hàng bán ra. Canada đã nhìn thấy tác hại của Trans fat trên sức khỏe dân chúng nên chính phủ phải đề ra phương án để hóa giải và hạn chế bớt sự hiện diện của Trans fat trong thực phẩm công nghiệp. Canada là một trong số rất ít quốc gia trên thế giới có nền y tế hoàn toàn miễn phí cho tất cả công dân của mình bất luận giàu hay nghèo.  Chính phủ Canada tấn công vào Trans fat  với  hy vọng có thể làm giảm thiểu các bệnh về tim mạch, nhờ vậy  ngân sách về y tế sẽ được nhẹ gánh đi phần nào.

Có cách nào tránh bớt Trans fat được hay không"  
- Đọc kỹ nhãn hiệu dinh dưỡng (Nutrition fact) có trên món hàng. Nên chọn sản phẩm nào chứa thật ít chất béo bão hòa (saturated fat) và thật ít Trans fat. Luật Canada cho phép kỹ nghệ được quyền ghi câu Trans 0 , Zero Trans, No Trans fat,Trans fat free, nếu sản phẩm chứa ít hơn 0.2 g (tức 2%) Trans cho mỗi một phần chuẩn  (per serving, par portion).  Riêng Hoa kỳ thì cơ quan FDA ấn định vấn đề nầy ở mức 0.5g Tóm lại NoTrans fat không có nghĩa là hoàn toàn không có chất béo Trans đâu.  Tuy sản phẩm có ghi Trans 0g, nhưng nếu chúng ta ăn càng nhiều thì số Trans fat ăn vào cũng càng tăng lên một cách đáng kể.Đó là mới kể đến khía cạnh Trans fat mà thôi, còn chất béo bão hòa, và còn cholesterol nữa. Tổng số chất béo hay Total fat (lipid) ghi trên nhãn hiệu phải dưới 5% (DV, Daily value,  Valeur quotidienne) mới tốt. Số % Daily value dược ghi phía mặt của bản Nutrition fact cho biết số % của một phần chuẩn trong tổng số 100% nhu cầu của chất dinh dưỡng đó trong một ngày.
- Nên dùng các loại dầu thực vật chứa nhiều chất béo không bão hoà đa thể polyunsaturated (soybean oil, corn oil, sunflower oil ) hoặc  loại dầu không bão hòa đơn thể monounsaturated  (Olive oil, Colza hay Canola oil ).
- Tránh dùng các loại dầu thực vật hydro hóa ( hydrogenated vegetable oil), Shortening.
- Tránh dầu dừa, nước cốt dừa, dầu cọ ( palm oil), mỡ heo (saindoux) vì chúng chứa quá nhiều chất béo bão hòa.  
- Hạn chế việc tiêu thụ các thực phẩm có quá chứa nhiều cholesterol như đồ lòng, phá lấu, tim,  gan, óc, thận, lòng đỏ hột gà …
-  Nên ăn thịt nạc đã lóc da, bỏ mỡ.
- Nên chọn sữa 1%  thay gì sữa 3.25 % chất béo.
- Không ăn margarine loại cứng đóng thành thỏi 454 g. Loại nầy được làm từ dầu thực vật  hydro hóa (made from hydrogenated vegetable oil) nên chứa rất nhiều Trans fat.
-  Nên sử dụng loại margarine mềm làm từ dầu thực vật không hydro hóa (light, soft margarine made from non hydrogenated vegetable oil).
- Nên ăn  cá hai lần trong tuần: Cá chứa nhiều chất acid béo omega 3 rất tốt.
Kết luận
Canada là một trong những quốc gia có sự tiêu thụ Trans fat ở mức độ rất cao.  Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo chúng ta nên giới hạn sự tiêu thụ Trans fat ở mức 3 g / ngày. Còn theo Cơ quan US  National Academy of Sciences Institute of Medicine thì họ đặt giới hạn an toàn của Trans fat là zero Trans. Vấn đề kiểm soát Trans fat rất phức tạp.  Kỹ nghệ thực phẩm có thế lực rất mạnh. Đối với họ,việc sử dụng dầu thực vật hydro hóa, shortening là điều cần thiết để giúp cho món hàng  có được một thời gian tồn trử (shelf life) lâu dài hơn. Ngoài ra, còn biết bao nhiêu là nhà hàng fast food nhan nhản khắp nơi nữa. Chắc chắn các loại dầu họ sử dụng hằng ngày  hàng để chiên (deep fry) khoai Tây,chiên gà  hay chiên thịt vv…đều là các loại dầu shortening hydrogenated vegetable oil, chứa rất nhiều Trans fat. Nhằm mục dích  ham lời họ thường ít chịu thay dầu mới mà lại thường hay giữ y một chảo dầu cũ để sử dụng đi sử dụng lại nhiều lần trong ngày và nếu dầu được  sử dụng đi sử dụng lại nhiều lần thì nồng độ Trans fat càng tăng thêm lên mãi ./. 
Montreal, June 26, 2009

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo nghiên cứu “The neurons that restore walking after paralysis” (Tế bào thần kinh phục hồi khả năng đi lại sau khi bị liệt) được công bố trên tạp chí Nature trong tháng 11 năm 2022, chín người bị liệt do chấn thương tủy sống nghiêm trọng đã lấy lại được khả năng đi lại nhờ sự kết hợp của kích thích điện từ cột sống dưới và vật lý trị liệu.
Cặp song sinh một trai một gái, tên là Lydia và Timothy Ridgeway, có thể đã phá vỡ kỷ lục phôi thai đông lạnh lâu nhất từng sinh ra. Người giữ kỷ lục trước đó là Molly Everette Gibson, sinh ra từ một phôi thai đã được đông lạnh trong khoảng 27 năm. Mẹ của cô, Tina Gibson, người cấy phôi thai vào cơ thể mình và sinh ra cô mới được 1 tuổi khi phôi thai đó được đông lạnh.
Vì Vi-rút Hợp Bào Đường Hô Hấp (RSV), bệnh cúm, và COVID-19 tiếp tục ảnh hưởng đến người dân California sớm hơn thường lệ trong năm nay, nên Nhà Dịch Tễ Học của tiểu bang, cũng chính là bác sĩ Erica Pan, kêu gọi mọi người trên toàn tiểu bang bảo vệ bản thân và gia đình của họ trước nhiều loại vi-rút đang hoành hoành.
Cơ Quan Kiểm Soát Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chuẩn thuận loại thuốc điều trị đầu tiên có khả năng trì hoãn – có thể trong nhiều năm – sự khởi phát của bệnh tiểu đường Loại 1, một căn bệnh thường xuất hiện ở thanh thiếu niên.
Nước Mỹ có vấn đề về uống rượu. Theo nghiên cứu mới của Trung tâm Kiểm soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), việc tiêu thụ rượu quá mức đã góp phần gây ra ước tính một phần tám số ca tử vong, hay12.9 phần trăm trên tổng số người Mỹ từ 20 đến 64 tuổi. Uống quá nhiều rượu cũng là nguyên nhân gây ra 1/5 số ca tử vong - 20,3% - ở người Mỹ từ 20 đến 49 tuổi, theo nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí JAMA Network Open.
Vắn tắt, người càng lớn tuổi, số lượng tế bào thần kinh giảm và khả năng về tâm trí sẽ giảm đi. Một số triệu chứng nhẹ như hay quên, hay lẫn lộn có thể chấp nhận như là sự lão hoá bình thường. Khi các triệu chứng này gia tăng, tiến triển đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật, lúc đó người ta dùng từ "dementia" hay "mất trí" theo nghĩa đen, hay bịnh lẫn. Có nhiều nguyên nhân cho dementia. Bịnh Alzheimer là nguyên nhân của phần lớn người mắc dementia. Một số nguyên nhân dementia chữa được, chưa có thuốc thay đổi được bịnh Alzheimer (disease-modifying drugs), chỉ có những thuốc giúp giảm triệu chứng thôi (symptomatic treatment).
Các Telomere* đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định số lần một tế bào có thể phân chia. Telomere là 1 đoạn DNA có trình tự (TTAGGG) lặp lại nhiều lần ở đầu mỗi nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ phân tử DNA khỏi các tác động gây hại và sự mất ổn định của hệ genome. Trong chu trình của một tế bào bình thường, quá trình phân bào sẽ khiến cho một phần của telomere bị mất đi. Khi độ dài của telomere đạt tới mức giới hạn thì tế bào sẽ tự chết theo chương trình (apotosis**). Do vậy, độ dài của telomere có thể coi như chiếc đồng hồ sinh học để xác định “tuổi thọ” của tế bào và các cơ quan.
Mùa đông đang đến rất nhanh và thời tiết lạnh hơn, điều quan trọng hơn bao giờ hết là quý vị phải tiêm vắc-xin và liều tăng cường chống lại COVID-19 cho bản thân và gia đình. Đối với những người từ 65 tuổi trở lên, việc tiêm liều tăng cường COVID-19 loại cập nhật là cực kỳ quan trọng vì nguy cơ mắc bệnh nặng do COVID-19 tăng lên theo tuổi tác.
Việc các bác sĩ có thể nhìn xuyên thấu bên trong cơ thể bệnh nhân mà không cần phải rạch một đường nào từng là một khái niệm thần kỳ. Cho đến nay, hình ảnh y tế (medical imaging) trong khoa quang tuyến đã trải qua một chặng đường dài, và các kỹ thuật mới nhất dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ còn tiến xa hơn nữa: chúng khai thác khả năng tính toán khổng lồ của AI và khả năng học hỏi vô giới hạn để tận dụng triệt để các phương pháp dò chụp trên cơ thể, tìm ra những điều khác thường mà mắt người có thể bỏ sót.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ngày 3/10/22 đã quyết định trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2022 cho Svante Pääbo vì những khám phá của ông liên quan đến bộ gen của những hominin (cũng thuộc giống người, tương tự như “người khôn” [homo sapiens] chúng ta hiện nay) đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. Svante Pääbo sinh ngày 20 tháng 4 năm 1955 tại Stockholm, Thụy Điển. Mẹ của ông là nhà hóa học người Estonia Karin Pääbo (1925–2013), từng trốn thoát khỏi Estonia bị Liên Xô xâm lược vào năm 1944 và đến Thụy Điển tị nạn trong Thế chiến thứ hai. Ông là con ngoại hôn của nhà hóa sinh người Thụy Điển Sune Bergström (1916-2004), và cha ông cũng từng được giải Nobel về Sinh lý học hoặc Y học (năm 1982).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.