Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Barack Obama Trong Vòng Liên Hoàn

21/01/200900:00:00(Xem: 11286)

Barack Obama trong vòng liên hoàn
Nguyễn Xuân Nghĩa

Vừa nhậm chức, Tổng thống Obama đã gặp vụ khủng hoảng...
Vụ khủng hoảng bùng nổ mà không tiếng động, nó xuất phát từ một... hòa ước.
Chúng ta không nói về quyết định ngưng chiến tại Dải Gaza của Chính quyền Israel. Tổng thống Barack Obama sẽ có thời giờ rờ mó vào hồ sơ gai góc ấy của Trung Đông mà không tìm ra giải pháp - như năm vị tiền nhiệm của ông, từ Carter tới Bush 43. Chuyện này, xin cứ để đó mà vẫn không thiu.
Khủng hoảng bùng nổ khi Thủ tướng Yulia Timoshenko của Cộng hoà Ukraine đồng ý với Thủ tướng Vladimir Putin của Liên bang Nga về chương trình hợp tác về khí đốt giữa hai nước. Cụ thể là Ukraine sẽ lại được mua khí đốt của Nga với giá biểu ngày xưa mà Nga chỉ bán cho các đồng chí, đồng minh hay chư hầu như Armenia hay Belarus. Thỏa thuận ấy được hai nước ký kết khi ông Obama bắt đầu lên làm Tổng thống.
Thỏa thuận ấy có nghĩa là sau cuộc cách mạng dân chủ năm 2004 để ngả theo Tây phương, Cộng hoà Ukraine đang trở về vị trí cũ, nằm trong quỹ đạo của Liên bang Nga. Sau khi Georgia bị tấn công hồi tháng Tám năm ngoái và Ukraine bị bắt bí về khí đốt trong  ba tuần liền khiến Âu Châu rát run vì thiếu khí trong mùa lạnh, việc một lãnh tụ Ukraine, đồng tác giả của cuộc Cách mạng màu Cam năm 2004, lại ký kết thỏa ước với Nga, cho thấy Liên bang Nga đang chinh phục  lại ảnh hưởng đã mất của Liên bang Xô viết.
Đáng chú ý hơn nữa, Putin đã thảo luận với bà Timoshenko sau khi qua Đức hai ngày nói chuyện với Thủ tướng Angela Merkel của Đức. Chính là bà Merkel dã dàn xếp giải pháp "hợp tác" này cho Ukraine và... Âu Châu. Nôm na dễ hiểu là Âu Châu sẽ hết bênh vực Ukraine hay Georgia và Liên bang Nga có thể tìm lại thế lực cũ...
Mà chuyện ấy ăn nhằm gì tới tân Tổng thống Barack Obama" - Có, vì chuyện ấy ăn nhằm tới Pakistan và chiến trường Afghanistan, hồ sơ chiến lược của ông Obama. Đấy là một vòng liên hoàn rất lạ, như hình tròn của trái đất.
Không phải ngẫu nhiên mà khi Obama tuyên thệ nhậm chức thì Đại tướng David H. Petraeus - Tư lệnh Chiến trường Iraq năm qua, nay là Tư lệnh bộ Chỉ huy Quân khu Trung ương CENTCOM của Hoa Kỳ - tuyên bố đã là đạt thỏa thuận về tiếp vận với Liên bang Nga... cho chiến trường Afghanistan. Petreaus chỉ huy cả hai chiến trường nóng của Hoa Kỳ là Iraq và Afghanistan, với nhiệm vụ bao trùm lên 27 quốc gia từ Trung Âu xuống Trung Đông qua Trung Á.
Muốn hiểu ra câu chuyện và cái thế liên hoàn đang từ từ bó tay vị Tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ, người ta cần mở bản đồ... Hay xoay quả địa cầu.
Hoa Kỳ đang gỡ dần thế kẹt tại Iraq và từ khi tranh cử, Barack Obama đã chú ý đến chiến trường Afghanistan trong tinh thần dồn quân từ Iraq về đó, ít ra là ba lữ đoàn như ông hứa hẹn khi tranh cử. Thực tế có thể là 20 ngàn quân là ít. Chiến lược áp dụng vẫn là chiến lược dồn quân của Bush tại Iraq - để đạt thắng lợi quân sự nhất định hầu thỏa hiệp với lực lượng Taliban, như Mỹ đã thoả hiệp với lực lượng Sunni của Iraq - và tìm cách rút quân sau khi diệt trừ được al-Qaeda.
Tại Afghanistan, Hoa Kỳ và các lực lượng của Minh ước NATO chỉ có một ngả tiếp vận chính là qua Pakistan. Lập cầu không vận cho võ khí nặng là chuyện khó khăn và tốn kém. Khoảng ba phần tư võ khí và đạn được của Liên quân Mỹ-NATO được cập bến Karachi và đưa qua A Phú Hãn Afghanistan bằng đường bộ khá hiểm trở. Xăng dầu cũng vậy, được đưa vào chế biến tại Pakistan để phục vụ chiến trường Afghanistan.
Hai ngả đường bộ đầy hiểm trở ấy là Chatman trong tỉnh Kandahar và ải Khyber tại miền Tây Bắc. Liên quân vừa bị Taliban tấn công tại đó, và Chính quyền Pakistan cũng vừa khóa hai ngả thông thương ấy với lý cớ là để tu bổ hạ tầng! Pakistan còn chuẩn bị nghênh chiến với các đơn vị Ấn Độ sau vụ khủng bố tại Mumbai của Ấn ngày 26 tháng 11 năm ngoái nên đã dời quân từ biên giới với Afghanistan qua biên giới Ấn Độ.
Thông điệp của Karachi: hãy cầm chân Ấn Độ, và Pakistan không có lý do gì gây khủng hoảng nội bộ bằng cách diệt trừ các nhóm khủng bố quá khích bên trong hay giúp Mỹ diệt trừ khủng bố tại Afghanistan.
Vì vậy, việc Tướng Petraeus đạt thỏa thuận với Nga về việc tiếp vận chiến trường Afghanistan vào đúng ngày 20 tháng Giêng, khi ông Obama tuyên thệ nhậm chức, mới là tin đáng chú ý. Hoa Kỳ cần đường vào A Phú Hãn và đang phải trả giá với Nga cho nhu cầu ấy.


Khi nhìn vào bản đồ hay quả địa cầu, mình thấy là ngoài Pakistan, giải pháp tiếp vận cho Liên quân Mỹ-NATO thật ra không nhiều. Một là qua biển Caspian - như lọc dầu tại Armenia đưa qua biển tới Turkmenistan và vào A Phú Hãn qua deo đất giữa Turkmenistan với Uzbekistan. Hai là mở rộng giao lưu với Georgia và Turkey qua Hắc hải và Địa trung hải để vào A Phú Hãn. Ba là... mượn lãnh thổ Nga trong khu vực Caspian - chuyện không dễ và không rẻ. Dù sao còn dễ hơn ngả thứ tư là qua lãnh thổ... Iran. Ngần ấy quốc gia đều nằm dưới ảnh hưởng của Putin - Liên bang Nga - hay chống Mỹ - Tehran.
Trong hoàn cảnh đó, làm sao Tổng thống Obama có thể yểm trợ để dứt điểm chiến trường Afghanistan" Ông phải trả giá những gì cho Putin sau khi để mất Georgia và Ukraine" Và nếu phải hy sinh hai đồng minh mới này thì ăn nói ra sao với các đồng minh khác trên thế giới"
Khi tranh cử, Obama chưa hiểu ra nỗi khổ tâm của George W. Bush với "của nợ Âu Châu". Ông được dư luận Âu Châu ca tụng và hứa hẹn hợp tác đa phương với Âu Châu để cùng giải quyết thiên hạ sự thay vì đơn phương can thiệp kiểu Bush. Vụ khủng hoảng Ukraine là tiếng chuông cảnh báo.
Thủ tướng Putin đã dùng khí đốt trung chuyển qua lãnh thổ Ukraine làm võ khí bắt bí các nước Âu Châu ngay trong mùa lạnh và giữa cơn khủng hoảng kinh tế. Cuối cùng thì Đức đã dàn xếp theo tinh thần thỏa hiệp. Chẳng những Thủ tướng Angela đã từng bác bỏ đề nghị của Tổng thống Bush  là đón nhận Georgia và Ukraine vào Minh ước NATO, lần này bà còn nhúng tay vào việc gả bán Yulia Timoshenko cho Valdimir Putin để mua lấy hoà bình và sự ấm áp cho Âu Châu.
Trong vụ đấu trí, Putin đã bẻ đũa từng chiếc. Ông không nói chuyện với toàn khối Âu Châu, hay Chủ tịch Liên hiệp Âu Châu từ đầu năm nay là Cộng hoà Tiệp, mà tranh thủ từng nước để cơ chế của tập thể Âu Châu quay trong chân không. Và các nước Đông Âu cũ hay "Âu Châu mới" bị thất thế, hết còn cơ chế bảo vệ. Tổ chức có khả năng bảo vệ về an ninh là NATO thì đang cạn kiệt phương tiện. Có đòi tăng quân cho chiến trường Afghanistan thì chẳng xứ Âu Châu nào chịu.
Vì vậy, ước mơ hợp tác Mỹ-Âu để giải quyết thiên hạ sự là một sự hão huyền mà Obama chỉ thấy khi tiến dần vào tòa Bạch Ốc. Và nay sẽ phải giải quyết! Nói cho ngắn gọn, ông sẽ phải ngã giá với Liên bang Nga của Vladimir Putin.
Cái giá ấy gồm có những gì"
Là phải chính thức tuyên bố rằng NATO sẽ cuốn cờ và bãi bỏ kế hoạch Đông tiến, cụ thể là không nhận Georgia và Ukraine làm hội viên nữa" Chuyện ấy, nói ra thì nhục mà thực tế thì cũng bất khả vì các hội viên Tây Âu của NATO như Đức và Pháp cũng sẽ chống. Đèn nhà nào nhà ấy rạng, mạng người nào người ấy giữ!
Hay là chính thức tuyên bố rằng NATO sẽ từ bỏ kế hoạch thiết lập lá chắn chiến lược tại Cộng hoà Tiệp hay Ba Lan và hết đồn trú các đơn vị trong vùng biên trấn là các hội viên mới tại biển Baltic" Nôm na là bỏ rơi Estonia, Latvia và Lithuania và hết bảo vệ Đông Âu" Sức mạnh và sự khả tín của Hoa Kỳ có còn gì không sau khi phải tuột thang tháo chạy như vậy"
Mà nào chỉ có Âu Châu"
Cái giá của sự hợp tác của Nga có thể là lời cam kết của Obama là sau khi giải quyết xong chiến trường Afghanistan, Hoa Kỳ sẽ triệt thoái khỏi toàn cõi Trung Á, ra khỏi Afghanistan và Kyrgystan chẳng hạn. Và... hết bảo vệ một đồng minh chiến lược nằm ngang hai lục địa Âu-Á và hai cõi Bắc Nam, phía Bắc của nền văn minh Thiên chúa giáo Tây phương, phía Nam là Hồi giáo tại Trung Đông, tức là xứ Turkey.
Ngẫu nhiên sao, quốc gia này cũng như Ukraine, nằm bên Hắc hải và là đốt xương sống quan trọng cho việc phòng thủ Đông-Tây.
Nói xa chẳng qua nói gần: Liên bang Nga đang trở về trong thế mạnh và đặt ra những thách đố sinh tử cho Hoa Kỳ. Mấu chốt là chiến trường Afghanistan, là lập trường của Pakistan hay vai trò kềm hãm của Ấn Độ, nhưng chủ động là quyết định của Putin, hay các đòn khiêu khích của Taliban, của al-Qaeda và các nhóm khủng bố tại Nam Á. Trước bài toán ấy, Hoa Kỳ thực sự đứng một mình, chứ không trông đợi được gì nhiều của các đồng minh cố hữu tại Âu Châu.
Còn những đồng minh mới, các quốc gia vừa thoát khỏi chế độ Xô viết gần hai chục năm trước, họ nghĩ sao về Hoa Kỳ" Sẽ lại bị hy sinh lần nữa" Khủng hoảng không gây tiếng nổ mà vẫn làm ta rùng mình trong ngày trọng đại nhất của nước Mỹ. Lời hùng biện rất tẻ của Obama về những cam kết của Hoa Kỳ với thế giới trong bài diễn văn nhậm chức đã bị thực tế thách đố ngay từ khi chưa phát biểu!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.
Nước Mỹ đang lâm vào Nội Chiến -Civil War-đó là thông điệp mà người Mỹ tìm thấy trên áo của đám người bạo loạn tấn công đập phá điện US Capitol hôm 6-1-2021. Bộ trưởng lâm thời về Nội An của Mỹ vừa từ chúc hôm 9/1, FBI liền cảnh cáo Trump sẽ xách động những cuộc bạo loạn vũ trang trên khắp 50 State Capitols từ ngày 16-1 đến 20-1, US Capitol kể từ ngày 17 đến 20-1, Acting DHS Secy resigns as FBI warns of “Armed Protests” at all 50 State Capitols from Jan-16-20, US Capitol from Jan 17-20.
Bạn đã đến Washington D.C. để tham gia cuộc bạo loạn tại Quốc Hội, đã xông vào tòa quốc hội hay chỉ đơn giản là vượt qua các rào chắn không được phép bước sang hay leo lên bậc thềm tòa quốc hội, nay có thể đang ở nhà và nghĩ rằng mình đã thoát tội. Có phải vậy không?
Nhưng chúng ta không nên có ảo tưởng về những gì mà Tổng thống đắc cử Joe Biden sẽ phải đối mặt khi nhậm chức. Trong nhiệm kỳ tổng thống và một trận đại dịch mà chính quyền sắp mãn nhiệm đã làm rất ít để chống chọi, Trump để lại những vết hằn sâu thẳm. Những tổn thương kinh tế sẽ không thể hàn gắn trong một sớm một chiều, và nếu không có sự hỗ trợ toàn diện vào thời điểm cần thiết quan trọng này – bao gồm hỗ trợ cho các chính quyền địa phương và tiểu bang thiếu ngân khoản – thì nỗi đau sẽ còn kéo dài. Tất nhiên, các đồng minh lâu đời của Mỹ sẽ hoan nghênh sự trở lại thế giới nơi Hoa Kỳ đứng lên đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền, đồng thời hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề toàn cầu như đại dịch và biến đổi khí hậu. Nhưng, lại một lần nữa, sẽ là ngu ngốc nếu cho rằng thế giới không thay đổi một cách triệt để. Xét cho cùng, Mỹ đã cho thấy mình là một đồng minh không đáng tin cậy. Đúng như vậy, Hiến pháp Hoa Kỳ và 50 tiểu bang đã tồn tại và bảo vệ nền dân chủ thoát ra kh
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.